13 April – Die Here, ons begin, middel en einde

 

Psalm 23

Dit is nie sonder rede nie dat Psalm 23 een van die bekendste Psalms is. Selfs diegene wat nog nooit die Bybel gelees het nie, sal hierdie Psalm ken deur die gebruik daarvan in rolprente en literatuur. Die bekendheid van die Psalm maak sin as ’n mens dit baie fyn lees en ’n bietjie tyd neem om te sien hoe die digter van sy verhouding met God getuig.

Die Psalm se begin en einde vorm ’n mooi omarming, met die inhoud in die middel daarvan. Hierdie begin en einde word aan mekaar gekoppel deur die gebruik van die Here se Naam en die feit dat daar hier oor en van die Here getuig word. Die skrywer vertel dat die Here die Herder is wat leiding na ’n rusplek bied (Ps 23: 1-2), die Een wat nuwe lewenskrag gee en ’n persoon op die pad van geregtigheid lei (Ps 23: 3). Aan die einde word weer getuig dat daar in die huis van die Here altyd ’n plek vir die gelowige sal wees (Ps 23: 6).

Hierdie getuienis vloei egter nie uit die dinge wat die skrywer oor en van die Here gelees en gehoor het nie, maar vanuit ’n diep persoonlike verhouding met die Here. Dit word duidelik as ons die middeldeel lees. Nou word daar nie meer oor en van die Here gepraat nie, maar eerder met die Here self. Dit word so mooi gestel: Wanneer die moeilikhede in sy lewe kom, sê hy sonder twyfel vir die Here dat hy nie vrees nie, want U is by my (Ps 23: 4).

In hierdie diep persoonlike verhouding met God lê die kern van die vertroue asook die getuienis van die skrywer. Hy getuig nie dat die Here sy Herder is en daarom is daar geen donker valleie nie. Hy getuig dat as die Here ons Herder is, ons nie hierdie donker valleie hoef te vrees nie, want u staf en u stok (NDV), die mag van ons God, is wat ons lei en versterk.

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

12 April – Dood, waar is jou angel?

 

1 Korintiërs 15

Die antieke mense het baie ander begrafnisrituele gehad as dié waaraan ons gewoond is, en wanneer ons kennis neem van hierdie rituele, verstaan ons ook die ongelooflike boodskap van die opstanding nuut.

Wanneer iemand in die antieke wêreld gesterf het, is die persoon nie onmiddellik in ’n kis begrawe nie. Die liggaam van die afgestorwene sou eers vir ’n vasgestelde tyd, gewoonlik ’n jaar lank, in ’n familiegraf neergelê word. Hierdie familiegraf sou ’n uitgekapte of natuurlike grotgraf gewees het. In dié tyd is die afgestorwene se vlees toegelaat om te ontbind sodat die persoon gereinig kon word. Daar is geglo dat ’n persoon se oortredings in die vlees vasgevang was. Na die ontbindingstyd sou die bene bymekaargemaak en in ’n kissie gebêre word. Daar is geglo dat God op die dag van die opstanding weer nuwe vlees aan hierdie bene, wat nou rein was, sou heg.

As ons in die lig van dié ritueel na die opstanding van Jesus kyk, kom daar ’n besondere boodskap na vore. Paulus haal in 1 Korintiërs 15: 3-5 ’n ou Christelike belydenis aan waarvolgens Christus op die derde dag opgewek is uit die dood. Hierdie opwekking is deur God se krag bewerk (1 Kor 15: 4, 20). Deurdat God Christus na drie dae opgewek het, het God nie toegelaat dat daar ’n ontbindingstyd verloop nie, want daar was nie reiniging nodig vir Hom wat sondeloos was nie. So is Jesus se opwekking God se nee op die dood, en is hierdie die oomblik wanneer God die dood se angel wegneem en aan ons die oorwinning oor die dood in Christus Jesus skenk. Ons kan nou saam met Paulus uitroep: Die dood is verslind in oorwinning. Dood, waar is jou oorwinning? Dood, waar is jou angel? (1 Kor 15: 54-55, NDV).

Dankie, Here, dat U die dood eens en vir altyd vir ons oorwin het!

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

11 April (Tweede Sondag van die Opstanding) – Om stil voor God te wees

 

Openbaring 4: 1-11; 8: 1

Baie navorsers sien Openbaring 8: 1 as ’n antiklimaks. Ons het pas gelees van die eerste ses seëls wat deur die Lam oopgemaak word (Op 6), van ’n ontelbare hoeveelheid aanbidders voor die troon van God (Op 7), en dan kom Openbaring 8: 1. Wanneer die sewende seël geopen word, bring dit net stilte na vore. Dit was egter nie ’n antiklimaks vir Johannes en sy gemeente nie, maar ’n ongelooflike mooi hoogtepunt.

Die antieke mense het gesê in die hemelruim is daar hemelse musiek. Hierdie hemelse musiek was gemaak deur die hemelse wesens soos engele. Maar hiermee saam is ook geglo dat die plante, die son, maan en sterre elkeen ’n hemelse wese was. So meen hierdie mense dan dat sulke groot en magtige voorwerpe tog nie kon beweeg sonder om ’n geluid te maak nie. Die gevolg was die oortuiging dat daar onophoudelik musiek in die hemel was.

Nie almal kon egter hierdie musiek hoor nie – slegs diegene wat toegang tot die hemelruim kon kry omdat hulle gesien is as heilige mense (dit wil sê profete). Johannes van Patmos was so ’n persoon. Hy getuig van hierdie hemelse musiek in Openbaring 4 wanneer hy verwys na die hemelse wesens wat sonder ophou dag en nag voor die troon van God die Here loof (Op 4: 8, 10).

Maar dan kom Openbaring 8: 1, en Johannes vertel dat wanneer hy in hierdie troonkamer staan en sien hoe die sewende seël deur die Lam oopgebreek word, daar vir ongeveer ’n halfuur lank stilte in die hemel neergedaal het (NDV). Die enigste wyse waarop daar vir ’n halfuur lank stilte in die hemelruim kon wees, is as die hemelliggame, son, maan, sterre en plante, tot stilstand sou kom. En so, vir ’n halfuur lank, het die hele geskape kosmos in stille verwondering voor God se troon gestaan.

Mag ons ook so vandag ’n oomblik van stilte in God se teenwoordigheid neem en rustig word by ons Here en God.

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

10 April – Hoe getuig ons?

 

Openbaring 5

Openbaring stel die sewe gemeentes aan wie dit gerig is, asook ons as gelowiges, voor ’n keuse. Nêrens kom hierdie keuse duideliker voor nie as in Openbaring 5. Hier word vertel hoe daar gesoek word na iemand waardig genoeg om ’n boekrol te neem en die seëls daarvan oop te breek (Op 5: 2-3). Aanvanklik blyk dit dat daar niemand is wat waardig is om hierdie taak te verrig nie (Op 5: 4), maar dan tree iemand na vore en vertel wie dit is wat waardig is om dit te doen. Hierdie hemelse ouderling vertel dat die Leeu uit die stam van Juda, die loot van Dawid (Op 5: 5, NDV), die Een is wat waardig is om die boekrol te neem.

Hierdie getuienis sluit aan by Israel se tipiese verwagting van wie die verlosser van die wêreld sou wees. Dit is ’n magtige en sterk persoon (’n Leeu), ’n koninklike figuur (die loot van Dawid). Dit sou die messias wees wat met ’n ysterhand regeer en die vyande van Israel vernietig. Johannes getuig egter van ’n ander verstaan van wie God se Messias is. Dit is toe nie ’n leeu nie, dit was nog nooit ’n leeu nie, maar ’n Lam, soos een wat geslag is, maar staande (Op 5: 6). Die Messias is toe nie Een wat oorwin deur geweld en mag nie, maar deur ʼn liefdesoffer, deur nederigheid en deur getrou aan God te wees tot die dood toe.

So roep Johannes ook sy gemeentes op om te getuig van die evangelie van God, ’n evangelie van oorwinning deur liefde en genade. Dit is die evangelie van die oorwinning van en oor die dood. Ons word ook so opgeroep om hierdie keuse te maak, en wanneer ons kies om die getuienis van die Lam voort te sit, hoor ons weer die woorde van die harde stem uit die hemel: Húlle het hom oorwin op grond van die bloed van die Lam en op grond van hulle getuienis (Op 12: 11, NDV).

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

9 April – Jesus maak alles nuut

 

Openbaring 21: 1-8

Keiser Augustus is deur die Romeinse Ryk nie net as die seun van ’n god gesien nie, maar ook as die een wat ’n nuwe, goeie era laat aanbreek het in die Romeinse Ryk. Hierdie era was bekend as die vrede van Rome. Nêrens anders is dit meer duidelik nie as in die lof wat deur Paulus Fabius Maximus in die vierde eeu na Christus toegedig is aan keiser Augustus.

Maximus het gemeen dat die geboortedag van Augustus oral in die Ryk verkondig moet word as “evangelie” (goeie nuus) vir die mense. Verder moes hierdie geboortedag gesien word as die begin van die nuwe jaar. Sy motivering was soos volg: Die skepping was besig om in chaos te verval, alles was besig om ongedaan gemaak te word en sou tot nuut gegaan het. Maar toe kom Augustus en herstel die ganse skepping. Die gevolg was dat ’n “nuwe skepping” tot stand gekom het en die mense geleef het volgens die waardes van hierdie nuwe Ryk in diens van Augustus.

Johannes gee egter vir ons ’n ander beeld. Hy vertel van ’n ander gebeurtenis wat ’n nuwe hemel en nuwe aarde tot stand gebring het (Op 21: 1). Hierdie gebeurtenis was egter nie een van groot militêre oorwinning nie, maar toe God onder die mense kom woon het (letterlik: toe God God se tent onder die mense kom opslaan het – Op 21: 3; Joh 1: 14). Die gevolg hiervan was dat die wêreld se koninkryke, eer en lof nie meer aan Augustus behoort het nie, maar dat dit alles God alleen toekom (Op 11: 15; 19: 6).

As gelowiges deel ons ook in hierdie nuwe hemel en aarde van God. Ons behoort ons lewens so in te rig dat dit die waardes van hierdie ryk tentoonstel en altyd so uitvoer dat dit tot eer van God sal wees. Waardes van omgee en liefde vir mekaar, en dit alles tot eer van ons God en Heer, want Hy wat op die troon sit, het gesê: Kyk, Ek maak alles nuut (Op 21: 5).

Gesang 601

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

8 April – Die Here beskerm ons

 

Openbaring 3: 7-13

Die Grieks-Romeinse skrywer Strabo beskryf Filadelfia as ’n stad wat vol aardbewings is. In 17 nC word hierdie beskrywing bevestig toe ’n groot aardbewing die gebied tref en so ’n groot deel van Filadelfia vernietig. Anders as die stede van Pergamum en Efese, was Filadelfia se inwoners nie ryk genoeg om die stad vinnig te herbou nie. Die gevolg was dat die mense vir baie lank in klein wonings buite die stad gebly het en geweier het om weer in hierdie stad in te gaan uit vrees dat die geboue ineen gaan stort. Maar dit beteken nie dat die stad nie herbou is nie.

Daar was ’n gebruik in die Romeine Ryk dat die ryk en aansienlike families en individue skenkings aan stede sou maak vir bouprojekte en herstelwerk wat gedoen moes word. Die wyse waarop hierdie stede dan die rykes sou terugbetaal, was om pilare en stene op te rig waarop die skenker se naam aangebring sou word. Maar hierdie stene en pilare was meer as net ’n teken van dankbaarheid. Aan die een kant was die pilare ’n manier om die eer van die skenkers te besing. Almal sou kon sien wie die persoon is wat bedank moes word dat die stad staande bly. Aan die ander kant sou dit ook as getuienis dien om te verkondig onder wie se beskerming die stad staan.

Johannes sluit by hierdie gebruik aan wanneer hy sy brief aan die gemeente in Filadelfia rig. Die gemeente word verseker dat die Here weet hulle leef in moeilike omstandighede, maar tog bly hulle getrou aan God, en daarom sal die Here hulle bewaar en bystaan (Op 3: 10). Dit word bevestig wanneer beloof word dat die Here hulle ’n pilaar in die tempel van God sal maak, nie met die naam van ’n ryk skenker op hulle nie, maar met die Naam van God self (Op 3: 12). So leef die gemeentes in Filadelfia – en ons – ons lewens, tot eer van God en onder die beskerming van God!

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

7 April – Die Here is altyd met ons (2)

 

Openbaring 1: 1-20; 21: 9 – 22: 5

Johannes skryf aan sewe gemeentes in Klein-Asië om hulle te vertel van ’n openbaring wat hy van God ontvang het (Op 1: 1, 4). In hierdie geskrif probeer Johannes die gemeentes oortuig hoe hulle oor die wêreld behoort te dink – ’n wêreld waar alles oor een enkele oortuiging gaan: Die Here God sit op die troon en regeer (Op 4-5). Die gevolg van hierdie oortuiging is dat alles in die skepping die Here moet loof (Op 5: 13). Die manier waarop Johannes oor sekere plekke praat, dra hierdie boodskap op ’n baie besondere wyse oor.

Jerusalem is deur Israel gesien as die middelpunt van die hele skepping. Dit is hier waar ’n mens openbarings van die Here ontvang, en as jy in God se teenwoordigheid wou wees, moes jy na die tempel in Jerusalem reis. Van die begin van Openbaring af is Johannes besig om dié beskouing om te draai. 

Johannes ontvang nie sy openbaring vanaf God in Jerusalem nie, maar op die eiland Patmos (Op 1: 9). Op hierdie eiland was geen tempel vir die God van Israel nie, maar wel een vir die godin Artemis. En tog, omdat Johannes volhard in sy getuienis oor die evangelie, ontmoet hy die lewende God hier op Patmos. Maar dit is nie waar Johannes stop nie.

Wanneer Johannes van Jerusalem praat, noem hy dit Sodom en Egipte (Op 11: 8) – plekke wat besonder negatiewe beelde oproep van ongehoorsaamheid, onderdrukking, slawerny en die uitbuiting van mense. En so sê Johannes eintlik: Die heiligheid van God is nie meer hier nie.

Johannes skep aan die einde ’n nuwe verstaan van ruimte. Daar is ’n nuwe verstaan van waar Jerusalem is, waar God is. Dit is daar waar God se Naam aangeroep word, geloof word, geprys word. Daar waar die poorte altyd oop is en almal welkom is, waar mense nie uitgebuit word nie, maar regverdig behandel word. Dit is waar die nuwe Jerusalem is (Op 21: 1 – 22: 5).

Gesang 509

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

6 April – Die Here is altyd met ons (1)

 

Esegiël 1: 1-28

Israel was oortuig dat sommige plekke heiliger was as ander. Hierdie grade van heiligheid was gerangskik soos konsentriese sirkels. Die sirkel verste van die middel af sou die minste heilig wees, en die een naaste aan die middel die heiligste. Die land Israel was heiliger as ander lande, Jerusalem was nog heiliger, die tempel se voorhof heiliger, en heel in die middel was die Allerheiligste.

Die rede waarom Israel so oor die heiligheid van ruimtes gedink het, het ten nouste saamgehang met hul verstaan van waar die Here God aangetref was, naamlik in die Allerheiligste (2 Kron 7: 1). Hoe verder ’n persoon weg was van hierdie middelpunt, hoe verder was hy weg van die teenwoordigheid van God. Hierdie verstaan lei daartoe dat Israel oortuig was dat vir so lank as wat die tempel, Jerusalem en die mure van die stad gestaan het, hulle veilig sou wees.

Maar in 586 vC verander dit alles toe Babilon Jerusalem aanval en vernietig. Die mure word afgebreek en die tempel word afgebrand en beroof. Soos Israel weggevoer word as gevangenes, hoor hulle die gespot van Babilon: En waar is jou God nou? (Ps 42: 4). Die antwoord wat Babilon aan Israel gegee het: Julle God het geval en julle gelos, want ons het julle God se tempel vernietig!

Dit is in dié wêreld dat die profeet Esegiël sy visioen langs die Kebarrivier ontvang (Eseg 1: 1-2). Hier sien Esegiël die heilige teenwoordigheid van God (Eseg 1: 28), maar dit is nie gebonde aan ’n enkele tempel of stad nie. Hierdie Heerlikheid sit op ’n troon op wiele wat dit in staat stel om na enige van die vier uithoeke van die wêreld te beweeg (Eseg 1: 15). Esegiël en Israel besef so dat die Here altyd met hulle is, nie gebind aan ’n enkele plek nie (Hand 7: 48-50), maar daar waar mense God aanroep. Daar is die Here! Hierdie waarheid staan tot vandag toe nog vas (Matt 18: 20).

Gesang 509

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

5 April – Troos en ’n opdrag

 

Matteus 28: 16-20

Dit vat tyd om skok te verwerk. As jy ’n geliefde verloor het, kan jy nie net onverstoord aangaan met jou lewe nie. As iemand jou vertroue geskok het, kan jy nie sonder meer saam met so iemand werk of bly nie. Dit vat tyd om die gebeure te verwerk en aan te pas by ’n nuwe werklikheid.

Jesus se dissipels het een dag nog gesien hoe Hy Jerusalem op ’n donkie binnery, soos ’n koning. ’n Paar dae later is Hy gevange geneem, verhoor en wreed tereggestel. Dit moes vir hulle ’n geweldige skok gewees het. Al hul drome is daarmee uitgewis. Hul hele lewe van die afgelope drie jaar is omvergewerp.

Die ontdekking van die leë graf en die nuus dat Jesus leef, moes vir sy dissipels nóg ’n skok gewees het. Hoe is dit moontlik? En al die dissipels moes met ’n verlammende skuldgevoel geworstel het. Wat kon ons gedoen het om dit te verhoed? Wat moes ons anders gedoen het? Hoe het ék Hom in die steek gelaat?

Maar wanneer Jesus dan sy getraumatiseerde dissipels na sy opstanding ontmoet, troos Hy hulle: Aan My is alle mag gegee in die hemel en op die aarde… En onthou: Ek is by julle al die dae tot die voleinding van die wêreld. Daarmee saam ’n verrassing: Gaan vertel mense van My oral waar julle kom, en leer hulle ook wat julle by My geleer het. Jesus soek weer die dissipels op wat Hom vroeër verloën en verlaat het. Hy het hulle vergeef en vertrou hulle met ’n nuwe opdrag. So skep Hy vir hulle ’n nuwe werklikheid, ’n nuwe lewe – ’n nuwe opdrag, nuwe lewensin, nuwe inhoud vir die lewe.

As ons in die Lydenstyd weer besef hoe ons Hom ook soms in die steek laat, troos Jesus ons ook met die belofte dat Hy ons vergewe en steeds by ons bly. En die viering van sy opstanding uit die graf roep ons op tot ’n nuwe lewe – nuwe inhoud, nuwe lewensin en ’n dringende nuwe opdrag.

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

4 April (Opstandingsondag / Paassondag) – Skok en ongeloof

 

Matteus 28: 1-15

Hoekom gaan ’n mens na die graf van ’n geliefde toe? Eintlik maar om te treur. Jy verwag nie om jou geliefde weer te sien nie. Ook nie die vroue wat die Sondagmôre na Jesus se graf toe gaan nie. Hulle het ook nie ’n oop, leë graf verwag nie. Daarom verstaan ’n mens hul skok wanneer iemand skielik vir hulle sê: Ek weet julle soek Jesus wat gekruisig is. Hy is nie hier nie, want Hy is uit die dood opgewek, soos Hy gesê het.

Matteus vertel hoe hulle toe haastig van die graf af weggaan: bang maar baie bly. Jy sien hulle in jou geestesoog hardloop, vassteek, omkyk, vir mekaar kyk, weer hardloop. Dan staan die Here self skielik voor hulle. Jy kan jou net indink hoe hulle van skok versteen. Maar Jesus stel hulle gerus: Moenie bang wees nie. Gaan sê vir my broers hulle moet na Galilea toe gaan, en daar sal hulle My sien.

Aan die ander kant die ongeloof. Die wagte het hulle behoorlik wit geskrik. Maar daar móét ’n ander verklaring wees. Die Joodse priesterhoofde en familiehoofde betaal daarom die wagte om te vertel dat hulle in die nag aan die slaap geraak het, en toe het Jesus se dissipels gekom en sy liggaam gesteel.

Tot vandag toe word hierdie twee verhale oor Jesus se opstanding vertel: die skokkende verhaal wat getuig van die verrassende ontmoeting met die lewende Here, en die verhaal van ongeloof wat hierdie getuienis met fopnuus wil verdoesel. Fopnuus ontstel mense; die goeie nuus dat Jesus lewe, gee mense nuwe hoop. In ’n wêreld vol fopnuus het ons goeie nuus om te deel:

Ons juig weer oor ’n leë graf, ’n steen wat weggerol is,

u heerlikheid, triomf en krag waarvan die aarde vol is!

O seën hierdie Paasfeestyd.

Die engele het daar verskyn; vertel van al u werke.

Die vroue haas hul van die tuin, hul vreugde ken geen perke.

Die Heer het waarlik opgestaan en Hy het ons vooruit gegaan.

Loof Hom, die Heer, die Sterke!

(Gesang 404)

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

3 April (Stil Saterdag) – Die spanning van die tussentyd

 

Matteus 27: 57-66

Jesus het sy laaste asem die Vrydagmiddag uitgeblaas. Josef van Arimatea het by Pilatus toestemming gekry om die liggaam te begrawe voordat die sabbat met sononder aanbreek. Dit is ironies dat hierdie Josef, en nie een van Jesus se binnekring van dissipels nie, Hom gaan begrawe. Hy doen dit met waardigheid deur die liggaam in skoon linne toe te draai en in ’n nuwe graf te begrawe. Weer eens met twee vroue as getuies – nog eens ’n stukkie ironie.

Jesus Christus, ons Here, het gely, is onder Pontius Pilatus gekruisig, het gesterwe, is begrawe. Die groot, swaar klip word voor die graf gerol. Sy laaste getroue volgelinge verlaat die toneel. En nou? Wat nou?

Die Joodse leiers tree op. Hulle weet watter aansprake Jesus gemaak het toe Hy nog geleef het: Na drie dae sal Ek uit die dood opgewek word. Daarom vra hulle dat Pilatus ’n wag uitplaas om die graf te bewaak. Pilatus voorsien aan hulle die wag en hulle verseël die graf. Maar daardeur word die spanning eintlik net verhoog. Die Jode ken immers talle verhale oor vroom mense wat, soos Daniël van ouds, deur God uit streng bewaking gered is. Jesus is dood, maar die hoop beskaam nie…

Die spanning tussen Jesus se begrafnis die Vrydag en sy opstanding die Sondag is soos die spanning tussen Jesus se eerste koms en sy wederkoms. Die kerk van Jesus Christus op aarde leef in hierdie spanningsvolle tyd – ons weet wat gebeur het en nou hoop ons op die vervulling van sy beloftes. Al kan ons Hom nie nou sien nie, en al doen ander mense wát om Hom weg te hou uit ons wêreld.

Ja, daar is genoeg mense wat op allerlei maniere wil ontken dat Jesus leef. Maar ons, die kerk van die Here op aarde, waar is ons? Swyg ons, vlug ons wanneer mense ons Here belaster? Of is ons getroue getuies wat waak, bid, en die nuwe lewe wat God skep, verwag? Ook in ons eie lewens?

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

2 April (Goeie Vrydag) – Spot met ’n magtelose

 

Matteus 27: 27-44

Op Goeie Vrydag fokus ons gewoonlik op Jesus se sterwe, want dit hou vir ons soveel betekenis in. Maar sy sterwe is voorafgegaan deur intense lyding, bowenal intense vernedering. Nadat Jesus deur die skare verwerp en deur die Romeinse goewerneur Pilatus ter dood veroordeel is, word Hy aan soldate oorgegee. Hulle slaan Hom met swepe en gebruik die geleentheid om met Hom te spot. Hulle trek vir Hom ’n pers mantel aan, stamp ’n kamtige kroon van doringtakke op sy kop, en stop ’n stok in sy hand. Hulle koggel Hom, spoeg en slaan Hom.

By die kruis slaan hulle ’n spottende bordjie bokant sy kop vas wat lees: Dit is Jesus, die koning van die Jode. Die verbygangers en die Joodse leiers sluit daarby aan: Hy is mos die koning van Israel! Laat hy nou van die kruis afkom en ons sal in hom glo. Ja, selfs die twee rowers saam met Hom spot Hom. Die wêreld spot nou al twee duisend jaar met Hom. Die Seun van die Almagtige? So magteloos? Nee wat, nie vir my nie! En die wêreld spot met die mense wat in Hom glo: Naïef! Vroom! Skynheilig!

Hoekom laat God mense van die begin van die skepping af toe om teen Hom te kies? Omdat Hy ons só geleentheid gee om vír Hom te kies. Hy maak Homself weerloos, omdat Hy ons steeds op ons lewenspad begelei en nooit die werk van sy hande laat vaar nie. Omdat Hy weet dat Hy uiteindelik óns opstandigheid in die opstanding van sy Seun oorkom het. Wanneer mense ons skeef aankyk of meerderwaardig afmaak omdat ons glo, moet dit ons nie ontmoedig nie. Wanneer mense vuur spoeg teen die Here of sy kerk, moet ons nie oordeel nie. Nog minder met ’n vloek antwoord.

Jesus het nie sy spotters geantwoord nie. God het hulle geantwoord… op Opstandingsondag. Net so antwoord God die spotters van ons dag mettertyd. Terwyl Hy die tussentyd as genadetyd gebruik totdat elke tong erken: Jesus Christus is Here! (Fil 2: 11).

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

1 April (Wit Donderdag) – Eensaam tussen vriende

 

Matteus 26: 31-46

Ken jy die gevoel dat jy omring is van mense, maar tog oneindig eensaam? Mense wat vrolik rondom jou gesels en opgewonde lugkastele bou, en jy sit tussen hulle met spanning wat meedoënloos aan jou knaag. Oor ’n verhouding, of ’n transaksie, of inkomste, of ’n hangende hofgeding, of ’n beursaansoek of werksgeleentheid. Die ergste is as jy met jou ouers of eggenoot, jou familie of vriende probeer praat, maar hulle verstaan eenvoudig nie die diepte van jou worsteling nie.

So moes Jesus in sy krisisuur gevoel het. Hy het reeds vir sy dissipels gesê dat Hy aan mense oorgelewer gaan word om doodgemaak te word, dat een van dié wat vir oulaas saam met Hom eet, Hom sou verraai. Maar elkeen van hulle bepleit net sy eie onskuld. Dan sê Hy: Julle almal sal My vannag nog in die steek laat. Heftig ontken hulle dit; Petrus sweer hy sal Jesus om die dood nie verloën nie.

Al wat dan oorbly, is om te gaan bid. In Getsemane vat Jesus vir Petrus en die twee seuns van Sebedeus saam as Hy Hom afsonder om in sy uur van nood te bid. Sekerlik moes sy dissipels teen dié tyd die erns en diepte van sy spanning gesien het. Hulle het mos die opbouende spanning van herhaalde konflik met die Joodse leiers beleef – hulle moes wéét watter risiko dit ingehou het. Jesus bid… en hulle dut. Drie maal. Jesus is tussen sy dissipels, en tog absoluut alleen.

Dit is ’n besondere aspek van Jesus se lyding: sy eensaamheid selfs in die kring van sy intiemste vriende, juis wanneer sy hemelse Vader nie sy desperate smeekgebed beantwoord nie. Dink jy jy is eensaam? Voel jy of God nie jou gebed verhoor nie? Die Here Jesus het dit self ervaar. Sy Gees tree vir jou in.

Verlate van u vriende, verlate Worstelaar;

verlate van die Vader – verlate Middelaar!

Net pyn en dors en duister is by U in u nood;

ontdaan van aardse luister, oorwin U tog die dood!

(Gesang 387: 2)

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

31 Maart – Sameswering en verraad

 

Matteus 26: 1-5 en 14-16

Hoe gebeur dit dat ’n vertroueling ’n verraaier word? Dikwels bied konflik ’n vrugbare bedding vir sameswering en verraad. Konflik vind plaas wanneer daar botsende belange op die spel is.

Hoewel die Evangelie nêrens verduidelik wat Judas gemotiveer het om sy leermeester te verraai nie, vertel Matteus hoe die konflik tussen Jesus en die leiers van die Joodse volk die grond vir Judas se verraad voorberei het. Hulle het ’n tyd en geleentheid gesoek om Hom gevange te neem en dood te maak, maar hulle wou dit stil-stil doen sodat dit nie ’n openbare oproer veroorsaak nie. Toe een uit Jesus se binnekring kom aanbied om Hom in hul hande oor te lewer, was dit die ideale geleentheid om ontslae te raak van die Persoon wat soveel konflik veroorsaak.

Tog is dit ironies hoe Matteus hul onsekerheid met Jesus se voorafkennis kontrasteer. Die Joodse leiers begin slinkse planne beraam, maar wil dit nog nie tydens die paasfees tot uitvoer bring nie. Wanneer Judas van die priesterhoofde af vertrek, is hy nog maar op die uitkyk vir ’n geleentheid om Jesus te verraai. En tog sê Jesus reg aan die begin van die hoofstuk die Seun van die mens sal tydens die paasfees oorgelewer word om gekruisig te word. Hy weet presies wat om te verwag.

Wat bring mense daartoe om God te verwerp? Dikwels is dit ’n konflik van belange – wat ek begeer, is in stryd met God se wil. Soms soek ek ’n verskoning om my eie kop te volg en my eie begeertes na te jaag ongeag die skade wat dit aan ander doen. Soms doen die geleentheid hom net voor dat ek myself kan verryk, al weet ek dat my optrede nie met God se wil versoen kan word nie. Maar God ken ons. Juis daarom moes die Seun van die mens gekruisig word.

In Gesang 510 sing ons van God se onbeskryflik groot genade vir ’n wegloopkind wat sy eie kop gevolg het – totdat God hom weer teruggebring het na die vaderhuis. Kom ons bid vir elke wegloopkind.

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

30 Maart – Konflik oor gesag

 

Matteus 23: 1-12

Matteus 21: 23 vertel dat die Joodse priesterhoofde en familiehoofde Jesus daar by die tempel kom vra met watter gesag Hy optree. Wie is hierdie vreemdeling uit Galilea immers dat Hy die tafels hier in die tempel kom omgooi?

Jesus se openbare uitlatings gooi eweneens die spreekwoordelike appelkar om. Hy sê vir die Joodse leiers: Tollenaars en prostitute gaan eerder as julle in die koninkryk van God in (Matt 21: 31). Met die gelykenis van die boere en die wingerd (Matt 21: 33-46) en die gelykenis van die bruilof (Matt 22: 1-14) sinspeel Hy daarop dat God die vooraanstaande mense in die gemeenskap sal verwerp en gewone mense van die straat af roep – mense wie se lewens vrugte sal dra wat aan God erkenning gee.

Jesus uitoorlê elke keer die skrifgeleerdes wat Hom strikvrae vra oor belasting (Matt 22: 15-22), die opstanding uit die dood (Matt 22: 23-33) en die grootste gebod in die wet (Matt 22: 34-40). En dan daag Jesus die skrifgeleerdes en Fariseërs se gesag direk uit (Matt 23: 1-12)! Met hul verstaan van die wet van Moses lê hulle swaar en ondraaglike laste op mense, terwyl hulle self allerlei maniere vind om die eise van die wet te omseil. Hulle doen alles slegs ter wille van openbare aansien.

Nee, sê Hy vir die skare wat na Hom luister, julle moet nie op titels gesteld wees nie; julle moet nederig wees en dien! Dit word ’n vraag na die gronde vir gesag. Wat gee ’n mens enige aanspraak op gesag? Vroomheid? Kennis? Status? Finansiële vermoë? Nee, sê Jesus, diens.

Wat gee ons, die kerk van Christus, enige aanspraak op gesag in ons wêreld? Bepaald nie al die swaar laste wat ons met ons Skrifuitleg op gewone mense se keuses en alledaagse lewens laai nie. Nee, veel eerder die liefde waarmee ons luister en die manier waarop ons dien. Wanneer ons met die Bybel onder die arm vinger wys na ander, stoot ons mense af. Wanneer ons luister en ’n voorbeeld stel, gee ons gestalte aan God se koninkryk in ons wêreld. Dan dra ons optrede gesag.

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

29 Maart – Konflik by die tempel

 

Matteus 21: 12-16; Markus 11: 15-18

Die dag nadat Jesus Jerusalem met ’n heldeontvangs binnegekom het, gaan Hy na die tempel toe. Optrede wat onmiddellik aanleiding gee tot konflik met die Joodse leiers. Die tempel is vir die Jode heilige grond, die tempel van hul God. Die simbool van Israel se uitverkiesing. Dit is slegs vir Jode gereserveer – die Makkabese opstand teen die wrede Griekse koning Antiogus Epifanes IV het juis uitgebreek toe hy ’n afgod in die Joodse tempel laat indra het en mense begin dwing het om die afgod daar te aanbid. Daarom was daar in Jesus se tyd ’n inskripsie by die ingang na die tempelplein wat heidene (nie-Jode) verbied het om die area binne te gaan.

Jesus, ’n Joodse leermeester uit Galilea, mag natuurlik op die tempelplein kom. Maar Hy skok die mense wanneer Hy summier begin om die handelaars en geldwisselaars daar uit te jaag en hul tafels om te keer. Hulle stel dan juis die pelgrims uit ander dele van die land in staat om in die paastyd offers te bring!

Dit is egter veral sy woorde en verdere optrede wat die vroom Jode ontstel: Hy verduidelik sy optrede met ’n aanhaling uit Jesaja 56: 7. In hierdie hoofstuk sê Jesaja dat nie-Israelieite en selfs ontmandes deel van God se volk kan wees as hulle volgens sy verbond leef, en dat die Here se tempel ’n huis van gebed vir al die volke sal word (vgl Mark 11: 17). Dan maak Hy boonop blindes en kreupeles – wat volgens die Joodse oortuigings onrein was – daar by die tempel gesond! Terwyl kinders Hom loof as die Seun van Dawid. ’n Mens kan verstaan waarom die priesterhoofde en skrifgeleerdes woedend is (vgl Mark 11: 18).

Jesus se woorde en optrede maak die tempel vir alle mense oop, al lei dit tot konflik. Hierdie konflik is ’n wesenlike deel van Jesus se lyding op aarde. Is ons kerke oop vir alle mense, of lei dit tot konflik? Is ons harte en hande oop vir alle mense?

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

28 Maart (Sesde Lydensondag / Palmsondag) – Die laaste week

 

Markus 11: 1-11

Dit kan gestel word dat die tyd vanaf Jesus se intog in Jerusalem waaroor die meegaande Skrifgedeelte handel, as Jesus se laaste week beskryf kan word. Dit was ’n besondere dag en ’n besondere week as die week van die paasfees. Dit was op die dag na die Joodse sabbat wat uiteindelik vir Christene Sondag sou word, die dag van die Here. Vir toeskouers sou die optog en diegene wat daarby betrokke was en Hosanna geskreeu, takke afgekap en hul klere voor die donkie se voete oopgegooi het, redelik eenvoudig en moontlik raar gelyk het. Want die vraag sou wees: Wie is hierdie man op die donkievul waaroor die omstanders so entoesiasties is?

Hulle gee die antwoord deur hul uitroepe, naamlik: Dit is Hy wat kom in die Naam van die Here, tekenend van die geseënde koninkryk van Dawid wat kom. Moderne lesers sou moeilik opgewonde raak oor ’n man wat op ’n donkievul ry, maar wanneer nader beweeg word, kom die profeet Sagaria (9: 9), die tydgenoot van Haggai, ter sprake, wat sê dat die koning van Jerusalem op pad is, Hy is nederig, maar ook regverdig, en is die oorwinnaar, hy ry op die hingsvul van ’n donkie. Hoe raar dit ook al mag klink, was die binnekoms op ’n donkie tekenend van koninklike waardigheid (vgl 1 Kon 1: 33, 38 en 44). Wat meer is: Jesus se optog nader Jerusalem vanuit die ooste, terwyl daar ook uit die weste ’n koninklike optog op pad was na Jerusalem. Dit was die optog van die Romeinse magte om hul geledere wat in die burg van Antonia gevestig was en op die tempel uitgekyk het, te ondersteun en te sorg dat die Jode in bedwang gehou word tydens hul paasfees. Die Romeinse magte soos verwoord deur Pilatus, verteenwoordig die mag van Rome. Jesus op die donkievul verwoord die koninkryk van God.

In ons geestesoog kan ons ons iets daarvan voorstel, wat vorm aanneem in ’n keuse vir óf Pilatus óf Jesus. Die keuse het bly staan tot vandag toe in die moderne wêreld waarin ons leef. Kies jy nou vir Jesus?

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg/Rust der Winter

27 Maart – Die einde?

 

Markus 15: 42-47; Johannes 19: 31-42

Pilatus was verbaas dat Jesus al dood was, en die Jode was dankbaar dat sy liggaam van die kruis afgehaal kon word voor die Joodse sabbat om sesuur die aand sou begin (vgl Joh 19: 31). Behalwe dit, was dit ook nie nodig dat sy bene gebreek moes word om die dood te verhaas nie, want Hy was reeds dood. Een van die soldate steek ’n spies in Jesus se sy om te sien of Hy dood is (vgl Joh 19: 34). Uiteindelik doen die paar vertrouelinge wat gewoonlik gedoen word. Josef van Arimatea en Nikodemus neem die inisiatief om Hom te begrawe, en hulle doen die nodige wanneer iemand gesterf het met geurige speserye en draai Jesus se liggaam toe in linnedoeke soos die gebruik was (vgl Joh 19: 38-42).

Dit is merkwaardig dat Markus swyg oor Saterdag, die dag wat tradisioneel die Joodse sabbat was. Die Apostoliese Geloofsbelydenis sê dat Jesus se begrafnis gevolg word deur sy neerdaling na die hel, terwyl die Niceense belydenis dit uitlaat. In die gesprek daaroor is gewoonlik verwys na 1 Petrus 3: 18-19 en 4: 6 wat verder hier met rus gelaat word. Die naaste wat die Evangelies daaraan kom, is Matteus wat getuig dat met Jesus se sterwe die voorhangsel geskeur het, die aarde geskud is en rotse gebreek is. Die grafte is geopen en baie liggame van ontslape heiliges is opgewek. Hulle het uit die grafte gekom, die Heilige Stad ingegaan en aan baie verskyn.

Maar Markus doen dit op sy eie manier omdat hy reeds aan die begin van die Evangelie gesê het die tyd is vervul en die koninkryk van God is op hande en dat bekering nodig is (Mark 1: 15). Vir Markus is die koninkryk van God reeds hier, want Jesus is reeds hier. Uiteindelik is die oënskynlike stilte nie tekenend van God wat onaktief is nie, maar eerder van God wat handel, selfs al lyk dit na stilte. Die stilte is geen einde of mislukking nie, maar die handewerk van God wat sy loop neem, ongeag.

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg/Rust der Winter

26 Maart – Dankie vir die kruis!

 

Markus 15: 21-41

Vrydag was die dag voor die Joodse paasfees. Markus beskryf die gebeure in drie fases. Jesus is die derde uur gekruisig, dit beteken negeuur die oggend. Waarskynlik die grootste gebeurtenis wat elke mens se lewe bewustelik of onbewustelik raak, word buitengewoon eenvoudig beskryf met Toe kruisig hulle Hom… (Mark 15: 24). Die aanklag teen Hom was boaan die kruis geskryf, naamlik dat Hy die koning van die Jode is. Dit is raar dat die Jode daarteen beswaar gemaak het, maar dat dit ’n nie-Jood was – Pilatus – wat die klag laat aanbring het. Toe dit die sesde uur word, om twaalfuur dus, het dit oor die hele aarde donker geword, en op die negende uur, drieuur die middag, het Jesus uitgeroep: Eloï, Eloï, lemá sabagtani? Dit beteken: My God, my God, waarom het U My verlaat? Toe het Hy gesterf. Verder het die voorhangsel van die heiligdom in die tempel in twee geskeur, van bo na onder.

Jesus se uitroep is ’n aanhaling uit Psalm 22. In die verlede is dié woorde van Jesus gewoonlik verstaan as die verwoording van sy mensheid, sy benoudheid. Tog is ’n meer aanvaarbare verklaring dat Jesus uit die Psalm aanhaal om sy omstanders daarop te wys dat die toonaard van die Psalm verander. Dit eindig in ’n danklied as lofuiting omdat God op die noodroep van die Psalmdigter antwoord (Ps 22: 23-32). Daarmee het Jesus aan die omstanders en sodoende aan die hele wêreld getoon dat die kruis tekenend van die woede van die weerbarstige wêreld was, maar dat God se wil nie deur die woede van die wêreld aan bande gelê word nie.

Dit is merkwaardig dat nie ’n Jood, ’n skrifgeleerde of ’n Fariseër nie, maar ’n Romeinse offisier die waarheid, die hartslag van die evangelie, verkondig met sy opmerking: Waarlik, hierdie man was die Seun van God! (Mark 15: 39, NDV). Dit is die uitdaging: Jesus het die kruis in oorwinning omskep. Dit is vir elke gelowige sedertdien die waarborg en troos: Jesus het die laaste woord!

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg/Rust der Winter

25 Maart – ’n Lofsang is gepas!

 

Markus 14: 22-26 en 32-42

Donderdag was ’n uiters slegte dag vir die Here Jesus. Hy het ’n laaste maaltyd saam met die dissipels geëet, wat gewoonlik as die instelling van die Nagmaal beskou word. Daarnaas word Hy deur Judas verraai, deur Petrus verloën, en eintlik deur die res van die dissipels in die steek gelaat. Behalwe dit, vind die gesprek in Getsemane plaas, wat sonder weerga in die Bybel is in vergelyking met ander benoudhede, byvoorbeeld toe Abram Isak moes gaan offer (vgl Gen 22: 5), of die klaagliedere in die Psalms. Jesus se smeking vind ook weerklank in die vroeë kerk deur die verwysing in die brief aan die Hebreërs, hoofstuk 5: 7-8. Vroeër in die Evangelie (Mark 10: 45) word gestel dat Jesus Homself gee as ’n losprys vir baie, in Getsemane maak Jesus as’t ware die eerste betaling van die offer, naamlik om die skuldige te wees vir die ongeregtigheid van die wêreld. Hier roep Jesus na sy Vader met die bede Abba, wat tekenend is van die besondere verhouding tussen Jesus en sy Vader. Dit verwoord Jesus se bewustheid dat Hy die Seun van God is, bereid om die bitter beker te ledig in volkome gehoorsaamheid aan sy wil. Getsemane is ’n intense wisselwerking tussen Jesus se innerlike smart en die wil van sy Vader.

Tog was daar ruimte om in die smart ’n lofsang te sing, ’n lofsang wat waarskynlik uit Psalms 115 tot 118 gekom het. Die maaltyd sluit nie net af met ’n lofsang in hoogs gespanne omstandighede nie, maar aan die maaltyd en die samesyn van Jesus en sy dissipels word ’n ongelooflike vooruitsig gebind, naamlik, tot daardie dag wanneer die maaltyd nuut gemaak in die koninkryk van God genuttig sal word.

Dié vooruitsig het anderkant smart, dood en kruis gelê, wat beteken Jesus se lyding was effektief, en die vooruitsig wat Jesus aan die einde van die maal gestel het, was ook die vooruitsig vir gelowiges. ’n Lofsang is gepas, want die redding en toekoms van gelowiges was nie deur ’n dissipel nie, maar deur Jesus, die Seun van God.

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg/Rust der Winter

24 Maart – Tussen salwing en verraad

 

Markus 14: 1-11

Twee dae voor die pasga, die fees van die ongesuurde brood, Woensdag dus. Die funksionarisse van die tempel is besig om ernstig te beplan vir hoe om van Jesus ontslae te raak. Uit vrees vir Jesus se aanhang, wou hulle dit nie tydens die fees doen nie.

In hierdie gedeelte is die kontras tussen verraad met die oog daarop om Jesus dood te maak, en salwing wat die beste is wat iemand aan Jesus kon doen, opvallend. Ironies dat die vrou wat Jesus met kosbare olie gesalf het, se naam nie eens onthou word nie, terwyl Judas se naam en sy verraad in die kerklike geheue ingeskryf staan. Jesus verkondig die koninkryk wat naby gekom het, terwyl die politieke mag van Rome dit moontlik gemaak het dat Jesus in die Joodse godsdienstigheid oorgelewer sou kon word. Die skare was as’t ware die wig en teenwig, want ’n oproerige skare was in die oë van die politieke mag onaanvaarbaar, maar nodig vir die planne van die Jode.

Dat Judas verraad kon pleeg is ongelooflik, maar die ander? Wanneer die onbekende vrou die regte ding doen en Jesus met egte nardusolie salf vir sy begrafnis, is die res van die dissipels bekommerd oor die armes. Volgens die Markus-evangelie se uitbeelding van die dissipels het hulle gefaal in hul opdrag, ongeag dit wat Jesus hulle geleer het. Die onbekende vrou verstaan Jesus beter as die dissipels. Sy is vir Markus die eerste gelowige en vir die kerk daarna tot vandag die eerste Christen. Die onbekende vrou is die ideale dissipel, terwyl Judas die swakste was, waarby die ander elf nie uitgesluit is nie. Hulle het nie verstaan nie, ongeag. Die gedeelte begin met Judas en eindig met Judas wat dit goed gedink het om na die leierpriesters te gaan om Jesus vir geld oor te lewer.

Jesus is op pad na sy dood; die onbekende vrou weet, maar die dissipels nie. Jesus se lyding was vir hulle, vir die twaalf, vir almal, vir ons ook, ook vir my!

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg/Rust der Winter

23 Maart – Met watter gesag?

 

Markus 11: 27-33

Dinsdag was ’n besige dag wat oor drie hoofstukke van die Markus-evangelie strek (11: 27 – 13: 37). Ongeveer twee derdes van die gedeelte bestaan uit konflik met die tempelowerhede en hul verbintenisse. Hoofstuk 13 waarsku oor die vernietiging van die tempel en handel oor die koms van die Seun van die mens, alles gebeure wat in die toekoms sou plaasvind.

Vir ons wat twee duisend jaar later leef, is dit moeilik om die situasie in Jerusalem voluit te beleef. Die Jode en hul tradisie was so gevestig oor jare heen. Hulle het vir die toekoms geleef en het gewag vir die Messias wat sou kom om met groot vertoon en mag die vyande van Israel te oorweldig en die koninkryk van Dawid weer te vestig. Derhalwe is dit begryplik dat die leierpriesters, skrifkenners en familiehoofde ongemaklik is en wil weet hoe dit moontlik is dat Hy dit kan doen en met gesag kan optree en ’n eeue lange tradisie kan aantas. Jesus troef hulle deur te verwys na die doop van Johannes met die vraag: Was dit van die hemel of was dit van mense (vers 30)? Indien hulle sou antwoord dat dit van mense was, sou die skare oproerig raak, en as dit van God was, moes hulle geglo het, wat hulle nie gedoen het nie.

Die toekoms is klaarblyklik kommerwekkend, want Jesus verwys na die indrukwekkende klippe en geboue van die tempelterrein met die voorspelling dat niks behoue sal bly nie omdat alles afgebreek sal word. Die Markus-evangelie skets iets van die toekoms wat oënskynlik met groot spanning en disharmonie gepaard sal gaan. Maar, wie volhard tot die einde toe, sal verlos word.

Terug by Jesus en die tempel, sy tradisie en alles wat daarmee saamgehang het. Hulle het Jesus nie verstaan nie. Die tempel kon Jesus nie hou nie, Hy is groter as hulle en alles wat daarmee saamhang, want Hy is die Here wat deur lyding en kruisiging, en oënskynlik deur die dood, die ruimtes van die tempel sou oorskry, volledig en effektief. Die vraag bly ook hedendaags: Jesus, wie is Jesus vir jou?

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg/Rust der Winter

22 Maart – ’n Vyeboom met net blare aan

 

Markus 11: 12-22

Die gedeelte begin met verwysing na die vyeboom waaraan geen vrugte was nie aangesien dit nie vyetyd was nie, en sluit ook af met verwysing na die vyeboom wat die volgende oggend verdroog het van sy wortels af. Markus is geneig om soos hier ’n raam om sy gedagtegang te plaas, waar die gebeure met die vyeboom iets vertel van wat tussenin beskryf word, naamlik die gebeure in die tempel. Daarom is dit belangrik vir die leser om in gedagte te hou dat die vyeboom slegs soos ’n gelykenis hanteer word, want die behandeling van die vyeboom, hoe onbillik dit ook al mag klink, word ingespan om oor die tempel ’n mening uit te spreek.

Die slotsom is dus besonder reguit en op die man af. Jesus is eintlik nie besig om die tempel te reinig soos die opskrif van die gedeelte lui nie. Hy vee die totale tempelgebeure en alles wat daarmee saamhang met een veeg spreekwoordelik van die tafel af. Jesus verwys na die profeet Jeremia (7: 11) se uitspraak wat gewaarsku het dat dit die Here se tempel is en dat die tempel sodanig hanteer moet word. Die noem van die Naam van die Here waarborg en voorkom nie dat, soos Jeremia dit stel, die tempel verword tot ’n rowerspelonk nie. In die eerste twee dae van Jesus se laaste week tree Jesus radikaal op, maar elke keer in die lig van ’n profetiese verwysing uit die verlede. Daardeur word aangedui dat Jesus se optrede nie dié van ’n revolusionêr is nie, maar volgens die Skrifte, soos dikwels vermeld word.

So radikaal as wat die verdroging van die vyeboom was, net so radikaal is Jesus se oordeel oor die tempeldiens wat in dié tyd hoogty gevier het. Hy doen dit deur lyding, deur die dood, sy dood as antwoord van God op die geweld van die wêreld, tekenend van die ja vir God vir elkeen wat in Hom glo. Die verdroogde vyeboom sê dit: Glo in God, in Jesus Christus die herboude tempel na drie dae (vgl Joh 2: 19).

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg/Rust der Winter

21 Maart (Vyfde Lydensondag) – Lyding eindeloos?

 

Markus 16: 1-8

Dit is opvallend dat die Apostoliese Geloofsbelydenis oor Jesus se lewe eintlik bloedweinig sê. Daar staan net dat Jesus gely het onder Pontius Pilatus. Die verwagting sou wees dat iets meer oor Jesus se lewe, sy prediking, wonderwerke of iets dergeliks bygevoeg sou word. Jesus se lewe sedert die intog in Jerusalem kan as ’n laaste week ingeklee word volgens die aanduidings in die Markus-evangelie. Dat die gebeure chronologies op mekaar volg is waar, maar vir die kerk in die herdenking en belewenis daarvan eintlik van minder belang. Dit is nie moontlik om oor Kersfees te dink los van Paasfees nie, en derhalwe ook nie oor Paasfees los van Kersfees nie.

Miskien was die skrapse formulering in die belydenis nader aan die waarheid as wat vermoed word, aangesien Jesus se lewe op aarde as geheel lyding was. Hy is die Seun van God, maar in menslike gestalte. Sy Vader is God die Almagtige, Skepper van hemel en aarde uit niks, maar Hy het ook ’n aardse vader gehad. Hy is magtig om alle magte van die hele wêreld wat in opstand is teen God meteen te verdelg, maar Hy doen dit nie. Sy weg en sy manier is die lydensweg wat nie soldate werf nie, maar gelowiges wat deur bekering en geloof besef dat die koninkryk van die hemele naby gekom het, omdat Jesus naby is.

Daarom is dit belangrik om nie uit lyding tot die slotsom te kom dat dit tog maar vrugteloos was nie. Soos Kersfees en Paasfees in mekaar se verlenging te staan gekom het, so is dit ook met lyding en oorwinning. Die merkwaardige is dat die paar vroue die oggend na die Joodse sabbat, op Sondag dus, die eerste dag van die week, juis daar by die tradisionele tekens van die dood soos ’n graf, grafdoeke en waar sy liggaam gelê het, juis daar, die sin van sy lyding ontdek. Dis lewe, maar dis lyding, dit is God se manier, lewe deur lyding, kruis tot oorwinning. Vir die wêreld lyk dit onsinnig, vir gelowiges is dit die blye boodskap.

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg/Rust der Winter

20 Maart – Ons suster!

 

Genesis 34: 30-31

Dina se verhaal roep die geloofsgemeenskap op tot verantwoording. Wanneer Jakob Simeon en Levi veroordeel vir die swak posisie waarin hulle hom geplaas het, basuin hul antwoord onteenseglik die waarde van hul suster uit. Hul suster is kosbaar, gewoon omdat sy hul suster is. Hul suster mag nie verneder word nie!

Susters in ons geloofsgemeenskappe word daagliks verneder, en die kerk keer so dikwels ’n blinde oog, of erger nog, verkondig aan so ’n suster dat sy hierdie vernedering op ’n manier verdien het, dat God dit van haar verwag, of dat dit edel is om hierdie verdrukking en lyding as Godvresende vrou te verduur. Vir daardie suster in die geloof het dit verreikende implikasies. In haar kop word God die Ongenaakbare wat nie net afwesig is en haar uitlewer nie, maar wat van haar verwag om haar fisiese en emosionele slae in edele onderdanigheid te absorbeer.

Die uitspraak van Dina se broers is uiters kragtig. Dit lewer felle kritiek op die hantering van hul suster. Hul suster is eenvoudig te kosbaar dat daar so ongeërg met haar gehandel word. Haar pyn maak saak, want sy is kosbaar. Dina se broers het haar stem aan haar teruggegee en haar ’n stukkie van haar menswaardigheid laat herwin. Hulle tree op, terwyl haar vader haar in die steek gelaat het omdat hy te gefikseer was op die voordele wat dit vir hom sou inhou om ’n ooreenkoms met Sigem te beklink.

Die geloofsgemeenskap behoort ook die stem te wees vir hulle wat onteer en tot swye gedwing is. Die Here God verwag van die geloofsgemeenskap om te reageer op die noodkreet van die stemloses. Die geloofsgemeenskap behoort die misbruik, mishandeling en onderdrukking van vroue te veroordeel. Hul belange moet te alle tye beskerm word. Om die eise van die evangelie in hierdie verband na te kom, vra geloofsgehoorsaamheid, leierskap, moed en absolute toewyding aan die Here Jesus Christus en sy evangelie.

Dr Elritia le Roux, Buiteland

19 Maart – ’n Oog vir ’n oog?

 

Genesis 34: 25-29: 

Hierdie keer is dit die broers van Dina wat uitgaan. Dit is egter nie hulle wat verneder word nie, maar Sigem. Die manne word doodgemaak en die stad word geplunder. Die seuns van Israel verneder die magtige Sigem wat hul suster onteer het. Hierdie brutale optrede van die broers van Dina word weliswaar nie gemotiveer deur ’n begeerte na mag of gierigheid nie, maar deur die woede, frustrasie en magteloosheid as gevolg van die onreg wat hul suster aangedoen is. Die eer van die broers is geskend omdat hul suster onteer is.

Die vraag wat by ons as lesers van hierdie verhaal ontstaan, is of die broers van Dina as helde of dwase gereken behoort te word. In die apokriewe Testament van Levi oordeel die outeur dat die vernietiging van Sigem ’n sonde was in die oë van Jakob, wat sy seuns daarvoor vervloek. Maar Levi hou vol dat dit God self was wat sy straf oor Sigem laat geld het, aangesien hulle ’n immorele volk was. Hoewel die manne van Sigem deur Simeon en Levi om die lewe gebring is, was dit ’n regverdige handeling van God self.

Om kwaad met kwaad te vergeld, word herhaaldelik in die Nuwe Testament afgewys. Jesus maak dit in sy uitspraak in Matteus baie duidelik dat die een wat verontreg is eerder die ander wang moet draai. Wanneer Jesus later gevange geneem word en Petrus Malgus se oor afkap, word Petrus berispe, en Jesus genees vir Malgus.

Hoewel ons nie geweld kan vergoeilik nie, is die oordeel oor die broers van Dina nie so eenvoudig nie. Hulle streef geregtigheid na. Dina was die weerlose, onskuldige slagoffer wat haar nie kon verweer nie, en dit het haar broers se optrede gemotiveer. Om teen onreg weerstand te bied, verg dapperheid en moed van oortuiging. Dit vra beslis kritiese nadenke en besinning. As ’n gelowige iets onderneem, moet dit wees sodat God daardeur verheerlik word. Liefde vir God en liefde vir die naaste is die gelowige se hoogste maatstaf.

Dr Elritia le Roux, Buiteland

18 Maart – Die massas word gemanipuleer

 

Genesis 34: 18-24: 

Gamor en Sigem trap in die strik van Jakob se seuns. Sigem is in so ’n mate verblind deur sy passie vir Dina dat hy al die mans van die stad oorreed om aan hul eise toe te gee. Manipulasie en magsmisbruik wat uitloop op gruwelike geweld en bloedvergieting.

Dit is presies wat gebeur wanneer die Joodse leiers die skare opsweep om aan te dring op Jesus se kruisiging. Persoonlik het hulle eintlik geen belang daarby of Jesus lewe of sterwe nie. Hulle word bloot die speelbal in die hande van die Joodse leiers wat hul bloeddorstigheid manipuleer ten einde in hul doel te slaag dat Jesus ter dood veroordeel word. Hul manipulasie is so effektief dat selfs Pontius Pilatus deur hulle oorgehaal word om teen sy eie beterwete te handel en ’n onskuldige Man te laat kruisig. Dit is die mag van opsweping en emosionele manipulasie.

Ongelukkig is die kerk se hande ook met bloed bevlek wanneer dit by die manipulasie van die massas kom. Die Rooms-Katolieke Kerk het ’n bloedspoor gelaat met hul dwaalleer van die aflaatstelsel. Mense is met drogbeelde uit die vagevuur met vrees en bewing vervul ten einde in die hande van die kerklike elite te speel. Met goedkoop retoriek is mense oorgehaal om kruistogte te onderneem omdat dit kwansuis ’n “heilige oorlog” is wat gevoer word.

Om die massas met holle slagspreuke te oortuig, is geen kuns nie en steeds aan die orde van die dag. Op die bloedvergieting en lewensverlies wat hierdie skadelike retoriek tot gevolg het, reageer die bulderende orators deur bloot hul skouers op te trek. Gelowiges, en veral gelowiges in leiersposisies, moet daarteen waak om te verval in oppervlakkige slagspreuke wat skadelik op die psiges van mense kan inwerk. Dit is vreemd aan ons teologiese tradisie in die Hervormde Kerk wat groot waarde heg aan kritiese nadenke. Om te manipuleer, is lafhartig. Om toe te tree tot die debat, is edel. Mag die oop gesprek in die Kerk voortduur.

Dr Elritia le Roux, Buiteland

17 Maart – Godsdiens word misbruik

 

Genesis 34: 13-17

Dit wil voorkom asof die gesindheid van Dina se broers tog anders is as dié van hul vader. Hulle word nie onmiddellik deur Sigem se aantreklike aanbod beïndruk nie. Hul suster Dina is immers deur hom onteer. Ons dink terug aan hul woede wat in vers 7 beskryf is. Dit was immers ’n gruwelike ding wat hul suster aangedoen is, totaal buite die aanvaarbare norm in Israel: So iets doen ’n mens nie. Die gedagte dat hul suster nou met ’n man trou wat nie besny is nie, is net so ’n ongehoorde ding. Ou Testamentici is nie oortuig dat die besnydenis in hierdie stadium in Israel se geskiedenis al die betekenis van die verbondsteken gehad het nie. Dit was ook nie noodwendig die gebruik dat seuntjies op die agtste dag na hul geboorte besny is nie, maar die rite het eers plaasgevind wanneer hulle volwassenheid bereik het.

Soos die verhaal hier ontvou, wil dit voorkom asof die besnydenis bloot ’n middel tot ’n doel word om uiteindelik wraak op Sigem te neem vir die oneer wat Jakob se familie aangedoen is. Die aandrang op die besnydenis word onder valse voorwendsels gemaak.

Die apostel Paulus is in sy brief aan die Galasiërs baie krities teenoor die valse voorvereiste dat heidene wat tot die Christelike geloof bekeer, eers besny moet word. Die besnydenis kan tog nie die voorwaarde wees vir Christus se verlossing en genade nie. Godsdiens word dikwels misbruik om mense skaamteloos te manipuleer. Voorwaardes word gestel om mense uit te buit. Dikwels het hierdie voorwaardes finansiële implikasies: Mense wat groot bydraes gee, sal geseën word. Die Bybel veroordeel die misbruik van godsdiens vir eie gewin. Hiervan is ons gelese teks ’n uitstaande voorbeeld. Gelowiges se bedoelinge moet opreg wees en mag ons medemens nooit benadeel nie. Die genade wat Jesus Christus skenk, stel nie eise nie.

Dr Elritia le Roux, Buiteland

16 Maart – Uitverkoop vir eie gewin

 

Genesis 34: 8-12

In die antieke wêreld was grondgebied en ’n nageslag primêre oorwegings, daarom is die ooreenkoms tussen Jakob en sy seuns en die mense van Sigem van kardinale belang. Die ooreenkoms word beklink met die sluiting van huwelike tussen die nageslag van Jakob en die nageslag van Sigem. Hiervan sou Dina die eerste wees. Dina, haar persoon, haar belange en haar wense, word nie in hierdie onderhandelings geken nie. Dit is egter niks buitengewoon nie. Dit was die normale praktyk in die Ou Nabye Ooste dat huwelike gesluit is deurdat die mans in die familie namens die bruid onderhandel het. Haar wense en gevoelens het nooit ’n rol gespeel nie. Daar is van die veronderstelling uitgegaan dat haar vader en haar broers haar belange sou beskerm.

Dit gebeur juis nie. Dit wil voorkom asof Jakob so opgewonde was oor die voordele en rykdom wat ’n ooreenkoms met Sigem vir hulle sou inhou, dat Dina bloot tot pion gereduseer word. Sigem onderneem dat hy enige geskenk sal gee wat Jakob en sy seuns van hom vra, solank hulle instem dat Dina met hom kan trou. Weer eens is Dina uitgelewer. Hoe verskriklik die gedagte dat haar vader haar gaan laat trou met die man wat haar in die eerste plek onteer het!

Dit is tog kommerwekkend dat Jakob bereid is om die feit te ignoreer dat sy dogter, en daardeur hul hele familie, eintlik deur die mense van Sigem ’n oneer aangedoen is. Kan die uitsig op rykdom en grondgebied hulle in so ’n mate verblind dat hul eergevoel op die agtergrond geskuif word? Soos Judas Iskariot eeue later Jesus vir 30 silwerstukke sou uitverkoop, is Dina deur haar pa uitgelewer.

Hoe dikwels gedy onreg omdat selfsugtige eiebelang die allesoorheersende faktor is! Mag die gesindheid van gelowiges eerder dié wees wat daar in Jesus Christus was, wat sy Goddelike status nie as iets beskou het waaraan Hy moes vasklou nie, maar die belang van die ander hoër as sy eie geag het.

Dr Elritia le Roux, Buiteland

15 Maart – Die stilswye van Jakob

 

Genesis 34: 3-7

Edmund Burke het gesê al wat nodig is vir boosheid om te triomfeer, is dat goeie mense niks doen nie. Die ontstellendste van Dina se verhaal is dat haar vader, Jakob, totaal afwesig is en niks doen of sê nie oor hierdie verskriklike onreg wat sy dogter aangedoen is. Jakob, as haar vader en voog, was die eerste persoon in die patriargale samelewing van die antieke Nabye Ooste wat verantwoordelik was vir die veiligheid van sy gesin. Hierin het Jakob klaaglik misluk. Die Skrifgedeelte stel Jakob voor as ’n byna patetiese figuur. Hy bly passief terwyl sy seuns in die veld is. Hy wag op die terugkeer van sy seuns voordat hy enigiets onderneem. Jakob openbaar uiterste swak leierskap en laat sy dogter, Dina, gruwelik in die steek.

Vir ons as gelowiges is die stilswye oor onreg dikwels selfs erger as die onreg self. Wanneer growwe menseregteskendings of brutale geweld plaasvind en daar is geen veroordeling daarvan of geen ingrype deur die owerhede nie. Wanneer hulle wat veronderstel is om ons te beskerm passief is, en ongeërg met mense se verliese omgaan.

Van gelowiges durf dit nie waar wees nie. Ons leer Jesus Christus in die Evangelies ken as die Een wat by uitstek onreg aan die kaak stel. Jesus daag die patriargale en verdrukkende strukture van sy tyd sonder versuim of vrees uit. Jesus tree op radikale wyse in vir die verontregtes. Vandaar die beskouing deur die Joodse godsdienstige leiers dat Jesus ’n rebel was wat die bestaande orde en reëls van sy tyd bevraagteken en blatant uitgedaag het. Jesus het nie oor onreg geswyg nie. Jesus het nie onreg verdra nie. Waar onskuldige en weerlose mense uitgebuit is, het Hy opgetree. Jesus keer nie ’n blinde oog of skuif die verantwoordelikheid af op ’n ander nie. Hierin is Jesus in kontinuum met die etiek van Deuteronomium en die appèl van profete soos Amos. ’n Gelowige kan nie seën van God verwag terwyl sy medemens verontreg word nie. ’n Gelowige durf nie swyg nie.

Dr Elritia le Roux, Buiteland

14 Maart (Vierde Lydensondag) – Sondag van Laetare (Wees bly!)

 

Jesaja 54: 1-10

Hierdie perikoop bevat van die mooiste poësie in die Bybel. Die woorde straal van die krag en liefde van die Here ons God. Dit herinner ons aan God se barmhartigheid en genade. Dit herinner aan sy verlossingsdade en sy getrouheid aan sy vredesverbond.

Hier word die onvrugbare vrou opgeroep om haar te verheug. Dit is die oeroue motief van die klag van die kinderlose vrou, die een wat deur die gemeenskap beskaam is en beskou is as van God verlaat. Onvrugbaarheid word geassosieer met onveranderlike verstotenheid. Die beeldspraak word hier van toepassing gemaak op die volk van God.

Die parallel tussen die onvrugbare, kinderlose vrou en die volk Israel lê daarin dat, soos die onvrugbare vrou deur die res van die gemeenskap tot skande gemaak word, die volk Israel, omdat hulle deur die Babiloniërs verslaan is en in ballingskap weggevoer is, in die oë van die ander volke van God verlate en verstoot is. Daar was tog geen duideliker bewys dat God sy volk verlaat het as die feit dat Hy hulle nie van die Babiloniërs gered het nie en toegekyk het terwyl die tempel in Jerusalem vernietig word! Dit is juis hierdie volk wat nou tot jubeling opgeroep word, want daar kom ’n einde aan die bespotting wat hulle moes verduur. Verse 7 tot 10 is niks anders nie as ’n liefdesverklaring. Dit is die Here, die Verbondsgod, wat hier aan die woord is.

Die toorn van God gaan verby; dit duur net ’n kort oomblik, maar God se barmhartigheid en genade duur ewig. Dit is waaroor ons ons moet verheug. Die sleg gaan verby, maar die heerlikheid duur vir ewig. Dan sluit die profeet sy pragtige gedig af met die geloofsverklaring dat die berge kan padgee en die heuwels kan wankel, maar God se liefde verdwyn nooit en sy vredesverbond met ons wankel nooit.

Hierdie teks roep ons op om ons hele lewe met al ons hoogtepunte en laagtepunte in die lig van God se genade en sy onwrikbare vredesverbond te evalueer.

Dr Elritia le Roux, Buiteland

13 Maart – Dina, die onteerde

 

Genesis 34: 1-2

Wanneer onskuldige mense ly, sukkel ons om dit te verstaan. Ons het nie antwoorde op die onverdiende swaarkry van goeie, Godvresende kinders van God nie. Ons lees hier van Dina, ’n onskuldige jong dogter uit die huis van die aartsvader Jakob. Sy gaan kuier bloot by die dogters van Sigem. Haar bedoelings was suiwer en opreg. Volgens die konvensie van die antieke wêreld moes die veiligheid van die vreemdelinge prioriteit geniet. Dina is ’n vreemdeling in Sigem en haar verwagting was gasvryheid en beskerming. Maar hier gebeur ’n gruwelike ding  met haar. Sy word die slagoffer van die ergste vorm van sinnelose geweld. Haar liggaam, maar ook haar totale menswees, word geskend.

Dina word ’n voorbeeld van die lot van soveel vroue. Wêreldwyd, maar ongelukkig veral in Suid-Afrika, word baie vroue in hul eie huise en familiekringe geweld aangedoen. Die ruimte wat aan hulle veiligheid en beskerming moes bied, word hul heel gevaarlikste ruimte. Die huis, die familie, die plek van geborgenheid en sekuriteit, word die plek van geweld en verontmensliking.

Die kerk van Jesus Christus durf nie hierdie skrikwekkende werklikheid ignoreer nie. Gelowiges durf nie passief staan en toekyk waar verbondskinders van die Here God hul menswaardigheid ontneem word nie. Die kerk van Jesus Christus behoort by uitstek ’n plek van veiligheid en geborgenheid te wees – ’n plek waar verwondes en onteerdes genesing en heling kan vind.

Waarom word soveel kosbare mense slagoffers van hierdie sinnelose geweld? Waarom gryp die Here nie in nie? Dit is vrae waarmee gelowiges vir eeue lank worstel: die Here God se oënskynlike afwesigheid wanneer onskuldiges ly. Maar is die Here werklik afwesig? Die Here, die Verbondsgod van Israel, is by uitstek die teenwoordige God. Die God wat IS. Die God wat naby diegene is wat seer het. Die God wat sy absolute solidariteit met die noodlydendes in Jesus Christus se lyding en sterwe aan die kruis geopenbaar het. Wanneer ons vra na die teenwoordigheid van God, is dit nêrens so tasbaar nie as in die lydende Christus aan die kruis. Dáár is God.

Dr Elritia le Roux, Buiteland

12 Maart – Die spyskaart of die ete?

 

Johannes 5: 39-40

Stel jou voor dat iemand jou probeer oortuig dat die spyskaart in ’n restaurant baie lekkerder smaak as enige dis wat vanuit daardie spyskaart bestel kan word. Of stel jou voor dat die padkaart wat jy in jou hand hou, mooier is as die natuurskone kronkelpad wat dit aandui jy moet ry, of die vashou van die foto van die groot wit strand lekkerder is as om fisies daar te wees. Niemand van ons sal dit glo of aanvaar nie.

Tog is dit wat ons soms doen met die Bybel, en die Een waaroor die Bybel getuig. So baie mense glo die lees van die Bybel kan jou lewe verander. Ander sê weer dat die Bybel rustigheid bring, terwyl nog ander oortuig is daarvan dat die Bybel ons lei om die regte besluite te neem.

Jesus het op ’n keer die volgende gesê: Julle ondersoek die Skrif, omdat julle dink dat julle die ewige lewe daarin kry. En dit is juis die Skrif wat oor My getuig. Tog wil julle nie na My toe kom sodat julle die lewe kan kry nie. Wat leer Jesus ons hier? Dit is nie die Bybel wat red nie, maar die Een van wie die Bybel getuig wat red. Dit is nie die Bybel wat ons leer hoe om reg te lewe nie, maar die woorde van die Een oor wie die Bybel getuig, onder leiding van die Gees, wat ons lei om reg te lewe.

Om die Bybel te verstaan, moet ons Christus ken, nie andersom nie. Om getrou met die Bybel besig te wees, moet ons Jesus getrou volg, elke dag. Ons glo in God, nie in die Bybel nie. Ons glo wel dat die Bybel getuig oor die Een in wie ons glo. Die Bybel verwys nooit na die Bybel self nie. Dit verwys ons na Christus. En wie nie na Jesus toe kom nie, sal nooit die lewe kry nie. Dit is soos om die spyskaart te eet.

Christene moet ’n verhouding met Christus hê, nie met ’n boek nie, al is daardie Boek hoe belangrik vir ons!

Prof Ernest van Eck, Universiteit van Pretoria

11 Maart – Die koninkryk is waar ek en jy is

 

Lukas 17: 20-21

Lukas vertel ons dat die Fariseërs by geleentheid vir Jesus gevra het wanneer die koninkryk van God sal kom, waarop Jesus geantwoord het: Die koms van die koninkryk van God kan nie uit voortekens bereken word nie. Hulle sal nie kan sê: ‘Kyk, hier is dit!’ of: ‘Daar is dit!’ nie, want die koninkryk van God is in julle.

Wat het Jesus met hierdie antwoord bedoel? Dat die koninkryk in ons is, en dus aan ons elkeen behoort, of dalk dat ons die koninkryk is? Heel waarskynlik laasgenoemde. Wat Jesus waarskynlik met sy antwoord wou sê, is dat die koninkryk teenwoordig is waar sy kinders teenwoordig is. Die koninkryk is gelyktydig daar waar God se mense is. Oral waar God se woord geleef word. Juis daarom kom ons nie sê dit is hier of daar nie, want dit is oral.

Oral waar God se kinders bereid is om met woord en daad te getuig oor wat reg is en teen dit wat verkeerd is, is die koninkryk teenwoordig. Ons sê dikwels die kerk is  nie ’n gebou nie, maar daar waar God se mense is. So, ons sou selfs kon sê die koninkryk is daar waar die kerk in aksie is, daar waar ek en jy as God se mense getuig, in woord en daad. Veral daar waar ons bereid is om die kruis op te tel wat kom saam met die opstaan teen dit wat ander uitbuit en onvrede veroorsaak.

De koninkryk is nooit my en jou saak nie, maar God se saak. En om deel van God se saak te wees, beteken dikwels die optel van ’n kruis.

Prof Ernest van Eck, Universiteit van Pretoria

10 Maart – Ondersteuner of volgeling

 

Lukas 11: 27-28

Op ’n keer toe Jesus besig was om mense te leer, het ’n vrou uit die skare hardop geroep: Hoe bevoorreg is die vrou wat U in haar liggaam gedra en aan haar bors gevoed het! Jesus se reaksie? Nog meer bevoorreg is hulle wat die woord van God hoor en dit onderhou.

Hierdie vertelling laat my altyd dink aan die verskil tussen die betekenis en eienskappe van ’n ondersteuner van iets of iemand, en die volgeling van iets of iemand. Wat is die verskil? ’n Ondersteuner het lof vir wat die een wat ondersteun word byvoorbeeld doen vir die bestryding van geweld, armoede of honger, en vir vroueregte. Om volgeling van dieselfde persoon te wees, daarenteen, is om self geweld, armoede of honger te bestry, en self op te staan vir vroueregte.

Wie ondersteuner van Jesus is, is die een wat uitroep hoe bevoorreg die vrou is wat aan Jesus geboorte gegee het en Hom gevoed het, hoe bevoorreg die vrou is wat aan Hom die lewe kon gee en Hom aan die lewe kon hou. Die een wat Jesus volg, is egter die een wat God se Woord hoor en dit doen, dit wil sê, die een wat aan ander lewe gee en ander spreekwoordelik aan die lewe hou.

Dit is byvoorbeeld een ding om verwondering uit te spreek vir Jesus se omgee vir die weerloses van sy tyd, en ’n ander om dit ook in ons tyd, in die hier en nou, te gaan doen. Dié wat verwonder is, is ondersteuners, dié wat doen, is volgelinge, volgelinge wat weet dat dit wat volg, dikwels kruis en lyding beteken.

Wie is ek en jy? Ondersteuner of volgeling?

Prof Ernest van Eck, Universiteit van Pretoria

9 Maart – Vissers van mense?

 

Markus 1: 17-18

In Markus 1: 17 lees ons dat Jesus sy eerste dissipels roep met die woorde dat Hy hulle vissers van mense sal maak. Vir ons is die betekenis hiervan, dink ons altyd, ooglopend eenvoudig. Jesus roep sy dissipels, en dus ook vir ons, om mense tot geloof in Hom te bring. Daarom dan ook die moeite wat aanvanklik gedoen is met evangelisasie en sending, en nou met wat ons verstaan onder missionale kerkwees.

Diegene wat daar langs die See van Galilea na Jesus se oproep geluister het, sou hierdie oproep egter anders gehoor het. In die Ou Testament word die beeld van vissers van mense as iets anders beskryf. God stuur mense as vissers en gebruik vishoeke om hulle wat ongeregtigheid pleeg, uit te vang, soos die farao in Esegiël 29, en die korrupte tempelowerhede in Amos 4: 2.

Waartoe Jesus dus vir Petrus en Andreas oproep, gesien deur hierdie lens, is om saam met Hom die vinger te gaan lê op dié wat ander uitbuit, of die vinger te wys na hulle wat die uitbuiting doen. In Markus plaas dit Jesus op ’n weg van lyding, en Markus 13: 11 vertel ons dat dieselfde lot die dissipels later getref het.

Om jou kruis op te tel, is ’n keuse vir ’n wêreld soos God dit bedoel het, ’n keuse vir ware lewe. Dit, het die lewe ons geleer, is dikwels nie maklik nie, want wie is bereid om werklik vissers van mense te wees? Om op te staan vir wat reg is, en dit wat verkeerd is teen te staan, is ook die evangelie.

Prof Ernest van Eck, Universiteit van Pretoria

8 Maart – Die kruis van stilbly

 

Johannes 8: 7

Dit gebeur dikwels dat ons hoor hoe mense dit wat ander doen, beoordeel as reg of verkeerd op grond van wat hul eie verstaan van reg of verkeerd is. En dan is baie ook soms bereid om vinnig raad uit te deel van wat gedoen behoort te word en wat nie gedoen mag word nie.

Die gebeure rondom die vrou wat op owerspel betrap is, behoort ons diep oor hierdie soort godsdienstige houding te laat nadink. In die vertelling is die interessante dat die man wat by die owerspel betrokke was – daar moet tog iemand wees – glad nie in die spervuur is nie. Manne oordeel nie oor manne nie, is blykbaar die reël van moets en moenies hier.

En wat is Jesus se reël? Laat die een wat geen sonde het nie, eerste ’n klip na haar gooi (direk vertaal). Wat leer Jesus ons hier? Dit is nie ons opdrag om aan ander voor te skryf nie. Dit is ons opdrag om onsself altyd te ondersoek en te vra wat God van ons verwag. Dit is nie my plek om ander se optrede te beoordeel nie. Dit is deel van ons elkeen se kruis, want dit is moeilik om te dra, dit is moeilik om stil te bly.

Dit is nie ons opdrag om ander te wil beheer nie. Ons kruis is om altyd onsself te ondersoek. Eerste en laaste. Altyd. Sonder ophou. Anders gebeur dit dalk dat ons, soos hulle daar by Jesus, net die vrou raaksien, wat sy gedoen het, en nie wat ons doen nie. Om die kruis van selfondersoek en stilte op te neem en te dra, is moeilik, maar dit gee lewe!

Prof Ernest van Eck, Universiteit van Pretoria

7 Maart (Derde Lydensondag) – Die koninkryk bestaan nie, dit gebeur

 

Markus 1: 15

Die begrip koninkryk van God word dikwels verstaan as sou dit verwys na ’n ryk van God wat eendag sal kom, dit wat ons dikwels met die woordjie hemel beskryf. Dit is egter nie wat met die koninkryk bedoel word nie wanneer Markus sê dat die koninkryk van God naby gekom het.

Wat die koninkryk is, wys Markus ons in sy beskrywing van die lewe van Jesus. Markus teken vir ons Jesus as die Een wat kom ly het. Maar nie net aan die kruis nie. Nee, Jesus was ook bereid om te ly vir wat reg is. Daarom het Hy opgestaan teen die uitsluiting van die siekes, vroue, kinders en gestremdes uit die teenwoordigheid van God, en daarom het Hy opgestaan teen die veragtelike wyse waarop melaatses en blindes behandel is.

Hiervoor het Hy duur betaal. Sy finale kruis was nie sy enigste kruis nie. Hy het ook baie ander kruise gedra. Die kruis van veragting, die kruis van verwerping, die kruis van bedrog, die kruis van geweld. Hierdie kruise was egter kruise van lewe, nie kruise van die dood nie. In die dra van hierdie kruise het die koninkryk sigbaar geword. Het die koninkryk wat naby gekom het, gekom.

Die koninkryk wat Jesus daar gebring het, kan ook vandag gebeur. Maar dit kan ook nie gebeur nie. Wat gebeur, bestaan, en wat bestaan, kan verdwyn. Waar ons die koninkryk leef, bestaan dit. Is dit hier, vir ander en vir my. Wat hier is, kan egter ook verdwyn as dit nie meer gebeur nie, afhangende van wat ons met ons kruise doen.

Prof Ernest van Eck, Universiteit van Pretoria

6 Maart – Wat die goue reël nie is nie, en wat dit is

 

Markus 8: 34

Jesus se oproep dat iemand wat Hom wil volg bereid moet wees om homself te verloën en sy kruis op te neem, word dikwels verstaan as sou dit beteken dat ons maar moet vat wat oor ons pad kom. As iemand jou slegsê of beskinder omdat jy ’n gelowige is, is dit jou kruis. Dit sal so wees. Wees daarom die minste, verloën jouself, vat wat oor jou pad kom, en bly net volg.

Sonder om iets weg te neem van hierdie verstaan van Jesus se oproep om jouself te verloën en jou kruis op te neem, kan Jesus se oproep tot kruis opneem ook iets anders beteken. Wanneer ander my te na kom omdat ek glo, of ’n bepaalde standpunt het wat dit wat verkeerd is uitwys, en ek neem met vreugde my kruis op, gaan dit in wese oor my. Dit gaan oor ek wat aan myself sterf. Ek wat myself verloën, ek wat bereid is om die minste te wees.

Om jou kruis op te neem, kan egter ook lewe beteken. Die kruis van Jesus is nie net ’n simbool van redding nie. Dit is ook ’n simbool van weerstand teen alles in sy tyd wat mense uitgebuit, verarm, uitgestoot en ontmenslik het. Daarom kan kruis opneem ook beteken om op te staan vir dit wat reg is ter wille van lewe en beter lewe vir ander. Kruis opneem het nie alleen te make met wat oor ons kom nie; dit het ook en veral te make met waarvoor ons bereid is om op te staan, al gaan die kruis daarvan hoe swaar wees.

Kruis opneem is daarom nie alleen om te sterf nie; dit is ook om lewe te gee. Deur op te staan vir dit wat reg is, op te staan teen dit wat die vrede en vreugde uit die lewe wegneem.

Prof Ernest van Eck, Universiteit van Pretoria

 

5 Maart – Om jou kruis op te neem is om te lewe, nie om te sterf nie

 

Markus 8: 34

Jesus se oproep dat iemand wat Hom wil volg bereid moet wees om homself te verloën en sy kruis op te neem, word dikwels verstaan as sou dit beteken dat ons maar moet vat wat oor ons pad kom. As iemand jou slegsê of beskinder omdat jy ’n gelowige is, is dit jou kruis. Dit sal so wees. Wees daarom die minste, verloën jouself, vat wat oor jou pad kom, en bly net volg.

Sonder om iets weg te neem van hierdie verstaan van Jesus se oproep om jouself te verloën en jou kruis op te neem, kan Jesus se oproep tot kruis opneem ook iets anders beteken. Wanneer ander my te na kom omdat ek glo, of ’n bepaalde standpunt het wat dit wat verkeerd is uitwys, en ek neem met vreugde my kruis op, gaan dit in wese oor my. Dit gaan oor ek wat aan myself sterf. Ek wat myself verloën, ek wat bereid is om die minste te wees.

Om jou kruis op te neem, kan egter ook lewe beteken. Die kruis van Jesus is nie net ’n simbool van redding nie. Dit is ook ’n simbool van weerstand teen alles in sy tyd wat mense uitgebuit, verarm, uitgestoot en ontmenslik het. Daarom kan kruis opneem ook beteken om op te staan vir dit wat reg is ter wille van lewe en beter lewe vir ander. Kruis opneem het nie alleen te make met wat oor ons kom nie; dit het ook en veral te make met waarvoor ons bereid is om op te staan, al gaan die kruis daarvan hoe swaar wees.

Kruis opneem is daarom nie alleen om te sterf nie; dit is ook om lewe te gee. Deur op te staan vir dit wat reg is, op te staan teen dit wat die vrede en vreugde uit die lewe wegneem.

Prof Ernest van Eck, Universiteit van Pretoria

 

4 Maart – Julle mag na Jerusalem gaan en die tempel bou

 

Esra 1: 3

Hulle het teruggekeer uit die Babiloniese gevangeskap en moet die tempel herbou. Hulle kry so vir hulself ’n vastigheid aan hierdie heilige plek. Die Here het vir ons hier in sy heilige plek vastigheid gegee (Esra 9: 8), ’n pen waaraan ’n tent vasgemaak kan word. Ook vir ons dien hul gedrag as voorbeeld. As eerste daad na hul terugkeer, herbou hulle die heilige plek. Want sonder ’n heilige plek, sonder die ruimte waar die gemeente saamkom, plek van verkondiging, van gebed, sonder so ’n plek versand alle godsdiens. Dit word hier in soveel woorde erken.

Daarteen kan baie opmerkings gemaak word: Hoekom moet daar nou juis so ’n plek wees? Sing ons nie op berge en in dale en oral is my God (Ges 509) nie? ’n Mens kan natuurlik nie maklik teen so ’n stelling beswaar maak nie. Maar ons weet ook dat daar stellings is wat waar is, maar wanneer ons dit te veel beklemtoon of te veel opper, swaai dit om in die teendeel daarvan en word dit: God is nêrens en nooit. As die openbaring van God sogenaamd oral is, as dit nie êrens is nie, dan is dit vir ons prakties nêrens te vind nie. Ons het niks aan die “alomteenwoordigheid” as dit nie die alomteenwoordigheid is van Iemand wat ons ken nie.

Soos vir Esra-hulle, so geld dit ook vir ons: Kerk sonder kerk bly op die lang duur nie kerk nie. Geloof sonder die anker aan die heilige plek raak soos kaf wat deur die wind verwaai word. Ons teks wil ons help om genees te word van die selfversekerde mening dat jy ook sonder kerk en sonder erediens gelowige kan bly.

Daar in sy huis sal ek die Here prys.

(Psalm 116: 7)

Dr Piet Boshoff, Emeritus

 

3 Maart – Elkeen wat van die volk oor is

 

Esra 1: 4

Met elkeen wat nog oor is word nie spesifiek verwys na die ontvoerdes wat die katastrofe van Jerusalem se ondergang en die gevolge daarvan oorleef het en nou oud en hulpbehoewend is nie. Elkeen wat oor is het ’n meer algemene en weer eens ’n teologiese betekenis. Met hulle word die hele groep van oorblywendes bedoel, dié wat met hul lewe daarvan afgekom het. Dit sluit ook hul nakomelinge in, die hele ballingskapgroep. Hierdie ieder en ’n elk word nie van ander groepe onderskei nie, hulle maak die hele karavaan van terugkerendes uit. Hulle is van wie gesê word: Red u volk, Here, red wat van Israel oorgebly het! (Jer 31: 7).

Dit word ’n tweede eksodus. Soos wat die Egiptenaars die vertrekkende Israeliete met goud en ander geskenke ondersteun het, so gaan die inwoners van die Babilonies-Persiese Ryk die opnuut trekkende Israel erken en dié erkenning met geskenke betoon. Die doel van die uittog is nie die vryheid van die Israeliete nie, maar die herbou van die tempel, en aan hierdie daad gee die hele wêreld erkenning.

Die God van die oordeel, van die ballingskap, is ook die God van die terugkeer, van die barmhartigheid. Hy is nie eers na die strengheid die God van genade nie; nee, deur die oordeel is Hy die genadige. Ter wille van sy eie reputasie verlaat Hy nie dié wat Hom verlaat nie, en so maak Hy Hom aan ’n verlore wêreld bekend. Dit word juis uitgedruk deur die titel Here. Hy is nie die een of ander god nie, maar die Een wat so met ons maak.

Kom, almal, laat jul stem verrys!

Kom, laat ons die Verlosser prys.

(Gesang 411: 1)

Dr Piet Boshoff, Emeritus

 

2 Maart – Die Here het koning Kores laat besluit

 

Esra 1: 1

Koning Kores neem sy besluit ten gunste van die gemeente van die Here. Esra vertel ons nie dat die Israeliete vooraf daarop gehoop of daarvoor gebid het nie. Dit is nie so dat hulle Hom gesmeek het en daardeur aan Hom ’n aanknopingspunt gegee het om in hul guns in te gryp nie. Die Here se handeling ter wille van sy mense beur vir Hom ’n pad oop na hulle toe.

Juis in die afvalligheid, in die weerspreking, bestaan daar tog ’n aanknopingspunt. Daar kan net ’n weerspreking wees waar ’n verhouding bestaan, en ’n skeefgeloopte verhouding is ook nog ’n verbintenis. Die mens wat deur die Here weerspreek word, is die sondaar wat homself teen God opgestel het en homself so verloor het. Hy hoor hoe ons toestand roep, want ons werklikheid het ’n stem. Ook wanneer alle moed ons begewe het om nog te bid: Sou Hy wat vir ons ore gemaak het, self nie kan hoor nie? (Ps 94: 9).

Wanneer die Here op ons verdwaalde staat ingaan en antwoord, gee Hy in sy antwoord die verrassing saam. Die verrassing is verreweg die beste van sy handeling met ons: Voor hulle nog roep, sal Ek antwoord (Jes 65: 24). Die mens kan sy bestemming nie soos ’n besitting verloor nie. Dit bly hom by in die vraag na wie hy nou eintlik is. Deur sy gedagtes en sy houding te weerspreek, roep die Here die mens na homself toe terug.

U was u land, o Here, toegeneë,

’n nuwe toekoms het U ons gegee.

(Psalm 85: 1)

Dr Piet Boshoff, Emeritus

 

1 Maart – Die Here se belofte volgens Jeremia is vervul

 

Esra 1: 1

Juda hou op om as staat te funksioneer. Die ondergang was totaal. Vir die enkeling om nou oor sy eie lot begaan te wees, sou neerkom op verregaande vermetelheid. Die herinnering aan die bloedige verowering en wegvoering in ballingskap beteken ’n breuk met alle tradisies, sonder die moontlikheid van vernuwing. Jerusalem, die heuwel Sion, die tempel, die paleis, die land, het vir so lank vir Israel as tekens van heil gedien. Dit alles moes hulle agterlaat. Die heil self was in hierdie tradisies ingebind, so dat hul vernietiging identiteitsverlies vir Israel inhou. Identiteitsverlies as nasie en as volk van God.

Hierdie katastrofe het die Here deur sy profete in die vooruitsig gestel as sy oordeel oor die afvalligheid van die Israeliete. As daar mense was wat gedink het dat dit alles gebeur het omdat die Here hulle in die steek gelaat het, maak hulle ’n fout. Dit is nie die Here wat gefaal het om sy volk te help teen hul vyand nie. Hy was nie onbekwaam en te swak om in te gryp nie. Nee, dit is Israel wat misluk het. En gelukkig, waar dit nie die Here is wat misluk het nie, maar die mense, is daar darem ook altyd rede vir nuwe hoop, al sou dit ook net ’n klein begin wees.

In die tempel ervaar die gelowiges die teenwoordigheid van God. Heil is vir hulle onlosmaaklik aan die herboude tempel verbonde. Die vergunning om die tempel te herbou, het hulle van koning Kores van Persië gekry. Hulle is afhanklik van die guns van die wêreldlike heerser en hulle gaan van dié guns afhanklik bly. Hierdie afhanklikheid maak vir hulle die heil kleiner as wat hulle hulself sou voorstel: Nou, ’n kort oomblikkie, het daar vir ons genade gekom van die Here ons God (Esra 9: 8). Dat die volk nou as gemeente kan voortbestaan, is goddelike genade en straf ineen. Want eintlik, so meen hulle, moes tog ook nog “onse eie koning oor ons” regeer het.

Die Koning van die hemel

herskep deur Woord en Gees.

(Gesang 478: 1)

Dr Piet Boshoff, Emeritus

 

28 Februarie (Tweede Lydensondag) – Die Here se belofte volgens Jeremia is vervul

 

Esra 1: 1

Jeremia se optrede as profeet word nou herwaardeer. In sy eie tyd het mense nie regtig ag geslaan op wat hy gesê het nie. Hy het nie werklik ’n invloed kon uitoefen op die geestelike klimaat van sy volk nie. Hy was maar ’n randfiguur. Maar nou kom daar ’n verandering. Mense gee nou aandag; wat hy gesê het, word nou in die kanon opgeneem. Sy verskriklike onheilsboodskap kan nou, terugskouend, as vervul beskou word. ’n Nuwe verstaan begin deurskemer. Die trauma van die ballingskap was die oordeel wat die Here deur sy profeet aangesê het. God se woord kan alleen deur Hom self gespreek word, naamlik waar en wanneer dit Hom behaag om volmag te verleen aan sy profeet se poging.

Wat Jeremia gesê het, laat nou hul oë oopgaan. Hulle sien Iemand anders tree na vore. Dit is die Here self en Hy gee aan hulle ’n nuwe perspektief op hulself. Wat die Here gedoen het, het Hy tot hul beswil gedoen.

Die ballingskap is geen verwerping nie, maar die Here se weerstand teen die weerstand van sy kinders, wat meen dat hulle alle wysheid in pag het. Dat in leed en oordeel heil gebeur, dat die Here juis daar is en heil skenk waar die mens by die einde van sy eie moontlikhede gekom het – in Babel – kan enige mens net glo wanneer dit aan hom as woord van die Here verkondig word.

Die Here is dié mense goedgesind

wat altyd in sy woord hul vreugde vind.

(Psalm 1: 2)

Dr Piet Boshoff, Emeritus

 

27 Februarie – Die woord van die Here volgens Jeremia word vervul

 

Esra 1: 1

In sy jongdae was die profeet Jeremia heel hoopvol dat sy verkondiging van die woord van die Here sy volk tot besinning en omkeer sou bring. Hy kon hoor hoe hulle sê: Kyk, ons kom na U toe, want U is die Here ons God (Jer 3: 22). Hy kon die hoop gehad het dat daar erkenning sou kom vir hom as gesant van God. Maar met die tyd saam en namate hy die reaksie van sy volksgenote kon sien, moes hy aanvaar dat ommekeer in werklikheid ’n menslike onmoontlikheid was: Kan ’n Kussiet sy vel verander of ’n luiperd sy vlekke? Sou julle kon doen wat goed is, julle wat so gewoond is aan die kwaad? (Jer 13: 23). Net so min as wat ’n swartman of ’n luiperd hul uiterlike kan verander, so min kan die mense van Jerusalem hulself bekeer.

Jeremia weet wat die gevolge van al die ongeregtigheid onder sy mense gaan wees. Hy gaan so ver om te sê: Hierdie land sal ’n verlate puinhoop word en al hierdie nasies sal sewentig jaar lank die koning van Babel se onderdane wees (Jer 25: 11). Dit is nie die geval dat Jeremia sy volksgenote graag wou sien ly nie. Die ballingskap sien hy nie as vergelding nie, maar as ’n middel tot verbetering. Sewentig jaar was die gewone aanduiding van ’n onheilsperiode.

Op 23 Julie 586 vC val die Babiloniërs Jerusalem binne. Daar word geveg tot die aand toe. Koning Sedekia en sy offisiere vlug in die nag. By Jerigo word hulle ingehaal en na Nebukadnesar se hoofkwartier in Sirië gebring. Die meeste word ter dood veroordeel. Sedekia moet toekyk hoe sy eie seuns doodgemaak word, en daarna word sy eie oë uitgesteek. Met die toneel as dit wat hy laaste sien, word hy na Babel toe begelei.

Jerusalem se mure word afgebreek. Alle goud, silwer en koper word buitgevat en die tempel en paleis word verbrand.

Maak ons met land en al gesond,

ons is gekloof tot in die grond.

(Psalm 60: 2)

Dr Piet Boshoff, Emeritus

 

26 Februarie – Die eerste regeringsjaar van Kores

 

Esra 1: 1

Die eerste regeringsjaar van koning Kores van Persië is ’n teologiese datum. In 539 vC het die stad Babel sy poorte vir die troepe van die Persiese koning oopgegooi. In Oktober-November vind sy plegtige intog plaas en word hy as bevryder begroet. Hy het die Babiloniese mag gebreek en is nou die onbetwiste wêreldheerser. Dit het 20 jaar geduur vandat hy koning van Persië geword het om nou te kan bely dat die Here al die koninkryke van die aarde aan hom gegee het. Dat hy nou die Babiloniërs onderwerp het en wêreldwye erkenning geniet, maak dat ’n belangrike wending nou moontlik geword het.

Histories gesproke het koning Kores in die tyd van sy magsoorname seker baie moes doen om sy magsgreep oor die geweldige ryk te verstewig. Dat hy, al was hy so ’n charismatiese leier, so gou al aandag aan die Judese ballinge sou gee, is hoogs onwaarskynlik. ’n Terugkeer van die Judese bannelinge in sy regeringstydperk word ook nie deur ander historiese bronne gestaaf nie. Hoe moet ons met hierdie gegewens omgaan?

Wat ons hier lees, is teologie. Die skrywer wil verduidelik dat daar tussen oordeel en genade, tussen ballingskap en begenadiging, geen tussenstadium kan wees nie. Daarom kan daar tussen Babiloniese gevangeskap en Persiese bevryding geen tussentyd inkom nie. Die skrywer laat Kores, op inisiatief van die Here wat sy gees opwek, dadelik optree. ’n Lang skeiding tussen ballingskap en terugkeer sou ons laat dink dat daar ook ’n teenstelling tussen God se toorn en sy liefde is. Nou weet ons dat Hy toornig is teenoor diegene wat Hy liefhet.

Gaan weg, my teëstander.

God het my lot verander.

(Psalm 6: 4)

Dr Piet Boshoff, Emeritus

 

25 Februarie – Christelike waardes of eie begeertes?

 

1 Konings 21

Koning Agab is ’n goeie voorbeeld van iemand wie se eie begeertes sy lewe bepaal het, nie sy waardes nie. Nabot, daarenteen, is weer iemand wat eerder gesterf het as om sy waardes prys te gee. Wat is waardes? Dit is daardie oortuigings waarop jy jou lewe bou, wat bepaal hoe jy na die wêreld kyk en hoe jy in die wêreld optree. Dit wat jou motiveer om sekere dinge te doen of nie te doen nie.

Ons waardes word bepaal deur verskillende dinge, veral ons geloof en ons opvoeding, met ouers, opvoeders en vriende wat die grootste rol in die vestiging van waardes speel. As Christene is dit natuurlik die evangelie van Jesus Christus in die besonder wat ons waardes behoort te bepaal. Om waardes te hê, is een ding; om regtig daarvolgens te lewe, is iets anders. Daarom is dit noodsaaklik dat ons ’n gesonde waardesisteem het wat so goed gevestig is dat dit eintlik bepaal wie ons is.

Agab tree hier soos ’n stout kind op toe hy nie sy sin kry nie. Maar die woord kruietuin wys dat dit met sy waardesisteem te doen het. In Deuteronomium 11: 10 is die woord met groentetuin vertaal en verwys dit eintlik na die heidense Egipteland. Dit wys dat Agab weer eens eerder vir heidense gebruike as vir die waardes van God se volk kies. Die reg in Israel het grondbesit so verstaan dat die grond altyd in besit van die familie moes bly, daarom was Nabot reg deur te weier om sy grond te verkoop – in lyn met die waardes van God se volk.

Omdat Agab se eie begeertes belangriker as sy waardes was, keur hy selfs die moord op Nabot goed, solank hy sy sin kry. Mag ons as Christene se waardes altyd op die evangelie van Jesus Christus gebou word, sodat liefde vir God en vir ons naaste ons hoogste strewe sal bly. Liefde wat na vore kom in sake soos respek vir ander, integriteit, verantwoordelikheid en diensbaarheid tot eer van God.

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

24 Februarie – In stilte of in groot dinge?

 

1 Konings 18: 1-40

Mense sê graag ons moet God in die stiltes opsoek. Maar God word deur niks ingeperk of voorgeskryf nie. In Elia se geskiedenis is dit opvallend hoe God in groot opspraakwekkende gebeure aan die werk was, maar ook in die sagte windstilte. In die kraai wat vir Elia kos gebring het, in die weduwee en haar kind wat op opspraakwekkende wyse versorg en gered is. By Karmel in die geweldige vuur wat Elia se altaar en offer verteer het. En nou? Nou is God in die fluistering van die windstilte teenwoordig, steeds daar en steeds aan die werk.

Vir Elia se roepingsbesef was dit baie belangrik. Sy teleurstelling was groot toe hy weer vir sy lewe moes vlug na die groot oorwinning op Karmel. Hy was reg om moed op te gee. Nou kom die besef dat dit nie oor hom gaan nie. Hy is niks beter as sy voorvaders nie. Hy is ook maar net ’n instrument in God se hand. Alles gaan oor God en dit wat God doen, ook deur hom. Daarom moet hy opstaan en sy taak volvoer. Tog het hy ook besef: God is steeds bewus van hom en steeds by hom. God los hom nie uit nie, ook nie in sy moedeloosheid nie.

So leer ons eeue later dat ons ook maar net instrumente in God se hand is. Ons elkeen word geroep om as kerk van die Here die werk van Jesus Christus voort te sit. Maar dit gaan nie oor my nie, dit gaan oor God en sy kerk. Tog, dit gaan ook oor my. Hy wil my ook gebruik, Hy bly bewus van my en my worsteling en Hy is altyd by my.

Die vraag is dus nie hoe God werk of met ons praat nie, maar of ons Hom hoor as Hy praat en of ons as sy dienaars tot sy beskikking is. Hy wat vandag in die besonder deur die evangelie van Jesus Christus met ons praat.

Gesang 486: 4

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

23 Februarie – Genade onbeskryflik groot

 

1 Konings 18: 1-40

Wanneer jy hierdie dagstukkie lees, is die koronavirus en Covid-19 hopelik geskiedenis. Waar ek dit hier sit en skryf, is ons nog midde-in die stryd, en is ek self nog besig om te herstel nadat ek ook positief getoets is. Een ding wat ek opnuut weer uit die siekte geleer het, is die feit dat God se genade so onbeskryflik groot is. Genade wat nie lê in waarborge oor hoe God jou bystaan nie – hoewel ek sy bystand in sy bewaring en genesing ervaar het – maar wat lê in die feit dat God ons nooit vergeet nie.

Hierdie is ’n verhaal wat oor ’n wonderlike wonderwerk handel, maar die ware wonderwerk is dat God aan sy volk genade skenk, selfs al verdien hulle dit glad nie. Agab verteenwoordig die deel van die volk wat ontrou aan God was. Die ontrou lê in sy vraag: Is dit jy, jy wat die dood oor Israel bring? Tipies mens wat die skuld vir hul eie foute altyd elders soek. Maar Elia se antwoord in vers 18 is baie reguit: Dis nie ek wat die dood oor Israel bring nie, maar jy en jou familie. Julle het die gebooie van die Here verontagsaam en die Baäls gedien.

Dus, vat die verantwoordelikheid en kyk na jou eie lewe. Sien jou foute raak, en smeek om God se genade, selfs as jy God vir Baäl of enige ander moderne god verruil het. Die wonderlike is, die genade is altyd daar. Dit is immers waarom God vir Elia geroep het, sodat die volk na hom kon luister en tot inkeer kon kom.

Genade wat finaal in Jesus Christus tot ons gekom het. Daarom, dit maak nie saak watter stryd jy vandag voer nie, of dit ’n geloofstryd, ’n finansiële stryd, ’n stryd met siekte of moeilike omstandighede is nie, onthou: Soos God die volk nie alleen gelaat het nie, so hoef ons ons eie stryd ook nooit alleen te stry nie. Laat ons daarom altyd aan Hom en aan sy genade vashou.

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

22 Februarie – Wat die Here deur u sê…

 

1 Konings 17: 17-24

In gister se dagstukkie het ons gesien hoe Elia geleer het dat God mag het oor die reën en droogte, dus oor die natuur. Maar wat van die dood? Die Baälkultus se aanhangers het geglo Baäl word deur die dood aan bande gelê deurdat hy van tyd tot tyd deur die god Môt (god van die dood) getref is. Omdat hy dood was, kon hy dan nie reën stuur nie. Sodra hy na ’n tyd weer opgestaan het uit die dood, het dit gereën.

Vir Elia was dit dus belangrik om te weet of God ook deur die dood aan bande gelê word. Deur die weduwee se seuntjie se dood en opwekking uit die dood, kry Elia dan die belangrike boodskap: God laat Hom nie eens deur die dood aan bande lê nie. Hy is Heer oor alles, in lewe en sterwe. Dit wat vir ons baie eeue later in Jesus Christus bevestig is. Hy is gekruisig, maar deur sy opstanding is die dood oorwin. Hy is waarlik Heer oor lewe en dood!

Die belangrikste boodskap vind ons egter in die woorde van die weduwee nadat haar seuntjie lewend gemaak is. Sy het gesê: Nou weet ek dat u ’n man van God is, en dat wat die Here deur u sê, die waarheid is. Dit is hoekom hierdie baie ou verhaal steeds vir ons van belang is, ook in hierdie tyd van nadenke oor Jesus se lewe op aarde. Dit moet ons opnuut laat besef: God het nie nodig om deur wonderwerke te bewys dat Hy God is nie. Ons moet net na sy woorde luister. Dit wat Hy deur sy Woord sê, is die waarheid, in die besonder deur sy Woord wat mens geword het. Om Christus te volg, is om in die besonder vas te hou aan die evangelie en ons lewens daarop te bou. Te bou op die insig van die weduwee: Dit wat die Here deur Christus sê, is die waarheid!

Gesang 372: 1-3

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

21 Februarie (Eerste Lydensondag) – Maak God ’n verskil?

 

1 Konings 17: 1-16

Ons hoor gereeld mense se snedige kommentaar: Bid maar tot jul God, dit gaan geen verskil maak nie. Eeue gelede het koning Agab, koning van Israel, ook so gesê. Agab het onder die invloed van sy vrou, Isebel, die dogter van koning Etbaäl van die Sidoniërs, ook begin om die god Baäl te dien en aanbid.

God roep toe ’n profeet wat die koning en die volk oor hul goddeloosheid moet kom aanspreek. Sy naam was Elia (Eli-ja), ’n samestelling van twee Hebreeuse woorde, Elohiem (God) en Jahwe (die Naam van die Here wat gewoonlik as Here vertaal word). Dus beteken sy Naam God die Here. Na wie gaan jy luister, Agab? Na skoonpa Etbaäl (saam met Baäl), of na Elia wat saam met die Here is?

Elia waarsku Agab dat daar ’n groot droogte op die goddelose volk wag. Agab se antwoord: Baäl is die god van reën en weerlig! Jou God sal geen verskil maak nie, Elia! En selfs as daar wel droogte is, weet ons, Baäl sterf soms, maar sodra hy weer opgewek word, reën dit weer (Baäl-mite). Ons wag dan net dat hy weer opgewek word!

Agab kies Baäl, en Elia moes vir sy lewe vlug! Maar dan wys God vir hom dat Hy wel ’n verskil maak. God sorg vir hom in die woestyn deur kraaie, wat gewoonlik eerder kos sou steel, wat vir hom kos bring. So leer Elia dat God alles beheer, ook die natuur, en dat Hy getrou is aan wat Hy belowe. Ja, die droogte het aangebreek. Dit het droog gebly solank nodig, en toe het God weer reën gestuur, sonder dat Hy nodig gehad het om soos Baäl eers te sterf!

Eeue later het Hy weer ingegryp, steeds getrou aan sy beloftes. Ingegryp deur Iemand wat wel eers gesterf het, voordat Hy lewe gebring het. En steeds moet ons elkeen die vraag antwoord: Na wie wil jy luister, na hulle wat sê dat God geen verskil maak nie, of na Hom wie se lewe en sterwe wys dat God wel ’n verskil maak?

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

20 Februarie – Jesus van Josef?

 

Lukas 4: 14-30

Die gemeenteseun kom in die gemeente preek! Die inwoners van Nasaret het immers ook gehoor hoe Jesus se verkondiging die mense aan die praat het, en nou is Hy in Nasaret. Maar toe kom sê Hy Hy is die Verlosser waarna Jesaja verwys het! Dit is dan Jesus, die seun van Josef die skrynwerker, wat voor ons grootgeword het. Hoe kan Hy so iets kwytraak? Ons weet mos wie Hy is en waar Hy vandaan kom!

Jesus antwoord hulle asof Hy weet wat hulle dink. Hy gebruik twee spreekwoorde. Julle sal seker vir My wil sê: Geneesheer, genees jouself. Dus, jy kom hier na ons met ’n boodskap van verlossing en redding, maar ons dink jy het eintlik die verlossing en redding nodig. Ons weet mos wie jy is. Hoe kan jy sulke dinge sê?

Dan voeg Hy by: Julle sal seker ook vir My wil sê julle het gehoor dat Ek groot dinge doen en dat Ek Myself nou moet bewys deur daardie groot dinge hier ook te doen. Maar, en dan kom die tweede spreekwoord, geen profeet word in die plek waar hy grootgeword het, aanvaar nie. Dus, Ek weet julle sal My nie as profeet aanvaar en na My luister nie. Maar dit is nie vreemd nie. Elia en Elisa was ook profete in God se diens wat deur hul eie mense verwerp is.

Nou was hulle woedend, want Hy impliseer dat hulle soos die sondige volk in daardie tyd was. Dat God eerder heidene sou red as vir hulle. Hulle jaag Jesus uit die dorp uit en dreig om Hom dood te maak. Heel ironies, hulle is kwaad omdat Hy hulle met die sondige volk gelykstel, en doen dan presies dit wat die sondige volk in Elia en Elisa se tyd gedoen het! Hulle verwerp God en sy Verlosser!

Dan stap Jesus tussen hulle deur weg uit die dorp uit. So stap die boodskap van God se verlossing en nabyheid weg van hulle af, van hulle wat die evangelie en die Verlosser verwerp het.

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

19 Februarie – Genadejaar

 

Lukas 4: 14-30

Vandag en môre se dagstukkies handel oor hierdie Skrifgedeelte. Jesus het maar onlangs met sy openbare optrede begin, aanvanklik in die dorpie Kapernaum, maar nou kom Hy in sy tuisdorp preek.

Jesus kon preek! Dit het gegons soos die mense oor sy preke praat. En nou kan sy eie mense Hom ook hoor! In die sinagogediens het Hy die deel vanuit die profeteboeke hanteer, waarskynlik uit Jesaja 61: 1-2 gelees, en gepreek. Jesus maak die boodskap van Jesaja toe op Homself van toepassing; dit wil sê, Hy het gekom, sodat God sy volk deur Hom gaan red. Lukas het reeds aangetoon dat Jesus die Seun van God is. Nou bevestig Hy dat Hy die Verlosser is. Maar Hy beklemtoon dadelik, hierdie verlossing gaan nie net oor die ewige lewe nie, dit gaan ook oor die bevryding van mense wat deur die geestelike leiers en gemeenskap van sy tyd veroordeel en verwerp is. ’n Sterk boodskap vir die geloofsgemeenskap van sy tyd en vir die kerk van vandag.

Mense, ook gelowiges, kan tog so onverdraagsaam wees teenoor diegene wat anders is. In daardie tyd is dié wat anders is sommer maklik as onrein en dus onaanvaarbaar vir God verklaar! Sondaars soos die tollenaars, so asof almal nie maar sondaars was nie. Mense wat aan liggaamlike “gebreke” soos blindheid en siektes soos melaatsheid gely het. Mense wat weens armoede geminag is en in die strate moes bedel om te oorleef, maar in die aand uit die stad uit moes wees. Omdat Hy uit Jesaja aanhaal, noem Jesus spesifieke groepe, maar die res van die Evangelie wys duidelik van wie Hy gepraat het.

Waarom het Hy dit kom doen? Omdat die tydperk van genade aangebreek het! Genade in plaas van veroordeling en verwerping, dit is wat Christus gebring het! Genade vir elkeen wat aan Hom behoort. Genade wat ons elkeen ook moet laat vra: Hoe tree ons op teenoor dié wat anders as ons is, maar steeds smag na God se genade? Verkondig ons die evangelie van genade, of van veroordeling en verwerping?

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

18 Februarie – Groen druiwe en stomp tande

 

Esegiël 18: 1-24

Dit is ’n vreemde spreekwoord: Die vaders eet groen druiwe, en dan word die kinders se tande stomp. Hoe kan die pa se daad die kinders so beïnvloed? Vir Israel was dit logies. Hulle het immers geglo dat kinders vir hul voorouers se sondes gestraf word. Selfs in die Nuwe Testament lees ons dat Jesus se dissipels vra, toe hulle ’n blindgebore man sien: Vir wie se sondes is hy gestraf dat hy blind is, vir sy eie of sy ouers s’n?

Esegiël, wat voor en tydens die Babiloniese ballingskap geleef het, wil sy volk van die waarheid oortuig. Hulle is immers so oortuig dat hulle vir hul voorouers se sondes gestraf word, dat hulle nie eens probeer om getrou te wees aan God nie. Julle dink julle word gestraf vir jul voorouers se sondes, daarom hoef julle geen verantwoordelikheid vir jul eie lewens te neem nie? Nee, sê die profeet, dit werk nie so nie. ’n Kind wat, ten spyte van sy pa se goddeloosheid, volgens God se voorskrifte lewe, sal nie sterf vir sy pa se sondes nie. ’n Goddelose pa wie se voorouers baie vroom was, sal steeds sterf vir sy eie sondes. Niemand kan dus agter hul ouers, hul opvoeding of die duiwel se verleiding wegkruip nie! Daarom eindig die hoofstuk so troosvol: “Dit is nie my wil dat die mens moet sterf nie,” sê die Here my God, “maar dat hy hom bekeer en bly lewe.” Die bewys dat dit waar is, is Christus se dood aan die kruis, sodat ons as mense ons kan bekeer en lewe. Hy het sy lewe daarvoor gegee.

Is ons werklik bewus van God se genade? Is ons werklik dankbaar vir die wonderlike voorreg om in sy genade te kan lewe? Om in die donker tye in ons lewe te ervaar Hy is daar vir ons? Laat ons daardie dankbaarheid dan so lewe dat ons self verantwoordelikheid vat vir ons geloof, vir ons liefde en vir ons dankbare eerbied aan die Here.

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

 

17 Februarie (Aswoensdag) – Hou die oë op Jesus

 

Hebreërs 12: 1-3

Ons kan soms voel asof ons niks met ons geloof bereik nie; asof ons geloofsmoeg raak. Hier, waar ons vandag staan aan die begin van die Lydenstyd waarin ons die lyding van Jesus gedenk, wil ’n gedeelte soos Hebreërs 12 ons inspireer en weer rigting gee. Ons geloofslewe word geteken as ’n wedloop en ons as atlete. Met hierdie teksverse kan ons nadink oor hoe ons ons geloofswedloop aanpak en hardloop.

Vir die geloofswedloop moet ons goed voorberei. Soos ’n atleet ligte klere aantrek en niks wat onnodig is saamneem nie, moet ons kyk: Watter laste dra ek onnodig saam met my? Dalk ’n ou bitterheid of woede of skuldgevoelens of ander negatiewe gevoelens? Ek los dit agter my en maak my daarvan vry.

Kom ons kyk na die baan wat voor ons lê: Watter sonde pootjie my telkens en breek my geloofspoed? Ons hou op om daaraan vas te hou en dit deel van ons lewe te laat wees.

Kom ons kyk na die eindpunt. Waarheen is ons met ons geloofswedloop op pad? Dit is die heerlikste! Die eindpunt is Jesus Christus! Sy wedloop was baie moeiliker as ons s’n. Hy moes hindernisse soos die versoeking in die woestyn en die vrees in Getsemane oorwin. Hy moes die pyn en skande van die kruis verduur. Maar Hy het enduit volgehou en die vreugde van die nabyheid van die Vader ervaar. Hy is ons Verlosser wat ons van ons verdwaalpad afgehaal het en ons die nuwe doelwit gegee het. Kom ons hou Hom voor oë, dan weet ons waarheen ons op pad is. So kan ons volhard en enduit volhou, want die eindpunt is ’n nuwe, heerlike begin.

Ds Philip Prinsloo, Emeritus

16 Februarie – Wat kan ek doen?

 

Efesiërs 4: 7-16

Ons sien oral tekens van die kerk van Christus wat in ons tyd agteruitgaan. Sommige gemeentes verklein en verdwyn selfs. Dit lyk asof die kerk besig is om haar plek in die wêreld te verloor. Moet ons dit maar gelate aanvaar? Dis nie wat die Skrif ons leer nie. Die Skrif noem die kerk die liggaam van Christus. Christus is die hoof en die gelowiges die lede. Hierdie liggaam moet lewe, en ons moet daarin en daarmee saam lewe!

Daarvoor het Christus aan ons gawes uitgedeel. In Efesiërs 4: 11 word van die gawes genoem: apostels, profete, evangeliste en herders en leraars. Dit lyk met die eerste oogopslag asof dit dus net gaan oor die ampsdraers in die kerk. Ja, dit gaan oor die ampdraers wat inderdaad ’n groot roeping en opdrag het. Kom ons kyk ’n slag ook anders na die gawes. Dit gaan nie nét oor die ampsdraers nie. Dit gaan oor die hele liggaam van Christus, oor elke liggaamsdeel, ook oor my en jou. Elkeen van ons kan deel in hierdie gawes.

Elkeen is ook ’n apostel, ’n gestuurde, om die evangelie saam met ons die wêreld in te dra, waar ons ook al leef en woon en werk, deur ons geloof te bely en uit te leef. Elkeen is ook ’n profeet wat erns moet maak met die bestudering van die Bybel, om te hoor wat die Here vir ons daarin sê. As profete moet ons self uit die Woord leef, en dan daarmee rigting en leiding gee aan die mense rondom ons – ons huis, ons familie, ons vriende. Elkeen is ook ’n evangelis om in ’n hoopverlore, verwarde wêreld positief hoop te bring met die blye boodskap van verlossing. Elkeen is ook ’n herder en leraar om met liefde die gemeenskap van gelowiges bymekaar te maak en bymekaar te hou, en vir die kerk te bid.

Die Heer het die gawes aan ons gegee om te gebruik. Gebruik dit dankbaar, met blydskap en toewyding, en die liggaam van Christus kan anders lyk!

Ds Philip Prinsloo, Emeritus

 

15 Februarie – Kyk, die vyeboom bot!

 

Matteus 24: 1-2, en 32-35

Dink jy daar is nog hoop vir die wêreld met al sy goddeloosheid, geweld, liefdeloosheid en ellende? Dink jy God het met ons opgegee? Het die kerk nog lus om die evangelie te versprei as God se antwoord op die nood van die wêreld? Of het die kerk opgegee? Het ek en jy nog hoop?

Jesus het gesê die tempel sal afgebreek word. Vir die dissipels was dit die grootste ramp denkbaar, asof hulle sonder God en sonder hoop sou wees. Dis die einde van hul wêreld. Dan verras Jesus hulle. Dis nie die einde nie, dis die begin! ’n Nuwe tyd breek aan. Die voorhangsel in die tempel wat mense as’t ware weghou van God af, gaan oop. Jesus word hul toegang tot God.

God kyk anders as ons na die wêreld. Daarom neem Jesus die vyeboom as voorbeeld om ons te leer om nuut te kyk. Uit die skynbaar dooie tak kom ’n botsel lewe: ’n nuwe begin in ’n nuwe seisoen – die mooiste seisoen. Lente, wat sal groei tot somervrug. Uit die droë stomp van die kruis, waar die Heer van alle here sterf in pyn en smart, groei daar die genade van vergifnis en bot daar – nuut en wonderlik – die liefde van God vir die wêreld.

God het hoop vir ons, ons moet dit net raaksien. Waar ’n kindjie te midde van die waansinnige wêreld bid tot God; waar iemand uit verlorenheid tot bekering kom; waar ’n gemeente stil word voor God en hul geloof bely, sien ons die vyeboom bot. Ons moet weet: Ons is op pad na God se somer. Daarom moet ons met lus en ywer werk en glo en bid – soos mense met hoop.

Ons wag op U, o Seun van God, ons wag op u verskyning!

Ons sien die vyeboom al bot die winter se verdwyning!

Wie in U glo en op U hoop, soek nêrens meer ontvlugting –

“Kom, Heer”, is ons versugting.

(Gesang 595: 1)

Ds Philip Prinsloo, Emeritus

14 Februarie – Soek ons Jesus op die regte plek?

 

Lukas 24: 1-12

Kan dit gebeur dat ons op die verkeerde plek na Jesus soek? Ja, dit het gebeur met die vroue wat baie na aan Jesus was. Hulle het tevergeefs by die graf gaan soek. Hulle het die verkeerde Jesus gesoek. Hulle het ’n dooie Jesus gesoek en was ontsteld toe hulle Hom nie kry nie. Selfs Petrus, die leier onder die dissipels, was onseker en het na die graf gehardloop. Toe kry ook hy geen Jesus nie, net die doeke. Hul ontsteltenis het eers in verwondering en vreugde verander toe hulle die regte Jesus op die regte plek gaan soek het. Nie ’n dooie Jesus tussen die dooies nie, maar die lewende Jesus tussen lewendes.

Ons kan in hierdie verwondering deel. Ons kan Jesus vind wanneer ons nie na Hom soek as die goeie Here wat geleef en gesterf het en net ’n herinnering geword het nie, maar as die Here wat leef – wat nóú leef!

Waar soek ons Hom dan nou? Aan die een kant kan ons sê Hy is by die Vader, waar Hy ook vir ons voorbidding doen. Daarom kan ons Hom vind in ons gebede. Ons gebede is mos niks anders nie as ons gesprekke met die lewende Here. Aan die ander kant kan ons sê ons vind Hom in sy Woord, wanneer ons dit lees of waar dit verkondig word; ons vind Hom in die sakramente wat Hy met ons deel; ons vind Hom wanneer ons besef ons leef dag vir dag voor sy aangesig en ons ervaar dat Hy deur sy Gees altyd met ons is en by ons bly.

Daarom is dit vir ons nodig om soms, te midde van ons gejaagde lewens, stil te word, rustig te word en bewus te word van die teenwoordigheid van die Here in ons lewens. Dan vind ons dalk met blye verwondering dat Hy die Een is wat na óns soek omdat Hy steeds ons Verlosser is wat vir ons omgee.

Ds Philip Prinsloo, Emeritus

 

13 Februarie – Om die hand na Jesus uit te steek

 

Lukas 6: 6-11

As die gesindheid nie reg is nie, kan ’n gesprek oor ons godsdiens ’n twisgesprek word wat geen goeie uitkoms het nie. Jesus wou geen deel daaraan hê nie. Toe die skrifgeleerdes en Fariseërs so ’n twis oor die sabbat aan die gang wou sit, het Jesus die gesprek kortgeknip met die reguit vraag: Mag ’n mens op die sabbatdag goed doen of kwaad doen, iemand red of doodmaak? Dis waaroor dit vir Jesus gaan: nie oor ’n godsdienstige getwis oor eie sienings en voorkeure of afkeure nie, maar oor gehoorsaamheid aan die wil van God.

Dalk sal die Heer ook baie van óns stryery oor onbenullighede kortknip met die direkte vraag; Mag jý goed doen, of kwaad? Dis ’n vraag aan ons gewete, om dit wat ons aan ander doen en sê en oor hulle dink, eerlik voor die Heer te beoordeel. Om dit te doen sonder lang redenerings of verskonings: Doen ék goed of kwaad?

Ons moet net mooi na die Heer luister, voor ons vinnig antwoord. Vir Jesus was die verbyloop sonder om te help eintlik ook kwaad doen. Soms word daar by ’n begrafnis van ’n oorledene gesê: Hy het niemand ooit kwaad aangedoen nie. Mooi! Máár, bedoel ons daarmee soos die Fariseërs dit wil sien, of soos Jesus dit wil sien?

Dalk moet ons, soos die man met die gebreklike hand, ons hand na Jesus toe uitsteek. Ons bid dat Hy ons hande en harte bekwaam en gewillig sal maak om God en ons naaste te dien deur goed te doen. Watter vreugde lê nie daarin om, met dankbare hande, besig te wees om in diens van die Heer te lewe nie! Soms word van ons gesê: Christene maak baie erns met die geloof, maar nie met die liefde nie. Mag dit om Christus wil nie van ons waar wees nie.

Ds Philip Prinsloo, Emeritus

12 Februarie – Die geringstes van Jesus

 

Matteus 25: 31-46

Kom ons kyk waar pas ons in hierdie woorde van Jesus in. Ons kan sê: Ek wil nie een van die geringstes van Jesus wees nie. Ek wil iemand van groter waarde wees. Ek wil Hom met vrug en oorgawe dien. Ek wil ’n waardevolle verskil maak!

Ek is egter tot so min in staat. Ek kan nie my sondeskuld voor God betaal of my verhouding met God herstel nie. Ek kan nie die dood oorwin nie. Ek kan nie eens uit myself in God gló nie. Ek het dit nie in my om Hom en my naaste van harte lief te hê nie. Ek struikel so baie kere. Ek kan nie myself, ’n sondige mensekind, kind van God laat word nie. Ek is tog maar net een van die geringstes!

Maar, Goddank, ek glo ek is een van Jésus se geringstes vir wie Hy omgee. Wat ek nie kan nie, kan Hy. Deur sy Gees gee Hy aan my die gawe van geloof. Hy neem my aan as kind van God. Op Golgota betaal Hy al my sondeskuld, sodat ek as vergeefde voor God kan staan. Hy oorwin vir my die dood en open die koninkryk van God vir my. Hy leer my in sy Woord wat die wil van God is. Hy gee aan my die gawes wat ek nodig het om in sy diens te staan. Hy red my uit my verlorenheid, want Hy het die geringstes lief!

Hoe heerlik, hoe groot die genade, om een van Jesus se geringstes te wees. Daarom kan en moet ons met blye dankbaarheid, as geringstes, na mekaar omsien, mekaar liefhê en mekaar versorg. Dis waar ons inpas. Dis wat Hy met groot dringendheid in hierdie Skrifgedeelte van ons verwag. Dis mos wat geringstes in die koninkryk van God doen. God versorg ons met hemelse en aardse brood. Kom ons versorg uit dankbaarheid ander ook só (Nagmaalformulier).

Ds Philip Prinsloo, Emeritus

 

11 Februarie – Om die Vader te sien

 

Johannes 14: 1-11

Met ’n dringendheid pleit Filippus by Jesus: Here, wys vir ons die Vader… Dit klink vir ons onvanpas. God die Vader is tog te hoog verhewe en heilig. Filippus moes tog onthou, toe Moses dit op ’n keer vir God gevra het, was die antwoord: …geen mens kan My sien en bly lewe nie (Eks 33: 20).

In Jesus het ’n nuwe tyd met ’n nuwe verhouding tussen God en ons, en ’n nuwe verstaan oor God, aangebreek. Die antwoord aan Moses kry ’n nuwe wending: By die woorde Niemand het God ooit gesien nie… kom dié woorde by: Sy enigste Seun, self God, wat die naaste aan die Vader is, dié het Hom bekend gemaak (Joh 1: 18). Daarom dat Jesus vir Filippus – en vir elkeen van ons – die heerlike, troosvolle antwoord kan gee: As julle wil weet hoe julle hemelse Vader is, kyk na My. Hy is nie ’n veraf, streng, straffende God nie. Hy is die Vader wat julle liefhet; wat omgee; wat naby julle wil wees en deel in jul vreugde en pyn; wat julle met sy Gees soek en roep sodat julle nie verlore gaan nie. Die liefde wat julle by My sien en hoor, is die Vader se liefde; die genade wat Ek uitdeel, is ook die Vader se genade; die woorde waarmee Ek julle leer, is die woorde van die Vader wat julle na Hom toe roep.

Daarom kan ons met blye dankbaarheid ons geloof in die God van genade bely; die God wat ons in Christus verlos en vergewe het en wat ons so liefhet dat Hy ons aangeneem het as sy kinders. Ons hoef nie soos Tomas verdwaal te voel, omdat ons nie weet wat ons lewensdoel moet wees of hoe om by God uit te kom nie. Ons ken die pad na God toe. Dit is die Jesus-pad. Dit is ons lewenspad. Dit is waar ons ons geloof en liefde moet leef. Op daardie pad moet ons ons lewensreis aanpak en voltooi om die Vader te sien.

Ds Philip Prinsloo, Emeritus

10 Februarie – Om die Verlosser te sien

Lukas 2: 25-35

Wanneer sal jy gereed wees om te sterf? Wanneer sal jy die volgende kan sê? My lewe is nou afgerond, die belangrikste is afgehandel, ek kan nou in vrede sterf. Kom ons ooit op so ’n punt?

Simeon het. Sy grootste lewenswens was om die Gesalfde van die Here, die Christus, te sien. Dit was meer as ’n verwagting. Dit was sy hoop, sy gebed; die vervulling van sy lewe. En toe gebeur dit: Toe Josef en Maria die Kindjie Jesus in die tempel inbring, herken Simeon Hom, deur die leiding van die Heilge Gees, as die Verlosser wat God gestuur het. Hy sou die verhouding tussen God en sy volk herstel. Hy sou die lig van God se genade oor al die nasies laat skyn, en dit sou Israel se eer wees om draer van hierdie boodskap te wees. Van alles wat Simeon in sy lewe kon beleef, was hierdie oomblik die grootste. Hierdie ingryping van God was genoeg om hom in vrede te laat sterf.

Het ons al, soos Simeon, die Verlosser, die Christus, “gesien”? Het ons Hom al beleef as die Heer wat al ons skuld vergewe het? Wat ons aangeneem het tot kinders van God? Het ons al sy woorde ons eie gemaak as die blye boodskap wat ons lewe nuut gemaak het? Het ons al die vreugde ervaar om Hom te gehoorsaam en te volg? Het ons in Hom van God se liefde vir ons bewus geword? Dan het ons die vervulling van ons lewe beleef. Dit is die ingryping van God wat ’n sondaar kan laat opstaan uit sy sondeverlorenheid en sy Vader laat vind. Ons kan in vrede sterf, want ons lewe was nie tevergeefs nie, ons het die Christus gesien!

Dit vra van ons die beslissing: nie net om te sterf in vrede nie, maar om ook te léwe in vrede; die vrede van Jesus Christus. Mag God se Gees ons ook lei om die Verlosser te sien!

Ds Philip Prinsloo, Emeritus

9 Februarie – Deur God se oë

Psalm 8

Dit is geen geheim nie dat kerke die afgelope paar jaar geweldige uitdagings in die gesig staar. ’n Wêreld wat meer en meer sekulêr word, mense wat hul geloof in die kerk as liggaam van Christus verloor het, binnegevegte, kinders wat nie meer wil glo nie, en dan nog die alomteenwoordige finansiële druk op elke gemeente om die deure oop te hou. Al hierdie dinge hou die gevaar in dat ons as lidmate en Christene eerder ons fokus na binne toe sal verskuif en dan uiteindelik nie meer ons roeping in die wêreld kan nakom nie.

Die Psalmdigter leer ons dat ons nie net ons fokus na buite toe moet verskuif nie, maar dat ons deur God se oë na dinge moet kyk. Ons moet die skepping aanskou soos die Here dit gevorm het. Die natuur, die diere in die veld, die sterre in die lug, en ook mekaar. Juis wanneer ons na mekaar kyk, deur God se oë, sien ons nuwe geleenthede raak. Dan sien ons nie meer vir Moses as iemand wat sukkel om te praat nie, maar as die een wat mense kan lei. Ons sien nie die klein en ongelowige Gideon raak nie, maar ’n sterk man wat deur God gekies is om leiding aan mense te gee.

Terwyl ons as mense slegs die negatiewe raaksien, sien God die potensiaal van alles en elke gelowige raak. God sien dalk raak dat daar ’n hele generasie jong mense is wat wag om die verhaal van Jesus te hoor. God sien geleenthede vir vergifnis raak, maar ook vir die uitbreiding en verspreiding van die evangelie. God sien ons ook raak te midde van alles, en God sal vir ons voorsien, nes Hy die res van sy skepping versorg.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

8 Februarie – Tragedies

Openbaring 21: 4

In elkeen van ons se lewe is daar tragedies. As jy jonk is, dalk nog net een of twee, maar soos jy ouer word, word jy gekonfronteer met meer tragedies wat rondom jou afspeel. Persoonlike mislukking, verhoudings wat tot ’n einde kom, en selfs die dood van geliefdes.

Die Griekse mitologie is ook vol tragedies. Verhale van helde wat alles het, maar dan deur ’n klomp slegte dinge getref word. Amper soos Job, maar dikwels in die verhale is die gode meer direk betrokke. Terwyl ons nou nie in Zeus of die ander gode glo nie, kan ons as Christene steeds waardevolle lesse leer uit hierdie verhale. Een daarvan is hoe tragedies in jou lewe jou vorm en jou dikwels sterker maak vir dit wat voorlê op jou pad. Dit leer ons hoe om persoonlike mislukkings te hanteer. Hoe ons verhoudings moet aanpak en hoe om dit nie te doen nie. Dit leer ons selfs iets oor hoe om die dood van ’n geliefde te hanteer en deur die rouproses te werk. Tog is daar een ding wat ons nie altyd daar kry nie: die belofte dat al hierdie dinge eendag tot niet sal wees.

Daardie belofte kom net van die Here ons God af. Hy belowe ons dat, terwyl ons op aarde is, ons wel hierdie tragedies gaan teëkom, maar dat die Here vir ons eendag wel ’n lewe sonder pyn, sonder swaarkry, sonder leed en smart sal gee. Die ewige lewe wat bevestig is deur die kruisiging, dood en opstanding van Jesus Christus. Hy het gely, sodat ons die ewige lewe kan verkry.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

7 Februarie – Om die kettings te breek

2 Kronieke 34: 1-7

Josia was maar ’n skamele agt jaar oud toe hy koning geword het. Meer verantwoordelikheid as wat enigiemand vandag op ’n kind se skouers sou wou plaas. Veral as ’n mens die tendens raaksien van hoe jong kinders en tieners wat baie geld of mag erf, dikwels nie ten goede uitdraai nie. Josia het albei geërf: geld en mag.

Kyk maar na die kindersterre van sepies of films van ’n paar jaar gelede. Baie van hulle verval in ’n glansleefstyl en raak verslaaf aan dwelms, ensovoorts. Dikwels met ouers wat hulle bystaan en self verlore raak te midde van geld en aansien. As ons na Josia se pa en oupa kyk, het hy nie eintlik ’n kans nie. Sy oupa en pa was slegte konings en het goed gedoen wat verkeerd is in die oë van die Here.

Josia se sukses lê juis daarin dat hy sy voorbeeld by sy voorvader koning Dawid soek. Dus soek hy sy wysheid by die Here en om sy pad te volg. Hy breek die kettings wat sy pa en oupa in Jerusalem neergelê het en begin om die slegte dinge in en rondom Jerusalem te verwyder. So vernietig hy die kettings van sonde wat die mense vasgehou het en laat hulle weer die Here volg en aanbid.

Ook ons moet die Here se wysheid soek om die kettings in ons eie lewe raak te sien en dit te breek, sodat ons die Here kan volg in woord en daad.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

6 Februarie – Vergewe

Matteus 18: 21-35

Hierdie is seker een van die maklikste gelykenisse om te verstaan. Die gesprek vooraf gaan oor vergifnis, en Jesus gebruik dan die gelykenis om die betekenis van wat Hy gesê het, verder te verhelder. Tog is vergifnis seker een van die moeilikste dinge om dag tot dag in jou Christelike lewe uit te leef.

Vergifnis vir ander se klein foute is maklik. As iemand ’n klein fout maak of jou eie kinders dalk iets omstamp en breek, vergewe ons tog so gou. Die vergifnis is dan ook gebou op ons liefde vir daardie mens. Ons vergewe veel vinniger dié wat ons liefhet. Wanneer dit kom by mense wat ons nie ken nie, is ons vergifnis dikwels aan ander dinge gekoppel. Lyk dit asof dit ’n eerlike fout was? Was dit werklik ’n ongeluk? Toon hy of sy berou? Dan sal ons vergewe.

Wanneer dit kom by die mense waarvan ons nie hou nie, of dié wat ons geliefdes skade aandoen, voel dit soms of ons vergeet wat vergifnis is. Dan neem woede oor en word ons soos die amptenaar wat vergewe is, maar nie ander kan vergewe nie. Ons almal is skuldig, ons almal is sondig. Soms herhaal ons nie die fout nie, ander kere doen ons dit oor en oor en toon ons geen berou nie. Tog vergewe die Here ons sewe maal sewentig keer. Dalk moet ons in die Here se voetspore volg en ons naaste liefhê soos onsself, ook deur hulle te vergewe soos God ons vergewe het.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

5 Februarie – God is naby

Psalm 34: 19

Ons weet dat die wêreld waarin ons woon ongelukkig nie perfek is nie. As gevolg van menslike sonde is daar oral rondom ons lelike dinge. Ons hoef nie eens ver te gaan soek nie. Maak enige koerant oop of gaan vinnig op Facebook en jy word oorweldig deur die lelike en die seer van die lewe. Ons het ook nog onlangs die koronakrisis beleef en die groot hartseer wat dit oral in die wêreld en ook in ons eie land veroorsaak het.

Die digter van hierdie Psalm het nie wegbeweeg van die werklikheid nie. Hy het geweet dat daar hartseer, pyn, lyding en selfs dood in die wêreld is. Hy erken die nare werklikheid en dat dit ook vir elke gelowige so is. Ons kan nie weghardloop daarvan nie, maar ons hoef ook nie daardeur oorweldig te word nie.

God, sê die digter, is juis naby mense wat kennis gemaak het met die lelike van die lewe. Dié wat hartseer is, dié wat seergekry het, dié wat moedeloos is, dié wat siek is, dié wat hul werk verloor het, dié wat ’n geliefde aan die dood afgestaan het, dié wat self teen die dood moet baklei. God is naby elkeen van hulle. In sy nabyheid gee God vir elkeen wat Hom ken weer nuwe krag om aan te beweeg in die hartseer oomblikke. God bemoedig elkeen wat die werklikheid in die oë kyk, en Hy maak hulle sterk om weer op te staan en verder te gaan.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

4 Februarie – Tyd om stil te word

Markus 6: 31

Jesus het die dissipels twee-twee uitgestuur, en hulle het teruggekeer van hul reise af. Die dissipels wou nog vir Jesus vertel van almal met wie hulle die evangelie gedeel het en van almal wat hulle gesond gemaak het, maar die skare rondom hulle oorval hulle so, dat daar skaars tyd was om iets te eet. Jesus sê toe vir hulle: Kom julle alleen saam na ’n stil plek toe en rus ’n bietjie.

Hoe dikwels het dit nie al met my en jou gebeur dat ons programme so vol is, dat ons dink daar is nie plek vir nog iets nie? Ons is so hard besig om aan die gang te wees, te werk, die kinders skool toe te vat, sport, koor, die huis en tuin in stand te hou, vriende en familie, ensovoorts. So besig dat ons geloofslewe aan die kortste end trek. Dalk moet ons weer kyk wat Jesus doen as sy program vol is. Kom julle alleen saam na ’n stil plek toe en rus ’n bietjie.

Ons weet dat baie dinge in die lewe nie vanself kom nie. Ons moet daarvoor werk. Ons moet moeite doen. So is dit ook met ons geloofslewe. Ons moet daagliks daaraan werk as ons wil groei. Die tye van rus en ’n bietjie stil wees gaan ook nie net in ons skoot val nie, ons gaan moet plek maak daarvoor. Juis wanneer ons programme druk is en ons groot spanning ervaar. Dit is juis dan dat ons die voorbeeld van Jesus moet volg om alleen stil te word en te rus aan God se voete. Dan sal ons weer krag ontvang om vorentoe te beweeg.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

3 Februarie – Alles het ’n prys, alles kos iets

Lukas 14: 25-27

Baie mense wil fiks wees, maar min mense wil oefen. Baie wil ryk wees, maar min wil spaar. Baie wil ’n nabye verhouding met Jesus hê, en deel wees van ’n gesonde geloofsgemeenskap, maar min mense wil Jesus regtig volg en daaraan werk om so ’n geloofsgemeenskap te vestig. As ons as gelowiges ’n ommekeer wil maak, moet ons besef ons is elkeen ’n dissipel van Jesus. Nie net gelowiges, lidmate of Christene nie, maar werklike dissipels. Mense wat agter Jesus aanloop. Dit beteken dat Jesus soos die mentor van ’n vakleerling jou onder sy vlerk wil neem en jou touwys wil maak oor die lewe – die Christelike lewe.

Ons moet bereid wees om weer soos kinders te word. Kinders wat bereid is om deur hul hemelse Vader geleer te word. Ons weet dat Jesus enigiemand van enige plek as sy dissipel verwelkom en dat ’n dissipel iemand is wat luister, leer en dit uitleef. Wat ons vandag ontdek, is dat dissipelskap iets kos. Daar is werklik moeite en opoffering daarvoor nodig. Genade is dalk gratis, maar dissipelskap nie.

Dit beteken ons moet vir God tyd maak in ons lewens. Dit beteken ons moet partykeer ons eie belange prysgee ter wille van God en sy plan. Dit beteken selfs dat ons soms ons eie geluk opsy moet skuif, al is dit net vir ’n kort rukkie, want ons moet fokus op Jesus en Hom volg. Dit beteken dat ons soos die eerste dissipels werklik opofferinge gaan moet maak om in die voetspore van Jesus te loop.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

2 Februarie – Sien God raak

Handelinge 14: 1-20

Paulus en Barnabas was reeds ’n rukkie lank besig om hul getuienis voor mense te lewer. Hulle het reeds in Antiogië die gemeente gehelp en versterk, maar nou was hulle besig om die evangelie onder nuwe mense (Jode en heidene) te verkondig. Hulle het dit gedoen deur in die sinagoges te getuig oor die dinge wat hulle gesien en beleef het.

Baie Jode en Grieke het toe begin glo, maar ongelukkig het die getuienis ook negatiewe reaksie ontlok. So erg dat dit uiteindelik amper Paulus en Barnabas se lewens gekos het. In Listra het hulle ’n wonderwerk gedoen deur ’n verlamde man weer te laat loop, maar in plaas daarvan dat die mense die teken sien en hulle tot die Here bekeer, sien hulle vir Barnabas as Zeus en Paulus as Hermes. Hulle sien die apostels as Griekse gode wat afgekom het en tussen hulle beweeg. Daarop reageer Paulus en Barnabas byna aggressief. Hulle verduidelik dat nie in mense en sinnelose gode geglo moet word nie, maar slegs in die lewende God wat die hemel en die aarde geskep het.

In ons lewe gebeur dit ook maklik dat, hoewel ons glo, ons soms optree asof dit meer oor mense gaan as oor God. Hoe dikwels hoor ons nie dat mense nie kerk toe gaan nie, weens ’n probleem met die predikant of die ouderlinge of die diakens? Moet ons ons dan nie afvra oor wie dit werklik gaan nie? Die mens wat getuig van God, of oor God self? Aan die ander kant maak ons ook gode van gewone mense, of dit nou predikante of sportsterre of wie ook al is. As ons getuig, moet ons seker maak God word deur ons woorde en dade raakgesien.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

1 Februarie – Eerbiedig lewe

Levitikus 16: 1-10 en 20-22

’n Mens kry die sondebok werklik jammer, nie waar nie? Al Israel se sonde dra hy die woestyn in om daarvoor te sterf. Sodat hulle kan lewe. Sy lewe vir hul lewe. Hulle sou eintlik moes sterf oor hul sonde. Só erg voel God oor sonde. Waarom?

Sonde is die diktatuur van die ego. Dit verontreg ander, bring lyding en verlies, en vervreem mense van mekaar. God het mense oneindig lief en wil nie dat mense mekaar leed aandoen en domineer nie. Dit bedroef God sodanig dat die verontregting reggestel moet word, dat teruggekeer moet word tot reg doen aan mekaar. Dis waaroor die lewe handel, die lewe met God. Die eenmalige, kosbare lewe. Godgegewe lewe. Lewe waaraan God betekenis gee deur sy liefde.

Daarom maak God nuwe beginne moontlik, maar só dat dit duidelik is hoe kosbaar die lewe van reg doen is, dat verkeerd doen moet eindig, dat herstel moet kom, dat skuld betaal moet word. Dit alles moet die handelinge met die sondebok jaarliks uitbeeld op die Groot Versoendag. Só word Israel se skuld betaal, kan hulle óór begin met mekaar, weer reg doen, danksy God. Elke jaar.

Mense bly mense. Ons maak mekaar eerder telkens tot sondebok. Soek fout by die ander. Blameer hulle, vir alles en nog wat, sodat die diktatuur van die ego kan gedy, tot nadeel van ander. Daarom pas ons nie by die Heilige nie. Nie só nie.

Maar die Heilige is Liefde. Sonder ons wíl Hy nie wees nie. Soos ons is, kán dit nie. Soos ons doen, wérk dit nie. Daarom kom die Heilige ons heilig maak, by Golgota. Daarom word Jesus tot sondebok gemaak, om ons anders te maak, om by God te pas, God wat Liefde is. Sodat ons vir mekaar goed kan wees en met deernis en reg doen kan leef.

Só leef ons met eerbied, vir God en mekaar. Só ag ons die lewe van reg doen waardevol, die eenmalige lewe, die Godgegewe lewe. Só kry die lewe die regte betekenis, soos God dit wil.

Gesang 231: 1-4

Dr Gert Malan, Mosselbaai

31 Januarie – Stil vertroue

Jesaja 30: 8-18

Hierdie gedeelte van die profeteboek Jesaja praat met Israel en Juda oor die onreg jeens medemense (verse 8-12) en waarsku: God sál oordeel en straf. Selfs die magtige bondgenoot Egipte is onbetroubaar teen die inval van die Assiriese moondheid. Die effek van die komende Assiriese aanval op die volk word vergelyk met ’n hoë muur wat oorhel en ineenstort, ’n groot kleipot wat meedoënloos fyn geslaan word.

Tog is redding moontlik, indien die volk hom bekeer en tot rus kom, stil word en vertrou (vers 15). Hierdie oorkruispatroon (a-b-b-a) beklemtoon die middelste begrippe: rus en stilte, wat moontlik word deur bekering en vertroue. Stilte is die vulsel van die toebroodjie, maar sonder vertroue is dit geen toebroodjie nie. Die beloofde redding is nie dat Assirië nie gaan inval nie. Die redding sal later kom, uit die ballingskap. Eintlik deur die ballingskap heen. Eers wanneer die volk so magteloos is dat hulle nét op die Here kan vertrou, en na Hom terugkeer. Eers wanneer God hulle tot stilstand, tot rus dwing. So leer God hulle stil vertroue. Daar lê hul krag. By God, nie in die stilwees of hul eie vertroue nie. By Gód wat hulle daar bring. Die Bron van hul vertroue, die Singewing in hul magtelose stilte.

Vandag beklemtoon baie mense graag die belangrikheid van stilte vir fokus en kalmte. Stilte word die kuur. Só leer die evangelie ons nie. Ons kalmte en fokus kom van God af, van die stilte aan die kruis, na Jesus se sterwenskreet van Godverlatenheid…

Dáár leer ons dat God gretig is om genadig te wees (vers 18). Dáár leer ons om weg te draai van onsself en die verganklike dinge en op Christus te vertrou. Leer ons die lewe met God fokus op verhoudings, nie seëninge nie; op reg doen, nie eiebelang nie; op deernis eerder as selfsug. Leer ons geloof is ’n leefwyse waartoe net Christus ons verlos; dat godsdiens nie verdienstelik is nie, maar dankbetuiging en herfokus, ja, God wat ons telkens tot stilstand bring: tot stille vertroue.

Gesang 387: 2-3

Dr Gert Malan, Mosselbaai

30 Januarie – Soos dou…

Miga 4: 14 – 5: 3

Miga preek in Juda teen onreg, uitbuiting en liefdeloosheid weens swak leierskap ondersteun deur tempelprofete. Miga waarsku: God se oordeel is hier. Onafwendbare straf kom: oorlog. Assirië gaan aanval. Tog ook uitkoms: ’n Leier uit Betlehem sal herstel bring. Die opposisie reageer (5: 4-5): Ja, oorlog kom. Assirië gaan aanval. Iemand uit Betlehem sal die volk red met militêre mag en Assirië platloop!

Nee! Dit sal anders wees, sê Miga (5: 6). Hy sal nie met mag optree nie, sy mense ook nie. Tussen baie volke sal hulle soos dou wees wat van die Here af kom… Die Here self bring die wending. Nie in Juda nie. Die leier en sy mense gaan ver woon, aan die uithoeke van die aarde, tussen baie volke (ballingskap). Daar sal hulle soos dou wees, soos stortreën op groen gras. Hulle sal nuwe lewe bring soos dou in die woestyn. Stilweg, stadig, maar opmerklik. God doen dit. Dis nie mensewerk nie.

Nee! Dit sal anders wees, sê die opponente (5: 7-8): Juda sal met absolute mag, soos ’n leeu, die vyand verslind, die vyand uitroei. Dis seker!

O nee! Die Here self sal teen Israel oorlog maak en hul godsdiens suiwer (5: 9-14). Dan begin God se hofsaak teen Juda oor hul ontrou, en dit sal lei tot skuldigbevinding en straf (6 – 7: 6). Eers daarna sal daar ’n nuwe begin wees, want God vergewe (7: 11-20). Dan sal hulle soos dou wees, wat van die Here af kom…

Só was dit ook. Deur die ballingskap heen kom daar hervorming van die geloof. ’n Geestelike bloeitydperk. Nuwe lewe en hoop. Soos dou wat van die Here af kom. ’n Klein bietjie maak ’n reuseverskil! Maar mense bly mense. Hulle wil leeus wees, nie dou nie. Daarom kom Jesus, soos dou. Stilweg. Een maak die verskil. Verskeur asof deur leeus, hang Hy aan die kruis. Dou wat van God af kom… Ter wille van die leeus, om van ons dou te maak, wat van die Here af kom.

Gesang 284: 1-3

Dr Gert Malan, Mosselbaai

29 Januarie – Stil storm

Matteus 8: 23-27

Matteus-Christene woon in Israel aan die einde van die eerste eeu. Dis krisistyd. ’n Oorlewingstryd. Die Joodse godsdiens is hervorm en gesuiwer van alle “afwykendes” soos die “Notzri’m”, die volgelinge van die Nasarener. Hulle is uit die sinagoges, waar hulle vroeër welkom was, uitgeban en deur die Joodse gemeenskappe verwerp. Selfs deur hul families. So oorleef ’n mens beswaarlik in destydse armoedige samelewings, want almal is vir oorlewing op mekaar aangewese. Watter oorlewingsangs moes die gelowiges nie ervaar het nie?

Die toneel herinner aan die heel eerste Bybelse toneel: die chaos voor die skepping. ’n Magtige storm woed in die donker. ’n Kragtige wind loei oor die oerwaters en veroorsaak reusagtige golwe. Angswekkend. Dan, opeens, kom kalmte sodra God begin praat. Die wind gaan lê. Die golwe word stil. Daar kom orde, leefruimte, betekenisvolle lewe saam met God. Hierdie toneel word simbolies herhaal in ons teks. Hooplose angs in die storm word kalm stilte wanneer Jesus praat. Daar kom orde. Oorlewing. Betekenisvolle lewe saam met God.

Wat van ons storms? Die dinge wat ons lewens met angs vul? Gaan ons storms stil word en gaan ons kalm word? Die antwoord is nie so eenvoudig nie. Matteus se gelowiges se omstandighede het nie dadelik verander nie. Húlle moes. Hoe?

Hulle moes raaksien: Jesus is by ons. Wie is Hy? Sy herkoms is van God, wat skep deur chaos te orden.  Hoe word hul chaos georden? Die gelowiges word ’n nuwe soort familie. Hulle sien deernisvol om na mekaar en oorleef. Só word die storm stil en word hulle kalm. Betekenisvolle lewe saam met God: liefde in aksie.

Dit begin deur anders te kyk. Na Jesus en na mekaar en na die storm. En dan te doen wat liefde doen. Dis wat Jesus op Golgota doen, aan die kruis wat soos ’n boot se mas lyk. Sodat die kerk sy liggaam kan wees, almal in een bootjie deur die storm heen. Angswekkend, maar tog kalm, want Hy praat en die kalm bries van die Gees bring ons deernisvol in beweging. Na mekaar en ander. Betekenisvolle lewe.

Gesang 277: 1-5

Dr Gert Malan, Mosselbaai

28 Januarie – Een met Christus?

Efesiërs 2: 11-22

Wat beteken “een met Christus” (letterlik: “in Christus”) wees?

Na Paulus was daar in die gemeente Efese spanning tussen die gelowiges wat eers Jode was en diegene uit die nie-Joodse godsdienste. Sommige Jode het verwag alle lidmate moet Joodse feeste en gebruike navolg. Die ander het weer hul vereistes gestel. Die spanning tussen die groepe het die gemeente verdeel. Die Efesebrief handel oor hierdie probleem, veral oor die frase “een met Christus”. Wat beteken dit?

Die verklaring is dat Christus albei groepe se vrede is. Nét Christus bring vrede tussen ons en God. Geen reëls of gebruike nie. Christus se sterwe aan die kruis het die vrede gebring. Die vrede geld vir hulle wat ver van God was (die nie-Jode wat God nie geken het nie) én diegene naby God (die Jode wat God reeds geken het). Nou moet die groepe hul teenstrydige godsdienstigheid met reëls en gebruike laat vaar en as eenheid diensbaar wees, soos een huisgesin wat op die Vader en mekaar aangewese is; soos een gebou wat op dieselfde fondament en hoeksteen gebou is: Christus soos verkondig deur die apostels en profete. Eers dan is hulle een gebou waarin God woon en gedien word. Só is die gemeente een liggaam, versoen met mekaar. Die vyandskap verby. Ook met God. Hulle almal het ewe vrye toegang tot God…

Wat beteken “in Christus”? Dalk help dit as ons vra hoe dit sou wees om sonder Christus te wees. Efesiërs 2: 12 help ons verstaan: …ver van God af … sonder hoop en sonder God in die wêreld… Só leef mense “buite” Christus, sonder Christus. Sinloos, hooploos. Só wil niemand leef nie.

“In Christus” beteken God is by ons, liefdevol. Gelowiges is daarom ook deernisvol met mekaar. Een gemaak deur Christus. Een met Christus: Ons is dit met Christus se bedoeling met ons eens. Daarom leef ons in vrede met mekaar. Fokus ons op Christus en nie op eie vroomheid en godsdienstige idees, reëls en praktyke nie, maar op liefde as diensbaarheid. Só leef ’n mens “in Christus”! Wil jy só leef?

Gesang 305: 1-2

Dr Gert Malan, Mosselbaai

27 Januarie – Glo is dien

Matteus 4: 18-22

Jesus het begin preek en het helpers nodig gehad om mense in die stiltyd ná planttyd bymekaar te roep om na Hom te luister. Preek sonder hoorders is sinloos. Hy roep die dissipels om ander soort vissers te wees: van mense. Nie visse bymekaarmaak in nette nie, maar mense, om na Jesus te luister.

Geroepenes laat staan in albei tonele alles net so en volg Jesus dadelik. Hulle laat dus hul familie, hul afhanklikes, aan hulself oor om reg te kom en te oorleef. Die samelewing van destyds sou dit as skandelik beskou het. Dis vir die dissipels ook ’n waagstuk. Familie was jou ekonomiese en sosiale oorlewing. Sonder hulle is jy verlore. Waarom doen hulle dit? Waarom maak almal die opoffering?

Jesus het kort tevore begin preek, en die inhoud daarvan moes reeds die families bereik het. Hulle moes daaroor gepraat het en ooreengekom het dat Jesus se woorde allerbelangrik was, dat dit die lewe die regte betekenis gee. Sou Jesus helpers benodig, sou almal bereid wees tot die opoffering.

Wat beteken hierdie opoffering? Jesus verduidelik dit in Markus 8: 34 – 9: 1: Dit is om jouself te verloën (om jou ware self te ken en nie meer te wil ken nie: die lewe vir jouself); jou kruis op te neem (aan jou eiebelang te sterf); en Jesus te volg (sy pad van selfprysgawe te loop en nie meer jou pad nie). Dis wat geloof is. Meer as om ’n reeks proposisies te glo. Dis om daagliks verlos te word tot ’n lewe van diens aan Christus en medemense.

Alleen Christus kan ’n mens verander om so te wees. Hy máák ons vissers van mense. Hy doen dit deur ons te versamel in sy net van deernis en vergifnis en vryspraak. Een simbool van die vroegste kerk was die vis (in Grieks ichthus). As anagram gelees, staan elke letter vir ’n woord in die belydenis: Jesus Christus Seun van God Verlosser. Die Visser wat vis geword het, Verlosser, voedsel van die ewige lewe. Daarom is nagmaal soms met brood én vis gevier…

Gesang 296: 1-2

Dr Gert Malan, Mosselbaai

26 Januarie – Hoe glo jy?

Johannes 3: 9-21

Johannes 3: 16 troos: Wie in Jesus glo, sal nie verlore gaan nie, maar die ewige lewe hê. Maar hoe moet jy glo? Wat moet jy van Jesus glo? Om te glo Hy kan wondertekens doen, is leeg en selfsugtig. Hóé moet ’n mens glo om die ewige lewe te hê?

Belangriker is eers die vraag of ’n mens dit enigsins self kan regkry om te glo. Is dit ’n menslike moontlikheid? Johannes 3: 19 sê dit is nie menslik moontlik nie! Mense het die duisternis liewer as die lig, want hul dade is sleg. Jesus is die Lig wat mense se dade aan die kaak stel, wat ons ontmasker vir wie en hoe ons werklik is: mense wie se dade nie in gehoorsaamheid aan God gedoen word nie en wat daarom nie volgens die waarheid handel en na die Lig kom nie.

Hoe word geloof moontlik? Jesus skenk dit deur die tweede geboorte. Die Griekse woord hier beteken “opnuut” gebore word. Dit herinner aan die Aramese woord “van bo”; met ander woorde, dis ’n geboorte wat God deur Jesus moontlik maak. Dít was Jesus se missie. Dáárvoor het Jesus verskyn.

Wat beteken hierdie soort geloof? Dit beteken dat God reeds oor mense oordeel, na gelang van Jesus se koms (3: 18). Wie glo, word nie veroordeel nie. Wie nie glo nie, is reeds veroordeel. Wie glo, het dus reeds die ewige lewe. Die ewige lewe begin met die nuwe geboorte van bo. Dit is lewe in die regte verhouding met God, ’n herstelde verhouding wat net Jesus skenk. Geloof is dus aan ons geskenk deur Jesus se kruisdood (3: 14-15). Dit is ’n leefwyse van vertroue dat ons verlos is van ’n selfgerigte lewe vervreemdend van God en mekaar. Ons is verlos tot ’n lewe van selfprysgawe aan God en mekaar. Dit is die betekenis, doel en vervulling van ons lewens.

Glo is soos dryf: oorgee aan die water, wat jou bo hou, nie jy nie. Christus verlos ons, nie ons geloof nie. Glo is om Christus elke dag hiervoor te vertrou.

Gesang 528: 1-2

Dr Gert Malan, Mosselbaai

25 Januarie – Wat bied Jesus jou?

Johannes 2: 23 – 3: 8

Wat bied Jesus jou? Anders gestel: Waarom glo jy in Jesus? Wat verwag jy van Hom?

Baie mense in Jerusalem het in Jesus geglo op grond van die wondertekens wat Hy gedoen het. Hulle vertrou Hom vir die uitsonderlike dinge wat Hy kan doen soos om hul siektes te genees. Hulle glo in Hom, want Hy is die Helper by uitstek, die Een wat kan doen wat niemand anders kan nie. Hy kan die lewe na normaal laat terugkeer. In hierdie sin “glo” hulle in Jesus.

Van sulke geloof dink Jesus nie veel nie. Hy vertrou glad nie sulke gelowiges nie. Die rede? Jesus weet presies hoe mense is. Niemand hoef Hom iets van mense te vertel nie. Wat weet Jesus van mense? Dit wat die Ou Testament ons leer en wat die Nuwe Testament bevestig: Mense is selfsugtig en selfgerig. Dit gaan om eiebelang. Die Bybel noem dit sonde. Sonde is nie in die eerste plek die lysie verkeerde dinge wat ons doen of wat ons nalaat om te doen nie. Sonde is wie ons is en hoe ons is. Daarom is ons geneig om selfs vir God en Jesus in te span vir ons eie belange, tot ons voordeel. Soos die “gelowiges” in Jerusalem. Hiervoor is Jesus nie te vinde nie. Dit was nie sy missie nie.

Wat was Jesus se missie dan? Wat behoort ons van Hom te verwag? Wat bied Jesus ons? Vir Nikodemus sê Jesus dit het met die koninkryk van God te doen, met ’n tweede geboorte. Dit gaan daaroor dat jy ’n nuwe mens word, iemand anders, totaal anders. Anders as die selfgerigte, selfgesentreerde jy. Iemand wat die teenoorgestelde geword het. Dit gebeur nie vanself nie. Niemand kan self so verander nie. Dáárvoor het Jesus gekom. Die doop simboliseer hierdie geboorte: saam met Jesus sterwe en opstaan tot ’n nuwe lewe, ’n lewe vir God en medemense. Selfprysgawe. Net Jesus verlos mense daartoe, en die Gees oortuig ons daarvan. Dit bied Jesus ons. Koninkrykslewe. Daagliks. Is dit vir jou genoeg?

Gesang 505: 1-3

Dr Gert Malan, Mosselbaai

24 Januarie – Op God vertrou ek!

Psalm 131

Hierdie kort Psalm is een van die juwele van die Psalmboek. Maar wat maak hierdie Psalm so besonders? Ons vind hier ’n mens wat deur al die aspirasies van die jeug en die storms van die lewe by die punt kom waar hy besef dat hy eintlik nie so in beheer van die lewe is as wat hy gedink het nie. Die besef dat God in beheer is en dat ons in alles in die lewe op Hom kan vertrou. Die besef van sy afhanklikheid van God.

Hy streef nie meer daarna om die belangrikste te wees of in beheer van alles te wees nie. Nee, hy besef dat roem en om in beheer van alles te wees nie die belangrikste in die lewe is nie. Sy besef is dat sy verhouding met God die allerbelangrikste is. In plaas van in beheer te wees, kom hy eerder na God waar hy hulp en troos kry. Met die beeld van God as Moeder sê hy dat hy eers rus en kalmte gevind het toe hy soos ’n suigeling aan die bors van sy moeder by God vertroosting gevind het. Hy kan, omdat God altyd dieselfde is.

Hierdie Psalm het vir my nuwe betekenis gekry toe ek dit eendag vir ’n bejaarde weduwee op haar plaas gelees het en sy gevra het of sy kan sê wat sy gehoor het. Sy sê toe: Jy moet nie van jouself meer dink as wat jy moet nie, voor God is almal dieselfde. Jy moenie jou kop breek oor wat jy nie kan verander nie. Nee, jy moet soos ’n kindjie op die skoot van sy ma troos soek, op God se skoot troos soek. Daar kry jy rus, word jou gebede verhoor, jou vrese besweer. Jy kan dit doen, want God bly dieselfde, gister, vandag en vir altyd. Op ’n treffende manier het sy mooi saamgevat wat hierdie Psalm sê. Daar is ook plek vir jou op God se skoot.

Ds Willem Sauer, Waterberg

 

23 Januarie – As die Here ons nie gehelp het nie!

Psalm 124

Hierdie pelgrimslied val eenvoudig daarmee weg om God te dank met ’n besonder passievolle erkenning van God se hulp. As die Here ons nie gehelp het nie, dit moet Israel bely… Die Psalm beskryf dan hoe vyande hulle aangeval het en hoe God hulle gehelp het. Op sterk grafiese wyse beskryf die digter wat die vyand met hulle sou gedoen het. Soos ’n mitiese seemonster, sou die vyand hulle verslind het. Hulle sou wees soos iemand wat skielik deur die vloedwater van ’n rivier weggevoer word. Beelde wat dui op ’n katastrofiese einde. Sonder God sou hulle dood gewees het. Hierdie wete van wat met hulle sou gebeur het as God nie ingegryp het nie, help die volk om die volle omvang van God se hulp en redding te verstaan. In hul hulpeloosheid erken hulle die almag van God en hoe belangrik dit is vir hul redding en voortbestaan.

Hierdie besef van hul eie nietigheid en God se almag bring die volk by die punt dat hulle nie anders kan nie as om God te prys. In vers 6 sien ons hoe die vyand hierdie keer met wilde diere vergelyk word wat hul prooi verskeur, maar God was daar vir hulle. Die digter gebruik in vers 7 die beeld van ’n voël wat uit die wip van die voëlvanger gered word! Weer beklemtoon die digter die hopeloosheid van hul situasie, maar God het die wip gebreek en hulle bevry.

In ons lewe beleef ons ook daardie oomblikke wanneer alles te veel raak. Tans beleef ons nog die gevolge van die virus wat verlede jaar die wêreld feitlik tot stilstand gebring het, wat ekonomieë verwoes en mense se lewens stukkend gebreek het. Wanneer ons so na ons werklikheid kyk, was daar menslik gesproke geen hoop nie, maar God los ons nie alleen nie. Hy is daar vir ons, ook met vandag se uitdagings.

Ja, ons hulp kom van die Here wat hemel en aarde gemaak het. Ons hulp kom van Hom wat nog dieselfde God is as die God wat in hierdie Psalm geloof word.

Ds Willem Sauer, Waterberg

22 Januarie – Waar kom ons hulp vandaan?

Psalm 121

Een van die redes vir hierdie pelgrimslied se gewildheid is die ongekompliseerdheid van die bidder se geloof. Die bidder vra waar sy hulp vandaan gaan kom. Die antwoord wat moontlik deur ’n ander persoon gegee word, stel ’n basiese feit in die lewe van ’n gelowige, naamlik dat ons hulp van die Here kom, hulp hier om by die tempel te kan kom om Hom te aanbid. As daar iemand is wat kan help, is dit God. Hierdie vertroue is gegrond op die feit dat Hy die skepper van hemel en aarde is. Binne die konteks van die Psalm is dit belangrik, omdat hul verstaan van redding en skepping baie nou verbonde was. God wat skep, is dieselfde God wat red. God wat alles geskep het, daarom kan Hy die mens ook bystaan wanneer die lewe se bedreigings ’n werklikheid word. Die mens, so glo hulle, lê spreekwoordelik in die palm van God se hand. En hierdie geloof dat God so by jou is en jou beskerm, gee vir die Psalmdigter die sekerheid waarop hierdie sterk belydenis gegrond word: My hulp kom van die Here.

In die vroeë kerk is hierdie Psalm by die Oujaars- en Nuwejaarsfeeste gelees. Dan het die Psalm die doel gedien om iets van die op-weg-wees met God uit te druk. Hierdie Psalm het vir hulle die verganklikheid van die mens en die heiligheid van God benadruk. Die verganklike mens is immers op weg binne die onvoorspelbaarheid van die lewe. Maar hierdie Psalm druk dit vir ons op die hart dat hierdie op-weg-wees nie alleen geskied nie, maar dat dit ’n op-weg-wees saam met God is. Daarom is daar hoop, maar ook geloofstryd, seën en bemoediging.

Juis daarom gee hierdie Psalm vir ons – wat ook gekonfronteer word met die werklikheid van die lewe met sy voor- en teëspoed – die sekerheid dat ons nie alleen is nie. Ons hulp kom van die Here, die Almagtige, wat in ons op-weg-wees elke oomblik by ons is.

Ds Willem Sauer, Waterberg

21 Januarie – God red selfs die geringe

Psalm 116

Ons het grootgeword met hierdie Psalm wat baie maal by die Nagmaaltafel gesing is. Hierdie Psalm vertel van God wat lief is vir sy mense. Die Psalmdigter vertel dat toe hy in doodsgevaar was, hy na die Here geroep het en dat die Here sy hulpgeroep gehoor, sy gebed verhoor en hom gered het. Ons lees in vers 6: Die Here beskerm die hulpeloses: ek was magteloos, maar Hy het my gered. Die Nuwe Direkte Vertaling sê: Die Here beskerm eenvoudiges…

Ja, hy was magteloos, maar die Here het hom gered – al was hy ’n hulpelose, ’n eenvoudige. Die rede: Die Here red dié wat Hom dien.

Soms raak die lewe vir ons te veel en wil ons sommer moed opgee. Dalk beleef jy dat niemand van jou en jou probleme weet en jou sal help nie. Ons lees hier dat die Here ons selfs in ons donkerste oomblik raaksien en help.

Niemand is te nietig vir die Here om hulle te help en by te staan nie. Niemand is so gering dat Hy nie sy liefde en genade aan hulle sal bewys nie. In die Hebreeuse teks lees ons dat die Psalmdigter maar net ’n dienskneg is, gebore uit ’n diensmaagd, en tog sien God hom raak, want God red dié vir wie Hy lief is, ongeag wie hulle is. Toe die digter gedink het dit is klaar met hom, het God sy hulpgeroep gehoor en hom gered. Hierdie wete maak dat hy nie anders kan nie as om die liefde van God te besing. Hy wil oral waar hy gaan die grootheid besing van God wat aan hom gedink het, wat sy gebed verhoor het.

God het jou ook so lief. Jy is nie nietig in sy oë nie. Hy het jou so lief! Wanneer die las van die lewe te veel raak, is Hy daar vir jou. Wanneer jy in jou uur van nood tot Hom bid, is Hy daar. Daarom moet ook ons nooit ophou nie om sy lof te besing, om aan Hom die eer te gee.

Ds Willem Sauer, Waterberg

 

20 Januarie – Die eer kom God toe

Psalm 115

Nie aan ons nie, Here, maar aan U kom die eer toe. Hierdie teksvers verteenwoordig die tema van die hele Psalm, naamlik dat dit nie gaan oor die eer van mense nie, maar oor die eer van God. Daarom kniel die volk in nederigheid voor God, wetende dat hulle nie eens aan God die eer kan bewys wat Hom toekom nie. Dit is eers wanneer die volk hul gedagtes op God rig, dat hulle hulself met ander volke kan vergelyk. Die ander volke, hul vyande, vra waar die God van Israel is, want Israel het nie ’n mensgemaakte God wat gesien kan word nie. Die volk antwoord dat die mense wat ’n beeld aanbid, net soos die beeld is met oë wat nie kan sien nie en ore wat nie kan hoor nie; wat staan daar waar hy neergesit is. Israel se God is nie so nie. Hy is die almagtige, ewige God. Hy is die ware God. Daarom roep die Psalm die hele volk op om op die Here te vertrou.

Ons God is nie ’n mensgemaakte idee of teorie nie. Hy is nie soos ’n afbeelding wat net daar staan nie, Hy is die ware God, daarom kan ons op Hom vertrou. Dit is Hy wat jou gebede verhoor, wat by jou is in jou donkerste uur. Hy is die God wat jou so liefgehad het dat sy Seun in jou plek gesterf het sodat jy waarlik kan lewe.

Wanneer die lewe met jou gebeur en jy gekonfronteer word met dinge waarvoor jy nie gereed is nie, wat dit ook al is, onthou God lewe en Hy gaan jou nie in die steek laat nie. Jy kan Hom vertrou, vandag, môre, altyd.

Drie keer sê die Psalm dat die volk op die Here moet vertrou, en drie keer kom die versekering dat die Here dink aan sy beloftes en dat Hy sy kinders seën, klein en groot. Kom ons gee Hom vandag die eer omdat Hy elke oomblik ook by ons is.

Ds Willem Sauer, Waterberg

19 Januarie – Die Here het jou lief

Johannes 3: 16-17

Ons ken seker almal Johannes 3: 16: God het die wêreld so liefgehad dat Hy sy enigste Seun gegee het, sodat dié wat in Hom glo, nie verlore sal gaan nie maar die ewige lewe sal hê. Hierdie vers staan voor in die Bybeltjie wat baie van ons een oggend in die saal by die skool gekry het. Menige jongmens moes dit op kerkkampe opsê as bewys dat jy bekeer is. Hierdie vers is so geliefd en bekend omdat dit so troosryk is. Hoe wonderlik is dit nie om te hoor dat God jou so liefhet dat Hy sy Seun gegee het om in jou plek te sterf!

Die woord wat hier met liefde vertaal word, is agape. Dit is nie ’n woord-liefde, ’n blote sê dat iemand vir jou lief is nie; nee, dit is ’n daad-liefde. Liefde wat tot die daad oorgaan. Die daad wat God aan ons bewys het, is om sy Seun te gee sodat ek en jy kan lewe. God het dit nie net gesê nie, Hy het dit bewys toe sy Seun jou sonde op Hom geneem het en in jou plek aan die kruis gesterf het. Daar staan in werklikheid dat Hy sy eniggebore Seun gegee het in jou plek. Hy het Iemand kosbaarder as wat jy jou kan voorstel in jou plek gegee!

Ons leef in ’n wêreld waarin ons nie die toekoms kan voorspel nie, ’n wêreld wat verlede jaar in ’n oogwink vir ons verander het. Vir ons is dit goed om te weet dat God daar is, en dat God jou so liefhet. Watter groter troos kan ek en jy kry as juis dit? God het jou so lief.

Die meeste mense ken hierdie teksvers baie goed, maar die volgende vers kan bitter min mense uit hul koppe vir jou opsê. In vers 17 lees ons: God het nie sy Seun na die wêreld toe gestuur om die wêreld te veroordeel nie, maar sodat die wêreld deur Hom gered kan word. Juis hierin lê ons troos.

Ds Willem Sauer, Waterberg

18 Januarie – Die Here is my beskermer

Psalm 91

Ek onthou nog dat daar in die 1990’s baie motors was met ’n bufferplakker wat sê: Hierdie motor word beskerm deur Psalm 91. Maar wanneer ek van my studentewerk by Kerkplein terug na my woonstel in Sunnyside geloop het, het ek van die motors met die plakker gesien wat gestamp was en waarvan die ruite deur booswigte stukkend geslaan is.

Dit laat ’n mens wonder: Wat wil hierdie Psalm nou eintlik sê? Sê hierdie Psalm dat as God jou skuilplek is, niks sleg jou sal tref nie? Beteken dit dat jy op ’n onrealistiese wyse moet vashou aan die hoop dat niks sleg jou sal tref nie? Dat jy nie siek sal word nie, niks sal verloor nie, met niemand in onvrede sal beland nie? Dat alles net goed sal gaan? Ek glo nie…

Ek is van mening dat ons hier met ’n gelowige te doen het wat sê hy vertrou God volkome, selfs al gaan alles in die lewe nie net voorspoedig verloop nie. Omdat hy weet wie God is en hoe God is, kan hy bely: Omdat jy die Here as skuilplek geneem het, die Allerhoogste as jou beskermer, sal geen onheil jou tref en geen plaag naby jou woonplek kom nie. Hy sal sy engele opdrag gee om jou te beskerm waar jy ook al gaan.

Die werklikheid is dat ons altyd siekte, vyande en booswigte in ons lewens sal hê, maar die digter weet dat omdat hy God aan sy kant het, as ek dit dan so mag stel, hy staande sal bly. In Christus weet ons in elk geval, selfs al loop alles skeef, dat ons lewens steeds betekenis het en dat ons begenadig is om God se mense te wees.

Kom ons hou vas aan hierdie wete, ook met alles wat vandag in ons rigting gegooi kan word, want ons weet die Here is by ons wat Hom dien, en dit is genoeg.

Ds Willem Sauer, Waterberg

17 Januarie – Die Here is my lig en my redder

Psalm 27

Ons gaan die volgende paar dae na tekste van hoop kyk. Vroeg in die jaar wat onbekend voor ons uitstrek, moet ons ons hoop op die regte plek gaan soek. ’n Jaar gelede was ons nog so seker van alles, en toe gebeur iets buite ons beheer wat ons weer laat besef het dat ons ons hoop buite onsself moet soek, en hoe belangrik vertroue op God is. Daarom soek ons hoop in God se Woord.

Die digter van Psalm 27 begin sy lied met soveel sekerheid: Die Here is my lig en my redder, vir wie sou ek bang wees? Die Here is my toevlug, vir wie sou ek vrees? Sommer gou, reeds in die volgende vers, sien ons dat alles nie net goed gegaan het nie. Ons lees van misdadigers en vyande wat sy lewe moeilik maak. Ten spyte van hierdie terugslae weet hy dat die Here sy hulp en krag is. Hoekom kan hy so seker wees dat die Here sy hulp en krag sal wees? Hy weet dit, want dit is hoe hy God in die verlede leer ken het. Daarom pleit hy in vers 7: Luister tog na my, Here, as ek roep; wees my genadig en verhoor my gebed. In die oomblikke wanneer dit sleg gaan, gaan hy na God en pleit hy vir God se hulp. Hy herinner God dan aan sy belofte dat die Here sal wees by diegene wat Hom dien. Daarom is hy by God, daarom dien hy God, die God wat belowe het dat Hy sy lig, sy redder sal wees.

’n Jaar gelede was ons in Januarie nog so vol hoop, en hoe het alles nie in ’n kort tydjie verander nie. Dalk was alles wat met ons gebeur het oor die laaste jaar juis goed vir ons, want deur die swaarkry heen was ons sekerheid in Christus, wat waarborg dat niks ons ooit van God se liefde kan vervreem nie. Soos die Psalmdigter in vers 14 sê: Vertrou op die Here! Wees sterk en hou goeie moed! Ja, vertrou op die Here!

Ds Willem Sauer, Waterberg

16 Januarie – Toewyding teenoor toewysing

Eksodus 19: 1-9

In die opskrif hierbo tref ons onderskeid tussen twee begrippe: toewyding en toewysing. Slegs twee letters verskil in hierdie woorde, maar daar lê ’n diepe betekenisverskil tussen die twee woorde. Om toegewy(d) te wees, beteken dat daar iets van ons as mense verwag word – ’n oorgawe, ’n verantwoordelikheid om op ’n sekere wyse voor God te lewe. Om toegewy(s) te wees, beteken dat jy aan iemand anders behoort – jy word daardie persoon se eiendom.

In Eksodus 19: 5-6 lees ons: As julle My gehoorsaam en julle aan my verbond hou, sal julle uit al die volke my eiendom wees, ’n koninkryk wat My as priesters dien, en ’n gewyde nasie. Die hele aarde behoort immers aan My. Hierdie verse roep ons op om toegewyd (gehoorsaam) aan God te lewe, maar dit kom leer ons ook dat ons slegs toegewyd kan wees wanneer ons besef dat ons deur God se genade aan Hom toegewys is, dit wil sê, dat ons aan Hom behoort en sy eiendom is.

In Eksodus 19 ontvang Moses die opdragte en wette van hoe die volk aan God gehoorsaam moet lewe. In Eksodus 20 word God se gebooie aangekondig in die vorm van die tien gebooie. Die volk van God moes egter eers besef dat hierdie gebooie slegs gehoorsaam kan word as hulle besef wie God werklik is.

Gehoorsaamheid aan God is meer as net ’n lysie van moets en moenies wat ons moet nakom. Gehoorsaamheid aan God vra ’n lewende verhouding met die God wie se eiendom ons is. Ons diens aan God mag nooit maar net leë woorde en dade wees nie. Ons dien God met dankbaarheid. Daarom leef ons in toewyding aan God alleen omdat ons aan Hom toegewys is.

Jesus, U gaan voor – ons volg in u spoor.

U ken alle lewenspaaie, al die hoogtes, dieptes, draaie.

Kom en vat ons hand na die Vaderland.

(Gesang 505: 1)

Ds Martin Meyer, Secunda

15 Januarie – Verbly jou in die Here!

Psalm 104: 1-35

Psalm 104 is ’n besondere lied wat die skepping van God beskryf. Die digter skryf in hierdie Psalm oor verskynsels wat wetenskaplikes nog nie kon uitpluis of verstaan nie. Hierdie Psalm was kenmerkend van liedere wat gesing is tydens oesfeeste en daarom word daar in die besonder klem gelê op oorvloed en voorspoed. ’n Mens hoor die uitbundige dankbaarheid wat daar by die digter is oor dit wat hy in die skepping waarneem. Sy tema in hierdie Psalm is daarom: Ek verbly my in die Here.

Verbly ons ons nog in die Here met uitbundige dankbaarheid? Wanneer ons hierdie loflied lees oor die skepping en die natuur, bevind ons ons baie keer in ’n toestand waar ons vervreemd voel van die skepping, die natuur en selfs van God. Ons voel maklik tam en uitgeput en moedeloos – ja, selfs in ’n mate verlore as ons dink aan alles wat verby is en wonder oor wat vir ons in die toekoms voorlê. Partykeer voel dit vir ons asof ons die stryd verloor het, nog voordat ons daarmee begin het.

Waarom is dit so? Waarom beleef ons die wêreld en ons omstandighede so intens negatief en moeilik, en waarom raak ons opstandig? Waarom voel dit vir ons asof ons nie meer in harmonie met mekaar, met onsself, met die skepping en met God leef nie? ’n Moontlike antwoord is omdat ons nie meer God se orde en God se beheer in ons lewens wil aanvaar nie. Ons moet ons weer verbly in die God wat Skepper van almal en alles is en wat in beheer is, en wat ons elke dag deur die ritme van die lewe begelei.

Die Psalmdigter bid in hierdie gedeelte dat die roem van die Here geen einde sal hê nie, en hy doen die belydenis dat hy sy hele lewe lank die eer en die lof van God wil besing. Mag dit ook ons elkeen se gebed vandag wees. Verbly jou in die Here!

Ds Martin Meyer, Secunda

14 Januarie – Handhaaf geregtigheid

Psalm 94: 1-23

Geregtigheid is ’n woord wat ons onnadenkend in ons samelewing gebruik. Geregtigheid handel baie keer vir ons oor hoe óns te na gekom word en wat óns regte en voorregte behoort te wees. Ons sal ander mense vertrap, verkleineer en beledig ter wille daarvan dat ons eie sake voorrang moet geniet. Ware geregtigheid gaan egter nie oor ons eie belange en voorkeure nie, maar oor die besef van wat geregtigheid vir God beteken. Ons wêreld en ons mense en ons Kerk lyk soos wat ons lyk omdat ons nie meer ’n heilige respek vir God het nie.

Wanneer het ons respek vir God? Wanneer ons leef soos God van ons vra, wanneer ons bereid is om die regte dinge te doen soos wat God van ons eis. Ons moet weer leer om God se geregtigheid te handhaaf.

Psalm 94 is ’n lied wat daaraan erkenning gee dat ons op God se geregtigheid in ons lewe moet fokus. Hierdie Psalm bestaan uit ’n belydenis dat God die Regter van die aarde is (verse 1-7), ’n appèl wat gerig is op die onverstandiges en dwases wat nie na God wil luister nie (verse 8-11), ’n bemoediging aan dié wat op God se Woord bly vertrou (verse 12-15), en ’n gebed dat God sal help en sal ingryp teen hulle wat sy geregtigheid ondermyn (verse 16-23).

Dit is God se reg om die wêreld aan te spreek en verantwoordelik te hou. Hy is immers die Skepper van alles, van die son en maan en sterre. As Hy vir ons lig in die skepping voorsien het, het Hy die reg om van alle mense te verwag dat hulle die lig wat Hy in terme van sy geskrewe Woord verskaf, sal gehoorsaam.  As gelowiges is dit vir ons ’n voorreg en ’n vreugde om God se geregtigheid in ’n gebroke wêreld te gaan handhaaf en dit voor te leef as die maatstaf vir ons lewens.

Gebed

Gesang 470: 2-3

Ds Martin Meyer, Secunda

13 Januarie – Word weer lewend!

Johannes 11: 1-52

Die opwekking van Lasarus uit die dood is een van die mees dramatiese oomblikke in Jesus se openbare bediening. Alhoewel Jesus ander mense, soos die dogtertjie van Jaïrus, uit die dood opgewek het, was dit elke keer ’n private gebeurtenis en het Hy opdrag gegee dat niemand moes vertel wat Hy gedoen het nie.

In Johannes 11 verander Jesus sy optrede en maak Hy seker dat baie mense getuies is van die opwekking van Lasarus. In vers 4 sê Jesus vir sy dissipels: Hierdie siekte sal nie op die dood uitloop nie maar op die openbaring van die wonderbaarlike mag van God, sodat die Seun van God daardeur verheerlik kan word.

Wanneer Hy buite Lasarus se graf staan, is Jesus se woorde in verse 41 en 42: Vader, ek dank U dat U My verhoor het. Ek weet dat U My altyd verhoor, maar Ek sê dit ter wille van die mense wat hier rondom staan, sodat hulle kan glo dat U My gestuur het. Jesus se doel met die opwekking van Lasarus was dat mense moes besef wat die betekenis van sy koms is. Hy wil die wonderbaarlike mag van God in ons lewens bekend maak en openbaar.

Wat maak van jou ’n volgeling van Jesus? Vir baie mense gaan dit oor die regte leerstellings, maar die belydenis daarvan word betekenislose woorde. Wat Jesus hier doen, is om die aandag weg te skuif van die leerstelling wat vir mense betekenisloos geword het, en die fokus op Hom as persoon te plaas. Jesus beklemtoon nie wat Hy kom doen het nie, maar fokus op wie Hy is. Ons kan nie volgelinge van Jesus wees as ons geloof maar net lippetaal is nie. Jesus eis van ons ’n persoonlike, diepgaande verhouding.

Dit is insiggewend dat Jesus die opdrag gee dat die grafdoeke van Lasarus se gesig, hande en voete verwyder moet word, sodat hy huis toe kan gaan. Ons moet ons losmaak van dit wat verhinder dat ons in ’n lewende verhouding met God staan. Jesus se opdrag aan ons is: Word weer lewend!

Ds Martin Meyer, Secunda

 

12 Januarie – Alle eer aan God

Johannes 1: 1-5, 9-14: 

Dink ’n oomblik na oor groot wêreldgebeurtenisse wat jy in jou eie leeftyd beleef het. Wat was jou reaksie daarop? Gebeurtenisse soos die vliegtuie wat in die Wêreldhandelsentrum in New York vasgevlieg het, of natuurrampe soos aardbewings, brande en oorstromings, en ook die Covid-19-pandemie, vul ons gewoonlik met ’n magdom reaksies en emosies. Hierdie reaksies word aangeblaas deur die media, en die mensdom jaag die sensasies na.

Wat sou ons reaksie wees indien ons vandag vir die eerste keer die berig lees of hoor aangaande die aankondiging van Jesus Christus se koms? Sou ons dit glo en sou ons daardeur aangegryp word, of sou ons dit moontlik afmaak as net nog ’n berig en ons nie verder daaraan steur nie?

Die apostel Johannes skryf hierdie Evangelie as ’n bejaarde man en deel met sy lesers sy eie ervaring oor wat Jesus vir hom beteken het. Hy sê in Johannes 20: 31 wat die doelwit van sy skrywe is: Maar hierdie wondertekens is beskrywe sodat julle kan glo dat Jesus die Christus is, die Seun van God, en sodat julle deur te glo, in sy Naam die lewe kan hê. Hy wil hê dat ons moet sien wie Christus werklik is. Dat dit geloof by ons sal skep wanneer ons dít sien wat Christus alleen kan gee, naamlik LEWE.

In die aanhef van sy Evangelie verkondig Johannes dat die Woord mens geword het en dat hierdie Woord self God is. Hy maak bekend dat daar lewe in Hom was, en dié lewe was die lig vir die mense, en die duisternis kan dit nie uitdoof nie. Watter wonderbaarlike nuus! In Johannes 1: 12-14 lees ons dat sy eie mense Hom nie wou aanneem nie, maar dat dié wat glo, die reg het om kinders van God te word. Aan God al die eer vir hierdie wonderbaarlike troos en sekerheid. Glo dit!

Belydenis

Ere aan God in die hoogste hemel, en vrede op aarde vir die mens in wie Hy ’n welbehae het.

Ds Martin Meyer, Secunda

 

11 Januarie – God bring verandering deur oordeel én redding

Jesaja 35: 1-10; Hebreërs 12: 12-13

Jesaja praat in hoofstukke 34 en 35 onderskeidelik van twee wandelpaaie. Die een goed, die ander skrikwekkend sleg. God wil ons kom leer wat ware vreugde beteken. Hy kom leer ons wat ’n Godgesentreerde lewe beteken. Dit is ’n lewe van standvastigheid, vertroue en hoop. Dis ’n lewe waar ons vreugde ervaar te midde van lyding en ongeregtigheid. Dis ’n fokus op God en nie op die mens nie.

Jesaja roep almal wat na die Woord van God luister op om mekaar te bemoedig met die boodskap van God se ingrype en teenwoordigheid. God bring verandering. Hierdie verandering word bewerkstellig deurdat God ons roep tot inkeer. Daarom oordeel Hy regverdig oor ons lewens, sodat ons ware verlossing kan ontvang.

In Jesaja 34 vind ons, soos in ander gedeeltes van Jesaja, ’n oordeelsboodskap oor die nasies. In hierdie hoofstuk handel dit oor die oordeel van Edom. Hier word ’n beeld gegee van wat die uiteinde is van hulle wat nie na God wil luister nie. In hoofstuk 35 word ’n teenoorgestelde uitspraak gemaak ten opsigte van die beloftes wat gegee word vir hulle wat aan God gehoorsaam bly. So word daar aan die volke ’n waarskuwing gerig, maar ook ’n uitnodiging. God wil en sal die mensdom red, maar dit gebeur nie sonder regverdige oordeel nie.

Ons word ook soms moedeloos en sien nie kans om te volhard nie. God se oproep is dat ons mekaar moet bemoedig, sodat die slap hande en die lam knieë weer versterk word. Hy gee die belofte dat daar strome water uit die woestyn sal bars en dat God se gewyde pad soos ’n grootpad deur die woestyn sal loop.

Ons moet gelowig bly volhard in die donkerste oomblikke. Daarvoor het ons die gewyde paaie van God nodig, sodat dit wat lam geword het, nie uit lit raak nie, maar liewer gesond gemaak word. Kom ons bewandel God se pad van gehoorsaamheid. Dit lei tot verlossing deur sy genade.

Ds Martin Meyer, Secunda

 

10 Januarie (Eerste Sondag na Epifanie) – Mosaïek van die lewe

Jesaja 11: 1-10

Mosaïek is ’n gewilde kunsvorm in ons tyd. Met teëltjies, glas of enige materiaal vorm mense ’n beeld wat simboliese betekenis het. Mosaïek is een van die oudste kunsvorms. Dit bestaan reeds vir minstens 4 000 jaar. Dis ’n kunsvorm wat ook in baie kerke nagevolg word. Ons vind in menige kerkgebou pragtige mosaïekmure, -vloere en -vensters.

Uit die kunsvorm van mosaïek kan ons lewenslesse leer oor die wyse waarop God in ons lewens werksaam is. Daar is veral drie dinge met die skep van mosaïek wat belangrik is:

Elke stukkie van die mosaïek is belangrik. Dit neem heelwat beplanning en sorgvuldige plasing van elke stukkie op sy plek, sodat die geheel uiteindelik sin maak.

Net so belangrik: Jy kan nie die geheel sien as jy net na een stukkie kyk nie. Jy moet wag dat alles eers in plek is, voordat jy dit beoordeel of verstaan.

Om die eindproduk regtig te waardeer, moet jy van naby kyk, en van ver, sodat jy waardering kan kry vir die rol wat elke stukkie in die geheelbeeld beteken.

Ons moet die Bybel lees soos ’n mosaïek – elke stukkie, totdat ons die geheel kan waardeer. Ons lewens is ook soos  ’n mosaïek, waarvan elke deel betekenis het en deel vorm van die groter geheel van hoe God ons lewens vorm.

Vanuit Nuwe Testamentiese perspektief is Jesaja 11: 1-10 soos ’n mosaïekbeeld van Jesus Christus se betekenis in ons lewe. Dit is die beeld van ’n takkie wat uit die stomp van Isai sal uitspruit as heenwysing na die Verlosser wat vir ons gebore is. Deur hierdie Verlosser is God besig om ons daagliks in ons lewens te vorm. Elke deeltjie van ons lewe is nodig, en so skep God vir ons die volle beeld wat Jesus Christus vir ons kom doen.

Soms moet ons intens besig wees met elke deel, maar ander kere moet ons weer terugstaan en bewus word van die geheelbeeld. Kom ons ontdek opnuut hoe ons God se mosaïek van die lewe is.

VONKK 166: 1-4

Ds Martin Meyer, Secunda

 

9 Januarie – Om as Christen te ly

1 Petrus 4: 12-19

Die mensdom het die geneigdheid om baie vinnig lysies op te stel van al die swaarkry en lyding wat ons moet verduur en van al die bekommernisse wat deel is van ons daaglikse lewe. Ons word daagliks op verskeie maniere gekonfronteer met sake en gebeurtenisse en omstandighede wat die mat onder ons voete wil uitruk. Ons gee dit name soos ekologiese krisis, maatskaplike probleme, gesondsheidsrisiko’s, ekonomiese terugslae, tegnologiese ontploffing of watter saak ook al ons fokus is op ’n gegewe oomblik. Die vraag is egter: Is al hierdie lysies wat ons opstel en waarop ons fokus vir God relevant en belangrik? Anders gestel: Is dit wat ons dink lyding en swaarkry is, dieselfde as dit wat God bedoel wanneer Hy sê dat ons as Christene sal ly?

In 1 Petrus 4: 12 lees ons dat ons nie verbaas moet wees oor die vuur-proef waaraan ons onderwerp word nie en dat dit nie vreemd is dat dit met ons gebeur nie. Op grond daarvan word ons aangemoedig om bly te wees dat ons in die lyding van Christus kan deel, want dan loop ons ook oor van vreugde by sy wederkoms in heerlikheid. Wanneer ons as Christene ly, beteken dit dat ons die regte perspektief het oor die krag van Jesus Christus se lyding en sterwe in ons lewens. Die bereidheid om ter wille van die Naam van die Here beledig te word en lyding deur te maak, bevestig aan ons dat God in alle omstandighede vir ons die geloof en die moed gee om te bly volhard. Daarom moet dié wat ly omdat God dit wil, hulle lewe toevertrou aan die getroue Skepper, en aanhou goed doen (1 Pet 4: 19). Ons swaarkry in hierdie lewe moet nie gemeet word aan ons voorspoed nie, maar aan dit wat ons ter wille van Christus se Naam verduur.

Aan sy verbond bly Hy getrou;

beloftes sal Hy hou.

Daarom kan ons Hom altyd dien

solank ons hier mag leef.

Die vyand sal ons werke sien

en almal voor Hom beef.

(Gesang 319: 2)

Ds Martin Meyer, Secunda

8 Januarie – Laat, Heer, u seën op ons daal…

Psalms 131 en 134

Aan die einde van ons saamreis met die pelgrim van ouds en met mekaar, vra ek myself af: Hoe nou verder gedurende 2021 op die pelgrimsreis van my lewe?

Die gebeure van verlede jaar laat ’n mens besef dat jy voortaan anders sal moet dink oor ekonomiese, sosiale en selfs kulturele en godsdienstige aktiwiteite. Trouens, ’n mens sal anders moet dink oor menswees en oor jouself. Die digter van Psalm 131 besef dat hy nie kan staatmaak op eie status en vermoëns nie. Dit help nie om jouself te breek oor dinge wat bo jou vermoë is nie. Die beeld van ’n klein babatjie wat rustig en tevrede teen die bors van die moeder rus, gee uitdrukking aan sy besef dat, na al sy aspirasies en stryd in moeilike dae, hy alleen vrede kon vind by God. Dit vra pynlike eerlikheid oor jouself en oor wat belangrik is en wat nie belangrik is nie. Soos altyd in die lewe, is nederigheid die voorwaarde tot egte vertroue. Sy hoogste waarde is daarom tevredenheid in sy verbondenheid met God in ’n verhouding van opregte vertroue. Sy getuienis roep medegelowiges op om altyd met hierdie verwagting te leef.

By die aanvang van die terugtog ná die feestyd (Ps 134) staan die Psalmdigter met hierdie verwagting in sy hart voor die priesters wat die nagskof in die tempel moet verrig. Hy roep hulle op om die hande op te hef voor God en God te prys. Hierdie liturgiese lied het diepgaande betekenis: Die lofprysing wat versoek word, is ’n reaksie op die seëninge wat van God ontvang is, met die verwagting – daarom die hande met die handpalms na bo uitgestrek – dat God weer en weer seëninge sal gee. Dit word gedra deur die belydenis dat God die Skepper van hemel en aarde is. So het die pelgrim sy tog na Jerusalem aangepak (Ps 121) – só wil hy ook nou die terugtog aanpak in diepe afhanklikheid van God.

Ek bid vir jou die woorde van Gesang 268: Laat, Heer, u seën op hul daal… Voorspoedige reis!

Ds Japie Coetzee, Emeritus

7 Januarie – Mag ons hierdie jaar geseënd wees

Psalm 128

Almal van ons sal seker graag wil sien dat hierdie nuwe jaar meer voorspoed en vreugde inhou as wat ons verlede jaar ervaar het – baie mense het bitter swaar gekry, en die impak gaan nog lank met ons wees. Die lewe sal nie meer wees soos in die goeie ou dae nie.

Hierdie lied sluit by Psalm 127 aan en wil lewensinsig vir ons lewensreis met ons deel. Die eerste deel van die Psalm begin (vers 1) en eindig (vers 4) met ’n seënspreuk, wat in albei gevalle gekwalifiseer word: Die mens wat vir die Here ontsag het en Hom dien, sal geseënd wees. Die grondwaarheid van ’n egte geloofslewe is nederige ontsag vir God en gehoorsaamheid aan sy wil. Hierdie waarheid breek vir ons oop deur die kruisiging en opstanding van ons Here, Jesus Christus, wat ons bevry van die mag van sonde en ’n nuwe lewe aan ons skenk. Dit is die grootste seën wat ’n mens kan ontvang. Dit maak dit moontlik om nuut na onsself en na die lewe te kyk.

Die Psalmdigter fokus nou ons aandag op die dinge wat tekens is van die seëninge van God, maar wat maklik as vanselfsprekend aanvaar word of selfs nie raakgesien word nie – want dikwels soek ons na geluk in opspraakwekkende dinge en voorspoedige gebeure.

Ons moet weer raaksien en besef dat dit ’n voorreg en ’n seëning van God is om ’n werk te kan hê, van die vrug van jou arbeid te leef en so God se sorg te ervaar. Die beeld van die vrou en moeder van die huis as die vrugbare wingerdstok, asook dié van die kinders as jong olyfboompies om die tafel, is vir die Israeliet tekens van God se seëninge. Die wingerdstok en olyfboom was in Israel simbolies van die seëninge van God. Daarom word die geluk en vreugde van ’n gesin ervaar as genade van God.

Bid dan (verse 5-6) dat ons die seëninge van God sal ervaar in ons persoonlike en familielewe, en vir ons land en al sy mense!

Ds Japie Coetzee, Emeritus

6 Januarie (Epifanie – Verskyningsfees) – Insig vir die lewensreis

Psalm 127

Die pelgrimspsalms help ons om diep na te dink oor hoe ons ons lewe moet leef. Psalms 127 en 128 vind aansluiting by die wysheidsliteratuur in die Bybel (vgl die boek Spreuke). Die begrip wysheid dui op lewensinsig, lewenskunde.

Psalm 127 is ’n saamgestelde lied (verse 1-2 en 3-5). Albei dele getuig van wat God doen en hoe dit ons help om onsself en die lewe te verstaan. Die wysheidsuitsprake word soos boublokke gestapel: God gee aan die stadsbouers krag en vaardigheid; aan die bewakers die nodige oplettendheid of waaksaamheid; aan die arbeider wat swoeg en sweet om aan die lewe te bly die nodige lewensmiddele. Aan die gelowige gee God seuns wat hul vader kan bystaan. Hierdie uitsprake wys op die beslissende betekenis van God se handeling in mense se lewens. Dit maak menslike handelinge moontlik en betekenisvol.

As mense reken hulle kan alles op hul eie vermag, is hul pogings tevergeefs. Ons weet dit ook maar alte goed, want dikwels voel ons asof daar geen betekenis en sukses in ons doen en late is nie.

Die laaste reël van die eerste deel van die Psalm is deurslagewend vir die verstaan daarvan: Vir dié wat Hy liefhet, gee die Here dit in hulle slaap. Dit kan ook só vertaal word: Hy gee slaap aan dié wat Hy liefhet (God gee rus). Dit beteken nie dat die mens se insette onnodig is omdat God in elk geval sou gee wat die mens self wou of nie kon bereik nie. Die regte lewensinsig is om afstand te doen van ’n ingesteldheid van ek moet alles self vermag en so die voorsienigheid van God, en ook God self, buite rekening te laat. Die regte gesindheid is die vertroue dat God voorsien wat ons nodig het – ons eie verantwoordelikheid nie uitgesluit nie.

Dit sal goed wees om net weer te gaan lees hoe Jesus hierdie insig tuisbring (Matt 6: 25-34): Vra allereers na die koninkryk en wil van God, en God sal voorsien wat julle nodig het.

Ds Japie Coetzee, Emeritus

5 Januarie – Here, verander tog ook nou ons lot…

Psalm 126

Vers 4 van hierdie Psalm is soos ’n spilpunt waarom die res van die lied draai. Die verse wat dit voorafgaan, loop oor van vreugde en verwondering. Dié wat daarop volg, maak die moontlikheid oop dat trane, weens bepaalde omstandighede, tog nuwe lewe en vreugde inhou. Wat sou hierdie Psalm, nie net vir die nuwe jaar nie, maar vir die geloofsreis van ons lewenspad, vir ons inhou?

Die pleidooi van die digter (vers 4) dat die Here weer die lot van sy volk sal verander, kom ook voor in ander Psalms (14: 7; 53: 7; 85: 2), by die profete (Jer 30: 3, 18; Eseg 29: 14) en Job (42: 10). Dit dui telkens op redding uit ’n bepaalde situasie of omstandighede, byvoorbeeld die terugkeer uit die Babiloniese ballingskap, maar sluit ook herstel en heling van menswees in. Die uitdrukking soos hier gebruik, impliseer dat dit vir die Psalmdigter ten diepste gaan oor die heil van sy mense, die verlossing van sonde wat alleen moontlik is deur die genade van God. Dit gaan dus hier nie net oor die bevryding uit die gevolg van hul sonde, byvoorbeeld die ballingskap nie, maar oor die verlossing uit die mag van sonde. Dít is ’n genadewonder wat net God kan doen, soos wat God die strate tussen die duine van die dorre Negev-woestyn in waterstrome kan verander.

Die Psalmdigter, en ons, kan dit waag om met hierdie smeking na God te gaan: Hy dink terug aan die groot reddingsdade van God in die verlede, wat hom en sy volksgenote met verwondering en dankbare blydskap vervul – selfs die ander nasies moes erken dat die Here groot dinge aan Israel gedoen het. Met so ’n genadige God kan die sondaar dit waag!

Die treffende spreekwoord (verse 5 en 6), ontleen aan die landboukultuur, bevestig dat God wonderbaarlik nuwe lewe gee! Uit die saadkorrel wat eers in die grond moet sterf, spruit daar nuwe lewe voort. Leef dan, ook in swaarkry, hoopvol en met vreugde, want jy het deel aan die kruisiging en opstanding van ons Here, Jesus Christus.

Ds Japie Coetzee, Emeritus

4 Januarie – Bemoediging en vermaning vir die reis van 2021

Psalms 123 en 124

Die lewe draai baie keer sy rug op ’n mens. Glo my, in hierdie jaar wat voorlê sal ons waarskynlik iets daarvan ervaar. Die impak van die 2020-pandemie gaan ook nie soos mis voor die son verdwyn nie.

Die pelgrim van Psalm 123 ervaar saam met sy volksgenote die lyding van verdrukking en vernedering (verse 3-4). Soos ons verlede jaar ervaar het, sal die lyding wat dalk in hierdie jaar op ons wag, nie net fisies wees nie, maar ook emosioneel. Traumatiese gebeure het sosiale, fisiese, psigiese en ook geestelike impak op ’n mens. In sulke tye op ons lewensreis moet ’n mens hulp soek en mekaar ook behulpsaam wees. Die Psalmdigter leer ons dát ’n mens, en hóé ’n mens, dan met jou klaaglied en nood na God toe kan gaan.

In sy neerdrukkende situasie kyk hy op na God wat op die troon sit. Hy raak intens bewus van die groot verskil tussen sy menslike magteloosheid en die grootheid van die krag van die hemelse Koning, op wie alleen hy kan vertrou. Net so belangrik is die gesindheid van sy hart waarmee hy en sy medegelowiges hulle saam in gemeenskaplike gebed na God wend. Die vergelyking met die houding van ’n slaaf en ’n slavin voor hul eienaar, openbaar respek en nederigheid voor God, maar ook die besef dat die Goddelike ingryping waarvoor hulle bid, alleen maar van God afhang. Dit is net genade, en daarom kan hulle gelowig hoop en geduldig wag! Op ons pelgrimsreis van 2021 moet dit ook die hartklop van ons gebede wees.

Juis daarom kan ook ons verwag dat ons klaaggebed ’n danklied sal word. Die digter van Psalm 124: 2-5 dink terug aan wat nie met hulle in hul nood gebeur het nie, want God het ingegryp! ’n Mens verstaan eers die liefde en krag van God as jy terugkyk en besef dat die onheil jou nie vernietig het toe dit jou getref het nie. Dan beleef jy die reddende dade van God as wonderwerke, want God is die Skeppergod!

Ds Japie Coetzee, Emeritus

3 Januarie – Van klaaglied tot danklied

Psalms 123 en 124

Die lewe draai baie keer sy rug op ’n mens. Glo my, in hierdie jaar wat voorlê sal ons waarskynlik iets daarvan ervaar. Die impak van die 2020-pandemie gaan ook nie soos mis voor die son verdwyn nie.

Die pelgrim van Psalm 123 ervaar saam met sy volksgenote die lyding van verdrukking en vernedering (verse 3-4). Soos ons verlede jaar ervaar het, sal die lyding wat dalk in hierdie jaar op ons wag, nie net fisies wees nie, maar ook emosioneel. Traumatiese gebeure het sosiale, fisiese, psigiese en ook geestelike impak op ’n mens. In sulke tye op ons lewensreis moet ’n mens hulp soek en mekaar ook behulpsaam wees. Die Psalmdigter leer ons dát ’n mens, en hóé ’n mens, dan met jou klaaglied en nood na God toe kan gaan.

In sy neerdrukkende situasie kyk hy op na God wat op die troon sit. Hy raak intens bewus van die groot verskil tussen sy menslike magteloosheid en die grootheid van die krag van die hemelse Koning, op wie alleen hy kan vertrou. Net so belangrik is die gesindheid van sy hart waarmee hy en sy medegelowiges hulle saam in gemeenskaplike gebed na God wend. Die vergelyking met die houding van ’n slaaf en ’n slavin voor hul eienaar, openbaar respek en nederigheid voor God, maar ook die besef dat die Goddelike ingryping waarvoor hulle bid, alleen maar van God afhang. Dit is net genade, en daarom kan hulle gelowig hoop en geduldig wag! Op ons pelgrimsreis van 2021 moet dit ook die hartklop van ons gebede wees.

Juis daarom kan ook ons verwag dat ons klaaggebed ’n danklied sal word. Die digter van Psalm 124: 2-5 dink terug aan wat nie met hulle in hul nood gebeur het nie, want God het ingegryp! ’n Mens verstaan eers die liefde en krag van God as jy terugkyk en besef dat die onheil jou nie vernietig het toe dit jou getref het nie. Dan beleef jy die reddende dade van God as wonderwerke, want God is die Skeppergod!

Ds Japie Coetzee, Emeritus

2 Januarie – Vind vreugde in die samekoms van gelowiges

Psalm 122

Hoewel daar oor die samestelling van hierdie bundel liedere verskillende menings bestaan, is daar tog onderlinge ooreenkomste en verbande. Die bundel bevat individuele en gesamentlike gebede, dankliedere, klaagliedere, liedere van vertroue en van lewensinsig. So jubel die Psalmdigter in hierdie lied sy dankbaarheid uit as hy weer die voorreg het om in Jerusalem op die tempelgrond te kan staan. In Psalm 121 was hy nog op pad. In Psalm 120 onthou hy hoe hy na God geroep het toe hy ver van Jerusalem was en ook vyandigheid beleef het. Psalm 122 is gesing met die aankoms by die feesviering, of met die aanvang van die terugtog – dus ’n verwoording van dankbaarheid en vreugde dat hy saam met ander gelowiges God kon aanbid.

Hoe dit ook al sy, die punt is dat die Godstad ’n magtige indruk op hom maak. Hy kan by die tempel, saam met ander gelowiges, God se teenwoordigheid beleef en fees vier. Hy vind sy vreugde daarin dat hy kan deel in die ou-ou gebruik om God in Jerusalem by die tempel te loof en te prys. En wat meer is, in Jerusalem spreek die koning uit die geslag van Dawid Goddelike oordeel en vrymaking. Dit gaan dus om die ontmoeting met die lewende God.

Aangegryp deur hierdie grootsheid, bid hy die stad die beste seënwense toe: Mag daar vrede wees in die stad en geen teken van oorlog by die verdedigingswal nie, sodat die inwoners veilig en rustig kan wees. Hy bid dat dit, ter wille van sy broers en susters, goed sal gaan met die stad, sodat daar altyd geleentheid sal wees om God in vrede te kan aanbid en fees te vier.

Gedurende die tyd van inperking met die pandemie het ons nie altyd die voorreg gehad om saam in die erediens byeen te kom nie. Daarom moet ons nie nou die geleentheid laat verbygaan nie om saam met medegelowiges die opstanding van ons Here, Jesus Christus, te vier en God te dank dat God ons bewaar op ons pelgrimsreis deur die lewe.

Ds Japie Coetzee, Emeritus

1 Januarie – Kom ons maak 2021 ’n pelgrimsjaar

Psalm 121

Die eerste dag van 2021! Wat wag hierdie jaar op ons? Hierdie dagstukkies is voorberei midde-in die tydperk van inperking, onsekerheid en diepe bekommernis. Ek wonder hoe 2020 toe vir jou uitgeloop het?

Reeds aan die begin van verlede jaar het Psalm 121 my gekonfronteer met die vraag hoe ek die jaar gaan aanpak – min wetende dat een van ons gesinslede in ’n ernstige fratsongeluk betrokke sou wees, asook van die sluimerende koronavirus-pandemie waarvan die impak wêreldwyd blywend is. Midde-in daardie moeilike omstandighede het ek my voorgeneem om, soos die Psalmdigter, elke dag te begin met ’n uitroepgebed: Vandag kom my hulp van die Here my God, die Skepper van hemel en aarde!

Hoe moet ons hierdie bundeltjie liedere (Ps 120-134) in die groter Psalmboek verstaan? Hierdie pelgrimsliedere is waarskynlik deur gelowiges gesing wanneer hulle met die groot godsdiensfeeste opgetrek het na Jerusalem om by die tempel te aanbid. Wat sou deur die gedagtes van die pelgrim gaan as hy opkyk na die berge wat sy reispad omring? Dat die berge gevaar inhou vanweë die onherbergsaamheid daarvan en die skuilplek wat dit aan wilde diere en rowers bied? Of sien hy dit dalk as heiligdomme vanwaar mense hulp van gode kan verwag? Die antwoord op hierdie uitroep word, waarskynlik deur ’n medereisiger, bevestig: Hulp kom alleen van God, wat die Skepper van alles is!

Die gedagtegang van die Psalmdigter begin wyd: Hierdie Skeppergod wat skepping en skepsel bewaar (Ps 121: 2), is ook die God van Israel, die Verbondsgod. Hy is altyd dáár en bied aan die pelgrim beskerming in onheil en gevaar (verse 3-4). Die fokus verskerp nou en word persoonlik: Die Here is jóú beskermer (verse 5-8)! Geen ander mag, soos die son en maan, kan jou skade aandoen nie. Die Here omsluit jou, jou kom en jou gaan, jou hele lewenstyd – soos in die taal van die Griekwa-digkuns: My siel hou Hy tussen my ribbes vas!

Hoe klink jou eie weergawe van hierdie Psalm ná 2020? Kom ons maak 2021 ’n pelgrimsjaar!

Ds Japie Coetzee, Emeritus

 

31 Desember – ’n Tyd vir teruggaan én vorentoe gaan

Lukas 2: 34-40 

Die tyd gaan vinnig verby. Vandag is dit die einde van die jaar en môre is dit die begin van ’n nuwe jaar. Vandag lê alles agter ons en môre lê alles voor ons.

Maria en Josef was met die Kindjie Jesus by die tempel. Hulle het alles daar nagekom soos voorgeskryf deur die wet. Die besoek het baie meer opgelewer as net die bring van reinigingsoffers. Simeon en die profetes Anna het profeties gepraat oor Jesus se verlossing, wat hulle gesien het. Dat die Kind Jesus bestem was vir groot dinge, was duidelik.

Met Maria en Josef se teruggaan Nasaret toe, het hulle ook saam met Jesus vorentoe gegaan, die toekoms in. Mettertyd sou hulle besef wat Simeon en Anna se uitsprake beteken. Hulle sou ontdek dat Jesus die Seun van God is en dat die genade van God by Jesus was.

Somtyds is dit nodig dat ons ook ’n bietjie moet teruggaan om te kan vorentoe gaan. As ons terugkyk op die jaar wat verby is en ons oordink alles wat gebeur het, kan ons nie anders nie as om met hoop en verwagting na die nuwe jaar te kyk. Oor sekere dinge is ons dankbaar en oor sekere dinge is ons spyt. Wat egter vertroostend is, is dat ons kan vorentoe gaan met die wete dat Christus die toekoms in sy hande hou. Hy is die Een wat is, wat was en wat sal wees. Wanneer ons terugkyk en ons het berou, vergewe Hy. Wanneer ons vorentoe kyk en ons is onseker, verseker Hy ons dat Hy ons in sy beskerming neem.

Mag ons die nuwe jaar ingaan met geloof in Jesus Christus, die hoop van ons lewens.    

Dr Martin Jansen van Rensburg, Delmas

30 Desember – ’n Tyd vir vrede

Lukas 2: 25-33 

Elke nuwe sekonde bring iets nuut. Soos wat die tyd verander, so verander die lewe ook. Nuwe tye, nuwe dinge, nuwe drome en nuwe werklikhede. Dit wat vandag ’n droom en ’n verwagting is, is môre ’n werklikheid in ons lewe. Vandag is gister se môre. 

Wanneer Maria en Josef die Kindjie Jesus in die tempel aan God wy, is Simeon ook daar. Hy was ’n bejaarde man en het vir baie lank uitgesien na die geboorte van die Verlosser van Israel. Hy het ook van God bevestiging ontvang dat hy nie sou sterf voordat hy die Gesalfde van God gesien het nie.

En nou is Simeon in die tempel terwyl Jesus aan God gewy word. Simeon neem die Kindjie Jesus in sy arms en sien dit is Hy. Dit is die lang verwagte Gesalfde van God. Dit is die Verlosser wat gebore sou word as die Messias. Simeon sien dat die Kindjie wat hy in sy arms hou, anders is. Dit bring oor Simeon ’n vrede wat alle verstand te bowe gaan en wat aan sy lewe ’n nuwe sin en betekenis gee, in so ’n mate dat Simeon gereed is om te sterf. Simeon het in Christus die verlossing gesien wat nodig was om die wêreld met God te versoen.

Christus se geboorte bring ook vir gelowiges ’n tyd van vrede. Sy menswording plaas ons in sy arms, en omdat Hy ons in sy arms neem, kan ons ook soos Simeon vrede ervaar. Vrede omdat Christus ons sonde kom wegneem het, maar ook omdat Hy ons gebroke lewens kom heelmaak het. Vrede, want ons weet dat niks ons van sy liefde en teenwoordigheid kan skei nie. Vrede, want Christus het mens geword in ons gebroke wêreld.

Mag daar vir elkeen van ons vrede wees.   

Dr Martin Jansen van Rensburg, Delmas

29 Desember – ’n Tyd vir toewyding

Lukas 2: 21-24 

Die tyd staan beslis nie stil nie. Kersfees is nou al ’n paar dae agter ons, en die lewe is besig om sy gang te gaan. Alhoewel dit vir baie van ons nog vakansie is, is daar sekere dinge wat ons moet doen.

Dit was ook so in die geval van Maria en Josef. Die wonder van Jesus se maagdelike geboorte in die stal in Betlehem en die herders wat daar opgedaag het met die boodskap van die engele, lê al ’n paar dae in die verlede. Maria en Josef is besig om dit te doen wat deur die wet voorgeskryf is. Jesus word aan die wet onderwerp om diegene wat onder die wet staan, te verlos. Die besoek aan die tempel is om twee redes. Dit is om die nodige reinigingsoffers te bring wat ná die geboorte van ’n kind gebring moet word, asook om Jesus aan God te wy. Alhoewel Jesus self ook God was, word Hy in die tempel aan God gewy en sou Hy sy hele aardse lewe daaraan wy om versoening tussen God en mens te bewerk. Die besoek aan die tempel was ’n tyd van toewyding.  

Wat het in ons lewe verander met Jesus se geboorte? Ons bring nie meer reinigingsoffers nie, want Jesus het ons reeds gereinig van die gevolge van sonde. Ons moet onsself egter toewy aan God. Ons fokus moet wees op dankbaarheid teenoor en toewyding aan Christus. Hierdie is ook vir ons ’n tyd van toewyding aan Christus. Ons fokus en energie verskuif van die wêreldse dinge na toewyding aan God. 

Waarop fokus ons? Wat is vir ons belangrik? Mag gehoorsaamheid aan God die rigsnoer in ons lewe wees. Mag ons na die wil en die koninkryk van God soek.

Dr Martin Jansen van Rensburg, Delmas

28 Desember – ’n Tyd vir verheerliking

Markus 1: 9-11 

Met Jesus se geboorte het daar ’n nuwe tyd aangebreek. Na Jesus se geboorte sou tyd nie meer dieselfde wees nie. ’n Minuut bestaan steeds uit 60 sekondes en ’n dag sal 24 uur hê, maar Jesus se menswording het nuwe inhoud aan tyd gegee. Ons lewe nou in ’n nuwe tyd.

Jesus se openbare lewe begin waar hy deur Johannes die Doper gedoop word. Johannes het as die wegbereider vir die Messias die koms van die koninkryk aangekondig. Diegene wat tot bekering gekom het, is deur hom gedoop as teken van hul bekering. Jesus het ook na Johannes toe gekom om gedoop te word as teken van sy mensheid, alhoewel Hy sonder sonde was. Met Jesus se doop kom Jesus nie net uit die water uit nie, maar die hemel gaan oop en ons hoor saam met Jesus God se stem. Ons hoor hoedat God Jesus se Seunskap van God bekend maak.

Met die skepping het die Gees van God oor die waters gesweef, maar hier daal die Gees soos ’n duif neer na Jesus wat in die water gedoop is. Dit is byna asof die skepping weer plaasvind. Dié keer word God mens in Jesus Christus. God bevestig sy besondere verhouding met Jesus.

Hoor die boodskap wat die nuwe tyd vir ons bring. Hierdie is ’n tyd waarin ons opnuut bewus word van Jesus Christus se Godheid. Nie net was Jesus se menswording Goddelik nie, sy doopgebeure was ’n bevestiging van sy Godheid. Vanuit die hemel het God bevestig dat Jesus sy Seun is. Daarmee breek ’n besondere tyd aan.

Wat hou die tyd na Kersfees vir ons in? Ons moet bewus word van God se teenwoordigheid in Jesus Christus. Raak stil voor die Woord van die Here en hoor God se stem ook in jou lewe. God het in Christus bemoeienis met ons kom maak. Mag ons in hierdie tyd van die jaar bewus word van God se teenwoordigheid.

Dr Martin Jansen van Rensburg, Delmas

27 Desember – ’n Tyd vir treur

Matteus 2: 16-18 

Die verskillende tydsones in die wêreld beteken dat die tyd verskillend is op verskillende plekke in die wêreld. Dit het tot gevolg dat wanneer jy oorsee vlieg, jy somtyds jou horlosie se tydlesing vorentoe of agtertoe moet draai. Die tyd is dus nie oral in die wêreld dieselfde nie.

Terwyl die wyse manne opgewonde is oor die Koningskind se geboorte, is Herodes so ontsteld oor die nuwe koning se geboorte dat hy al die seuntjies van twee jaar en jonger laat doodmaak. Die vreugde van Jesus se geboorte bring smart en verdriet in baie huise. Jesus se geboorte wat ’n tyd van vreugde en vrede  moet wees, is ook ’n tyd van hartseer. Omdat koning Herodes nie geweet het waar om Jesus te kry nie, het hy al die seuntjies van twee jaar en jonger laat doodmaak.

Vandag is dit ook so. Kersfees is ’n vreugdetyd, maar ook ’n tyd van treur. Die misverstaan van die betekenis van Christus se geboorte maak van Kersfees ’n hartseer tyd. Vir baie mense is Kersfees ’n tyd van vakansie hou, van partytjie hou, van lekker eet en baie drink. Vir baie is Kersfees ’n hartseer en alleentyd, ’n tyd sonder familie en ’n tyd van verlange. Dit maak ’n mens baie hartseer as jy besef dat Kersfees maar net nog ’n vakansiedag geword het.

Die gekerm ná die moord op die seuntjies, word vandag ons gekerm weens die dood as gevolg van mense se hardkoppigheid. Ons treur vandag oor die gebrek aan insig om die betekenis van Christus se geboorte te verstaan. Met die genade van Christus beweeg die horlosie vir gelowiges verby die tyd van treur na ’n tyd van vrede en vreugde. Mag ons hartseer tyd tog ook ’n tyd van genade en blydskap wees.

Dr Martin Jansen van Rensburg, Delmas

26 Desember – ’n Tyd vir aanbidding

Matteus 2: 1-12 

Die horlosie staan nie stil nie. Elke nuwe sekonde en elke nuwe uur bring ons by iets anders uit. Die wonder van tyd is om dít te ontdek wat opgesluit lê in die volgende uur van die lewe. Met die horlosie se sekondewyser wat verby Kersfees getik het, begin ’n nuwe tydperk in ons kerkjaar. ’n Tyd waarin ons die betekenis van Jesus se menswording gaan ontdek.

Wanneer die sterrekykers in Jerusalem aankom, het daar al ’n bietjie tyd verloop na Jesus se geboorte. Dit kon hulle tot meer as ’n jaar geneem het om in Jerusalem aan te kom en navraag te doen oor Jesus. Hul aankoms in Jerusalem het ’n opskudding veroorsaak. Die godsdienstige leiers in Jerusalem is onkant gevang met die navraag, en koning Herodes was ontsteld. Die sterrekykers se aankoms het ’n tyd van onsekerheid veroorsaak.

Vir die sterrekykers was dit egter ’n tyd van aanbidding. Hulle het tyd bestee om uit te kom by Hom wat as Koning van die Jode gebore is. Hulle kom in aanbidding voor Christus te staan. Terwyl Jerusalem skarrel om uit te vind waar die Christus gebore is, kniel die sterrekykers in eerbetoning. Terwyl die omgewing in rep en roer is, buig hulle voor hierdie “nuwe koning”.

Ons weet vandag dat Hy meer was as ’n nuwe koning. Daarom die vraag, wat doen ons met die tyd na Christus se menswording? Is ons in aanbidding by Christus, of is ons vasgevang in die gejaag van die wêreld wat sukkel om te verstaan wie Jesus Christus is? Hierdie tyd na Kersfees is heilige tyd, dit is aanbiddingstyd. Dit is tyd om stil te staan by Christus en die grootsheid van sy menswording te besef.

Mag hierdie tyd vir ons almal ’n tyd van aanbidding en ’n tyd van stilword wees. Mag ons opnuut besef dat Jesus Christus die Verlosser is wat genade en lewe bring.   

Dr Martin Jansen van Rensburg, Delmas

25 Desember (Kersfees) – ’n Nuwe tyd het begin

Lukas 2: 8-20 

Tyd is skaars. Ons hoor gedurig dat mense baie besig is en dat niemand tyd het nie. Somtyds voel dit asof die tyd net vinniger en vinniger verby gaan. Tog weet ons dat ’n horlosie se ritme reëlmatig is en dat elke sekonde en minuut presies ewe lank is. So is daar vir elke ding ’n tyd in die lewe. Die volgende paar dae gaan ons kyk na tyd en wat tyd ons leer. Ons gaan kyk na die nuwe tyd wat met Christus se menswording begin het.

Terwyl die skaapwagters in die omgewing van Betlehem in die nag oor hul skape waghou, verskyn daar ’n engel aan hulle met ’n besondere boodskap. Daar het iets besonders gebeur wat die verloop van die wêreld gaan verander. ’n Nuwe tyd het aangebreek. Die voorspellings van die profete wat eeue gelede gemaak is van ’n Verlosser, het ’n werklikheid geword. Die afwagting van ’n Messias wat sou kom, is verby. Die boodskap van die engel was die volgende: Vandag is daar vir julle in die stad van Dawid die Verlosser gebore, Christus die Here! Tyd sou hierna met nuwe inhoud, afwagting en betekenis gevul word. Die verloop van tyd sou hierna verander word. Niks sou meer dieselfde wees nie. 

Met Jesus se geboorte het daar vir ons ook ’n nuwe tyd begin. ’n Tyd van verlossing en hoop. Dit is egter ook ’n tyd van aksie. Soos die herders dadelik vertrek om te gaan kyk wat die boodskap van die engele beteken, so vra Christus se geboorte vandag aksie van ons. Dit is tyd om die betekenis van Christus se menswording te ervaar. Wat het verander ? Alles het en gaan verander.

Mag vandag ook vir ons ’n nuwe begin wees. ’n Tyd van hoop en vrede.

Dr Martin Jansen van Rensburg, Delmas

24 Desember – Ons grootste geskenk lê in ’n krip

Efesiërs 1: 3-14; Matteus 2: 1-12 

Dit is die dag voor Kersdag. Die kos vir môre se feesvierings is reeds voorberei. Ons Kersbome is versier en onder die boom lê geskenke, gereed om môre uitgedeel en oopgemaak te word. Ons het hierdie week weer die hart van Kersfees herontdek. Die versierings aan ’n Kersboom het ons hiermee gehelp. Vandag fokus ons op dit wat onder die Kersboom lê: die geskenke.

Ons Skrifgedeelte (Ef 1: 3-14) herinner ons aan die grootste geskenk wat aan die wêreld gegee is – Jesus Christus ons Verlosser is gebore. Jesus het aan ons die kosbaarste geskenk denkbaar gegee – Hy het sy lewe vir ons gegee. Daarom vra Kersfees dat ons ons fokus verskuif van die geskenke onder die Kersboom na die geskenk in die krip.

Die wyse manne het vir die Jesuskind die geskenke van goud, wierook en mirre gebring (Matt 2: 1-12). Kosbare geskenke wat gewoonlik vir ’n koning gegee is. Sou ek en jy vandag aan ons Verlosser ’n geskenk moes gee, hoe lyk hierdie geskenk? Gee ons dankbaarheid? Diensbaarheid? Gewilligheid? Die geskenke wat ons bring, sal nooit genoeg wees om ons dank en eer aan ons Verlosser te betoon nie. Die Kind in die krip het sy lewe vir my en jou gegee.

Mag jy môre – Kersdag – elke oomblik ervaar as ’n geskenk, ’n gawe uit God se hand.   

Gesang 345

Ds Maritza Oosthuizen, Belfast/Waterval Boven

23 Desember – Die Lig vir die wêreld roep ons om lig te wees

Matteus 5: 14 

’n Kersboom is nie ’n Kersboom sonder liggies nie. Helder liggies van verskillende kleure. Jaar na jaar haal ons die liggies uit die kas en kyk ons of hulle nog werk. Wanneer Kersfees verby is, bêre ons dit weer vir nog ’n jaar en vergeet daarvan.

Voorstel: Ons moet daarteen waak om soos hierdie liggies te wees wat in die kas gebêre word en van vergeet word. Liggies wat net skyn wanneer dit een maal ’n jaar uit die kas gehaal word. Ons lig moet daagliks helder skyn sodat mense elke dag in ons teenwoordigheid die lig van God se liefde kan ervaar. Jesus was ons Lig in hierdie donker wêreld, en die boodskap van hoop wat Hy vir ons gebring het, moet aan ander ook oorgedra word. Ons lig moet helder skyn in hierdie donker wêreld.

Helder skyn u lig vir die nasies,

’n vreugdeglans om die mense te verlig

tot die hele wêreld kan sien U is die lig.

Mag u lig, Heer, deur óns skyn.

(Gesang 488: 1)

Ds Maritza Oosthuizen, Belfast/Waterval Boven

22 Desember – My Heer, my Herder, sorg vir my

Psalm 23; Lukas 15: 1-7 

Soms hang mense rooi-en-wit-gestreepte kieries aan die Kersboom. Die kieries is ook by sekere lekkergoedwinkels te koop. Die rooi-en-wit-kierie laat ’n mens dink aan die staf van ’n skaapherder. Dit herinner ons weer daaraan dat God ons Goeie Herder is en ons sy skape wat Hy tot elke prys sal versorg en beskerm. In die 1953-vertaling van Psalm 23: 4 lees ons: Al gaan ek ook in ’n dal van doodskaduwee, ek sal geen onheil vrees nie; want U is met my: u stok en u staf dié vertroos my.

Dit laat ons nogal dink aan die gelykenis wat Jesus van die verlore skaap vertel het. Daar lees ons: En as hy hom (die skaap) kry, is hy bly en tel hom op sy skouers. As hy by die huis kom, roep hy sy vriende en bure bymekaar en sê vir hulle: “Wees saam met my bly, want ek het my skaap wat weg was, weer gekry.”

Die kierie aan die Kersboom herinner ons daaraan dat God ons Goeie Herder is. Hy sal ons altyd gaan soek en terugbring as ons afdwaal. Hy het ons oneindig lief en wil altyd die beste vir sy kinders gee. Hy is ons Herder wat vir ons sorg en elke dag vir ons meer as genoeg gee.

Gesang 364

Ds Maritza Oosthuizen, Belfast/Waterval Boven

21 Desember – Aan sy liefde is daar geen einde nie!

Psalm 136; 1 Timoteus 1: 12-20 

Die meeste van ons se Kersbome het plastiektakke en blare wat volgende jaar nog dieselfde gaan lyk. ’n Regte, egte kersboom het ook dennenaalde of blare wat die hele jaar groen bly. Die immergroen blare van ’n denneboom herinner ons aan die onveranderlike liefde, die immergroen liefde van God.

Psalm 136 getuig van God se oneindige liefde. Ons kan aan hierdie liefde vashou en vertrou dat God nooit sy rug op ons sal draai of ons sal agterlaat nie. Aan God se liefde is daar geen einde nie.

Hierdie woorde het groot krag gekry die oomblik toe Jesus Christus gebore is. Liefde het neergedaal aarde toe en onder ons kom woon. God het sy groot liefde aan ons bewys deur ons Verlosser aarde toe te stuur. Uit ons eie kan ons niks vermag nie. Ons kan nie ons eie redding verseker nie. Net Jesus kan dit doen. Hy is ons Voorspraak by die Vader. Ons is gered uit genade, nie uit verdienste nie. Kerstyd herinner ons aan twee belangrike dinge: Ons het ’n Verlosser nodig; en Jesus Christus is die bewys dat daar geen einde aan God se liefde is nie.

God se liefde is ewig en onveranderd en kom haal ons op elke plek waar ons al afgedwaal het. Sy liefde laat ons nie onveranderd nie. Dit roep ons op om te getuig van sy liefde en sy versoening.

Gesang 329

Ds Maritza Oosthuizen, Belfast/Waterval Boven

20 Desember (Vierde Adventsondag) – Hoor die goeie tyding!

Lukas 1: 26-38; 2: 8-20 

Deesdae kry ’n mens die mooiste engele in die winkels te koop. Van die fynste soort tot die mees abstrakte. Wanneer ons dink aan die woord engel, dink ons dadelik terug aan die engel Gabriël wat die blye boodskap van Jesus se geboorte gebring het. Of aan die engele wat aan die skaapwagters verskyn het en God geprys het met die woorde: Eer aan God in die hoogste hemel, en vrede op aarde vir die mense in wie Hy ’n welbehae het! (Luk 2: 14).

Die skaapwagters van daardie tyd was nie gesiene mense nie. Tog het hulle hierdie blye boodskap eerste gekry. Dit is so wonderlik om te weet dat God almal raaksien en aan elkeen hierdie blye boodskap van ons verlossing wil oordra. Om te weet dat God selfs die geringstes raaksien en hulle kies om hierdie boodskap eerste te hoor!

Die blye boodskap wat die engele bring, geld nie net vir daardie skaapwagters nie, maar ook vir ons vandag. Saam met die engele wil ons ook juig en sing van ons Verlosser wat ons kom red het. Aan God kom al die eer toe. Hy het ons in ons nood raakgesien, en iets daaraan gedoen. Die engeltjies wat ons aan ons Kersbome hang, herinner ons aan die Blye Boodskap wat vir ons almal geld. ’n Boodskap van verlossing en vergifnis. Vir ewig!

Gesang 366

Ds Maritza Oosthuizen, Belfast/Waterval Boven

19 Desember – Tussen die krip en die kruis

Markus 15: 16-20 

Al ooit gewonder hoekom ons die misteltakkie met die rooi bessies aan die Kersboom sit? Daar is seker baie redes en baie stories wat ’n verduideliking probeer gee vir die mense se besluit om hierdie misteltakkie en rooi bessies elke jaar aan ons Kersbome te hang. Eenvoudig gestel, is dit die storie agter die storie: Die doringagtige blare herinner ons aan die doringkroon wat Jesus moes dra. Die rooi bessies simboliseer sy bloed. Dit is dalk baie vereenvoudig, maar dis tog ’n verduideliking wat kinders mooi verstaan.

Wanneer ons na die krip kyk en ons kyk na die kruis, sien ons nie net simbole nie, maar die wonderlike genade van God. Genade en liefde onverdiend. Jesus het sy lewe vir ons afgelê sodat ons die ewige lewe kan hê. Daarom kan ons vandag weer aan daardie dag dink toe Jesus aan die kruis gehang het en vir ons sondes gesterf het. Ons kan ons hande saamslaan in gebed.

Rondom die krip en die kruis lê sakke en sakke vol genade. Laat ons uit dankbaarheid daarvoor leef soos Jesus ons geleer het en altyd sy hande en voete in ’n honger, soekende wêreld wees.

Die krip herinner ons aan God wat mens geword het en onder ons kom woon het. Die kruis verseker ons van ons verlossing. Laat ons dan in hierdie tyd nie net Jesus se geboorte onthou nie, maar ook sy lyding, sterwe en opstanding!

Gesang 350

Ds Maritza Oosthuizen, Belfast/Waterval Boven

18 Desember – Die storie agter die Kersverhaal

Matteus 1: 18-25 

Dis amper Kersfees! Ons vier een van die dae die geboorte van ons Verlosser, Jesus Christus. Baie mense het al geskenke gekoop. Kersbome is ook al opgeslaan. Heerlike spyskaarte word beplan en baie geld word uitgegee.

Tussen die geharwar en besigwees is ons eintlik veronderstel om stil te word en die ware betekenis van Kersfees in te neem. En dit is soms regtig moeilik. Daarom gaan ons hierdie week terugkeer na die hart van Kersfees. Die versierings aan ’n Kersboom gaan ons hiermee help. Die kieries, sterre, engeltjies en geskenke maak dit dalk weer vir ons moontlik om die hart van Kersfees te herontdek. Nee, daar was nie ’n Kersboom by Jesus se geboorte nie, maar dalk, wanneer u volgende jaar die Kersboom afstof en weer opslaan, sal die ware betekenis van Kersfees tog weer onthou word en sal u nuwe waardering vir die Kersversierings kry. Hierdie Kersversierings herinner ons dalk weer volgende jaar aan die ware betekenis van Kersfees.

Daar staan in Matteus 1: 23: “Die maagd sal swanger word en ’n Seun in die wêreld bring, en hulle sal Hom Immanuel noem.” Die naam beteken God by ons. God is by ons in ons doen en late, in ons geharwar en besigwees. Maar Hy is ook by ons in ons stil-wees en bewus-word van Hom. Mag ons in hierdie tyd elke oomblik bewus wees van sy teenwoordigheid.

Gesang 344

Ds Maritza Oosthuizen, Belfast/Waterval Boven

17 Desember – Engele en herders

Lukas 2: 8-20 

Vir die eerste hoorders sou Lukas 2: 8-20 nie sin gemaak het nie. Hoekom verskyn engele aan herders? In daardie tyd was daar ’n baie duidelike hiërargie in die heelal. In die kosmiese hiërargie was God bo, gevolg deur ander gode of kinders van gode (vir heidennasies) of aartsengele, waarna gewone geestelike wesens soos engele en onrein geeste volg, dan die mens, en onder die mens die res van die geskape wesens.

In die geval van die mens was die adellikes, priesterhoofde en skrifgeleerdes bo aan die leer. Daarna het die politieke leiers en familiehoofde gevolg. Volgende in die hiërargie was besigheidsmanne. In hul wêreldbeskouing was mense sonder status of reputasie op die onderste vlak van die sosiale leer. Dit was gewoonlik die trekarbeiders, belastinggaarders, prostitute en herders. 

Hoekom is herders so negatief gesien in die tyd van die Nuwe Testament? Hulle is as oneerlik gesien, want hulle het dikwels hul kuddes op ander mense se grond laat wy. Hulle is ook beskou as mense sonder eer – daar is van mans verwag om by die huis te wees en hul vrouens te beskerm, en die herders was nooit by die huis nie.

Die verrassing in die teks is dat engele, wat so hoog op die lys van die kosmiese hiërargie is, aan herders verskyn. In plaas daarvan dat die engele aan die adellikes of die hoëpriester verskyn en hulle die boodskap van vreugde gee, verskyn die engele aan herders! Hierdie gebeure sê egter iets wonderlik van die geboorte van Christus.  Eerstens word dit duidelik dat God in Jesus se geboorte die afstand tussen hemel en aarde uitwis. In Jesus is God intiem naby. Tweedens wys die teks vir ons dat die aardse grense wat mense van mekaar skei, vir God irrelevant is. Derdens sien ons dat Jesus se geboorte die potensiaal het om uiteenlopende groepe saam te bind. Laaste hoor ons dat God selfs mense soos herders, wat in die oë van die samelewing onbelangrik is, kan gebruik om sy Woord te verkondig.

Ds Petrus Dreyer, Seestergemeente Brackenhurst

16 Desember – Die kern van die saak

Handelinge 15: 1-19 

In Handelinge 15: 1-19 lees ons dat die vroeë kerk in Jerusalem vergader. Tydens die vergadering kom ’n paar gelowiges wat voorheen Fariseërs was, na vore en sê dat die nuwe bekeerlinge besny moet word en dat hulle die wet van Moses moet onderhou. Ons moet besef dat die saak baie belangrik was. Dit kon die skeur van die vroeë kerk veroorsaak. Al die werk wat die apostels gedoen het, al die sendingreise, kon deur dié kwessie in die wiele gery word.

Daarom staan Petrus en Paulus in die vergadering op. Nie net om die skeuring van die kerk te verhoed nie, maar ook om die ware leer en God se koninkryk te verdedig. Hulle stel dit dat die besnydenis en die wet van Moses randsake is en dat dit onbelangrik is as ’n mens na die groter prentjie kyk.

Hy stel dit dan aan die Fariseërs en die vergadering dat God die inisiatief geneem het, en dat dit die kernbelangrike saak is. Die heidene het nie vir God uitgekies nie, maar God het hulle na Hom toe geroep.

God meet die vreemde volke aan hul harte, die wyse waarop hulle leef. Vir God gaan dit nie oor ’n persoon se nasionaliteit, die feit of hy ’n Jood of ’n heiden was nie. Dit maak nie eens vir God saak of ’n persoon besny is of nie. Dit is volgens Petrus en Paulus randsake. In stede daarvan dat die vergadering op die besnydenis fokus, moet hulle eerder op God se genade en liefde vir alle mense fokus. Dit moet hul denke oor die heidennasies bepaal en reël.

As ons vandag oor die Gelofte nadink, maak ons maklik dieselfde denkfoute as die Fariseërs. Ons fokus op randsake en verloor dan die kern van die saak uit die oog. Ons dink die gebeure rondom die Gelofte handel oor die Afrikanervolk of die politiek. Dit is egter ’n fout. Die Gelofte handel oor God en oor hoe Hy uit liefde en genade die lewens van gelowiges betree en uitkoms bied.

Ds Petrus Dreyer, Seestergemeente Brackenhurst

15 Desember – Goeie of slegte nuus?

Markus 1: 31 

Gedurende die Kerstyd hoor ons soveel verskillende boodskappe oor die aard, karakter en identiteit van Jesus. Word ons blootgestel aan die verskillende standpunte en opinies oor Jesus, gebeur dit somtyds dat ons die ware Jesus uit die oog verloor. 

Ons moderne gelowiges is natuurlik nie die eerste mense wat worstel met die identiteit van Jesus nie. Die eerste gelowiges kon ook nie altyd met sekerheid sê wie Jesus is nie. Een van die redes hoekom die mense hiermee geworstel het, is omdat verskeie mense gedurende daardie tyd aanspraak gemaak het op die titel die seun van god. Die bekendste voorbeeld is keiser Augustus. 

Juis daarom word die Markus-evangelie geskryf – om die eerste hoorders van Markus te wys wie Jesus werklik is, wie werklik die Seun van God is. Dit lyk miskien of keiser Augustus met al sy aardse mag die seun van die gode is. In werklikheid is Jesus, die Messias, die Seun van God. Hoekom is Jesus en nie Augustus nie die Seun van God? Hoe verskil Jesus van al die ander aardse leiers?

Jesus is die Seun van God omdat Hy deur die Gees gedoop is. Verder kan dit van Jesus gesê word omdat God Homself eien met die woorde: Jy is my geliefde Seun. Oor Jou verheug Ek My. Hierdie Jesus is die Seun van God, omdat Hy selfs in staat is om die aanslag van die duiwel te weerstaan. Aan die hand van Markus 1 sien ons nie net dat Jesus die Seun van God is nie, maar ons sien ook hoe Hy in die wêreld besig is. Hy preek, Hy genees, Hy roep volgelinge en Hy dryf duiwels uit. 

Juis daarom is Jesus die evangelion, die goeie nuus, vir die wêreld. Om die volle omvang van die goeie nuus te verstaan, nooi Markus ons uit om ook die res van die Evangelie te lees. By die kruis, en by die oop graf, sien ons ten volle hoekom juis Jesus en nie die een of ander aardse leier nie, die goeie nuus vir die skepping is.

Ds Petrus Dreyer, Seestergemeente Brackenhurst

14 Desember – Maria is tot beskikking van die Here. Is jy?

Lukas 1: 26-38 

In Lukas 1: 26-38 word die geboorte van Jesus aangekondig. Dit geskied in die vorm van ’n dialoog tussen die engel Gabriël en Maria. Die dialoog bestaan uit drie dele. Die gesprek begin deurdat die engel Maria op ’n tradisionele manier groet. Hy sê: Ek groet jou, begenadigde! Die Here is by jou. Dit is merkwaardig dat Gabriël Maria op dié wyse groet. Sonder dat sy daarvoor vra, geniet sy God se seën. Hoe reageer Maria? Sy is stomgeslaan. Sou ons anders reageer?

In die tweede deel van die gesprek verduidelik Gabriël die rede vir sy besoek – Maria sal swanger word en ’n seun in die wêreld bring.  Hoe reageer sy op die nuus? Weer eens op ’n eg menslike wyse. Sy sê aan die engel dat so iets onmoontlik is. 

Soos voorheen, reageer Gabriël ook nou op Maria se bevraagtekening. Die geboorte waarvan hy praat, is eerder ’n wonderwerk. Kyk maar net na Elisabet. Sy het swanger geword en teen alle verwagting in ’n kind gebaar. Net so gaan God in Maria se geval ’n wonderwerk verrig. Hoe reageer Maria? Sy sê: Ek is tot die beskikking van die Here, laat u wil geskied. Ons sien hier hoe Maria groei vanaf haar aanvanklike twyfel en onsekerheid, tot aanvaarding en die oorgawe om tot God se beskikking te wees.

Kyk ons na Maria se verhaal, kan dit netsowel ons geloofsreis wees. Ons is ook somtyds vasgevang in onsekerheid, met ’n gebrek aan insig. Maar wanneer ons opnuut en met erns na die evangelie luister, as ons terugkyk en sien wat God al alles verrig het, word ons opnuut vervul met dankbaarheid, en daarom die toewyding om ook te sê: Ek is tot beskikking van die Here, laat u wil in my lewe geskied.

Is jy so volkome tot God se beskikking? Is jy bereid om, soos Maria, alles te laat vaar en jouself volkome in diens van die Here te plaas?

Ds Petrus Dreyer, Seestergemeente Brackenhurst

 

13 Desember (Derde Adventsondag / Gelofteviering) – Geskenke tot sy eer

Matteus 2: 1-12 

In Matteus 2: 1-12 lees ons van Herodes aan die een kant en die sterrekykers aan die ander kant. Herodes, die koning van die Jode, was volgens daardie tyd se verstaan van die wêreld God se verteenwoordiger op aarde. Hy moes God se wil op aarde aan die volk oordra en dit implementeer. Indien Herodes sy taak as verteenwoordiger van God belangrik geag het, sou hy die pad vir Jesus gebaan het. Sou hy Jesus se koms met absolute blydskap gevier het. Die teenoorgestelde gebeur egter. Herodes gaan uit sy pad om Jesus te vermoor. Hy gaan selfs so ver as om elke seuntjie onder die ouderdom van twee om die lewe te bring. 

Wat ons hieruit moet leer, is dat die Jode, die mense vir wie Jesus gestuur is, Hom verwerp het. Juis die mense wat Hom met ope arms as hul Verlosser moes ontvang het, het Hom ook later aan ’n kruis vasgespyker. Die sterrekykers reageer egter geheel en al anders as Herodes ten opsigte van Jesus se geboorte.

Ons moet onthou dat die Jode nie sterre gekyk het nie. Dit was met afgodsdiens geassosieer. Dit is egter juis dié vreemdelinge waarop Herodes en die Joodse volk sou neerkyk, vir wie God gebruik om sy boodskap te verkondig. Is dit nie interessant nie? Herodes en die volk verwerp vir Jesus terwyl hierdie heidene, hierdie vreemdelinge, mense sonder status, die eerstes is wat Jesus sien. 

Wat sê die teks vir ons? Elke persoon kan deel wees van God se huisgesin. Elkeen van ons mag en kan ’n kind van God deur Jesus wees. Dit is nie net beskore vir sekere supergelowiges nie. Anders gestel: Dit maak nie saak wie of wat jy is nie, elkeen van ons kan voor Jesus gaan kniel en aan Hom hulde bring.

Hoe antwoord ons op die troosboodskap? Die sterrekykers maak hul sakke oop en gee aan Jesus hul kosbaarste besittings. Watse geskenke gee jy aan Jesus hierdie Adventstyd?

Ds Petrus Dreyer, Seestergemeente Brackenhurst

12 Desember – Hoe is God in die wêreld besig?

Matteus 1: 19-24; 2: 12-13, 19-23 

Die verhaal van Jesus se geboorte kon geheel en al anders geëindig het. 

Keiser Augustus heers oor die Romeinse Ryk. Met geweld bewaar hy ’n wankelrige vrede. In Israel heers Herodes. Die geskiedenis vertel ons dat hy van sy vroue om die lewe gebring het. Later vermoor hy een van sy seuns omdat hy die seun van verraad verdink. Ons lees dat hy selfs bereid was om ’n kindermoord aan te kondig. Jesus word dus in ’n baie gevaarlike politieke landskap gebore. Die magtiges wil tot elke prys hul magsbasis beskerm. Een misstap en Jesus kon sy lewe kwyt wees.

Lees ons Matteus 1 en 2, kom ons egter tot die wonderbaarlike besef dat God deurgaans Jesus se koms na die wêreld op ’n baie fyn manier bestuur. God stuur Jesus nie na Maria en Josef en staan dan terug deur hulle aan hul lot oor te laat nie. Hy begelei Josef en Maria sodat sy wil vir die volk en die ganse wêreld volbring kan word.

Hoe lei Hy Josef en Maria met die pasgebore Babatjie deur die gevaarlike politieke en sosiale waters? Op ’n onverwagse wyse. God gebruik drome. Deur drome betree Hy hul wêreld.

Aan die hand van die vyf drome leer ons iets van hoe God in die wêreld besig is. God skep nie die mens om hom aan sy eie middele oor te laat nie. Nee, God is ’n intieme, nabye God. Hy is vergelykbaar met ’n teenwoordige pa wat sy kinders deurgaans begelei en dra.

Omdat God lief is vir ons, begelei Hy ons deur die sondige wêreld. Omdat God lief is vir ons, hoor Hy ons noodkreet en word Jesus vir ons geskenk as Redder en Verlosser. Ons kan maar seker wees. Net soos God Jesus se koms na die wêreld bestuur, so is Hy ook in elkeen van ons se lewens betrokke. Hoe antwoord jy op God se nabyheid en liefde hierdie Kerstyd?

Ds Petrus Dreyer, Seestergemeente Brackenhurst

11 Desember – ’n Reguit hou met ’n krom stok

Matteus 1: 1-17 

In Matteus 1: 1-17 lees ons van Jesus se geslagsregister. Die register begin by Abraham en eindig by Josef. Daar is 14 geslagte van Abraham tot en met David, 14 van Dawid af tot by die Babiloniese ballingskap, en 14 van die Babiloniese ballingskap af tot by Jesus. 

In die geslagsregister lees ons van bekende Ou-Testamentiese figure soos Abraham, Jakob en Dawid. Terselfdertyd lees ons van verskeie konings waarvan ons nie baie weet nie. Ons lees ook van ’n baie groot gebeurtenis in die geskiedenis van Israel, naamlik die Babiloniese ballingskap. ’n Paar duisend jaar se geskiedenis word in 17 verse saamgevat. Die grootste deel daarvan is nie ’n mooi geskiedenis nie. Dit is vir seker nie ’n suksesverhaal nie. Jesus word gebore uit ’n geslag van mense met baie geraamtes in die kas, ’n geslag van onvolmaakte mense, stukkende mense, sondaarmense.

Die goeie nuus is dat al die mislukkings God nie verleë laat nie. Hierdie 17 verse is eerder God se suksesverhaal. Vir duisend twee honderd jaar is God doelgerig aan die werk om sy ideale te bereik en sy beloftes te vervul – die geboorte van die Seun van God. Ten spyte van die mislukkings van mense, het God sy plan vir die wêreld gerealiseer. Die mislukkings van mense kan nie God se planne verongeluk nie – nie ongeloof nie, nie sonde nie, nie simpel foute nie, nie ontrou nie. God bly die heeltyd in beheer. God is veel groter as mense en hul foute. 

Kyk ons egter na Jesus se geslagsregister en al die gevalle mense en hoe God dit kan omskep in iets perfek, besef ons dat God ook ons onvolmaakte lewens kan omskep en kan verbeter. Dan besef ons dat God ons onvolmaakte probeerslae en pogings baie keer kan laat meewerk tot iets groter, iets beter. Dan besef ons dat ons ook anders moet kyk na ons eie foute en die foute van ander. Net dalk, deur God se ingrepe, kan dit iets mooi na vore bring. 

Ds Petrus Dreyer, Seestergemeente Brackenhurst

10 Desember – Man, dis ’n skande!

Matteus 1: 18-25 

Josef is ’n doodgewone ou, maar ordentlik. Hy ken sy wortels, en is trots daarop. Hy is ’n Judeër, en die ou koning Dawid is ’n veraf oupagrootjie. Sélf bly Josef nou wel nie meer in Juda nie; ’n man trek mos maar agter omstandighede aan. Maar as die keiser vra wie jy is en waar jy vandaan kom, gaan jy Betlehem toe; dís jou wêreld, dis jóú mense. En, les bes, Josef steur hom aan God.

Daar is destyds vroeg getrou, dog toe nou nie vroeg genoeg nie. Maria is swanger, en Josef se kind is dit nie. Wat doen so ’n ordentlike jongman nou? Wat sê die wet? Deuteronomium 22 sê soms moet jy die meisie en die ongebore kind se pa met klippe laat doodgooi; as dit verkragting was, net die pa. Met die dóód moet jy hierdie soort kwaad uitroei. Maria se swangerskap is ’n “kwaad”. Sy moet dood. Dis vóór aborsie: Jy maak sommer die vrou én die baba dood. 

Maria se verweer is ’n groter skande as selfs omgang met instemming: Daar was geen mán by haar nie, dit was God! God het by my ingekom. Sies! Alkante toe is dit ’n gemors. Josef besluit hy gaan die vrou los. 

God meng in die lewe van doodgewone mense in. God steur Hom min aan die fynere etiese reëls van die samelewing en goeie sedes van ordentlike mense, of wette wat geen genade toelaat nie. Gewone mense kry die taai toffie van God se inmenging nie gehanteer nie. Wat op aarde laat ons dink óns kry dit reg, beter as Josef en Maria destyds?  Ons wat op wetenskap reken, ons wat skepties is, ons wat met geloof stoei en met God in openbare bekgevegte gewikkel raak? Wat laat ons dink dat ons ’n maagdelike geboorte vir krismiskoek sou opeet? Dalk met báie brandewyn, ja, maar nugter? Aikona! 

God maak skandes. Genade is skandalig. Dit maak skaam, hoe lief God doodgewone mense het.

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

9 Desember – Asyn en gif

Psalm 69: 22; Johannes 16 

Vra enige boer wat ’n droogte moes deur, hoe dit voel om sy vee te sien lê om nie weer op te staan nie. Vreemd dan dat ons by ’n ongeluk stilhou om te kyk hoe mense bloei…  

Sy aanklaers voel geregverdig toe Jesus sê: Ek is dors! Kyk, hy is te pieperig om God te wees! God sterf mos nie? Hulle wag dat ’n man wat voorgee hy is God, bewys hy kan nie doodgaan nie. Doodgaan is van kruisiging tog die hele idee. Hulle maak hom juis dood om te kyk of hy keer. Sien julle? Ons was toe reg oor hom: ʼn doodgewone man wat niks kan regkry van wat hy belowe het nie, hy is daarvoor gans te lig in die broek.

Toe Jesus sê Ek is dors! weet Hy net nog een ding bly oor: Die Skrif moet vervul word. Die Ou Testament moet gebéúr. En Jesus preek!  Hy stuur ons na die dele van die Bybel toe wat vooruit al sê wat regtig nou hier aan die gang is.

Hy sê Hy’s dors. Hulle suig suur wyn wat na asyn smaak in ’n spons op, steek die spons aan ’n stok en druk dit teen sy mond.  Vir dors gaan dit nie help nie. Inteendeel, hulle hoop dit hou Hom effens langer aan die lewe, sodat Hy behoorlik kan lý!

Psalm 69 raas in jou ore, hier vlak voor jou oë. Wat hulle graag glo is sy mislukking, skreeu dié openbaring uit en word ’n grootse oomblik: Dis vir Hóm, die lydende kneg van God, vir wie ons asyn sou gee om te drink as Hy dors kry. Ons het. Jesus is Hý.

Só lyk die Christus van God! Ons het Hom gesoek. Hy het ons gevind. Kyk uit vir Hom, op die plekke waar jy gedink het jy Hom nooit sou kry nie. Selfs in ’n krip. . .

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

 

8 Desember – Vlees!

Jesaja 41: 17-20 

Jy weet wat Kersfees ís, en vier hom sonder om te weet hoe Kersfees wérk. Jy kan sê ons vier die geboorte van God wat deur ’n vrou se lyf in die wêreld aankom, maar dis ’n raaisel hoe. Ons het van “menswording” begin praat asof dit kán, want dit hét mos, maar ons het nie die gereedskap daarvoor nie. 

Jesus is meer as net “mens”. Dis nader aan waar om te sê God het “vléés” geword. Jesus is ’n biologies lewende wese met atome, selle, senuwees en senings, spiere en niere, hart en hande. God word só eg skepsel dat Hy selfs sterf, maar Jesus blaas nuwe lewe in die skepping in. Jesus werk sagkens met alle lewe: met mossies, lelies, veldgras, koring en onkruid, visse, jakkalse, varke en wurms, met vriende en vyande, en nie net met mansmense nie: álle vlees. Dis ’n nuwe skepping hierdie wat weerstand bied ook teen die sonde wat mense doen, nes geneties aangepaste voedsel teen peste. 

In Jesaja 41 is Israel op pad huis toe na ballingskap. Min sal tuiskom; die pad is lank en swaar. Op kaal bergtoppe langs die pad laat God riviere ontspring. Fonteine borrel uit. Woestyn word vleiland. Bome kom op: seders, doringbome, mirte en olyf, sipresse, platane en denne. Nie vrugtebome nie, koeltebome wat skuiling bied. God lawe Israel in koeltes en langs waterpoele. 

Die natuur is nie net wildernis, fisika en chemie nie. Gód is daarin. God gebruik die skepping vir sorg. Die skepping is meer as net ’n mooi prentjie. Bome in Brasilië neem giftige gasse op en voer suurstof uit Afrika toe. Olifante stamp bome om vir die sap in die stam en die wortels, en kleiner blaarvreters kom dan makliker hul kos by wanneer niks eetbaars meer hier onder groei nie. Dalk doen nie een van hulle dit met voorbedagte rade nie. God sit daaragter. Soms blom ’n woestyn net voor jy daar aankom. Jy hou piekniek in die koelte. Jy vier “God by ons”.  

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

7 Desember – Wat is die liefde?

1 Korintiërs 13: 1-13 

Hierdie hoofstuk praat aan die een kant oor wat die liefde nié is nie, en aan die ander kant oor wat die liefde wél is. Dinge wat mense gewoonlik beïndruk, beteken niks as daar nie liefde is nie. Selfs as iemand se geloof so sterk is dat hy of sy berge kan versit, beteken daardie geloof in wonderwerke of groot werke steeds niks as daar nie liefde is nie. Ware geloof kan immers nie sonder liefde nie.

Net so, as iemand oor verstommende kennis besit, of as iemand mensetale kan praat, of engeletaal, dit wat die gelowiges in Korinte sou beïndruk het, beteken dit steeds niks as daar nie liefde is nie. Selfs die een wat die gawe het om God se boodskap te verkondig, se gawe beteken niks as hy nie liefde het nie.

Dit gaan dus oor dinge wat gelowiges maklik beïndruk en waarop gelowiges maklik kan roem. Ek kan mense gesond bid. Ek kan wonderwerke laat gebeur. Ek kan in tale praat. Ek het hierdie groot kennis. God se vraag is: Het jy liefde? Dít is die vraag wat tel. Dit tel, omdat ons in hierdie Adventtyd juis herdenk hoe groot sy liefde vir ons is.

Maar liefde kan op baie maniere gedefinieer word. Hierdie liefde is liefde wat lankmoedig is. Ook liefde wat alles bedek en nie teen foute vaskyk nie. Liefde wat die volle evangelie van Jesus Christus glo en wat op grond daarvan altyd bly hoop. Liefde wat selfs beproewinge en vervolging en swaarkry verdra, en steeds bly volhard in die liefde. Mag ons liefde altyd so lyk.

Ds Tiaan Loedolff, Vaalwater

6 Desember (Tweede Adventsondag) – Laat staan alles en volg My…

Matteus 4: 19 

Om Jesus Christus te volg, beteken dat ek as gelowige tot sy beskikking moet wees in my leefwyse en keuses. God roep my en jou om ’n voorbeeld te wees in hierdie deurmekaar wêreld. Ons almal het ’n groot opdrag: Gaan en verkondig die blye nuus, die evangelie van Jesus Christus. Gaan verkondig dit deur woorde, maar ook deur dade, soos ons liefde en omgee vir mense in nood.

Hierdie roeping verander ons lewens. Dit versterk ons geloof en dit versterk ons verhouding met ons geliefdes en ons naaste. Hierdie roeping en hierdie opdrag behoort die dryfkrag in ons lewens te wees. Ons besef dat daar nie kortpaaie of ompaaie na God toe is nie. Daar is net een pad en dit is deur Jesus Christus. Hy is die weg, die waarheid en die lewe.

Om Jesus te volg, is ’n lewenslange besluit wat ons moet maak. Ons word pelgrims, dissipels en reisigers genoem. Ons is op soek na rus, vrede, kalmte en antwoorde op ons daaglikse vrae. In Matteus 4: 19 staan daar geskrywe: Hy sê toe vir hulle: “Kom hier! Kom saam met My, en Ek sal julle vissers van mense maak.”

Jesus spreek in genadetaal. Hy praat ’n taal wat lewegewend is. Hierdie woorde het ons lewens vir altyd verander. Hierdie woorde is ’n uitnodiging wat ons, jonk en oud, in ’n lewende, intieme en passievolle verhouding met die Here Jesus Christus bring.

Ds Tiaan Loedolff, Vaalwater

5 Desember – Ek sweef soos ’n arend

Jesaja 40: 30-31 

Kom ons kyk na die arend:

  • Die arend is een van die grootste vlieënde voëlsoorte.
  • Die arend is ’n simbool van krag, dapperheid en ewigheid.
  • Hul vlerke kan tot 1,7 meter wees as dit wyd uitgesprei is.
  • Hulle sweef.
  • Hul oë is uniek en hulle kan kos vanuit die lug opmerk.
  • Hulle het massiewe kloue.

Kom ons kyk na die mens:

  • Ons het nie vlerke nie, maar ons wil ook ons metaforiese vlerke sprei en ons beste bereik in hierdie wêreld.
  • Ons, die kinders van God, is geskep na God se beeld.
  • Dié belofte word in Psalm 8 gevind: Ons is net ’n bietjie minder as ’n hemelse wese gemaak.
  • Soos die arend baie talente en gawes het, het God vir ons ook gawes en talente gegee.

Hoekom gebruik Jesaja hierdie beeld as hy oor die krag van God praat? Omdat Hy daarteenoor aantoon dat hoewel mense, selfs jongmanne, moeg en afgemat word, God se teenwoordigheid in ons lewens beteken dat ons altyd deur sy krag kan leef en werk. Soos iemand wat nooit moeg word nie, of soos iemand wat met ’n arend se vlerke vlieg, so word ons deur die krag van God versterk en kan ons aan sy krag vashou in ons lewens, veral daar waar ons eie kragte so min word.

Ds Tiaan Loedolff, Vaalwater

 

4 Desember – Ek is ’n kind van die Here

Kolossense 2: 6-15

Daar is vrede in my met God aan my sy, wie kan dan teen my wees? Jesus, die lewende water, les my dors. U lewende water borrel vry in my en u genade is genoeg vir my…

Hy is vir ons die lewende water as ons in Hom glo as ons Verlosser en as ons in verbondenheid met Hom lewe. As ons in Hom gewortel is en ons lewens op Hom gerig is. Daarom moet ons as gelowiges vas staan in ons geloof en in die gebed volhard.

Die skrywer van die brief aan die Kolossense fokus in hierdie gedeelte op die feit dat gelowiges aan Christus gebonde is as ons in Hom glo. Gebonde aan Hom om te deel in sy volheid.

Maar wat behels en beteken dit? Onder meer die volgende:

  • Om in die geloof op Hom te bou en in Hom gewortel te wees;
  • om so aan Hom vas te hou dat ons nie deur dwaalleer van Hom weggevoer word nie;
  • om te weet en te vertrou dat God in Hom beliggaam is, dit wil sê, dat Hy God by ons kom verteenwoordig het en God se verlossingswerk kom doen het;
  • om te deel in die volheid van sy genade en liefde en die oorwinning wat Hy vir ons behaal het;
  • om saam met Hom opgewek te wees tot ’n nuwe lewe waar ons in diens van God lewe; en
  • om in dankbaarheid seker te wees dat God ons vergewe van al ons sondes.

Mag ons altyd so aan Hom gebonde bly, want so leef ons in die volheid van God se genade en deur die krag van sy teenwoordigheid.

Ds Tiaan Loedolff, Vaalwater

3 Desember – Jesus is jou Verlosser, jou Christus en jou Here

Lukas 2: 8-20

Die verhaal van Jesus se geboorte word in die Evangelie van Lukas netjies in ’n historiese raamwerk geplaas. Die beskrywing van die geboorte van Jesus, die Seun van God, word in eenvoudige taal bekendgemaak. Die Evangelie getuig daarvan dat skaapwagters die eerste getuies word van die wonder van God in hierdie wêreld. Die aankondiging van die Verlosser se geboorte gebeur in Lukas 2: 11: Vandag is daar vir julle in die stad van Dawid die Verlosser gebore, Christus die Here!

Die engel maak van drie titels gebruik wat die werk en lewe van ons Here omskryf:

  • Jesus is die Verlosser. Hy is die Een wat redding bring. Hy is Immanuel, die Een wat God en mens met mekaar versoen. In ’n wêreld en omstandighede waarin daar soveel nood en angs is, het mense ’n Redder nodig.
  • Jesus is Christus. Dié belangrike titel dui enersyds op Jesus se kruisiging.  Hy word gebore om uiteindelik te sterf. Vir God is die sonde van die mens ’n ernstige saak. Jesaja herinner ons:  …ons beste dade is soos vuil klere (Jes 64: 6).
  • Jesus is die Here. Heel waarskynlik een van die vroegste Christelike belydenisse. Hy is die heerser oor al die heersers. Niks val buite Jesus se jurisdiksie nie. Niemand is bokant Hom nie en aan Hom alleen sal elkeen verantwoording doen.

’n Kragtige stuk getuienis. ’n Verhaal wat die lewe van elke mens onherroeplik verander. Op hierdie dag luister ons opnuut na dié woorde van die engel. Woorde wat elke gelowige oproep om hiervan ’n lewende getuie te wees: Is Jesus jou Verlosser, jou Christus en jou Here?

Al was ek nie daar nie – ek weet dit is waar:

Die krip en Maria met die Kindjie by haar.

Dis of ek die engel die boodskap hoor bring

van Jesus se vrede, wat harte laat sing.

(Gesang 355: 1)

Dr Frikkie Labuschagne, Sinodaal

2 Desember – Wie in Hom bly, behoort te lewe soos Jesus gelewe het

1 Johannes 2: 1-6

Jesus is die Seun van God. Van die begin af was Hy daar. Ons het Hom self gehoor; ons het Hom met ons eie oë gesien; ja, ons het Hom gesien en met ons hande aan Hom geraak. Hy is die Woord, die Lewe (1 Joh 1: 1).

Die koms van Jesus na hierdie wêreld is werklik en raak my lewe persoonlik. Hy is lewend en sy handelinge is op elke mens gerig. As ons beweer dat ons aan Hom deel het, en in die duisternis bly leef, lieg ons (1 Joh 1: 6). Die geloof in en vas wees aan Jesus moet in die alledaagse handel en wandel van die gelowige sigbaar word. Die mens was bedoel om God se beeld en bondgenoot te wees. Christus is die toonbeeld en voorbeeld van hierdie beeld van God, en daarom is sy voorbeeld vir ons eie werk van kritieke belang. 

Deur die liefde van God en die kragtige werking van die Gees is dit moontlik dat ’n mens in die lewe van Jesus kan deel. Om sy beelddraer en ’n verskil te wees in hierdie wêreld, is net genade! Mag die volgende soos-uitsprake in die Bybel jou lei om in die voetspore van Jesus te bly volg:

Ons moet soos Jesus lewe (1 Joh 2: 6); soos Hy liefhê (Ef 5: 2); soos Hy vergewe (Kol 3: 13); soos Hy regverdig wees (1 Joh 3: 7); soos Hy rein wees (1 Joh 3: 3); soos Hy ons lewe aflê (1 Joh 3: 16); ons is soos Hy gestuur (Joh 20: 21).

Dr Frikkie Labuschagne, Sinodaal

1 Desember – God het die wêreld lief!

Johannes 3: 1-21

Die koms van Jesus Christus na hierdie wêreld is ten diepste ’n liefdesdaad van God. Sy liefde verander alles. Hierdie liefde word die nuwe reël en wet waarvolgens die gelowige sy/haar lewe inrig. Iemand wat aan Christus behoort, is inderdaad ’n nuwe mens. Die nuutheid van die nuwe mens word aan die liefdesbeginsel getoets en daardeur getemper. 

Nikodemus worstel met hierdie werklikheid in sy eie lewe: Hoe kan ’n mens (nuut)gebore word as hy al ’n ou man is? Hy kan tog nie ’n tweede keer in sy moeder se skoot kom en gebore word nie? Die nuwe lewe is ’n gawe en ’n geskenk van God aan mense. In Jesus ontvang gelowiges hierdie verlossing en vind daar ’n nuwe geboorte uit water en Gees plaas. Wie in Hom glo, sal die ewige lewe hê. Die ewige lewe is nie ’n verlenging en/of voortsetting van die huidige aardse bestaan nie. Hierdie geestelike gawe het in Jesus se koms ’n werklikheid geword. Die ewige lewe is nou ’n werklikheid. Die geboorte, lewe, lyding en sterwe, sowel as die opstanding van Jesus, is oomblikke waarin die hart van God uitgestal en geopenbaar word: Ek het julle lief!

Sin en lewe word in die milieu van God se liefde en in gemeenskap met Jesus gevind. Dit alles wink nie eendag op die horisonne van ons bestaan nie. Dit is reeds ons deel. Hier en nou is die spasie waarin God my lief het en my oproep om te doen wat Hy ons geleer het: Sorg vir die hulpbehoewendes, sien om na die belange van die weduwees en die wese, bid vir mekaar, wees dankbaar, en leef lojaal aan Jesus.

Dr Frikkie Labuschagne, Sinodaal

30 November – Kersfees kan ontspoor!

Markus 7: 1-23

Dit is feitlik onmoontlik om te dink dat ’n Kersfees kan ontspoor. Tog bestaan die moontlikheid dat gelowiges so oorweldig word deur al die voorbereidings vir Kersfees, dat die oomblik waarop dit neerkom by ons verby beweeg. Die koms van Jesus na hierdie wêreld het nuwe lewensmoontlikhede en werklikhede oopgesluit.

In Markus lees ons ook dat hierdie oomblik wel by mense verby kan gaan. Die Fariseërs en die skrifgeleerdes het nie die geestelike insig om te begryp waarmee Jesus as die Seun van God werklik besig is nie. Hulle let op dat Jesus se dissipels hul kos met onrein hande eet. Die Jode sou nie hul kos eet as hulle nie eers hul hande behoorlik gewas het nie. Daar was in Jesus se tyd baie oorgelewerde gebruike waaraan mense hulle gehou het. Die gesprek met Jesus het daarop gedui dat daar agter hierdie gesprek oor wat ’n mens onrein maak, eintlik ’n ander saak skuil. Die Fariseërs en die skrifgeleerdes wou Jesus in die openbaar verneder en sy heilswerk ondermyn.

Jesus se antwoord aan die godsdienstige leiers is ’n aanhaling uit Jesaja 29: 13: Hierdie volk is naby My met die mond, hulle eer My met wat hulle sê, maar hulle hart is ver van My af, hulle dien My soos mense dit wil hê, nie soos Ek wil nie.

Dit baat die gelowige niks as die leerstellings van die kerk en die gebruike van die voorgeslagte streng nagevolg word, asof dit ’n verhouding en lewe saam met Jesus Christus vervang nie. ’n Lewe saam met die Here maak gelowiges juis vry om Hom in alles wat ons dink en doen, te eer. Mag ons deur die oomblik aangegryp word. Mag ons stil raak en aandag skenk.  

Dr Frikkie Labuschagne, Sinodaal

29 November (Eerste Adventsondag) – Hoe gaan dit regtig met jou?

Matteus 5: 1-12

Advent is ’n tyd vir diepe introspeksie. Hoe gaan dit regtig met jou?

Die eise van ons tyd en die steeds versnellende lewenspas plaas al hoe meer druk op die lewe van die mens. Na binne kyk vra ’n persoonlike voorraadopname: ’n eerlike oorsig van hoe ek my gawes en talente binne ’n bepaalde tydraamwerk aangewend het. Gelowiges word in Advent genoop om ernstig te besin oor die lewe en al die goed wat so veeleisend inwerk op wie ons is. Daar is sommige mense wat reken: Jy is wat jy doen! Spreuke 16: 3 sê alles wat jy doen, moet jy opdra aan die Here…

Ons word in Advent herinner aan dit waaroor dit regtig gaan. ’n Verhouding met Jesus vra na bepaalde geloofshandelinge en -gewoontes. Hy wat ons lief het, stel ’n voorbeeld waarop ons kan voortbou. Hy wat ons lief het, inspireer ons om tyd en energie op Hom te rig. Hou Hom voor oë … dan sal julle nie geestelik moeg word en uitsak nie (Heb 12). In Advent bring God vrede en harmonie (shalom). Advent vra dat ons lewe in pas kom en bly met die geboorte en lewe van Jesus. 

Die hart is die oorsprong van begeertes, gevoelens, idees en verbeelding. Die plek waar doelwitte gevorm word en waar die wil gesetel is. Die hart is ook die plek waar geloof begin. Die Bybel leer die gelowige om versigtig te wees met wat in die hart omgaan, want dit bepaal jou hele lewe.

Daar is elke dag baie wat jy kan doen. Baie van wat jy uiteindelik doen, word bepaal deur jou vermoë om te prioritiseer. Daar is weliswaar baie geleenthede op jou lewenspad.  Mag die vuur van Advent opnuut in jou hart brand en jou aanspoor tot ’n lewe waarin God die middelpunt is van alles waarmee jy besig is.     

Dr Frikkie Labuschagne, Sinodaal

28 November – Hoop bind gelowiges aan mekaar

1 Korintiërs 12: 12-31

Die koms van Jesus het van begin tot einde hoop in die oog gehad. Hoop is die geloof en die oortuiging dat God al sy beloftes waar sal maak. Tydens Advent ontspring die hoop in die belofte van ’n Messias wat gebore sal word. Die hoop rig tegelykertyd ons oë op sy wederkoms: Hoop is die gelowige se veilige en onbeweeglike lewensanker (Heb 6: 19).

Die sonde het ’n afbrekende en vernietigende effek op die lewe van die gelowige. Selfliefde en selfsug werk vernietigend in op die lewe van elke mens. Die resultaat hiervan is verdeeldheid, ongesonde mededinging en spanning tussen mense. Die verdeeldheid word net nog verder aangevuur deur menslike behoefte en verskeidenheid. In die lewe van Jesus word ons aan ander gelowiges vasgebind. Jesus word met ons een, sodat ons met mekaar een mag wees. Eenheid bevestig vas wees aan en deel wees van mekaar. 

Die liefde van Jesus maak dit moontlik dat gewone mense mekaar ook liefkry. Die liefde word ’n nuwe lewensruimte waarin gelowiges mekaar met die liefde van God vol maak en heel maak. Die eenheid en band tussen gelowiges is veel meer as ’n sentrale assosiasie of belang! Geloof, hoop en liefde is ’n samebindende krag wat soos suurdeeg, sout en lig ’n lewensveranderende effek het. Een wees met Jesus is in vele opsigte die voorwaarde vir hierdie onderlinge eenheid tussen gelowiges.

Advent rig ons aandag op hierdie kosbare band met Jesus Christus ons Here. ’n Lewe saam met Jesus bring hoop en ontgin nuwe horisonne. Jesus se koms belowe ’n nuwe wêreld waaraan elke gelowige moet meewerk. ’n Plek waar mense mekaar vergewe, waar kos met ander gedeel word, waar daar genesing is vir almal se wonde, en waar God self die trane afdroog. 

Waar daar liefde is, en deernis, waar daar liefde is, daar is God die Heer (Gesang 526).

Dr Frikkie Labuschagne, Sinodaal

27 November – Jesus is Immanuel

Markus 1: 1-15

God se verlossingsplan vir die wêreld en die aanbreek van sy koninkryk loop soos ’n goue draad regdeur die Bybel. Teks op teks word in hierdie kernwaarheid ingeweef: Jesus Christus, die Seun van God, is in hierdie wêreld gebore! Tydens Advent vier gelowiges die ingryping van God deur die geboorte van ons Here. Markus 1: 15 getuig van hierdie wonderbaarlike oomblik: Die tyd het aangebreek, en die koninkryk van God het naby gekom. Bekeer julle en glo die evangelie. 

Die belofte van God se teenwoordigheid is asemrowend. Hy is Immanuel: God met ons! Jesus is van die begin tot die einde Immanuel. Aan die einde van sy aardse lewe groet Jesus sy volgelinge met die volgende woorde: En onthou: Ek is by julle al die dae tot die voleinding van die wêreld. Watter troos vir elke gelowige! God is in en deur Jesus altyd naby. Die Alomteenwoordige is op een gegewe tydstip by al sy kinders teenwoordig. Die kragtige teenwoordigheid van die Gees van God bevestig hierdie waarheid wanneer die Gees van die Here tydens Pinkster in ons harte uitgestort word. Die boodskap weerklink soos ’n refrein: God het in en deur Jesus se geboorte naby aan mense gekom. Die woord advent beteken letterlik koms. Advent is altyd ’n tyd vir terugkyk en vorentoe kyk. Die hoop en verlossing het in Jesus ’n werklikheid geword, en weer wag ons op Hom. In elke donker oomblik wag ons weer en weer op hierdie hoop.

Die boodskap van verlossing en hoop het uit die hemel van God af na ons toe gekom. Die genade en liefde van God is ons deel. Ons deelname aan hierdie wondergebeure vra dat ook ons in woord en daad, met elke asemteug, sal getuig dat Jesus die Here is! God self rus ons toe en maak ons deel van sy groot werk: Julle sal beklee word met ’n hemelse mag en deel word van sy groot werk (1 Kor 15).   

Gebed

Dankie dat ek mag hoop, Here.

Dr Frikkie Labuschagne, Sinodaal

26 November – Nóg op soek na God?

Johannes 1: 14

God is hier. Die rokende wierook op die vuurpan waaragter ons vir God moes wegkruip, is in die reissak van ’n drietal sterrewiggelaars ingepak. Hulle het die pad na Betlehem toe gevat om die koning wat gebore is, te loop soek. Dáár sou hierdie heidene vir God met hul eie oë sien, sonder die rookskerm tussen God en sy hoogste priesters. God is sigbaar in die Jerusalemtempel se Allerheiligste hoekie. Die gordyn wat Hom moes toehou, is middeldeur geskeur en die plek staan wawyd oop. Toe hulle probeer om Hom weer daar toe te maak, breek Hy die hele tempel tot op die grond af.  

God is toe mos die dood in. Selfs die dooies sien Hom, dien Hom. Jy kan jou verbeel die grafte is so goed as oop en die lewe kom terug in doodsbeendere in. God is hier, in jou. Op jou tong laat Hy vonke spat. Hy kyk jou daar van binne af deur, van grysstof tot kleintoontjie. Hy weet jy is stof. Hy kom kyk deur jou oë soos deur vensters. Hy sien jou liefdes, en Hy ken jou haat. Hy verstaan jou hoekoms en jou waaroms. Hy droom saam, en Hy doen saam.

God is só deel van jou dag dat jy van Hom vergeet. Daar’s kortsluitings, die gedurige krapgeluid van ’n konneksie wat vat-vat. Die dag as die stroom loop, storm daar by jou krag in wat jou skok dat jy dáár trek! God is altyd hier. God is nooit weg nie. Elke keer as God tot jou deurdring, skrik jy jou boeglam en staan jy verslae.

Jesus Christus is hoe God in jou lewe aankom: doodgewoon én buitengewoon. Jesus kom draai die kortsluiting  tussen ons en God weer vas. Dis vreemd, hoor! Ons moet weer by die geboortekanaal uit, en kom dan nuut aan in die nuwe wêreld van God se koninkryk. Ons daag anders in ons eie lewe op. Nou voel jou lewe getoor: vol getuienis van God. Jesus is hoe God tussen ons leef.  

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

 

25 November – Gesoek: ’n Wêreld wat met liefde werk

Psalm 103

Kookolie word nie vanself in die koskas meer nie, maar die weduwee s’n word ook nie minder nie. Ysterbyle dryf ook nie, maar toe ’n lem loskom en in die Jordaanrivier val, het Elisa dit soos ’n kurkprop laat dryf. Ewe min kry mense dit reg om op water te loop, of om met ’n paar broodjies en vissies die hele wêreld kos te gee, nè?

Maar dis hoe God se liefde die wêreld maak werk: meestal doodge-woon, en as dit moet, bonatuurlik. Goed wat in die wêreld gebeur, maak my kwaad: Hoekom maak God só en nie sus nie? Dan begin ek glo God het my advies nodig, en ek maak wette wat seker maak als werk soos dit hoort. Ek vergeet: God en sy wêreld werk met genade. Genade dwing jy nie met ’n wet af nie. Jy kry ook nie genade gekeer deur dikbek te kla God moet Hom hou by die reëls van sy eie skepping nie. 

Die kanse is minder as nul dat ek vir God gaan kan voorsê oor met wie Hy maar genadig mag wees, en wie nie. Jy hou vir God nie soos ’n gehoorsame troeteldier aan nie. Hoe skryf ’n mens genade in ’n wet in? Hoe skryf ’n mens ’n wet sonder om genade weg te skryf? Jy kan nie. Maar dit keer nie dat ons probeer nie, met die beste bedoelings, natuurlik! Van God se genade bly dan niks oor nie.

In God se wêreld het genade die laaste sê, en is uitsonderings die hartklop van die werklikheid. Niks is noodwendig nie. Byle dryf, en almal se magies is vol. Kyk mooi: Psalm 103 sê dat genade veroorsaak dat niks meer werk soos dit moet nie; alles werk soos net genade kan.

In so ’n wêreld wat jy nie met ’n wet kan vasvat nie, bid jy dat God se wil geskied: Laat genade die deurslag gee, en ek sal kan leef. 

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

 

24 November – Na dié liefde op soek?

Johannes 3: 16

Wat ons nie als vir die liefde sal doen nie, nè?  Vet uitsuig en silikoon inplant, afsny en aanwerk, styftrek en glad maak en sommer baie geld spandeer. So nie, verduur en verdra, aanvaar en vergewe, opoffer, ly en maar saamleef. Na watter soort liefde is ons op soek? Maak dit nog saak? Ons kry van liefde so min, ons vat wat ons kan kry. In liefdeloosheid is enige liefde goed genoeg. Dog, ons hou nie op soek na dié liefde nie, al begin dit lyk of ons dit nooit gaan vind nie.

Hoe lyk dié liefde? Wel, van liefde word gesê dat jy dit op sy beste agterkom uit wie dit ontvang, want dit verraai alles van wie gewaag het om dit te gee. Ek is dié liefde nie werd nie.

By my is daar ’n vakature vir iemand wat liefhet, iemand wie se liefde hom laat tiek. Iemand vir wie dit lekker is om lief te hê bloot omdat hy van liefde hou. Ek’s op soek na iemand wat oor sy eie liefde so gelukkig voel dat hy nie op my vir liefde leun nie. Want ek kan nie so liefhê nie. Iemand wat sê Ek het jou lief voor ek hom nog gevra of probeer verplig het. Iemand wat kom sê: Hoor hier, man, ek het jou lief, jy kan dit netsowel geniet. Met so iemand, dink ek, sou die liefde kon werk en kon hou. Ek dink nogal ek sou wou hê dat so ’n liefde móés hou. Die enigste manier waarop liefde hou, is dat hy nie vir elke fout wat ek maak kwaad word, en vir al die sonde wat ek doen gril en vlug nie.

Waar kry ’n mens nog sulke liefde? By God, die Vader van ons Here Jesus Christus. Hy wat my met ’n engel laat weet het: Ek hou van jou! Ek het ’n welbehae in jou! Ek is lief vir jou, mens. Vir my het God só lief. Vir jou ook.  

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

23 November – ’n Vrou in die hemel

Matteus 22: 15-45

Die Sadduseërs kom spot oor opstanding uit die dood. Hulle glo mos net in die Tora (die wet), en dáár staan van opstanding net mooi niks. Duskant die dood, reël die Tora alles oor vroue. Die wet sê as ’n man ’n vrou vat, maar hy sterf sonder nasaat, moet die vrou met sy broer trou. Húl twee se kinders is dan eintlik haar éérste man s’n vir doeleindes van grondeise, erflatings en hul plek in die familie, gemeenskap en volkslewe. 

Sê nou, vra die Sadduseërs vir Jesus, ’n vrou trou met sewe broers en hulle sterf almal kinderloos. (Kinderloosheid is in die Ou Testament altyd die vrou se skuld, om voor die hand liggende redes. Vroue se waarde setel in vrugbare baarmoeders wat hulle tot hul mans se beskikking stel.) Al het hierdie vrou haar tot op die letter van die wet by die Tora gehou, is sy ’n grillerige verleentheid; en dis alles aan die opstanding te wyte. Sê ons ’n bietjie, Jesus, in jou opstandingsbedeling, wie gaan met haar opgeskeep sit?

Elkeen wat sy wil doen, is Jesus se ma, sy broers en susters. Hierdie vrou het, en hier behoort sy nou aan God, nie aan haar mans nie, en ook nie net haar baarmoeder nie, maar die hele vrou. 

Die Tora sê tog: Ek is die God van Abraham, Isak en Jakob… Maar die formulering verwar, nes die formulering dat die Christus die seun van Dawid is.  Die Christus behoort nie aan Dawid nie. Die Christus is Dawid se Here. Net so: God is Abraham, Isak en Jakob se God. Húlle is God s’n. Wie se vrou is sy nou? Ook God s’n. Alsewe is nog haar mans, maar sy is nie vir hulle daar nie. Sy is God s’n. Haar lewe ná die opstanding is lewe in God se belang en tot God se eer, en nie om vir ewig deur kinderloosheid verneder te word nie. Sy is daar om God te geniet. 

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

 

22 November (Ewigheidsondag) – God s’n

Markus 12: 13-34

Drie groepe mense raak met Jesus in ’n bekgeveg betrokke. Die priesterhoofde, skrifgeleerdes en familiehoofde, kerkmense almal van hulle. Hulle is baie kwaad vir Jesus. Hulle probeer Hom vastrek. Hulle vra Hom drie vrae, en dan vra Jesus hulle ’n vraag van sy eie. Alvier die vrae wil weet: Wie s’n is dit dié? Wie se geld is dit? Wie se vrou is dit? Wie se wet (en koninkryk) is dit dié? Wie se Seun is die Messias?

Daar is weersin oor Rome se heerskappy, maar die Fariseërs en Herodiane maak lekker geld daaruit. Moet ons aan Rome belasting betaal? wil hulle weet. Sê Jesus iets slegs van die owerheid, kan hulle Hom van hoogverraad aankla. Dis wat hulle wil hê. Jesus hou Hom dom. Wie se kop is dié op die Romeinse muntstuk? Die keiser s’n. Nou ja, gee dit dan vir die keiser.

Onthou net om aan God ook te gee wat aan God behoort.  Wat alles aan God behoort en Hom toekom, blyk uit die volgende drie vrae wat Markus hier bymekaarhark: 

Wie s’n is die vrou wat uit die dood uit opstaan en in die ewige lewe opdaag? Trouens, wie besit die ewige lewe om te kan bepaal hoe die lewe daar aanmekaarsit? 

Wie se gebooie staan in die wet? Wie het die reg om te besluit wat weeg die swaarste: offers of liefde?

Wie se Seun is die Christus? Dawid s’n, dat hy Hom kan hiet en gebied?

Die antwoord op aldrie vrae is een en dieselfde: God s’n. Soos die keiser op Romeinse munte, is Jesus op ons ingegrif. Ons behoort aan God. Gee Hom eer. Dis Gód se wet. Doen dit net: Wees lief vir God, en wees lief vir mekaar. Gee jouself aan God as ’n lewende offer wat vir God aanneemlik is. Die Christus is die Seun van God, God die Seun. Aan Hom is alle mag gegee. Jesus is die Here. Gehoorsaam Hom. Aan Hom behoort die koninkryk, tot in ewigheid. Amen.

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

21 November – Slimmigheid is ons ondergang

Sefanja 1: 2-18

Sefanja se mense het gevoel God raak nóg kant nóg wal as dit kom by praktiese  goed. Ons slimmigheid laat God deesdae ook so dom lyk. Denke gee mos die deurslag. Ons werklikheid is ’n menslike maaksel, iets wat ons self uitdink. Hierdie skepsel van ons is kwansuis ook die beste werklikheid waarop ons kan hoop. Is dit nie juis waffers nie, maak jy maar gelate vrede daarmee. Want op God wag jy tevergeefs om dit beter te maak.

Sefanja sê nee, ons het God en die werklikheid heeltemal mis. Dit is wel waar dat nie God nie maar óns op die dag wanneer die Here kom, gaan moet rekenskap gee oor wat van hierdie wêreld word. Dog, daar is ’n gekkigheid onder ons om die Bybel te wil uitlê net om kalenders te kan skryf, sodat ons vooruit ’n vervaldatum vir die skepping kan bepaal. Ons soek ’n datum vir die dag van die Here, want dis duidelik nie vandag nie. Wat ons met vandag aanvang, maak dan geen saak nie.

Maar Sefanja val nie in dié gat nie. Ons gaan verantwoording moet doen van wat ons vandag doen, sê hy. Hierdie is dalk nie die laaste dag nie, maar dit ís die Here se dag. Sefanja lei dit af uit die lang geheue van Israel: Die geskiedenis leer ons God is elke dag betrokke, en nie van plan om uit- en af te tree nie. Ons dink God is vir alle praktiese doeleindes uit die prentjie uit en maak geen verskil meer nie. Maar God kom. Daarvan kan jy seker wees. God ís van vandag al in beheer, al sê die wêreld iets anders.

Dis goed dat ons onrus het oor vandag. Dis die hele idee: dat ons die Dag van God verwag maar ’n verskil maak aan vandag. As dit jou bekommer, neem dan vandag jou toevlug tot God. God het vandag aan jou toevertrou.

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

20 November – Bly stil!

Sefanja 1: 2-18 

Die grootste gif is dat niks meer regtig saakmaak nie; dat ons oor niks meer so vreeslik sterk voel nie, nie eens oor God nie. Die Here doen ons glo geen goed of kwaad meer aan nie. 

Teen sulke stommiteit preek Sefanja hel en verdoemenis in die oortreffende trap uit. Hy doen dit om gehoor te word. Sefanja sien hier kom moeilikheid. Profete voorspel niks, hulle lewer bloot nuuskommentaar, vlek sonde oop, in die hoop dat mense sal terugkeer na God toe. So nie, gaan hier groot moeilikheid kom, want so werk God.

Sefanja laat God praat, die einste God vir wie geen goed of kwaad glo skeel nie. Ek gaan ’n einde maak, sê God, oor en oor, en aan alles! Dis nou genoeg! En nou bly jy stil. God is kwaad vir mense wat Hom as onbenullig afmaak. O, dis nie dat hulle ophou met godsdiens nie, en hulle maak steeds al die regte geluide. Maar as dit by die praktyk kom, is God nêrens van toepassing meer nie. Geloof in God is op dieselfde vlak as om op Vrydag die 13de in die bed te bly: bygeloof!

God straf nie, en God beloon jou ook nie. Jy kan God dus maar ignoreer. Al waarvoor God nog goed is, is om mense ordentlik te hou met vroom sedes en goeie maniere. Maar daarvoor werk Baäl en Milkom ewe goed. Daarom word dié afgode ook hul plekkie gegun.  

Daar kom ’n tyd dat die Here keelvol raak hiervoor. En dis dan dat jy liefs moet stilbly, want voor God regverdig jy jou nie. Dog, die dag as God besluit Hy’s vir hierdie minagting nou hartlik siek en sat, help dit om te weet dat Hy jou wat weens sonde seergekry het, jy wat regtig vir Hom alles veil het, nie saam met die res sal uitroei nie. Hy ken jou goed. Hy bly by jou. Hy gee jou krag.   

Ds Hennie la Grange, Kampersrus

 

19 November – Rus vir jou siel

Prediker 11: 3-5

Die Afrikaanse uitdrukking rus vir jou siel verwoord ’n diep menslike behoefte. Wie die wind en wolke dophou, sal geen rus kry nie. Hierdie beeld van die Prediker druk iets uit van hoe mense angsvallig kyk wat daar buite aangaan en stres oor hoe dit hul lewe kan raak. Sal dit geluk of ongeluk bring? Wind en wolke kan ’n storm beteken, miskien selfs hael. Watter skade kan dit veroorsaak? Dalk val die groot boom op die huis. Sal die versekering uitbetaal? Met sulke bekommernis probeer mense oorleef en hulself beskerm. Hou die omgewing fyn dop sodat jy voorbereid kan wees as die krisis kom. Maar jy is nooit voorbereid nie en stres is nie goed vir liggaam of gees nie. Dit beroof jou van rus vir jou siel.

Terwyl Napoleon chaos in Europa veroorsaak, soek ’n bekende teoloog van Berlyn rus vir sy siel in die mooi dinge van die lewe. Hy woon musiekkonserte en poësie-aande by. Dit is goed vir sy siel, maar dit is gou verby. Dan moet hy terug na die lewe daarbuite. Om werklik rus vir jou siel te vind, is meer nodig as die mooiste produk van die menslike gees, meer as kuns en musiek. God se Gees is nodig. Net by God kom die siel tot rus. Die woord vir “wind”, “gees” en “asem” is dieselfde in die Hebreeuse taal van die Ou Testament. Wie wag op die wind, het geen beheer daaroor nie – die rigting, die sterkte, of watter kant toe die boom gaan val. Ook oor God se Gees het die mens geen beheer nie. Maar hierdie wind/gees vernietig nie. Dit is die asem van lewe. Selfs met ons wetenskap vandag weet ons nie hoe gees en die liggaam bymekaar kom om lewe te vorm nie. Ons verstaan ook nie hoe God se Gees en ons aardse mensheid bymekaar kom om ’n ander soort lewe te vorm nie. Maar ervaar ons dit en gee ons ons daaraan oor, kan ons egte, blywende rus vir ons siel vind.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria/Nederlandssprekende Gemeente

 

18 November – Hoe kyk jou oog?

Galasiërs 3: 1-8, 28

In die Mediterreense wêreld is die idee van “die bose oog” (the evil eye) algemeen. Toeriste kan amulette met ’n oog daarop koop. Die amulet se doel is om die bose oog af te weer en die draer te beskerm. Die “bose oog” word uit ons Bybel wegvertaal omdat dit vir ons onbekend is. In hierdie teks word julle kyk met ’n bose oog vertaal as: julle is sonder begrip en jul verstand benewel.

Om met ’n bose oog te kyk, het twee kante: jaloesie en nyd. Dié wat met ’n jaloerse oog kyk, is ambisieus en wil alles vir hulself hê. Die ander kant is nyd (Engels envy). Wie met ’n nydige oog kyk, gun die ander niks nie, omdat hulle met hul eie lewe ontevrede is. Die Latynse vertaling vir kyk met ’n bose oog is invidere,in kyk”. Die oog kyk in die lewe van ’n ander om te sien wat daar is om op jaloers te wees. Die woord kan ook beteken om bo-oor die ander te kyk, die ander nie raak te sien of hul bestaan te erken nie, want jy beskou jouself as meerderwaardig. 

Paulus sê die gelowiges in Galasië kyk met ’n bose oog. Hulle beskou hul volk, godsdiens en maniere van doen as die norm. Ander is en doen verkeerd. Die gelowiges kon nie ruimte maak vir wie anders was en hulle volledig deel maak van die geloofsgemeenskap nie. Die ander is gesien as minderwaardig. Die gelowiges wou alles vir hulself hê en alles op hul manier doen. Hulle gun die ander niks. Paulus vra: Verstaan hulle dan nie? Die kruis van Christus is sterker as hul bose oog. Wie Christus in die hart het, kyk deur sy oë na ander. Almal wat Christus in die hart het, is welkom en veilig in die geloofsgemeenskap. Almal, slawe en vry mense, vroue en mans, die eie volk en ander volke, het dieselfde waarde voor God. Almal is één.

En ons, gelowiges van vandag? Hoe kyk ons oog?

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria/Nederlandssprekende Gemeente

 

17 November – Die genade-manier

Matteus 11: 2-12

Jesus het God se koninkryk laat kom in die wêreld. Ons wil in sy voetspoor volg, maar soms gaan sy manier van doen ons teen die grein. Ons wil kwaad wees oor onreg. Dan soek ons vergelding. Boosdoeners moet hul verdiende loon kry. Johannes het ook so gevoel. Hy was onskuldig in die tronk om tereggestel te word. Waar bly God se vergelding? Was dit nie die Messias se taak nie? Is Jesus nou die Messias of nie?

Voordat hy tronk toe is, het Johannes gepreek uit Jesaja oor die herstel wat God sal bring. Israel sal herleef. ’n Weg word gebaan in die woestyn. Woestyn simboliseer die moeilikheid in die lewe. Woestyn is waar die jakkalse woon. Hulle kom uit hul gate om die bietjie lewe wat daar nog te vinde is, dood te maak en op te eet. In die Jesus-tradisie is koning Herodes Antipas dikwels ’n jakkals genoem. Die bietjie wat oor was van God se mense, het hy kom vernietig. Hul grond is gevat en hulle moes swaar belastings betaal. Die jakkals het hulle van ’n toekoms beroof. Maar, profeteer Johannes, die koninkryk is naby. God kom en sal herstel bring. God se Gestuurde, die Messias, Jesus, sal dit doen.

Toe loop alles skeef en Johannes begin twyfel. Jesus kom nie met geweld om die jakkals te vernietig en Johannes te bevry nie. Jesus laat blindes sien en dowes hoor. Hy bring die goeie nuus aan hulle wat geen hoop gehad het nie. Só word Jesaja se profesie waar. Só kom die herstel. Maar baie neem aanstoot aan Jesus se manier van doen – genade bo vergelding. Ook Johannes neem aanstoot en word ’n struikelblok. 

Neem ons ook aanstoot aan genade bo vergelding? Begin ons twyfel wanneer dit vir ons persoonlik moeilik raak? As ons kan vreugde vind oor hoe God se herstel gekom het, sal ons kan meewerk om God se koninkryk te laat kom, om die woestyn te verander in grasveld, ’n plek van vrede en blydskap.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria/Nederlandssprekende Gemeente

 

16 November – Sing van liefde

2 Samuel 22: 17-20, 29-34

Hoe sien God jou? Voel jy geliefd, kosbaar in God se oë? Is God bly oor jou? Is God se liefde vir jou groot en ruim? Leef jy in God se lig en vrede, omring deur God se warmte? Wanneer die lewe gebeur, stuur God se hand jou en help jou oor struikelblokke? Voel jy veilig en geborge by God? Of dink jy God is teleurgesteld in jou, sien jou nie regtig raak nie? Jy is tog niks besonders nie, doen nie veel vir God of ander nie. Wie God se liefde nie ervaar nie, sal nie kan raaksien hoe God elke dag daar is nie. Hulle gaan maar alleen verder. Besluit self. Sukkel self. Maak planne en soek oplossings. 

Dawid se danklied sing oor hoe hy in alles net op God gereken het. Dit is nie omdat hy so goed, besonders of foutloos was nie. Inteendeel, hy was ’n gewone, feilbare mens. Maar hy kon God se liefde vir hom verstaan en ervaar. Daarom kon hy God se hand in sy lewe sien en het hy geliefd, bevryd en veilig gevoel.

Die Samuel-boeke vertel die geskiedenis van Israel en koning Dawid. Van al Dawid se Psalms haal Samuel net Psalm 18 hier aan. Die lied vat sy hele lewe saam. Hy staan op die punt om af te tree. Sy dae van militêre leierskap is verby. Deur sy hele lewe was God sy beskermer en redder. Soms was die nood groot: gevaar, bedreiging, ellende van alle kante. Die gedig beskryf dramaties hoe God tot sy redding kom en selfs die hele natuur inspan om te help.

Dawid se dankbaarheid is groot. Hy wil sy lig laat skyn. Hy het moed vir alles wat vir hom voorlê. Die gedig gaan oor ’n besondere verhouding met God. So lyk die lewe. So lyk geloof. Wie op God reken, sal nooit net uitgelewer wees aan die wêreld of eie ontoereikendheid nie. God se geliefdes leef oorwinnend. Weet, verstaan en ervaar jy dit ook?

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria/Nederlandssprekende Gemeente

 

15 November – Hoe’s jou hart?

Jeremia 12: 1-3a

In plaas van die gewone Hoe gaan dit met jou, het ons in die huis ’n speletjie gehad. Een vra: Hoe’s jou hart? Die antwoord: Pikgitswart, rym met hart. Almal lag. Eintlik is dit ’n ernstige vraag: Hoe ís jou hart?

Ons welsyn hang in twee opsigte af van ons hart. Is die hart wat klop in jou lyf gesond? Is wat in jou hart omgaan, soos ons in die spreektaal sê, gesond? Dit sluit in: gemoedstoestand, innerlike vrede, gesindheid, verhouding met God, lewensvreugde. Die lewe is gesond as hart-en-verstand een is, heel. Is ons heel-hartige of half-hartige gelowiges? Die Bybel praat nie oor “hart” in die wetenskaplike, mediese sin nie. Dit praat geloofstaal: die hart as die sentrum waar God se teenwoordigheid ervaar word. God is in jou hart. Jy is in God se hart. Hoe dit met jou gaan, hang af van hoe jou hart is. Is dit koud, hard en ongenaakbaar teenoor jouself en ander, is dit ver van God, gaan dit nie goed nie.

Jeremia sien die chaos in sy wêreld: korrupte leiers en regeerders, skynheilige godsdiensleiers en gelowiges. Hulle praat graag oor God, maar God is nie in hul hart nie. As profeet moes hy sê wat hy sien. Dit het hom nie gewild gemaak nie. Sy lewe was in gevaar. Hy wou by God weet: Wat nou? God moes, soos ’n regter in ’n hofsaak, alles beoordeel en uitspraak lewer oor wat reg is en wat nie. God moes ook Jeremia se hart toets, vra hy. God ken hom en sy gesindheid. God weet wat in sy hart omgaan. Al is die wêreld korrup, sy hart moet reg wees voor God.

Ons wêreld lyk nie veel anders nie. Die vraag is: Hoe’s jou hart? As die sentrum van jou bestaan die chaotiese, onregverdige wêreld vol korrupsie en skynheiligheid is – dit is waarop jy fokus, dit is waaroor jy kla – is die antwoord: Pikgitswart. Is jou hart en gesindheid by God wat jou ken en liefhet, is die antwoord: Goed, dankie.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria/Nederlandssprekende Gemeente

 

14 November – Kom op jou voete

Esegiël 2 – 3: 3

Gelowiges is God se hande en voete in hierdie wêreld, sê ons. God sien hoe dit hier gaan, het deernis met mense en het Jesus gestuur om te kom help. Jesus stuur ons. So word Esegiël deur God geroep en gestuur. Hy moet opstaan, op sy voete kom. Hy het ’n taak. Hy moet met mense gaan praat. Hulle is ongelukkig en moedeloos. Hulle wil nie hoor nie. Esegiël en sy mense leef as ballinge aan die Kebarkanaal, ver van hul eie land. Dit gaan sleg. Hul koning is wreed vermoor en die boodskap is duidelik: Daar is geen toekoms vir julle nie. Sit aan die Kebar word ’n uitdrukking van moedeloosheid, magteloosheid, hooploosheid in hul taal. Dit sê iets soos ons uitdrukking in sak en as sit.

Juis daar aan die Kebar roep God Esegiël: Kom op jou voete, staan op. Daar is werk om te doen. Esegiël ervaar hoe die Gees hom optel en op sy voete neersit. Die Gees inspireer hom, bring hom tot aksie en gee hom die krag om te doen wat hy moet doen – om die moedeloses te help. Sy boodskap: Alles voel nou doods en hopeloos, maar daar sál weer nuwe lewe kom. Want God is oral. God is nie net in die tempel of kerk nie. God is ook hier aan die Kebar waar julle in sak en as sit. Die teken wat God vir Esegiël gee, is dat hy die boekrol moet eet. So word God se woord deel van hom, deel van sy liggaam. Dit smaak soet soos heuning. Dit is lekker, dit gee vreugde. En waar die hart van vol is, loop die mond van oor.

Die vreugde moet gedeel word. Voete kom in beweging. Staan op. Gaan uit in die wêreld, daar waar mense sit aan die Kebar in sak en as. Deel die hoop en vreugde wat jy het met hulle. Dan kan die Gees ook daar nuwe lewe bring – hoop, heling en genesing. En mense kom weer op hul voete.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria/Nederlandssprekende Gemeente

 

13 November – Vier die volheid voluit

Nehemia 8: 10-13

Nehemia en sy mense was net terug uit ballingskap. Hulle het ’n tempel gebou, ’n plek om God saam te aanbid. Daar was God self teenwoordig, het hulle geglo. Op hierdie dag kom hulle saam vir die groot fees. Hulle was “voltallig” – mans, vroue, kinders, almal. Dit was nie vanselfsprekend in hul kultuur nie. Vroue en ander “minderes”, soos hulle dit in daardie tyd gesien het, kon gewoonlik nie verder kom as die voorhof van die tempel nie. Maar op hierdie feesdag geld mensgemaakte reëls van uitsluiting nie. Hulle was almal saam op die dag wat aan God gewy is.

Daar was stilte. Toe word God geprys en hulle antwoord amen. Esra lees uit die Skrif en die Leviete “preek” – verduidelik wat ’n verhaal van lank gelede nou in hul lewens vir hulle beteken. Toe hulle God se wil hoor, huil hulle. Daar kon verskillende redes wees vir die trane. Dalk was hulle so besig met hul daaglikse oorlewingstryd en die heropbou van hul lewe dat God ’n bietjie vergete gebly het. Dit kon trane van spyt gewees het. Wanneer ’n mens iets kosbaars herontdek, is jy spyt oor al die verkwiste tyd. Hoe kon ek vergeet – iets wat soveel waarde het vir my lewe? Dit kon ook trane van ontroering, verwondering wees. As die gevoel groter is as wat jou liggaam kan vashou, dan vloei die trane. Dalk was hulle ten diepste geraak deur die teenwoordigheid en hul ervaring van iets kosbaars, iets groots. Vervreemde mense voel weer tuis en raak diep bewus van God se groot genade.

Moenie huil nie, sê Esra, moenie treurig wees nie. Hierdie is ’n feesdag. Ons vier dit almal saam. Want die erediens so saam met God en mekaar is ’n fees. Ons loof God vir die skepping. Ons dank God vir die lewe. Ons luister na die woord se riglyne. Daaruit leer ons hoe om goed te lewe met God en mekaar. Dit maak vir ons ’n vol lewe moontlik. Vier die volheid voluit.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria/Nederlandssprekende Gemeente

 

12 November – Tem die tong

Jakobus 3: 1-12

Psalm 34: 13-14 sluit by Jakobus 3 aan: As iemand die lewe liefhet en ’n lang lewe begeer om die goeie te geniet, moet hy sy tong weerhou van kwaadpraat en sy lippe van leuens. Psalm 35: 28 beskryf hierteenoor hoe ons die tong op die regte wyse kan gebruik: My tong sal nie stil word oor u trou nie, dag vir dag sal ek U loof.

Hoe gebruik ek my tong? Die skade wat ons met die tong aanrig, is enorm. Dalk moet ons die groot Griekse filosoof Sokrates se toets gebruik voordat ons iets van iemand sê. ’n Kennis van Sokrates kom eendag by hom aan met die woorde: “Weet u wat ek so pas gehoor het van ’n goeie vriend van u?” “Hokaai,” antwoord Sokrates, “voordat jy vir my enigiets verder vertel, kan dit wat jy my gaan vertel die driedubbele filtertoets slaag?”

“Wat is die driedubbele filtertoets?” vra die man. “Die eerste filter is waarheid. Het jy seker gemaak dat dit wat jy my wil vertel die reine waarheid is?” “Wel, nie heeltemal nie, ek het dit ook maar so pas gehoor…” “Goed,” antwoord Sokrates, “jy weet nie of dit waar is of nie. Wat van die tweede filter, die filter van heilsaamheid. Is dit wat jy my wil vertel ’n goeie ding?” “Nee, inteendeel…”

“So,” antwoord Sokrates, “jy wil vir my iets vertel wat nie goed is nie, en jy is nie seker of dit die waarheid is nie. Kom ons probeer die derde filter, die filter van bruikbaarheid. Is dit wat jy my wil vertel van my vriend enigsins bruikbaar vir my?” “Nee, nie regtig nie…” “Wel, as dit wat jy vir my wil vertel nie waar is nie, nie goed is nie en ook nie bruikbaar is nie, waarom wil jy my hoegenaamd vertel?”

Kom ons filtreer meer gereeld ons woorde. Is dit waar? Is dit goed? Is dit bruikbaar? As die antwoord op enige van hierdie vrae “nee” is, laat die woorde liewers in die filter agter.

Dr Johan van Staden, Sionspoort

11 November – Glo en doen

Jakobus 2: 14-17

In Charles Schulz se klassieke strokiesprentreeks Peanuts tref ons eenmaal vir Charlie Brown en sy vriend Linus aan waar hulle deur diep sneeu stap. Die wind waai en die sneeu val. Hulle is albei warm en snoesig aangetrek met dik wolmusse, serpe, baadjies, wolhandskoene en sneeustewels. Dan sien hulle vir Snoopy die hond waar hy voor sy hondehok sit. Snoopy lyk erg verrinneweer deur die koue – honger en misrabel. Hy kyk hulle bewend en smekend aan. Charlie sê dan: Dit lyk of Snoopy baie koud kry. Linus antwoord: Beslis! Dalk moet ons iets vir hom doen sodat hy beter kan voel. Hulle stap dan nader en eers sê Linus: Wees vrolik, Snoopy. Charlie sê dan ook: Wees vrolik, Snoopy. Terwyl hulle verder aanstryk deur die sneeu, kyk Snoopy hulle in die laaste paneel met ’n vraende blik agterna – steeds bewend van die koue… 

Dit is asof die kunstenaar Jakobus 2: 14-17 in gedagte gehad het toe hy die strokie geskep het. Jakobus skryf vir mense wie se geloofslewe net in hul koppe afspeel en dalk van daar af nou en dan hul harte bereik, maar nooit by die hande uitkom nie. Kop, hart en hand moet saamwerk in ’n fyn balans en harmonie in ’n betekenisvolle geloofslewe. Ons meelewing moet oorgaan in aksie.

Die Christelike godsdiens se doel was nooit om net oordink te word nie. Dit was van die begin af primêr ’n doen-godsdiens – ’n aksie wat die nood van ander raaksien en hand uit die mou steek en poog om iets daaraan te doen. Selfs waar Jesus leerstellige argumente met sy teenstanders aanknoop, is dit om vir hulle ’n goeie leefwyse te leer en om die lewens van mense te verbeter. In plaas daarvan om te veroordeel, voor te skryf en opinies op ander af te dwing, volg Hóm wat altyd ander se lewens verbeter het, veral dié op die rand van die samelewing. Sit diens terug in jou godsdiens, en God sal ook deel wees van jou godsdiens.

Dr Johan van Staden, Sionspoort

10 November – Maak ’n merk

Johannes 20: 19-21

In ’n televisieprogram vertel kinders dat hul grootste lewensambisie is om beroemd te wees. Die onderhoudvoerder vra dan vir een dogtertjie waarom sy beroemd wil wees. Sy antwoord: “Want ek wil die hele tyd op TV wees!” “En hoekom wil jy die hele tyd op TV wees?” “Mmm, ek weet nie… ek wil net…”

Elke mens, nie net kinders nie, probeer “iets” wees en sy of haar “merk” maak. Maar ongelukkig is ons net stof en die geringste briesie sal ons wegwaai, as dit nie vir Christus was nie. Nee, Hy was nie heeltyd op TV nie, Hy was nie belangrik in die oë van die wêreld nie, Hy het ook nie vanaf ’n hoogte op ander neergesien nie. Hy was sagmoedig en nederig. Hy het langs stowwerige agterstrate met arm randfigure gesit en gesels, siekes genees en hooplose hulpeloses gehelp. Maar sy impak was reusagtig en permanent. Hy wou niks vir Homself toe-eien nie. Hy het vir sy volgelinge gesê: “Ek stuur julle nou, gaan wees soos Ek. Dit is hoe julle ’n merk gaan maak wat niemand kan uitwis nie”.

God gebruik doodgewone mense om ’n buitengewone merk op die wêreld te laat. Moenie toelaat dat jou selfwaarde bepaal word deur ander mense en hul verwagtinge van jou nie. Moet ook nie vergelyk nie – wees net die beste JY wat jy kan wees.

Dalk lê die probleem by ’n oormatige kommer oor ander se opinie van my. Wat gaan die mense van my sê? Dis bevrydend om nie volgens die verwagtinge van mense te leef nie. Kry ’n tweede opinie oor jouself! Maak seker dit is God se opinie.

Dit laat my dink aan die wanhopige kreet van die jonge Tiemie in PG du Plessis se klassieke Siener in die suburbs: “Ek wil van geweet wees, Ma!” Wil jy ook van geweet wees? Weet jy wat? Daar is Iemand wat van jou weet, wat elke oomblik van elke dag aan jou dink – en Hy dink jy is baie spesiaal.

Dr Johan van Staden, Sionspoort

9 November – Waardeer wat jy het

Lukas 9: 57-62

Na al sy wedervaringe het die skrywer Robert Frost verklaar dat hy alles wat hy van die lewe geleer het met drie woorde kan opsom: Dit gaan aan!

Die lewe gaan aan. Wat hou ons nog terug? Vorige mislukkings of teleurstellings dalk? Onthou dan: Die lewe gaan nie daaroor om die beste te wéés nie, maar om jou beste te dóén. Mislukking bied aan ons die geleentheid om weer te begin – net ’n bietjie wyser. Soms is dit wat lyk soos die slegste ding wat met jou kon gebeur het, die heel beste ding wat met jou kon gebeur het.

Sommige mislukkings is onafwendbaar. Dit is onmoontlik om te lewe sonder om langs die pad met iets te misluk – tensy jy so versigtig leef dat dit voel asof jy nooit gelewe het nie. So ’n lewe is in elk geval geen klinkende sukses nie. Moenie hand aan die ploeg slaan en aanhou omkyk nie – laat die dinge van gister agter. Gryp die dag van vandag aan en gee jou alles. Strek jou uit na wat voor is. God het hierdie dag aan ons geskenk. Kom ons laat dit tel. Maak die beste van elke genade-oomblik. Vandag is die eerste dag van die res van jou lewe, het die radio-omroeper Fanus Rautenbach mos graag gesê.

In die rolprent Cast Away speel die akteur Tom Hanks die rol van die enigste oorlewende van ’n vliegongeluk wat op ’n verlate eiland uitspoel. Daar voer hy ’n verbete stryd om aan die lewe te bly. Op ’n dag sê hy: Moet nooit moed opgee nie, môre kom die son weer op en wie weet wat met die gety gaan uitspoel.

Ons is in groot moeilikheid wanneer ons begin glo die beste lê iewers agter ons. Nee, die beste lê voor ons. Jou beste dae en jou beste jare lê voor jou. Ons hoef nie te weet wat môre gaan oplewer nie, al wat ons nodig het om te weet is dat God daar gaan wees. Dit is genoeg.

Dr Johan van Staden, Sionspoort

8 November – Kyk vorentoe en leef vorentoe

Lukas 9: 57-62

Na al sy wedervaringe het die skrywer Robert Frost verklaar dat hy alles wat hy van die lewe geleer het met drie woorde kan opsom: Dit gaan aan!

Die lewe gaan aan. Wat hou ons nog terug? Vorige mislukkings of teleurstellings dalk? Onthou dan: Die lewe gaan nie daaroor om die beste te wéés nie, maar om jou beste te dóén. Mislukking bied aan ons die geleentheid om weer te begin – net ’n bietjie wyser. Soms is dit wat lyk soos die slegste ding wat met jou kon gebeur het, die heel beste ding wat met jou kon gebeur het.

Sommige mislukkings is onafwendbaar. Dit is onmoontlik om te lewe sonder om langs die pad met iets te misluk – tensy jy so versigtig leef dat dit voel asof jy nooit gelewe het nie. So ’n lewe is in elk geval geen klinkende sukses nie. Moenie hand aan die ploeg slaan en aanhou omkyk nie – laat die dinge van gister agter. Gryp die dag van vandag aan en gee jou alles. Strek jou uit na wat voor is. God het hierdie dag aan ons geskenk. Kom ons laat dit tel. Maak die beste van elke genade-oomblik. Vandag is die eerste dag van die res van jou lewe, het die radio-omroeper Fanus Rautenbach mos graag gesê.

In die rolprent Cast Away speel die akteur Tom Hanks die rol van die enigste oorlewende van ’n vliegongeluk wat op ’n verlate eiland uitspoel. Daar voer hy ’n verbete stryd om aan die lewe te bly. Op ’n dag sê hy: Moet nooit moed opgee nie, môre kom die son weer op en wie weet wat met die gety gaan uitspoel.

Ons is in groot moeilikheid wanneer ons begin glo die beste lê iewers agter ons. Nee, die beste lê voor ons. Jou beste dae en jou beste jare lê voor jou. Ons hoef nie te weet wat môre gaan oplewer nie, al wat ons nodig het om te weet is dat God daar gaan wees. Dit is genoeg.

Dr Johan van Staden, Sionspoort

7 November – Moenie bang wees nie

Jesaja 43: 1-7

Moenie bang wees nie! Vrees kan vernietigend wees. Dit stroop ons van lewensgenot, energie en selfvertroue. Soms kan dit selfs patologies wees – en dan benodig ons terapie. Daar is ook elke dag se rasionele vrese wat noodsaaklik is vir ons veiligheid waarmee ons dikwels moet saamleef. Dan is daar is ook baie onnodige vrese wat erg destruktief op ons lewens kan inwerk. Vrese waarvan ons maar gerus ontslae kan raak. Dink maar aan vrees vir die onbekende; of vrees vir ’n emosionele verbintenis; of vrees vir teleurstelling; of vrees vir verwerping.

Soms kruip vrees weg agter ’n oënskynlik onverwante emosie en dan sukkel ons om dit as vrees te herken. Bekommernis is verskuilde vrees – vrees vir die toekoms. ’n Minderwaardigheidsgevoel is soms verskuilde vrees – ’n vrees vir wat ander mense van my dink. Erge spanning kan dikwels teruggevoer word na ’n vrees vir mislukking. ’n Oormatig kritiese ingesteldheid teenoor ander is ook die gevolg van vrees – die onderliggende vrees dat mense gaan agterkom dat ek eintlik nie eg is nie, nie is wat ek voorgee om te wees nie. Diegene wat so haastig is met hul oordele en veroordeling verdoesel heel moontlik hul eie vrees om uitgevang te word.

Daardie vreesagtige gevoel gaan nog al ons drome verwoes. Raak ontslae daarvan – raak vry. Ons kan tog nie so aangaan nie. Vervang vrees met geloof. Geloof kan die vrees permanent verdryf. Vrees vergeet van God; geloof weet God is altyd daar. Vrees klou vas aan die bekende; geloof tree soms uit die lig na die donker, juis om lig in die donker te wees. Vrees is onbuigsaam; geloof pas aan. Vrees is passief; geloof is aktief. Vrees en bekommernis is beste vriende; geloof en bekommernis is grootste vyande. Vrees slaan gereeld hand aan die ploeg en kyk terug; geloof laat die verlede in die verlede en kyk vorentoe. Vrees omarm die leuen; geloof verkies die waarheid. Vrees laat mense verwelk; geloof laat mense blom.

Eintlik hoef ek niks te vrees nie behalwe vrees self.

Dr Johan van Staden, Sionspoort

6 November – Gebruik die tyd wat die Here gee

2 Petrus 3: 1-18

Van die vroegste tye af bespiegel mense oor wanneer die wederkoms van die Here gaan plaasvind. In 2 Petrus 3: 8-9 word gelowiges bemoedig met die verduideliking dat die Here se tyd nie soos ons tyd werk nie. Vir die Here is een dag soos duisend jaar en duisend jaar soos een dag. Die feit dat die wederkoms gaan plaasvind, is egter seker. Die dag van die Here sal so onverwags soos ’n dief kom. Dus, al weet ons nie wanneer nie, moet ons met die verwagting leef dat die dag spoedig kan kom.

Ons leef nou reeds in die laaste dae voor die wederkoms; dit maak nie saak hoe lank dit nog gaan duur nie. Byna tweeduisend jaar gelede het die apostel Petrus ook al met mense te doen gehad wat met die gedagte van die wederkoms gespot het en gesê het: En wat het nou geword van die belofte van sy wederkoms? Nee, sê Petrus, die Here stel nie sy koms uit nie; inteendeel, Hy is geduldig met ons (ook met die spotters), omdat Hy nie wil hê dat iemand verlore gaan nie, maar dat almal hulle moet bekeer (2 Pet 3: 3-9). Die skynbare “vertraging” van die wederkoms is nie ’n uitstel van God se belofte nie, maar ’n bewys van God se liefde en geduld wat elkeen die geleentheid wil gee om gered te word.

Ons moenie wonder oor wanneer die wederkoms sal plaasvind nie. Ons weet die wederkoms sal plaasvind. Kom ons gebruik die tyd wat die Here aan ons gee om meer toegewy aan Hom te lewe en ons aan die Heilige Gees te onderwerp sodat ons vlekkeloos en onberispelik kan wees voor God. Juis omdat ons weet hoe seker Christus se wederkoms is en ook hoe finaal sy oordeel oor lewendes en dooies is, moet ons God se liefde en regverdigheid in Jesus Christus verkondig. Dit is immers God se wil dat die mense hulle van hul sonde sal bekeer. Laat ons daarom aanhoudend bid Laat u koninkryk kom, en laat ons as koninkryksburgers lewe.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

5 November – Waaksaam en nugter vir die koms van Jesus Christus

1 Tessalonisense 5: 1-11

Vir gelowiges is daar geen twyfel oor die wederkoms van Jesus Christus nie. Die wederkoms is net so waar as wat Jesus se geboorte, kruisiging en opstanding waar is, omdat Jesus self gesê het dat Hy sal terugkeer om oor die lewendes en die dooies te oordeel. Toe Paulus in Tessalonika die evangelie van Jesus verkondig het, het hy hulle vertel van die dag van die Here. Om aan hierdie gelowiges en vir gelowiges vandag die sekerheid van die wederkoms van Jesus te bevestig, sê Paulus dat dit nie nodig is om oor die tyd van die wederkoms te skryf nie, want gelowiges weet dat die dag van die Here soos ’n dief in die nag sal kom. Wanneer mense begin dink dat dit nog eintlik baie lank is voor die wederkoms en onverskillig lewe, sal die wederkoms hulle skielik oorval soos die geboortepyne ’n swanger vrou oorval.

Met hierdie twee beelde oor die skielike, onverwagse en onvermydelike koms van die Here Jesus Christus, lei die Heilige Gees gelowiges om altyd gereed, nugter en waaksaam te wees. Gelowiges sal dan nie verras wees wanneer Christus kom en die einde van die wêreld aanbreek nie. Soos ’n swanger vrou die geboorte van haar kind verwag, weet gelowiges dat Christus skielik en beslis gaan kom, dit is onvermydelik, daarom wag hulle en is hulle altyd gereed vir sy koms. Om waaksaam en nugter te wees, moet gelowiges geloof en liefde as borsharnas aanhê en die hoop op verlossing as helm op die kop. Geloof is hierdeur op God gerig, liefde op die liefde vir God en ander mense, en hoop op die toekoms, in die besonder op die koms van Jesus Christus. ’n Gelowige wat in geloof, liefde en hoop lewe, is ’n nugter en wakker mens. Die koms van Christus en die einde van die wêreld is vir die gelowiges nie skrikwekkend nie, maar ’n heerlike vooruitsig. Hulle sien daarna uit en is gereed daarvoor.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

4 November – Uitsig op die wederkoms gee troos

1 Tessalonisense 4: 13-18:

Die wederkoms van Christus is ’n belangrike tema in die briewe van Paulus. Die vroeë Christene was oortuig dat hulle in die eindtyd geleef het en dat die Here enige oomblik weer sou kom. Toe die Tessalonisense vervolg en verdruk is, het hulle hul hoop daarop gevestig, maar toe die wederkoms nie so gou gekom het soos hulle verwag het nie, word hulle gerusgestel: Wanneer die bevel gegee word en die stem van die aartsengel en die trompet van God weerklink, sal die Here self uit die hemel neerdaal. Allereers sal dié wat in Christus gesterf het, uit die dood opstaan; daarna sal ons wat nog lewe, saam met hulle op die wolke weggevoer word, die lug in, die Here tegemoet. En so sal ons altyd by die Here wees. By die wederkoms gaan al die gelowiges deel hê aan die triomftog van Jesus Christus. Hulle sal eers deel in die opstanding uit die dood, en dan ook deel in die hemelvaart saam met die Here om ewig by die Here te wees.

Nadat Paulus oor die wederkoms van die Here gepraat het, volg ’n belangrike opdrag: Troos mekaar dan met hierdie woorde. Vertroosting en bemoediging is kenmerkend die werk van die Heilige Gees. Hy is die Trooster wat deur Christus gestuur is om in gelowiges te werk en hulle aan te spoor om mekaar ook te bemoedig en te vertroos. Die klem lê daarop dat ons as gelowiges onder alle omstandighede mekaar moet bemoedig. As medegelowiges wat ons hoop op die wederkoms van Jesus Christus vestig, is ons saam verantwoordelik om aan die blydskap van die evangelie vas te hou en saam die dag van Christus tegemoet te gaan. Weens die feit dat ons in hierdie lewe en in die lewe na die dood aan God behoort, is dit belangrik dat ons as gelowiges geesdriftig moet wees om medegelowiges te bemoedig en te vertroos en daardeur ook self bemoedig en vertroos te word.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

3 November – Jesus kom weer en sal ons na Hom toe neem

Johannes 14: 1-14

Jesus verstaan sy agterblywende volgelinge se posisie. Daarom gee Hy aan die dissipelkring, maar ook aan elkeen van ons in ons stryd hier op aarde, die heerlikste troos. Die Here Jesus het vir sy dissipels gesê Hy gaan om vir hulle plek gereed te maak in die huis van sy Vader. Daarna kom Hy terug en sal Hy hulle na Hom toe neem sodat hulle ook kan wees waar Hy is. Hierdie versekering was nodig vir die dissipels wat die Here se hemelvaart as ’n groot verlies gesien het. Daar was by hulle ’n vurige begeerte om Jesus altyd by hulle te hê, nie net omdat hulle so besonder geheg aan Hom was nie, maar ook omdat die dissipels wat Jode was, die gedagte van weggaan nie kon rym met die langverwagte Messias nie.

Daar is baie dinge waaroor ons ons in hierdie wêreld kan ontstel, maar Jesus verseker ons dat dit nie nodig is nie. Onthou, Hy is besig om vir ons plek in die hemel voor te berei. Die beeld van die huis met die baie woonplek is die beeld van ’n Midde-Oosterse paleis, waar daar ook ’n kamer vir elkeen van die koning se kinders is. Daar was dus meer as genoeg woonplek vir elkeen. Daarom sê Jesus ook: Julle moet nie ontsteld wees nie … In die huis van my Vader is daar baie woonplek. Ons hoef nie angstig rond te kyk en ontsteld te wees nie, want Jesus Christus is besig om vir ons plek gereed te maak by die Vader, en gaan ons eendag kom haal sodat ons ook kan wees waar Hy is. Dit is ons as koningskinders se troos dat Jesus die Weg en die Waarheid en die Lewe na die Vader toe is. Die sekerheid dat Jesus weer gaan kom, vra egter dat ons ons intussen sal voorberei vir sy koms. As die aardse stryd vir ons ondraaglik word, onthou die bestemming wat op ons wag – die Vaderhuis by God!

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

2 November – Die dag en uur van die wederkoms

Matteus 24: 32-44

Hier praat Jesus verder oor sy wederkoms: En leer van die vyeboom hierdie gelykenis: Wanneer sy tak al sag word en sy blare uitbot, weet julle dat die somer naby is. So weet julle ook, wanneer julle ál hierdie dinge sien, dat dit naby is, voor die deur (OAV).

In die profetiese rede maak die Here Jesus dit duidelik dat die mense wat nie voorbereid is op sy wederkoms nie, daardeur verras sal word. Die koms van die Seun van die mens sal so blitsig soos weerlig wees. Niemand weet wanneer die oomblik sal aanbreek dat Hy kom nie, ook nie die engele in die hemel nie. Selfs nie die Seun nie. Net die Vader weet wanneer dit sal wees, en Hy sal kom met groot krag en majesteit op die wolke, onverwags soos ’n dief in die nag (1 Tess 4: 16, 5: 2). Of soos ’n weerligstraal met die stem van ’n aartsengel en geklank van die basuin van God (Matt 24: 27, 30). Die kort antwoord is dat die wederkoms naby is, voor die deur (verse 32-33), dat hierdie geslag dit nog sal beleef (verse 34-35), en dat dit onverwags sal wees omdat die dag en uur onbekend is (verse 36-44).

In die tyd wat Jesus se wederkoms voorafgaan, sal die grootskaalse ontheiliging van alles wat heilig is, gesien kan word. Soos in die dae van Noag, voordat die sondvloed die destydse wêreld getref het, het die mense soos gewoonlik ook geëet en gedrink en getrou totdat die ramp hulle oorval het. In die tyd waarin ons leef, lyk dit dikwels nie anders nie en word Christelike gesinswaardes, norme en moraliteit afgetakel. Wat voorop staan, is die mens se liefdelose vergrype, eie wil, genot en begeertes. Dit beskryf die hedendaagse mense wat rustig hul daaglikse gang gaan sonder om die Here Jesus se naderende wederkoms te verwag. Die Here Jesus waarsku sy volgelinge om waaksaam en gereed te wees vir sy koms, omdat die Seun van die mens kom op ’n uur dat julle dit nie verwag nie.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

1 November – Dan sal hulle die Seun van die mens sien

Matteus 24: 3-14

Die Here Jesus het gewaarsku dat sy volgelinge uitdagings en moeilike tye in die lewe kan verwag. Die dissipels vra dan vir die Here wanneer die dinge sal gebeur en wat die teken van sy koms en die einde van die wêreld sal wees. Hy het wel die moeilike tye voorspel wat sal aantoon dat sy wederkoms naby is, maar ook gesê hoe gelowiges moet reageer wanneer die dinge gebeur. Hy het hulle gewaarsku teen die valse christusse wat mense sal mislei, vervolging, liefdeloosheid, oorloë, voedseltekorte en natuurrampe wat die geboortepyne van die nuwe tyd aandui. Selfs die verwoesting van die tempel in Jerusalem word as deel van die wederkoms gesien. Dan stel die Here dit duidelik: Wie tot die einde volhard, sal gered word.

Deur die gelowiges vroegtydig te waarsku, toon die Here sy besorgdheid oor sy volgelinge. Gelowiges ken nie die tyd wanneer uitdagings en moeilike tye in die lewe op hul felste sal wees nie, daarom moet gelowiges twee dinge doen: Eerstens moet ons sorg dat ons liefde teenoor God en mekaar nie verkoel en ongeregtigheid en liefdeloosheid ons lewe oorneem nie. Tweedens moet ons ook lyding kan verduur ter wille van die Here Jesus Christus, wat nie teruggedeins het om vir ons sondes te sterf nie.

Ondanks die geskreeu en gespot van die wêreld, volhard gelowiges in hul geloof in Jesus Christus as hul ewige Verlosser en hoor hulle sy lewende Woord om gereed te wees wanneer die wederkoms aanbreek. Watter troos in onseker tye en chaos om te weet: Ons behoort aan die Here en niks of niemand sal ons uit sy hande ruk nie. Dit beteken dat ons elke dag moet waak en bid dat die Heilige Gees aan elke gelowige die krag sal gee om tot die wederkoms te volhard in die geloof, want: Wie tot die einde volhard, sal gered word.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

31 Oktober – Rampe en vervolging ter wille van Christus

Matteus 24: 3-14

Die Here Jesus het gewaarsku dat sy volgelinge uitdagings en moeilike tye in die lewe kan verwag. Die dissipels vra dan vir die Here wanneer die dinge sal gebeur en wat die teken van sy koms en die einde van die wêreld sal wees. Hy het wel die moeilike tye voorspel wat sal aantoon dat sy wederkoms naby is, maar ook gesê hoe gelowiges moet reageer wanneer die dinge gebeur. Hy het hulle gewaarsku teen die valse christusse wat mense sal mislei, vervolging, liefdeloosheid, oorloë, voedseltekorte en natuurrampe wat die geboortepyne van die nuwe tyd aandui. Selfs die verwoesting van die tempel in Jerusalem word as deel van die wederkoms gesien. Dan stel die Here dit duidelik: Wie tot die einde volhard, sal gered word.

Deur die gelowiges vroegtydig te waarsku, toon die Here sy besorgdheid oor sy volgelinge. Gelowiges ken nie die tyd wanneer uitdagings en moeilike tye in die lewe op hul felste sal wees nie, daarom moet gelowiges twee dinge doen: Eerstens moet ons sorg dat ons liefde teenoor God en mekaar nie verkoel en ongeregtigheid en liefdeloosheid ons lewe oorneem nie. Tweedens moet ons ook lyding kan verduur ter wille van die Here Jesus Christus, wat nie teruggedeins het om vir ons sondes te sterf nie.

Ondanks die geskreeu en gespot van die wêreld, volhard gelowiges in hul geloof in Jesus Christus as hul ewige Verlosser en hoor hulle sy lewende Woord om gereed te wees wanneer die wederkoms aanbreek. Watter troos in onseker tye en chaos om te weet: Ons behoort aan die Here en niks of niemand sal ons uit sy hande ruk nie. Dit beteken dat ons elke dag moet waak en bid dat die Heilige Gees aan elke gelowige die krag sal gee om tot die wederkoms te volhard in die geloof, want: Wie tot die einde volhard, sal gered word.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

30 Oktober – Die Here maak my deel van sy wonders

2 Konings 6: 1-7

Hierdie was ’n moeilike tyd in Israel se geskiedenis. Die konings van daardie tyd het nie meer omgegee oor God se woord nie. Dis dan eintlik snaaks dat die profete meer geword het, dat die vertrek te klein geword het waar Elisa die jong profete moes oplei. Hy het ingestem dat hierdie jong profete die vertrek kon groter bou en hy het selfs saamgegaan toe hulle gaan hout kap. En toe gebeur dit dat ’n byl in die water val, en hierdie jong profeet kon dit nie vervang nie. Ons lees dan dat Elisa hom gehelp het, maar dan gebeur daar iets baie eienaardig. Elisa het vir die jongman ’n opdrag gegee: Haal dit uit. En die jong profeet het gebuk en die byl uit die water gehaal. Hier het iets baie spesiaal gebeur. Die Here het ’n wonder deur Elisa gedoen, en Hy het die jong profeet daarby betrek.

Kan die Here ’n wonderwerk deur ons ook laat gebeur? Natuurlik! Die beter vraag is, is ek bereid om soos die jong profeet my hand uit te strek en dit te vat? Dis nie altyd so maklik nie. Ek het dalk seergekry en oor tyd het ek geleer om nie te vertrou nie. Dalk sal ek vergeef, maar nooit vergeet nie. Dalk twyfel ek in God se liefde vir my. Kan die Here deur ’n nietige sondaar soos ek werk? Natuurlik kan Hy, die onmoontlike is vir God moontlik. By God kan daar geloof en vertroue wees, selfs al kry ek swaar. Daar kan opregte vergifnis en verdraagsaamheid wees. Daar kan versoening tussen vyande wees. Ek kan weer bemoedig en versterk word en kans sien vir die dag.

Ons kan ook vandag betrokke wees by die Here se werke. Ons kan die Here se teenwoordigheid en betrokkenheid in ons eie lewens ervaar, en ons kan vir ander ook ’n wonderwerk laat gebeur. Is ek bereid om soos die jong profeet my hand uit te strek, en dit te vat?

Ds Pieter Rossouw, Sannieshof

29 Oktober – Die Here sal vandag voorsien

2 Konings 4: 42-44

Hierdie gedeelte het ’n interessante ooreenkoms met nog ’n verhaal in die Bybel. Dink ’n bietjie hoe Jesus se dissipels ook daarteen geskop het toe Hy hulle gevra het om vir duisende mense kos te gee met vyf brode en twee vissies. As ons daaroor gaan dink – dit is nie moontlik nie! En dan onthou ons dat die Here self betrokke was. Hy het nie net eenkant gestaan en kyk hoe sy mense swaarkry nie. Hy het ingegryp en gehelp.

Party dae voel dit of ons ook nie baie het nie. Ons kan dink aan drie eenvoudige voorbeelde. Vandag het ek nie baie geduld nie, dalk is ek ’n bietjie moedeloos, miskien is ek onseker. Hoe kan ek my bietjie brood met ’n ander ook gaan deel? Ek het nie eens genoeg geduld vir myself nie, hoe kan ek met ’n ander geduldig wees? Ons almal weet hoe dit voel om moedeloos, sonder energie of lewenslus te wees. Hoe gaan ek ander kan bemoedig en versterk as ek self so sleg voel? Ons almal ken onsekerheid, so asof daar nie grond onder my voete is nie. Hoe kan ek ’n ander nog vertel van geloof en vertroue? En dan gaan tel ek my seëninge en ek sien weer wat die Here alles vir my gee. Ek sien weer die liefde raak, die geduld wat God met my het, die volharding wat Hy vir my gee, die hoop, geloof, barmhartigheid, versterking. Die Here rus ons elke dag toe met sy gawes, en dis wat ons met mekaar moet gaan deel. Al voel dit of jy te min het, die Here wil vandag deur jou ’n wonder doen!

Doen gerus die volgende oefening en dan kyk jy hoe die teks vir jou oopmaak: Lees weer dieselfde gedeelte, maar vervang die woord slaaf met jou eie naam en hoor hoe die teks dan klink…

Mag hierdie vir jou ’n geseënde dag wees met al die rykdom van God se gawes!

Ds Pieter Rossouw, Sannieshof

28 Oktober – Kyk vandag mooi waar God in jou lewe werk

2 Konings 4: 38-41

Ons lees in hierdie verhaal dat een van die jong profete per ongeluk wilde ranke in die bredie gaan insny het. Die jong profete sou nie doodgegaan het nie, maar hierdie ranke het die bredie oneetbaar bitter gemaak. Elisa sê toe dat hulle meel moet ingooi om die bitter smaak uit te haal.

Hierdie verhaal klink nie na ’n vreeslike groot wonderwerk nie, eintlik klink dit maar na ’n baie alledaagse storie. Ons almal het al die fout gemaak om te veel speserye oor die kos te gooi, of die resep verkeerd te lees. Wat is nou meer alledaags as dit? En juis daarin lê ons boodskap. Elisa was nie nét met wonderwerke besig nie, ook in sy alledaagse roetine het hy die Here se werk gedoen. Hy het nie net vir konings en belangrike mense tyd gehad nie, maar ook vir ’n jong profeet wat ’n fout gemaak het. Net so gee die Here ook vir ons om; dit maak nie saak waar my plek in die samelewing is of hoe mense na my kyk nie. Ons leer uit hierdie verhaal dat God ook omgee vir siekes, vir armes, dit wil sê, vir mense wat uitgestoot is. Hy gee om vir ons oumense en ons kinders. Hy gee om vir hulle wat hartseer en alleen is en hulle wat desperaat en moedeloos is. God gee selfs om vir sondaars.

Die Here se werke is nie almal groot en asemrowend nie. Partymaal is dit maar klein en alledaags. Dis iets wat ons baie maklik as vanselfsprekend aanvaar. Soms is die Here se werke so klein dat ons goed moet oplet om dit raak te sien… Dis so sag dat ons mooi moet luister om dit te hoor… Kom ons maak vandag ’n punt daarvan om weer mooi op te let hoe die Here in ons lewens werk. En dan gaan ons vanaand op ons knieë om vir Hom dankie te sê vir al die klein dingetjies wat Hy vandag vir ons gegee het.

Ds Pieter Rossouw, Sannieshof

27 Oktober – Neem vandag Jesus se juk op

Matteus 11: 25-30

Dit het nie altyd goed gegaan met Jesus se bediening nie. Die Fariseërs en skrifgeleerdes het Hom oral gevolg en fout gesoek. Hulle wou van Hom ontslae raak. As hulle dan sulke groot dienaars van God was en Jesus was God se Seun, hoekom was Hy dan vir hulle ’n bedreiging? Hulle was so slim en geleerd dat niemand meer vir hulle iets kon vertel nie. Hulle het eerder op hul eie vermoëns en hul status vertrou, en in die proses het hulle God se Seun heeltemal misgekyk. Hul geleerdheid en status het nou vir hulle ’n juk en ’n las geword.

Dis wat met ons ook gebeur as ons nie eerste ons vertroue in God stel nie. Jesus het gekom om ons van ons laste te bevry, maar dan kies ons om eerder swaar te kry. Die oomblik as ek só begin staatmaak op my kennis dat ek nie meer na God luister nie, dan is ek soos daardie os wat die hele dag in die warm son moet swaarkry. Of as ek eerder op my finansiële vermoëns vertrou, op my voorkoms, my sterk persoonlikheid of enige ander gawe. As daar goed is wat maak dat ek die Here miskyk, dan is Jesus se waarskuwing vir my ook bedoel.

Ons weet die lewe is nie altyd maklik nie. Maar ons hoef nie moedeloos te word nie. Die Here is naby aan ons, Hy vra dat ons op Hom sal vertrou en na sy woorde sal luister. Kom ons waak daarteen om só op ons eie vermoëns te vertrou dat ons al die swaar van die lewe op ons eie skouers wil dra. Laat ons vandag Jesus se juk opneem, dan hoef ons nie meer alleen aan te sukkel nie. Daar sal steeds moeilike tye wees, maar nou is daar hoop. God sal nie net vir ons rus gee nie, Hy sal ons ook versterk. Kom ons neem vandag Jesus se juk op – ons sal nie spyt wees nie.

Ds Pieter Rossouw, Sannieshof

26 Oktober – Ek is ook ’n “geneser”

Matteus 4: 23-25

In Jesus se tyd het die mense anders oor siekte gedink as ons. Vir ons is siekte net ’n liggaamlike probleem. In Jesus se tyd was dit ’n bietjie meer ingewikkeld. As jy ’n ernstige of ’n aansteeklike siekte gehad het, het die mense geglo dat die Here jou straf vir ’n groot sonde wat jy gedoen het. En omdat jy nou onrein was, kon jy nie normaal met jou lewe aangaan en tussen mense wees nie. Behalwe vir die fisiese swaarkry, het jy ook swaargekry in jou godsdiens en omdat jou gemeenskap jou verwerp het.

Ons lees dat Jesus die mense genees het. Hy doen sy Naam gestand. Jesus beteken die Here red. Hy genees nie net hul liggame nie, Hy bring totale redding en herstel. Omdat hulle nou genees is, is hul verhouding met God, met ander mense en ook met hulself weer herstel. Matteus wys in hierdie gedeelte dat siekte, sonde en dood nie die laaste sê oor ons lewens het nie. Jesus is nog steeds die Here oor ons lewens.

Nou vra Jesus dat ons sal voortgaan met sy werk. Maar dis onmoontlik! Ons kan mos nie wonders en genesings doen soos wat Jesus gedoen het nie. Dis ook nie wat Hy van ons vra nie. Hy vra dat ons Hom moet volg, dat ons van Hom sal leer. Hy vra dat ons gehoorsaam aan God sal wees, dat ons sal leef uit sy vermoë.

Kom ons vra vandag vir onsself: Bring ek met my optrede vir ander “genesing” en “herstel”, of veroorsaak ek “siekte”? Help ek mense om weer moed te skep en God se wil beter te verstaan? Kan ander God se liefde en goedheid in my woorde hoor? Is my gedagtes vol van die Heilige Gees se insig en teenwoordigheid? Gaan ek, met ander woorde, aan met Jesus se werk? Al is ek miskien nie ’n dokter nie, met Jesus se krag het ons elkeen vandag die geleentheid om vir mekaar “genesers” te wees.

Ds Pieter Rossouw, Sannieshof

25 Oktober (Hervormingsfees) – Het ek ’n dokter nodig?

Matteus 9: 9-13

Wat is die verskil tussen mense wat ’n dokter, dit wil sê, vir Jesus nodig het, en mense wat Jesus nie nodig het nie? Die Fariseërs het Jesus oral gevolg en geluister na alles wat Hy sê. Hulle het egter nie geluister omdat hulle meer van God se koninkryk wou leer nie; hulle wou Hom uitvang as Hy dalk ’n fout maak. Die sondaars het met ander ore na Jesus geluister. Ja, hulle was sondaars en hulle het dit geweet. Daarom het hulle ook geweet dat hulle Jesus se hulp nodig het. Hulle was ontvanklik vir sy woord. Hulle het alles gelos waarmee hulle besig was en vir Jesus gevolg. Baie van hierdie sondaars het tot werklike vaste en opregte geloof gekom. Hulle het geweet dat hulle sondig is, daarom het hulle hierdie geleentheid met albei hande aangegryp. En daar lê die verskil…

Met watter ore luister ék na Jesus? Luister ek om kritiek te lewer, om verskonings en redes uit te dink? Of is ek ontvanklik vir God se woord, al maak dit my partymaal ’n bietjie ongemaklik? Leef ek as ’n dissipel van Jesus, al is ’n dissipel se optrede partymaal ’n bietjie vreemd in die oë van die wêreld?

Een van die groot lesse wat ons uit die Hervorming geleer het, is dat jy nooit moet dink dat jy alles van die geloof weet of dat jy die finale sê het nie. As kerk moet ons altyd weer teruggaan na die Woord. Ons moet altyd weer saam met mekaar kyk, weer dink, weer gesels, weer luister. Kom ons doen dit vandag ook in ons eie lewens. Kom ons toets weer ons lewens aan God se Woord. Kom ons gaan toets weer dit wat ons dink, wat ons sê. En dan vra ons vir onsself: Hoe ontvanklik is ek vir die Heilige Gees, maak ek my hart gretig oop as Hy klop? Gryp ek ook soos Matteus die geleentheid met albei hande aan?

Ds Pieter Rossouw, Sannieshof

24 Oktober – Jesus som die wet van die Here op

Matteus 5: 17-20

Partymaal voel dit asof daar te veel wette en voorskrifte in die Bybel is. Dit is onmoontlik om alles na te kom! En met elke wet wat ons oortree, skuif ons net verder en verder van die Here af weg. In Jesus se tyd was dit nog soveel erger. Die wet het later iets geword wat net sekere mense met titels en voorregte kon nakom. Om naby aan God te wees, was net bedoel vir ’n klein groepie bevoorregtes. Jesus spreek Hom baie sterk hierteen uit en sê dat gelowiges nie vir mekaar ’n struikelblok moet word nie. Die Here se wet is nie bedoel om soos boeie om ons hande te wees nie. Dit moet wees soos ’n instrument, soos ’n stuk gereedskap wat ons gebruik om die Here beter te leer ken en nader aan Hom te leef.

Jesus som die wet van die Here vir ons mooi op: Eerstens moet ons God bo alles dien, en tweedens moet ons ons naaste liefhê soos onsself. Wat beteken dit? As ek God bo alles dien, dan is ek bereid om die eie ek, my gemak, my wil, my manier van dinge doen vir ’n oomblik eenkant te sit en eers te doen wat die Here van my verwag. En dan moet ek my naaste liefhê soos wat ek myself liefhet. Ek moet aan ander doen soos wat ek wil hê hulle aan my moet doen. Dan is ek besig om die Here se wet na te kom.

Kom ons maak vandag ’n punt daarvan om nie vir mekaar die pad toe te maak met selfsug, magsug, onsekerheid en vrees nie. Kom ons maak eerder vir mekaar ’n pad na die Here toe oop. Kom ons maak dit met ons optrede vir ander moontlik om gehoorsaam aan God te wees. Kom ons gee vir mekaar die ruimte om God se woord uit te leef. Dan is ons besig met koninkrykswerk!

Ds Pieter Rossouw, Sannieshof

23 Oktober – Here, Here!

Matteus 7: 21-23

Lees die teks een keer hardop deur. Lees dit dan ’n paar keer deur totdat jou gedagtes stop by ’n bepaalde woord of frase wat jou aanspreek. Neem jou tyd om heen en weer te lees deur die dialoog soos deur Jesus verwoord. Lees dit ’n laaste keer en laat toe dat die verse se inhoud in jou gedagtes maal.

Dink nou na oor hoe dringend Jesus se oproep is. Jesus vra dat ons die wil van sy Vader moet doen. Jesus se antwoord op die vraag in vers 22 is verstommend. Dink rustig na oor die dialoog. Laat toe dat die Heer ook met jou praat.

Gebed is ons reaksie tot God. Dit behels ook dat ons onsself oopstel om in sy teenwoordigheid verander te word. Ons bid dat God deur sy Woord en sy Gees die genesing en liefde en groei bring wat Hy weet ons nodig het. Bid nou spesifiek vir die verandering wat jy weet in jou lewe nodig is. So ’n gebed kan wees soos Habakuk se gebed in Habakuk 3: 2: Here, ek het gehoor wat van U vertel is en ek is vervul met ontsag vir wat U gedoen het. Doen dit tog ook in ons tyd, laat u dade ook in ons tyd ervaar word, ontferm U…

Oorweeg vandag ten diepste om ’n student van Jesus se lewe te word, om Hom te leer ken. Om Hom te ken, gaan nie jou redding verseker nie, maar vir ons wat gered is, is dit belangrik om te hoor hoe Hy vra dat ons moet doen wat sy Vader se wil is. Dink oor vrae soos die volgende: Wat behels my dag vandag (in die koninkryk van God)? Hoe groei ek in my loopbaan (en in die koninkryk van God)? Hoe is my loopbaan merkwaardig (vir die koninkryk van God)? Wat van my skuld en my eiendom (in die koninkryk van God)? Hierdie vrae help jou om jou plek in God se koninkryk te herontdek tydens jou lewe op aarde.

Dr Pierre Jacobs, Gaborone

22 Oktober – Leidsman van hulle, Leidsman van my

Hebreërs 2: 5-18

Lees die verse en waak teen dwalende gedagtes. Herhaal die woorde of frases ’n paar keer. Wanneer jy agterkom dat jou gedagtes dwaal, probeer weer terugkeer na die woord of frase wat jou aangespreek het. Probeer die skrywer volg wanneer hy oor Jesus praat, oor God praat, en oor die mense praat. Lees veral ook weer Psalm 8: 5-7, Psalm 22: 23, 1 Korintiërs 15: 27, Filippense 2: 7 en Hebreërs 2: 14.

Dink na oor die gedeeltes wat jou gedagtes verken het. Neem jou tyd en skryf neer hoe jy Jesus in hierdie verse ontmoet, of hoe jy God deur hierdie gedeelte ervaar. Dink na oor hoe hierdie verwysings na Jesus veral op sy aardse lewe fokus. Dink nou na oor God se genade aan jou.

’n Gebed van dankbaarheid is soms maklik, ander kere nie so spontaan nie. Bid vandag saam uit dankbaarheid dat jy ook in God se gesin opgeneem is. So ’n gebed dank God vir sy inklusiwiteit. So ’n gebed dank God vir sy werke deur Jesus. In die praktyk is dit belangrik om te leer hoe lank om by ’n woord of frase stil te staan en wanneer om aan te beweeg. Gebed oor ’n gedagte kan so lank neem as wat jy die behoefte het, so lank as wat dit jou aandag hou. Daarna kan jy eenvoudig verder lees en aanbeweeg na ’n volgende woord of frase. Dit kan soms ’n kort refleksie behels en ander kere ’n hele paar minute in gebed opneem. Dit kan selfs gebeur dat jy by tye dae en weke lank terugkeer na die woorde van ’n teks wat jy gelees het en weer daaroor nadink. Die belangrikste is dat jy die teks tyd gee om in jou te werk – moenie jaag van een woord of frase na ’n ander nie.

Oorweeg weer hoe Jesus vir jou mens word. Hy was vir hulle Leidsman. Hy is ook vir jou vandag nog Leidsman.

Dr Pierre Jacobs, Gaborone

21 Oktober – Ek is soms ’n haastige aanklaer

Matteus 16: 22

Lees vandag se Skrifgedeelte en let op die ongeduldige, self-gesentreerde reaksie van Petrus. Lees verse 21 tot 28 stadig deur, neem jou tyd vandag. Neem jou tyd. Dit is juis die haastigheid van ons lewens waarteen ons wil waak. Lees die verse weer deur en luister fyn na God se Woord.

Dink na oor die woorde en aksies van die karakters soos Petrus, Jesus en die dissipels. Dink rustig na oor die gedagtes wat jy oor jouself en ander het, wanneer jy die teks lees. Wees veral bewus van jou reaksies op die verse wat jy gelees het. Neem jou tyd hiermee.

Gebed vandag vra rustigheid. Bid soos Salomo in 1 Konings 3: 9: Gee dus aan u kneg ’n opmerksame hart om reg te spreek oor u volk, om tussen goed en kwaad te onderskei, want wie sou hierdie talryke volk van U kan regeer? (OAV).

Oorweeg nou wat in jou dag gejaagd gaan wees. Maak ’n punt daarvan om jouself daarvoor in te rig, gereed te maak. Peins oor die plekke waar jy weet jy moontlik haastig gaan wees. Veral op die plekke waar jy met jou naaste naastes omgaan. Dink na oor wat vir Jesus belangrik is en waarteen Hy sy aanklaer waarsku. Vandag kan jy moontlik in die strik trap van aanklaer wees. Laat dus toe dat Salomo se gebed en die verse wat op jou hart druk, vandag nie verlore gaan nie. Ek weet ek is soms ’n haastige aanklaer, maar hoe meer tyd ek by die Heer deurbring, hoe meer leer ek Hom ken en hoe meer het ek die wil van God in my gedagtes, eerder as die wil van ’n haastige aanklaer.

Dr Pierre Jacobs, Gaborone

20 Oktober – Bang – tydens die vierde nagwaak

Matteus 14: 22-33

Lees vandag se verse herhaaldelik deur. Ons wag so graag op die Heer vir antwoorde en uitkoms. Lees die teks en merk op hoe jy self ook in moeilike tye van jou lewe, selfs deur ’n uitdagende seisoen, hunker na die Heer. Lees die teks nou weer.

Dink na oor die gevoelens en gedagtes wat vanuit die verse vir jou opvallend was. Moontlik voel jy doodsbenoud soos die dissipels. Moontlik voel jy asof jy in jou eie vierde nagwaak (donkerste skof) vasgevang is. Jy wil tog die Heer so ontmoet soos wat Hy hier deur die newel aangestap kom.

In gebed roep jy na die Heer. Dit kan vrylik wees in spontane gebed, of volgens die bekende woorde van Psalm 120. Bid spesifiek oor die bang in jou. Bid luisterend sodat Hy met jou kan praat en aan jou kan verskyn. Ons kan met ewe groot vrymoedigheid na God toe draai met vrae, asook met gevoelens van onsekerheid, pyn en woede. Die Psalms is nie net vir ons ’n goeie voorbeeld hiervan nie. Dit gee ook vir ons woorde waarmee ons kan bid, wanneer dit voel of ons nie woorde het nie. So ’n smeekgebed kan wees soos Asa se gebed in 2 Kronieke 14: 11: En Asa het die Here sy God aangeroep en gesê: Here, niemand kan help soos U tussen die magtige en die kragtelose nie; help ons, Here onse God, want op U steun ons, en in u Naam het ons teen hierdie menigte gekom; Here, U is onse God; laat geen sterfling naas U magtig wees nie (OAV).

Oorweeg die teks en God se woorde aan jou met afhanklikheid en dankbaarheid. Dink na oor Jesus se oproep in Matteus 14: 29: Kom! Ons kan, en behoort, mee te werk met God se genade en onsself oop te stel vir sy werking, sodat ons so kan gaan leef. Dus kan jy ook oorweeg dat Hy jou roep, jou uitnooi om op Hom te vertrou, selfs tydens jou vierde nagwaak.

Dr Pierre Jacobs, Gaborone

19 Oktober – Stilword – gebed en bediening van die Woord

Handelinge 6: 4

Lees vandag Handelinge 6: 1-7 met intense belangstelling oor wat in die verse afspeel. Dink aan die konteks van die Handelinge-gemeente wat uitbrei en wat met nuwe uitdagings stoei. Lees luisterend na wat vir jou opvallend is, ook van wat in jou gemeente tans afspeel. Waarop fokus verse 1 tot 4, asook verse 5 tot 6 en laastens vers 7?

Dink na oor wat daar gesê word. Kyk na die mense se reaksies en probeer ervaar wat hulle ervaar. Keer telkens terug na die voorbeeld van Jesus. Probeer om Hom beter te leer ken, vind jou blydskap in Hom, staan verwonderd oor sy woorde, sy aksies, sy antwoorde en reaksies – alles het met Hom te make. Dink nou na oor hoekom hierdie spesifieke verse in jou gedagtes maal. Skryf hierdie gedagtes en uitkomste neer. Wees rustig en laat toe dat die opvallende woorde en verse deel word van jou stilword by die Heer.

Neem nou tyd om te bid. Reageer op die dinge wat jou geraak het in die teks; gebruik die woorde, beelde en metafore waaroor jy nagedink het; werk met die emosies, gedagtes en gewaarwordinge wat jy ervaar het tydens jou refleksie oor die Woord; deel met God die dinge waarvan jy bewus geword het. Dit help dikwels baie om dit wat jy bid, ook neer te skryf. Bid saam met Salomo soos in 1 Konings 3: 9: Gee dus aan u kneg ’n opmerksame hart om reg te spreek oor u volk, om tussen goed en kwaad te onderskei, want wie sou hierdie talryke volk van U kan regeer? (OAV).

Oorweeg in stilte die verse van vandag. God kom maak ons hier bewus van sy bedoeling met ons. Dit is hier waar God sy wil op ons harte lê, waar ons van binne verander word deur sy Woord en Gees. Hierdie verandering binne ons vra om gelééf te word. Dit vra vir aksie en ’n verandering in gedrag. Is jou aandag vandag op gebed en die bediening van die Woord?

Dr Pierre Jacobs, Gaborone

18 Oktober (Dankdag vir die Oes / Biddag vir die Gesaaides) – As die reën begin val

Matteus 7: 24

Lees verse 24 tot 29 asof Jesus dit self aan jou voorlê. Onthou dat jy nie in die eerste plek lees om feite of inligting bymekaar te maak nie, of om te studeer soos vir ’n toets nie. Jy lees omdat jy op soek is na ’n ontmoeting met God. Dis ’n besondere manier van lees en luister, dis om te luister soos in Benediktus se woorde, met die oor van ons harte.

Dink na oor die bou van die huis op sand. Dink oor hoe die storm nader beweeg en hoe die reën begin val. Dink jou in oor die huis, die een wat jy self bou. Dink aan die sand. Dink aan die rots. Jy word ’n deelnemer aan Jesus se woorde en jy kan daarmee assosieer. Watter woorde is vir jou opvallend? Watter verse staan vir jou uit?

Gebed vra dat ons gewillig moet wees om die Gees van God se stem te hoor. Bid nou rustig oor die woorde van die verse wat vir jou uitstaan, met ’n hart wat die Heer wíl hoor. Laat toe dat Hy ook met jou praat, soos wat Hy op die berg met mense praat. Hoor Hom as God. Tree saam met die apostel Paulus in gebed soos in Efesiërs 3: 14-16: Om hierdie rede buig ek my knieë voor die Vader van onse Here Jesus Christus, van wie elke geslag in die hemele en op die aarde sy naam ontvang, dat Hy aan julle mag gee na die rykdom van sy heerlikheid om met krag versterk te word deur sy Gees in die innerlike mens (OAV).

Oorweeg die aanmoedigings van Jesus in hierdie verse. Soos die skare verstom was oor sy onderrig, so kan jy verstom wees oor sy inspraak in jou lewe vandag. Wees vir ’n oomblik stil. Jy ken jou boustyl. Jy weet waarmee jy besig is. Wees net by die Heer, luister na sy woorde en word ontvang in sy teenwoordigheid. Is jou geloofshuis op rots gebou vir wanneer die reën begin val?

Dr Pierre Jacobs, Gaborone

17 Oktober – Doen alles in die Naam van die Here Jesus

Kolossense 3: 1-17

Lees Kolossense 3: 1-17 rustig deur. Lees die teksverse met aandag. Moenie vandag lees om te leer nie, maar fokus daarop om te hoor. Die proses van luister verskil baie van die proses van lees. Ons wil vandag, en vir die res van hierdie week, die teks aandagtig hoor en daarin ons stiltetyd deurbring. Konstruktiewe lees van die Skrif hierdie volgende sewe dae mag jou vriendelik verras. Lees die verse nou weer aandagtig deur.

Dink na oor die teksvers se woorde, byvoorbeeld die woorde alles, doen en dank. Ander woorde kan moontlik ook vir jou opvallend wees. Neem jou tyd met hierdie woorde. Dink na oor wat hierdie woorde vir jou beteken. Neem vrymoedigheid om dit te herhaal, selfs te memoriseer, byvoorbeeld: En wat julle ook al doen, in woord of daad, doen dit alles in die Naam van die Here Jesus, terwyl julle God die Vader deur Hom dank. Of vers 15: Verder, laat die vrede van Christus in julle harte regeer… (NDV). Neem nou jou tyd met die nadink van die woorde wat jy gelees het.

Wanneer jy gereed is, word dan stil in gebed. Tree met die Heer in gesprek oor die woorde van Kolossense 3 wat jou aandag getrek het. Neem vrymoedigheid om toe te laat dat die Heer ook tot jou spreek deur sy Woord. Onthou ook vandag die tollenaar se gebed in Lukas 18: 13: En die tollenaar het ver weg gestaan en wou selfs nie sy oë na die hemel ophef nie, maar het op sy bors geslaan en gesê: o God, wees my, sondaar, genadig! (OAV).

Oorweeg die woorde van die teks nou prakties. Wat behels dit vir jou in jou lewe? Is jou hele lewe ’n uitbeelding van aanbidding en lof aan God? Oorweeg jou dag wat voorlê. Is jou dag ingerig om in alles wat jy doen erkenning te bring aan Jesus? Is daar vir Jesus plek gemaak in jou dag? Verheerlik jy vandag Jesus se Naam? 

Dr Pierre Jacobs, Gaborone

16 Oktober – Wat moet ek doen om die ewige lewe te verkry?

Markus 10: 17-31

Wat moet ek doen om die ewige lewe te verkry? Mense dien die Here opreg, leef streng volgens die tien gebooie en vermy enigiets wat sonde kan wees. Maar is dit genoeg?

Markus 10: 17 vertel hoe ’n man na Jesus toe hardloop en voor Hom neerval. Hy verklaar dat hy van kleins af die gebooie streng nakom. Hy is duidelik ’n goeie Jood, iemand vir wie die gemeenskap groot respek het. Maar Jesus vra van hom nóg meer: Verkoop alles wat jy het en dan kom volg jy My! Dis egter nie so maklik nie, want hy is ’n ryk man met baie gevestigde belange. Hy besit waarskynlik eiendom en het familie wat van hom afhanklik is. Eintlik is dit vir hom onmoontlik om gehoor te gee aan Jesus se oproep. Jesus bevestig dit ook teenoor die dissipels met die beeld van ’n kameel wat eerder deur die oog van ’n naald kan gaan.

Luther sê na aanleiding van hierdie verhaal: Dít wat ’n mens die meeste liefhet, is sy God. Dit is ons dilemma: Ons is almal verknog aan ons familie, ons huise, ons besittings. Dit is ons sekuriteit in die moderne wêreld. Ja, soms verafgod ons hierdie dinge, soms spandeer ons skandelike bedrae geld aan dinge wat slegs vir onsself waarde het. Dan is ons dalk skatryk, maar eintlik brandarm.

Wat moet ek doen om die ewige lewe te verkry? Moet ek vandag al my besittings verkoop en die geld vir die armes gee… sodat ek self ’n arme word wat afhanklik is van ander se aalmoese? Nee, ek dink nie so nie. Maar ek móét myself eerlik ondersoek om te bepaal wie of wat werklik vir my God is, en wat ek met my rykdom doen.

Dan kan ek tog antwoord op Jesus se roeping – net hier waar Hy my laat woon, met die middele wat Hy in sy goedheid vir my gegee het. En dan begin die ewige lewe van dankbaarheid en diens nou reeds.

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

15 Oktober – Kompetisie

Markus 9: 38-40

Dis hartseer dat verskillende kerke en gemeentes dikwels afgunstig is teenoor mekaar. Ja, dikwels is predikante afgunstig op mekaar, en so ook lidmate. Dalk besef ons nie eens dat ons opmerkings oor ander uit afguns gebore is nie. Dikwels dink ons eenvoudig daaroor as irritasies met daardie kerk of gemeente of dominee of lidmaat wat sus en so maak. Meermale kan ons allerlei argumente voorhou oor waarom hulle standpunt of praktyk in beginsel onbybels of onevangelies of ondeurdag is.

Dan is ons dikwels skerp veroordelend. Ons sien dit veral waar mense ver en veilig agter ’n selfoonskerm op sosiale media afbrekende aanmerkings oor ander maak. So asof ons hulle deur ons kritiek sal keer om op húl manier te glo of te doen.

Die opbou van Markus 9 behoort vir ons as ’n vermaning te dien. In Markus 8: 31 het Jesus vir die eerste keer vir sy dissipels gesê dat Hy moet ly en sterf, en dat daar ook swaarkry en lyding wag op elkeen wat Hom volg. Maar dan vertel Markus van Jesus se verheerliking op die berg, en onmiddellik loop sy dissipels weer met hul koppe in die wolke.

Kort daarna waarsku Jesus sy dissipels vir die tweede keer dat Hy moet ly en sterf en opstaan, maar Markus sê duidelik dat hulle dit nie verstaan het nie. Trouens, direk daarna stry hulle onder mekaar oor wie van hulle nou eintlik die belangrikste is en wie weerskante van Hom sal sit as Hy soos ’n aardse koning aan bewind kom!

Markus 9: 38-40 illustreer hierdie selfgesentreerde denke: Niemand anders mag in Jesus se Naam duiwels uitdryf nie! Húlle mag nie óns eer steel nie. Nee, sê Jesus, laat hom begaan. Wie nie téén ons is nie, is vir ons. Ons is nie met mekaar in kompetisie nie. Dit gaan nie oor óns nie! Nee, dit is ons almal se roeping om God met ons lewens te eer en mense te help waar ons kan. Laat ons dít doen sonder om die Here se ander(se) dissipels af te kraak.

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

14 Oktober – Nood ken geen grense nie – God se genade ook nie

Markus 7: 24-30

Ons kan aanvaar dat daar in Markus se tyd – ongeveer 40 jaar na Jesus se kruisiging en opstanding – steeds Joodse Christene was wat nie mense uit ander volkere as volgelinge van Jesus wou aanvaar nie. Hulle is dan heidene, hulle is nie besny nie, hulle eet allerhande ongeoorloofde kosse, hulle is onrein! Daarom is hierdie verhaal oor Jesus se besoek aan die gebied van Tirus in Markus se Evangelie so belangrik. Tirus was ’n groot stad aan die noordwestelike kus van Libanon. Uit die oogpunt van Jode in Judea was dit eenvoudig ’n heidense gebied met heidense mense. Tog reis Jesus al die pad soontoe, dalk juis om daar ’n bietjie weg te kom van die skares wat Hom oral in Galilea gevolg het.

Maar nood ken geen grense nie. Ook hier in die gebied van Tirus hoor ’n raadop ma van die Geneser van Galilea wat daar tuisgaan. Haar dogtertjie was van ’n bose gees besete. Wat dit presies behels het, weet ons vandag nie, maar dis duidelik dat dit ernstig en uiters kommerwekkend was. Die desperate ma val voor Jesus se voete neer en pleit by Hom om die duiwel uit haar dogter uit te dryf. Jesus gee nie dadelik gehoor aan haar versoek nie. Hy antwoord haar eers soos die Jode van sy tyd so ’n versoek waarskynlik sou beantwoord: Maar wat van óns mense? Jy is dan Grieks; jy is nie deel van die uitverkore volk van God nie.

Here, maar daar is darem seker genoeg genade vir die ander ook, antwoord sy.  Daarop stuur Jesus haar huis toe met die versekering dat haar dogter klaar gesond is.

Onthou jy die tyd toe daar sowaar kerkmense was wat teen sendingwerk gekant was? Herken jy die redenasie van mense wat die kerk se verkondiging en barmhartigheid wil beperk tot “ons mense”? Hoor jy die besware teen ’n missionale kerk? Jesus het anders opgetree. Hy het met sy dade getoon dat God se genade geen grense ken nie. Wat vertel óns dade?

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

13 Oktober – Een in ons menslike nood

Markus 5: 21-43

In ons menslike nood is ons almal eenders. As ons honger word, knaag die krampe ewe veel. As ons blootgestel word aan vloed of droogte, voel ons ewe weerloos. Langs mekaar in hospitaalbeddens lê ons ewe bang.

In Markus 5: 21-43 word die verhale van twee mense in nood op ’n merkwaardige manier met mekaar vervleg: die een genaamd Jaïrus, en die ander naamloos. Die een was ’n vername raadslid van die sinagoge, en die ander ’n vrou wat onrein was omdat sy permanent gemenstrueer het. Die raadslid was doodsbenoud oor sy siek dogtertjie; die vrou was desperaat oor die siekte.

Jesus slaan ag op Jaïrus se dringende versoek om saam met hom na sy huis toe te gaan waar sy dogtertjie so ernstig siek lê. Onderweg word hulle egter opgehou deur die vrou wat Jesus ongevraagd en ongeoorloof aanraak. Wanneer Jesus wil weet wie Hom aangeraak het, val sy – soos Jaïrus vroeër – vreesbevange op haar knieë en smeek om Jesus se hulp. Jesus sien haar geloof raak en verseker haar dat sy nou vir goed van haar chroniese kwaal genees is.

Maar was die oponthoud fataal? Daar kom mense van Jaïrus se huis af wat sê dat sy dogtertjie oorlede is. Nee, sê Jesus. Moet jou nie ontstel nie. Bly maar net glo! En, by Jaïrus se huis aangekom, gaan Jesus saam met die ouers en drie dissipels in die kamer in en spreek die dogtertjie aan. Tot almal se stomme verbasing staan sy op en begin sy rondloop.

Die twee verhale wil gelowiges aanmoedig om onder alle omstandighede die geloof te behou. Wend jou tot God in jou nood – Hy kan selfs die ondenkbare doen! Dit toon egter ook baie duidelik dat Jesus nie onderskeid tref tussen mense in nood nie. Die nood van die gerespekteerde godsdiensleier raak Hom net so diep as die nood van ’n onrein vrou sonder naam. Hierdeur leer Jesus ons ook hoe ons op die nood van ander moet ag slaan – ongeag wie dit is.

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

12 Oktober – Uitvaagsels!

Markus 2: 13-17

Ons het ongelukkig baie ervaring van mense wat hul sleutelposisies misbruik om hulself in te stop terwyl die gewone publiek daarvoor moet betaal. As jy jou bestuurslisensie wil slaag, moet jy R1 000 saambring. Jy mag nie hierdie goedere oor die grens neem nie. Ek kan verseker dat jou maatskappy die kontrak wen, maar…

Ons magteloosheid laat ons sulke mense haat. Ons kan sien hoe lekker hulle leef terwyl ons bloed sweet. Ons wil nie met sulke mense meng nie en sal stik as ons saam met hulle moet eet of kuier. En dié wat wel met hulle sosiaal verkeer, beland summier in ons swart boekies.

Dis hoe gewone Jode oor tollenaars gevoel het. Tollenaars het hul posisie as agent by die tolhekke op hoofpaaie by die plaaslike heersers soos Herodes Antipas gekoop teen ’n sekere bedrag per jaar. Alles wat hulle bo en behalwe hierdie bedrag gehef het, kon hulle vir hulself hou. Daar was nie vaste tariewe nie, en die tollenaars het dikwels die verbygangers gruwelik uitgebuit. Godsdienstige Jode soos die Fariseërs het tollenaars as skelms en sondaars beskou, en hulle uit die godsdienstige gemeenskap uitgesluit.

Hoekom op dees aarde sou Jesus dan reg aan die begin van sy loopbaan as prediker en geneser een van hierdie tollenaars roep om Hom te volg? Wat besiel Hom om saam met ’n hele spul tollenaars en ander ongure karakters te gaan eet? Want, sê Jesus, Ek het nie gekom om mense te roep wat op die regte pad is nie, maar sondaars. Niemand word van God se heil uitgesluit nie. Dit is konsekwent die boodskap wat Jesus met sy woorde en dade oordra. 

Hoe dikwels kyk ons mense by ’n troue of groot verjaardag of feesgeleentheid skeef aan? Hoe laat ons vreemde mense voel wat op ’n goeie Sondag in ons kerk instap – mense wat dalk nie soos ons lyk of aangetrek is nie, mense wat ons dalk met ’n ongewenste lewenstyl assosieer? As óns in Jesus se voetspore wil volg, moet ons selfs dié wat afgedwaal het, in ons gemeentes innooi.

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

11 Oktober – Wil ons?

Markus 1: 40-45

’n Melaatse was ’n uitgeworpene. Hy het ’n aansteeklike, amper ongeneeslike siekte gehad. Hy is as onrein beskou, ’n sondaar wat deur God gestraf is, en hy moes hom eenkant hou. Al wat hy vir ander mense kon sê, was om van ver af al te roep Onrein, onrein! sodat hulle nie naby hom sou kom nie.

Gewone, rein mense het inderdaad ook ’n gesonde afstand gehandhaaf. As hulle aan ’n melaatse sou raak, sou hulle self onrein word, en boonop dalk aansteek ook en uit die samelewing uitgestoot word. Jesus se optrede wanneer die melaatse Hom nader, is verrassend. Hy draai nie weg nie; Hy sê nie vir die melaatse om op ’n afstand te bly nie. Hy steek sy hand na die melaatse toe uit en raak aan hom! Want Hy wil hom gesond maak.

Hoe tree ons op teenoor iemand wat dalk ’n aansteeklike siekte het? Hoe behandel ons iemand wat deur die samelewing uitgestoot is? Hou ons ’n veilige afstand? Of volg ons in die voetspore van ons Here deur letterlik ons hand uit te steek omdat ons wil help? Een van die redes waarom die Christelike kerk in die eerste eeu ten spyte van vervolging so geweldig gegroei het, was juis omdat die gelowiges soos Jesus gemaak het deur uit te reik na mense wat deur die samelewing uitgestoot is – melaatses, kreupeles, onreines.

Een van die dinge wat verhinder dat die kerk vandag groei, is die feit dat moderne gelowiges by mekaar koek en van ander mense verwag om eers “rein” te word voordat hulle deel van die kerk mag word. So anders as die Here Jesus self. As ons die voorbeeld van die Here wil volg, moet ons die hand uitsteek. As ons ander wil help, moet ons self bereid wees om onrein te word. Selfs vuil en sosiaal onaanvaarbaar. Maar wil ons?

Die verrassende is dan dat hierdie uitgeworpenes die getuies van Christus word. Nie net in dorpe en kerke nie, maar die wêreld vol. En niemand kan hulle weer stilmaak nie.

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

10 Oktober – ’n Geleentheid

Markus 1: 16-20

Stel jou voor: Daar sit jy op ’n dag by die werk en hier kom ’n onbekende dominee verby. Kom hier, sê Hy, kom saam met my, en ek sal jou ’n visser van mense maak! Jy werk, jy is getroud; jy het bande met ’n familie en vriende en ’n gemeenskap. En jy ken dié dominee glad nie.

Sou jy opgestaan het? Sou jy hom gevolg het? Ek sou nie. Daarvoor is ek heeltemal te lief vir my eie mense. Daarvoor is ek heeltemal te tuis in my eie huis en werk en omgewing. En daarby vertrou ek vreemde mense nie so maklik nie. Ek sou die geleentheid van my lewe verbeur het.

Wat Simon en Andreas, Jakobus en Johannes beweeg het om alles net so te los en agter Jesus aan te gaan, vertel die evangelis Markus nie. Hy vertel wel vir ons van sommige van die verstommende dinge wat hierdie eerste vier dissipels, en later ander ook, ervaar het. Hy vertel vir ons wat Jesus alles gedoen het, en wat Hy gesê het. En hy vertel vir ons van sommige van die goed wat húlle gedoen het vandat hulle agter Jesus begin aanloop het. Dít verander hierdie dissipels se lewens.

Wel, Jesus roep jou ook. Soms roep Hy jou by die kerk, soms by die huis. Maar heel dikwels roep Hy jou juis by die werk. Volg My!  Nie om iewers anders heen te gaan nie, maar juis om sy voorbeeld daar by die werk te volg en sy getuie te wees daar waar jy leef. 

Gryp die uitnodiging aan! Dit sal jou lewe verander, en ook die lewens van die mense om jou.

Dr Wouter van Wyk, Sinodaal

9 Oktober – Laat u koninkryk kom!

Matteus 6:10a

Wanneer bepaalde dwarswinde op die eie werf woed, is dit handig om ’n beroep op God te doen, so asof by implikasie gesê word: Here, U het in u Woord gesê dit mag. Die bede dat die koninkryk moet kom, is bekend, veral met betrekking tot die bekende Onse Vader-gebed. Jare lank is as’t ware polemiek gemaak teen gebed en bidure en alles wat daarmee saamhang, maar dit is ook nodig om dit as’t ware weer te bedink. Gebed is nie net ’n noodmaatreël om onverwagse nood wat menslik onoplosbaar lyk, die hoof te bied nie.

Gebed is nie net uit nood gebore nie, maar behoort deel van ons totale lewenswyse te wees, soos om die Here te dank en om vir ons daaglikse brood te bid. Dit spruit voort uit die insig dat alles eintlik ’n gawe van God is. In die bekende gebed is ook ingesluit die bede dat die koninkryk moet kom. Heel aan die begin is daarop gewys dat die koninkryk van God dui op sy heerskappy oor die totale skepping en bestaan van mense. Derhalwe sou dit beteken dat alle mense wat weerstand bied teen die teenwoordige gesag van die Here, aan bande gelê sou word, want niemand kan God weerstaan nie. Dit is ’n bede aan God om as God te heers, om die koninkryk waarvan Jesus gepraat het, te proklameer, sodat die Godsregering alle ander koninkryke van hierdie wêreld sal oorheers. Maar dit is nie net daar ver en wêreldwyd nie. Dit is nie net ’n bede om alle vyande uit die weg te ruim nie.

Die bede om die koninkryk van God wat moet kom, is ook van toepassing op die self, hier en nou. Elke gelowige wat hierdie bede bid, doen dit ook aan die eie adres, om alle ongeloof en opstand te laat en ’n lewe te ly wat alle eer aan God laat toekom. God regeer, en dit is ’n proklamasie aan die ander, maar helaas ook aan die self, ’n spreekwoordelike vee voor die eie deur om Jesus wil.

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg

8 Oktober – Soos ’n kind!

Markus 10: 13-16

Dit is opvallend dat die onderhawige gesprek volg pas nadat Jesus oor egskeiding gehandel het. In dié verband is dit nog meer vreemd dat die dissipels mense wat kinders na Jesus gebring het om hulle aan te raak, berispe het. Jesus is verontwaardig en stel dat die kinders na Hom toe gebring kan word en nie verhinder moet word nie. Behalwe dit, word die kinders aangewend as ’n besondere gelykenis wat op die koninkryk van God van toepassing gemaak word. Jesus dui aan dat die koninkryk van God juis aan mense soos hulle behoort. Dit herinner aan Jesus se antwoord aan die dissipels dat die koninkryk van God aan die dissipels bekend is, maar dat ander dit deur gelykenisse moet leer. Sommige sal egter sien, maar tog nie sien nie, en sal hoor, maar tog nie hoor nie. Dit herinner ook aan die Tomas-geloof wat voorwaardelik en eisestellend van aard is, net soos die verwagting wat aan Jesus gestel word om ’n teken te vertoon as bewys van gesag.

Geloof is natuurlik op kennis van die Bybel gebaseer. Dit loop ook daarop uit dat krities met die Bybel omgegaan word, nie meerderwaardig en uit menslike hoogmoed nie, maar om reg aan die Skrif te laat geskied in ’n poging om te deel in die diepgang van die Skrif. Eeue gelede is egter reeds aangedui dat geloof nie net ’n sekere kennis is nie, maar ook ’n hartlike vertroue. Dit is hoekom kinders aanduiding is van die mense aan wie die koninkryk van God behoort. Dit gaan oor die manier hoe die koninkryk van God ontvang word, eenvoudig, kritiekloos en onvoorwaardelik, want dit is God se koninkryk. Wat meer is: Dit is God wat praat in die kerk, deur sy Woord, in my lewe, in my werk, grensloos, onverkort.

Kinders as gelykenis van die ontvangs van en reaksie op die Woord van God, op die koninkryk, word veral duidelik in hul beginjare wanneer ouers en onderwysers se woord kritiekloos aanvaar word. So is dit ook hier: Jesus sê so, dit is van God.

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg

7 Oktober – Amen, Ek sê vir julle…

Markus 9: 10: 

Dié uitspraak hou besondere belofte in. Jesus ondervra die dissipels oor wie mense sê Hy is en wat hulle standpunt oor Hom is, gevolg deur ’n vermaning om niemand oor Hom te vertel nie. Dit gaan nie daaroor dat Jesus die Messias is nie, maar oor wat Hy as Messias gaan doen, en wat aan Hom gedoen gaan word. Die Seun van die mens moet baie ly, deur die familiehoofde, leierpriesters en skrifkenners verwerp en doodgemaak word, om na drie dae weer op te staan (Mark 8: 31). Die beklemtoning dat dit moet, dui God se bedoeling aan. Die gedeelte dui ook op ’n oorgang van die eerste gedeelte van die Evangelie waar Jesus se mag prominent is, na die tweede helfte waar Hy oënskynlik swak is. Hier blyk ook die besondere uitdaging om ’n dissipel te wees, naamlik om jouself te verloën en jou kruis op te neem, gevolg deur die rare aanduiding dat lewensbehoud oënskynlik in lewensverlies bestaan.

Opnuut kom die aanduiding na vore dat die toekoms bepalend is, met die onuitgesproke belofte dat om jou lewe aan God te skenk, daarop uitloop dat die ewige lewe ontvang word, dit wat God aan die einde skenk. Daar is egter ’n waarskuwing dat iemand wat skaam is vir Jesus en sy woorde, dieselfde skaam-wees-reaksie van die Seun van die mens sal ontvang wanneer die heerlikheid van sy Vader kom. 

Die uitspraak van Markus 9: 1 verwoord egter ’n ongelooflike belofte wat nie ver en in die toekoms gesien word nie, maar nog in hierdie lewe. Dit het nie gedui op ’n spoedige wederkoms soos in sekere kringe verwag is nie. Soos ’n moeder uitsien na die geboorte van haar kind, of die landbouer na die oes as hy gesaai het, word hierin ’n belofte gemaak van die koningsheerskappy van God wat met krag sal kom, in Jesus se kruisiging en opstanding.

Dit is bepalend vir kerk en geloof, almal daar ver, maar ook vir almal hier naby, vir my en vir jou. Die Koning regeer, Jesus is Here.

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg

6 Oktober – Die geheimenis van die koninkryk?

Markus 4: 10-12

Dit is merkwaardig dat sommige klaarblyklik nie begryp nie, nie beweeg word nie en onaangeraak bly, dikwels lewenslank. Miskien moet ietwat sinies opgemerk word dat die Bybel totaal onbegryplik is, maar moet terselfdertyd bygevoeg word dat elke kind dit kan verstaan. Die verskynsel dat sommige klaarblyklik nie begryp nie, het selfs in die tyd van die profete bestaan (vgl Jes 6: 9; Eseg 12: 2-3). Die dissipels en omstanders vra Jesus uit oor die gelykenisse. Sy antwoord is dat die geheimenis of misterie van die koninkryk van God aan hulle bekend gemaak is. Die manier hoe iemand op die woorde van Jesus reageer, dui aan of hy binne of buite is, anders gestel: hoor of nie hoor nie.

Die gelykenisse van Jesus, of omvattend gesien, die Woord van die Here, is soos ’n tweesnydende swaard. Die dissipels kom tot groter kennis en insig, terwyl die ander se onkunde verdiep. Dit is belangrik om raak te sien dat Jesus die geheimenis van die koninkryk aan die dissipels bekend maak. Kennis van die koninkryk word aan hulle geopenbaar, terwyl dié daarbuite dit deur gelykenisse ontvang, maar tog in gebreke bly om werklik te sien en te hoor. Daarop volg dan geen begrip nie en dit word nie versier deur bekering en vergifnis nie.

Hieruit word maklik die slotsom getrek, veral deur diegene wat krities en afsydig staan teenoor die Woord van die Here, dat gewilligheid daar was, maar dat die ongeloof God se skuld is. 

Die dissipels is nie Jesus se bevoorregtes nie. Hulle was nie anders as gelowiges nie, inteendeel. Maar hulle het Jesus leer ken en op sy teenwoordigheid gereageer. Die geheimenis van die koninkryk word nie deur intellektuele vermoë begryp nie – God gee dit aan elkeen wat ontvanklik is vir die Woord van God en derhalwe vir God self. Dalk is die mees merkwaardige van die geheimenis van die koninkryk van God dat die verbasende gebeur: God wat in die hemel is, raak sondaars deur Jesus Christus aan, en die aanraking is lewensveranderend. Dit lei nie tot die dood nie, maar tot die ewige lewe.

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg

5 Oktober – Soos ’n man wat saad op die land uitstrooi

Markus 4: 26-29

In dié gedeelte word die feit beklemtoon dat alles nie noodwendig so eenvoudig of so aanskoulik is nie. Miskien word dit aan die Nagmaaltafel die skerpste beleef, wanneer ons uitgenooi word om te eet, terwyl dit maar net ’n klein stukkie brood en ’n slukkie wyn is wat tot versadiging moet lei. Vir diegene wat buite staan en na die kerklike verrigtinge kyk, lyk dit waarskynlik soos ’n gejaag na wind. Dit verbaas nie, die evangelie en daarom die koninkryk, is en bly steeds anders as wat noodwendig deur navorsing en kennis verwoord sou word. Dit is reeds gestel dat die openbaring van God ’n openbaring in verborgenheid is.

Iets daarvan blyk in meegaande Skriflesing wanneer die koninkryk vergelyk word met ’n man wat saad op die land uitstrooi. Dit ontkiem en groei ten spyte van die feit dat die man met sy menslike aktiwiteite van gaan slaap en opstaan voortgaan, sonder om te weet hoe dit gebeur dat alles uiteindelik op die oes uitloop. Die koninkryk van God verwoord, met ander woorde, ’n vooruitgang, beweging iewers heen, wat nie van menslike aktiwiteite afhanklik is nie.

By alles word hier iets verwoord van wat bestaan, maar wat nie noodwendig na waarde geskat word nie. Dit is soos die kerk wat eenvoudig en minder belangrik daar uitsien en derhalwe deur baie sodanig behandel word, maar intussen in direkte verband staan met die Here as Hoof van die kerk, sy liggaam. Dit is ’n faset wat van kritieke belang is in die kerk in sy wydste verband. Die kerk en gelowiges is op pad na die toekoms wat nie eendag miskien sal gebeur nie, maar eintlik reeds in wording is omdat dit eintlik reeds gebeur het.

Die koninkryk van God is bepalend. Dit het aangebreek. Hoe weet ons dit? Luister na die stem van Jesus wat op verskillende maniere tot ons kom. Nou dalk nog in ’n ietwat raaiselagtige beeld, maar die skemer sal uiteindelik plek maak vir die oes wat noodwendig volg in die koninkryk van God.

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg

4 Oktober – Hoe sou die mens die koninkryk van God uitbeeld?

Markus 4: 30-32

Dit is die dag van die Here, laat ons daaroor juig en bly wees. Gaan jy kerk toe soos al die vorige Sondae, of is daar dalk die verwagting dat dit vandag so sal wees asof dit vir die eerste keer is? Is jy dieselfde wanneer jy huis toe gaan as toe jy gekom het?

Dit kan nie so werk nie, want wie met God te make kry, kan nie onaangeraak bly nie. Die erediens is ’n ontmoeting met die lewende God, ’n hoogtepunt in ons bestaan. Die tekens is nou reeds daar. Die hedendaagse kerk en sy gelowiges wat Sondae wêreldwyd in eredienste byeenkom, is die bewys van die voortgang van die koninkryk van God, dit wat ’n aanvang geneem het toe Jesus dit aangekondig het. Die vroeë kerk het waarskynlik erg daaroor getwyfel en sou snak na hul asem om die hedendaagse omvang van die kerk van Christus te sien.

Dit word treffend verwoord in die gelykenis van die mosterdsaadjie wat oënskynlik klein en gering daar uitsien, maar uiteindelik alle ander oortref en groter word as die bome rondom, met takke so groot dat die voëls van die hemel daarin kan nes maak.

Ten spyte van allerlei oënskynlike teenspoed wat hedendaags op die kerklike werf ervaar word, verwoord die koninkryk van God buitengewone vertroosting en toekoms. Daarom gaan die kerk nie oor die kerk en die instandhouding van die kerk alleen nie. Dit kan as die Babiloniese ballingskap van die kerk gesien word as ons onder die indruk verkeer dat dit oor die kerk self gaan. Uiterlike vorme en uitwasse wat hedendaags op die kerklike werf beleef word, is nie onbelangrik nie en moet nie argeloos hanteer word nie. Dit mag nie uit die oog verloor word nie dat wat wesenlik is, nie noodwendig sigbaar is nie. Die pad vorentoe is nie ’n doodloopstraat nie, ook nie die dood nie; die koninkryk van God baan die weg tot oorwinning en raak gelowiges aan deur Woord en Gees.

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg

3 Oktober – Die koninkryk het naby gekom

Markus 1: 14-15

In die politieke wêreld waaraan gelowiges daagliks blootgestel is, verwoord die gedagte van ’n koninkryk politieke gesag dalk minder sterk as ’n republiek. Politieke stelsels is egter nie bepalend vir die verstaan van die Bybel, of nog nader besien, die woorde van die Here Jesus nie. Soos dit vanselfsprekend is om die politieke bestel en sy gesag te eerbiedig, geld eerbied soveel te meer aan die Here, selfs uitsluitlik aan die Here. Hy is immers die Heer van die totale gemenebes en derhalwe ook van die kerk (Ef 1: 22, 23).

Uit die verkondiging van die evangelie spruit nie net die verwysing na die teenwoordigheid van God nie, maar sy gesag en heerskappy kom inderdaad in die teenwoordigheid van elke gelowige, omdat Hy soos ’n magtige koning oor die totale skepping heers. Prakties gesproke sou dit beteken dat gelowiges deurgaans die vraag moet vra wat Jesus sou doen in dié omstandighede, of wat Jesus sou doen en sê in hierdie gesprek. Terselfdertyd is dit ook duidelik dat die naby kom van die koninkryk van God in Jesus Christus, gelowiges as die ontvangers daarvan nie onaangeraak laat nie. Dit gaan lewensveranderend met gelowiges om. Jesus verkondig nie net soos die profete wat aan hulle voorgesê is nie, of soos Johannes die Doper wat na Jesus verwys het nie. Jesus se koms is nie net toevallig saam met die koms van die koninkryk nie, Hy bring die koninkryk teweeg.

Die teenwoordigheid van God vereis reaksie, want die koninkryk sal nie eendag aanbreek nie, dit het nou reeds aangebreek. Wie na Jesus deur die oog van die geloof kyk, beleef die koninkryk hier en nou, en dit vul gelowiges wat op die verkondiging van die evangelie reageer, met geloof, dikwels teen alle ervaring in. Dit is onmoontlik om die verkondiging van die evangelie Sondag na Sondag aan te hoor, maar nie daardeur beweeg te word om anders huis toe te gaan as met die koms kerk toe nie. Nee, glo die evangelie, dit bring bekering, van geloof tot geloof – Jesus is Koning en Heer!

Dr Barry van Wyk, Emeritus/Waterberg/Zoutpansberg

2 Oktober – God skep ’n gees van kalmte

Filippense 4: 4-7

Dikwels ervaar ons omstandighede wat nie ideaal is nie. Hierdie omstandighede maak normaalweg inbreuk op jou innerlike vrede. Dit ontstig ’n mens en neem jou denke in beslag. Dit kan werkverwant wees, of ’n finansiële krisis in jou kring, of gesondheidsprobleme. Elke huis dra immers die een of ander kruis. Kundiges beveel allerlei oplossings aan om jou innerlike vrede te bevorder. Dit kan wissel van chemiese middels soos slaaptablette en alkohol, tot gereelde oefening en spesiale diëte.

Die apostel Paulus bevind hom in die tronk toe hy hierdie kosbare woorde aan die gemeente in Filippi skryf. Die omstandighede kon dus kwalik erger wees. Selfs in hierdie haglike omstandighede, lewe daar positiewe gedagtes in sy gemoed. Ons vind trouens ’n vreemde kalmte by hom midde-in sy omstandighede. Die rede hiervoor was dat sy hart ten volle aan die Here behoort het. In so ’n mate dat sy lewe steeds met vreugde en dankbaarheid gevul was. Hy het die oog op Jesus Christus gerig gehou, byna onbewus van dit wat menslikerwys sy lewe bemoeilik het. Hy roep sy broers en susters in die geloof op om inskiklik te wees, om ruimte vir mekaar te skep en om so op te tree in die wêreld dat elke lofwaardige saak deel van hul lewe sou wees.

Die hulpmiddel in hierdie skynbaar onmoontlike droom was gebed. Wanneer ons al die begeertes van ons hart en die strewe na ware naasteliefde met die Here deel, kan dit byna nie anders nie as dat daar ’n innerlike vrede, wat ons menslike denkvermoë en ons vrese by verre oortref, oor ons sal spoel. Die verhoudingsprobleme en die negatiewe omstandighede sal dalk nie soos mis voor die son verdwyn nie, maar daar sal kalmte in jou hart leef wat jou verstand te bowe gaan.

Gebed

Here, ons kniel in diepe afhanklikheid voor U omdat ons omstandighede dikwels oorweldigend is. Lei ons deur u Gees om u genade en goedheid te sien en die fokus weg te skuif van die wêreldse dinge. Amen.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

1 Oktober – God skep ’n ewige tuiste

Johannes 14: 1-14

Ons kan die Here daagliks dank vir die voorreg om deel van sy gesin te mag wees. In sy gesin word ons geroep om met opregte liefde, verantwoordelikheid en verdraagsaamheid met ons gesinslede om te gaan.

Elke gesin het ook toekomsvisie. Ons hoop saam, ons koester gedeelde drome. Elke gesin, soos elke geloofsgesin, vra gereeld die vraag waarheen hulle op pad is. Die aardse toekomsvisie van Jesus se dissipels word vertroebel die oomblik toe Hy bekend gemaak het dat Hy hulle sou verlaat. Dit was nie deel van hul droom of plan dat Jesus hulle so gou sou verlaat nie. Wat sou van hulle word?

Dit is in hierdie konteks dat Hy dit duidelik stel dat Hy die pad en die padkaart na die eindbestemming is. Geen mens kan weet wat die waarheid en wat ware lewe is, as hulle Jesus nie as die weg sien nie. In die vroeë kerk het Jesus se volgelinge juis bekend gestaan as mense van die weg. Weg of pad impliseer tog dat ons nog op pad is. Jesus gebruik ’n gewone aardse beeld, naamlik ’n huis met baie wonings, om die eindbestemming van hierdie pad konkreet mee uit te beeld. In wese wys dit gewoon daarop dat ons saam met ons hemelse Gesinshoof sal wees. Ons mag weet dat sy heerlike teenwoordigheid ons bestaan vir ewig sal deurweef.

Die boodskap van Jesus herinner ons voorts daaraan dat Hy, die weg wat ons kies om te bewandel, ons doen en late moet oorheers. Ons lewe moet so verweef wees met sy voorbeeld dat niemand ooit sal wonder watter weg ons gekies het nie. Ons sal nooit bang en onseker wees in ons oomblikke van verlatenheid nie. Terwyl ons so op pad is deur die landmyne van die lewe, die onsekerheid oor ons toekoms, die troebel waters van ons huidige ekonomiese en politieke klimaat, kan ons ten minste met sekerheid weet dat ons eindbestemming deur die bloed van die Weg gewaarborg is.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

30 September – God skep ’n gesin

Efesiërs 2: 13-22

Charles Swindoll, ’n bekende radio-evangelis uit die VSA, het op ’n keer oor gesinne gesê: Dit is die smidswinkel waar beginsels uitgehamer en gepoleer word op die aambeeld van die daaglikse lewe.

God se skepping van die hemel en die aarde en sy herskepping deur Jesus Christus is veronderstel om ’n impak op elkeen van ons te maak. Indien ons mekaar liefhet en akkommodeer en die lewe vir mekaar beter en draagliker maak hier op aarde, kan dit nie anders nie as dat ’n eenheid gevorm word. Hierdie eenheid, waarvan die kleefmiddel liefde is, word met soveel treffende beelde beskryf. Dit word as ’n gebou beskryf waarvan die basis die verkondiging deur die eeue was. Dit word ’n eenheid van burgerskap genoem. Elkeen wat koppel aan God deur Jesus Christus, kry as’t ware burgerskap van hierdie nuwe koninkryk.

Die treffendste beeld vir my persoonlik, is die beeld van ’n huisgesin. God snoer ons in liefde en genade saam om sy kinders te wees. Jesus sê immers self ook dat elkeen wat die wil van God doen, sy broer en sy suster is. Wanneer ons iets van ons plek in die skepping en die herskepping verstaan en ons staan daardie plek as diensknegte vol, dan vorm ons deel van ’n gesin wie se band met die bloed van ons Here Jesus Christus gesmee is. Indien dit inderdaad die ruimte is waarbinne beginsels en waardes gevorm word, behoort ons geloofsgesin die liefde van ons Here Jesus in die wêreld te laat tuiskom.

Een van die wesenskenmerke van ’n huisgesin is dat elke lid daarvan tuis voel. Indien ons as huisgesin van God sinvol in die wêreld wil leef, moet ons ’n huisgesin wees waarbinne gaste en vreemdelinge die warmte kan aanvoel en self ook tuis sal voel. 

Ds David Barnard, Magaliesmoot

29 September – Herskepping

Kolossense 3: 12-17

Genesis 1 stel dit duidelik dat God geskep het en dat sy handewerk goed was. Sy skeppingswerk het ’n bepaalde verantwoordelikheid op ons skouers geplaas. Ons moet die skepping onderhou en oppas. God het egter ook hérskep. Die wêreld wat Hy tot stand gebring het, was besoedel deur die selfsugtige mensdom. Hy het dit deur Jesus Christus nuutgemaak. Hy het sy skeppingswerk as’t ware weer gebore laat word.

Hierdie nuwe skepping of herskepping raak elkeen van ons se lewe. Ons word, soos met die eerste skepping, tot aksie geroep. Ons kan nie nalaat om te reageer op God se handewerk nie. Kolossense 3 beskryf so treffend dat iemand wat Jesus Christus in sy of haar hart het, iemand wat dus weergebore is, ’n lewe op sý spoor na, sal lei. Dit beteken dat elkeen wat ons pad kruis, soos elke vorm van lewe op aarde, ruimte in ons midde moet vind. Die ruimte moet getuig van ’n gees van toeganklikheid. Niemand behoort ontuis te voel in ons geselskap nie, niemand behoort minderwaardig te voel in ons midde nie, en elkeen behoort te ervaar hoe empaties ons teenoor hulle is. Ons behoort vergewensgesind te wees, hoe moeilik dit ook al soms kan wees. Laastens is dit belangrik om uiting te gee aan jou geloof met jou mond. Onderrig mekaar en sing geestelike liedere. ’n Beduidende persentasie van die bevolking was destyds ongeletterd. Om dus ’n liedjie aan te leer en gereeld te sing, was ’n manier om die blye boodskap te verkondig en dit jou eie te maak.

Dalk sou dit die moeite loon om onsself aan God se skeppings- en herskeppingswerk te meet en vas te stel waar presies ons staan. Sien ons onsself as mense wat bedién moet word deur sowel die eerste skepping as die herskepping, of is ons, soos Jesus, diensknegte wat sy beeld in die wêreld reflekteer?

Ds David Barnard, Magaliesmoot

28 September – Heerser?

Genesis 1: 26-28

Die Duitse filosoof Ludwig Feuerbach, wat onder andere ’n groot invloed op Karl Marx gehad het, het ’n boek geskryf wat in wese kritiek teen die Christendom lewer. Die titel van die boek is The Essence of Christianity. Hoewel dit normaal is vir enige mens om jouself teen kritiek te verdedig, is dit tog sinvol om daarna te luister en, sou dit nodig wees, aanpassings in jou lewe te maak.

Een van Feuerbach se kritiese opmerkings was dat onder andere die natuur geen waarde of betekenis vir ’n Christen het nie, omdat ’n Christen slegs in die redding van sy eie siel belangstel en niks anders nie. Natuurliefhebbers sal moontlik hieroor opstandig raak en hul liefde en hartstog vir die skepping bevestig. As ons eerlik wil wees, leef daar egter iets, dikwels baie, in ons harte oor ons aanstelling of meesterskap oor die skepping. Die gedagte dat ons heersers en bestuurders van God se skepping is, leef tóg maar in ons gemoed. Elke plant en dier wat in ons pad is op die lappie grond wat ons wil bewerk, moet koers kry – óf uit óf dood.

Dit pas eerder by ’n gelowige om nederig te wees. Ons behoort ons rol in die geheelprentjie te sien en te verstaan. Ons leef sáám met ander skepsels as deel van ’n groter geheel op aarde. Álles wat God geskep het, was vir Hom goed, nie net die mens nie. Ons rol is nie om te gebruik of te misbruik tot ons eie voordeel nie. Ons rol is nie om weg te gooi of te verwyder as iets ons nie pas nie, maar eerder om in stand te hou, te verdra, saam te leef en uit te bou tot eer van die Here. As Hy inderdaad sy handewerk aan ons toevertrou het, kan ons nie anders nie as om onsself slegs as ’n onderdeel daarvan te sien en as sodanig ons bydrae tot die instandhouding daarvan te lewer.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

27 September – Ons is een in liefde

1 Korintiërs 13

Eensgesindheid onder gelowiges is nie altyd ’n gegewe nie. Ons leef in spanningsvolle tye wat dikwels daartoe lei dat gemoedere ontvlam en juis tweespalt in bepaalde geloofskringe veroorsaak. Die stof wat lidmate van die kerk aanmekaar bind, aldus die apostel Paulus, is liefde. Liefde is die band wat daarvoor sorg dat twee treinspore, hoewel albei unieke merke vertoon, steeds parallel aan mekaar die toekoms in kan beweeg. Die Skrifgedeelte stel dit ook duidelik hoe die dwarslêers wat die spore aan mekaar hou, in wese lyk.

Wanneer ons die fynere besonderhede van hierdie liefde bestudeer, en woorde soos geduld, vriendelikheid, en in wese nederigheid opduik, dan is dit duidelik wat ’n gemeente aanmekaar gebind hou. Die band lê daarin dat ons die vermoë sal ontwikkel om buite ons eie belange op te tree en te funksioneer. Mý behoeftes, mý ego, mý stand of posisie binne die bedieningsveld skuif op die agtergrond. Dit moet plek maak vir die welsyn en die voorspoed van die geheel. God se gemeente, let wel sý gemeente, nie myne of ons s’n nie, floreer slegs in ’n wêreld waar eiebelang nie meer oorheers nie.

Elkeen het wel unieke gawes. Sommige kan profeteer – hulle kan dus hul ore by God se mond hou om ’n boodskap te hoor en dan daardie boodskap aan ander oordra. Sommige het kennis en ander kan weer moeilike boodskappe uitlê. Hierdie gawes het net tydelike waarde en betekenis. Dit kan ook net ’n grepie van die waarheid beethê. Ons ken aldus die Skrifgedeelte immers slegs ’n deel van die waarheid. God se wese en sy betrokkenheid by ons vertoon tog baie dimensies. Wanneer ons hierdie gawes in ’n gees van liefde gebruik en wel met die groei van God se koninkryk in gedagte, dan het dit standhoudende waarde. 

Gebed

Here, lei ons om deur u genade in afhanklikheid en nederigheid te dien en alle selfbelang te laat vaar. Amen.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

25 September – Lewe as ’n verloste!

Romeine 6: 12-14

Van kleins af is ons geprogrammeer om te dink: Ek weet dat ek gaan sondig, misluk… vandag te kort gaan skiet. Omdat dit waar is, moet ek gereed wees om vergifnis te vra. Ongelukkig beteken dit dat ons soms so op ons sondigheid fokus, dat ons nie as verloste mense, as mense wat hulle in hul sondigheid aan God oorgee, lewe nie.

Die gevolg is, ons leef óf in vrees vir die straf van God en soek na maniere om aan die straf te ontvlug, óf ons gryp na  verontskuldigings soos: Jy weet ek kan myself nie help nie. Ek is maar net ’n mens. In plaas daarvan om uit te styg bokant sulke vrees of verontskuldigings, lyk Christene dan te veel soos bang en onseker slawe. Dan moet ons vra: Watter verskil maak die genade van Christus dan? Boonop, waar is die oorvloedige lewe wat Christus ons aangebied het? Ons leef dan eerder in die vrees vir die Here se sweep as wat ons die oorvloed van die lewe ervaar.

Daardie dae is verby! Jy is nie meer daardie ou mens nie. Jy is vrygemaak deur Jesus Christus self. Christus bevry ons van die vrees vir straf én van die straf. Ons is vry om God te dien. God slaan ons nie tot gehoorsaamheid nie, Christus se sterwe bring duurgekoopte vryheid om aan God te behoort en God in vreugde en dankbaarheid te dien – omdat ons wil!

Ons weet diep binne ons dat Hy in ons woon, dat Hy ons gered het, maar die meeste mense weet nie hoe om by daardie vrees/mislukking/skande/belydenis-sindroom verby te kom nie. Hoe kan ons die gewoonte verbreek? Staan op en leef in die oorwinning van Jesus Christus. Dit beteken dat die sonde nie mag oor jou het nie en dat jy kan leef as iemand wat nie onder die beheer van die sonde staan nie. Moenie die heeltyd die sonde in jou agterkop hou nie – hou die verlossingswerk van Jesus op die voorgrond in jou lewe.

Dr Hein Delport, Swartkop

24 September – Moenie wag nie

Efesiërs 4: 25-32

Ons teksgedeelte sê hier vir ons as iemand jou kwaad maak, word kwaad, maar moenie sondig nie. Ons kan soms nie anders as om kwaad te word nie. Seer veroorsaak woede. Ons kan nie toelaat dat woede ons woorde, ons optrede of ons keuses beheer nie. Dit is die moeilike deel. Ons is geregverdig in ons woede en ons het gedink ons is geregverdig in ons optredes. Efesiërs leer ons hoe om ons woede te hanteer. Moenie dat die son sak terwyl jy nog kwaad is nie. Leer om so gou moontlik jou woede te hanteer. Moenie dit vir altyd saam met jou dra nie. Onopgeloste woede het ’n invloed op jou lewe. Wanneer ons optrede uitstel, verander die toneel heeltemal. Dit wat die woede veroorsaak het, is al vergete – ons is nog kwaad, maar ons weet nie vir wie nie. Ons word eendag net kwaad wakker en verstaan nie hoekom nie.

Dit is soos om sonder behandeling weg te loop van ’n ongelukstoneel. Soms dink ons ons seer sal regkom as ons net kan wegkom. Die dokter by die ongelukstoneel sal vir jou sê dit is nie so nie, jy moet hospitaal toe gaan vir behandeling van jou wonde. Jy moet eers herstel. Wanneer jy weg is van die toneel, is alles nog nie reg nie. Jy haal net jou woede op iemand anders uit. ’n Ander verhouding gaan nou skade ly. Ons is so weerloos en teer dat herstel en genesing nodig is, voordat ons oorgaan na ’n ander verhouding. Die toneel kan verander, maar dit beteken nie dat genesing plaasgevind het nie. Jy dra letterlik net die seer van die vorige oor na ’n nuwe of ’n ander toneel. Daarom kan ons nie woedend bly vir mense wat ons kwaad maak nie.

Hoe doen ek dit? Met die vergewensgesindheid wat die evangelie ons leer (vers 32): Wees goedgesind en hartlik teenoor mekaar, en vergewe mekaar soos God julle ook in Christus vergewe het.

Dr Hein Delport, Swartkop

22 September – Geloof gaan oor in werke

Jakobus 1: 19-27

Daar is ’n ou Chinese spreekwoord wat lui:  Die vaders plant die bome sodat hul kinders kan skadu vind. Net so is gemeentes liefdesgemeenskappe waar mense geborgenheid ervaar. Wat was my en jou bydrae tot hierdie geborgenheid?

’n Werkende geloof is werklik ’n geloof van werke. Jakobus kontrasteer dit met ’n persoon wat opstaan in die oggend en dan in die spieël kyk, weggaan en dadelik vergeet hoe hy lyk. ’n Mens behoort jou leefwyse te meet asof jy aandagtig na jouself in die spieël kyk. Nie net sonder grimering of sonder dat jou hare gekam is nie, maar met al jou gebreke en tekortkominge. Dan skrik ’n mens eintlik vir jouself. Wie leef so? Net so min as wat ’n mens net so skool of werk toe sal gaan, kan gelowiges tevrede wees met ’n slordige etiek. Die beeld laat ons besef dat ons aan onsself moet begin werk en in ons gemeenskap moet bly werk. Dit kan nie net by kennis van die Woord van God bly nie. My geloof moet ook oorgaan in werke. 

Ek wil saam met jou droom vandag. Wat gebeur as ons almal begin om met ons dade te wys dat ons werklik dankbaar is vir die genade van God? Dit is dan dat ons begin bome plant in ons gemeente – wanneer ons werklik in geloof begin groei en verdiep. Ek sluit af met die woorde van mense in ons gemeente wat onlangs verhuis het na buite ons grense. Toe ek ver moes ry om by hulle huisbesoek te doen, was daar pas iemand van ’n ander kerk by hulle. Dominee, sê hulle, ons het vir hulle gesê ons het ons Kerk.

Die kerk gaan ’n baie belangrike rol begin speel in die toekoms van ons land. Jy sien, ek is nie in Suid-Afrika oor braaivleisvure, of ’n rugbyspan, of oor die weer nie. Ek is hier omdat my Kerk hier is. Ek is tuis in hierdie gemeenskap wat ek help vorm het. Hier vind ek skaduwee.

Dr Hein Delport, Swartkop

21 September – Met die hulp van my medewerkers

Kolossense 4: 7-18

Hier vind ons ’n klompie mense sonder wie die skrywer nie kon nie. Hy sou nie alles wat hy gedoen het kon doen sonder hulle nie. Hy kon dit nie alleen doen nie – niemand kan nie. Ons kan ook dit wat ons vir die Here doen, nie alleen doen nie. Ons het mekaar nodig. Kyk ons na die teksgedeelte, sien ons dat die skrywer van sy beproewings praat.

In die gevangenis het hy sy medewerkers by hom gehad. Hier gee hy nou vir ons ’n beskrywing van die groepfoto van al hierdie medewerkers saam met hom. Hulle was die staatmakers in Paulus se lewe. Tigikus was iemand  met ’n dienende hart. Onesimus die getroue was ’n wegloopslaaf. In vers 10 kry ons te doen met Aristargos. Hy het geweier om Paulus se sy te verlaat. Hy was ook ’n mens met ’n simpatieke hart. In vers 12 ontmoet ons nog iemand van Paulus se groep, Epafras. Luister na die karaktertrek wat Paulus aan hom toeskryf: …hy bid altyd ernstig vir julle dat julle staande kan bly en geestelik volwasse kan wees. In vers 14 lees ons van Lukas wat saam met Paulus gegaan het. Hy is verder ’n baie goeie voorbeeld van iemand wat ’n spesialiteit in die bediening kan bied. Demas is die laaste, en dit is die hartseer verhaal. Ons lees in 2 Timoteus 4: 9 van Demas wat uiteindelik die wêreld lief gekry het. Jesus het ’n Judas gehad en Paulus het ’n Demas.

Soms kry ons hierdie mense ook in ons groepfoto, ook in die kerk. Wel, hier is die foto: iemand wat saam met jou die evangelie dien, iemand wat spesialiteit bring, mense wat jou nooit los nie, iemand wat vir jou omgee, iemand met skande en soms die teleurstelling van onbetroubaarheid. Wie is ek vir my medewerkers in die kerk?

Dr Hein Delport, Swartkop

20 September – Staan op!

Josua 7: 7-10

Ek dink nie Josua het hierdie moeilikheid sien kom nie! Die vorige ses hoofstukke vertel hoe goed dit met Israel gaan. Nou kom hulle te staan voor letterlik een van die kleinste en eintlik ’n geringe stadjie, naamlik Ai. Die stadjie se inwoners verneder Israel. Eintlik kom Israel se moeilikheid in die vorm van Akan. Direk vertaal beteken sy naam nogal moeilikheid. Hy het van God gesteel. God het gesê van die eerste stad wat hulle inneem mag hulle niks vir hulself vat nie. Maar Akan het. Hiervoor het God Israel gestraf.

Ons eie grootste moeilikheid kom ook meestal sonder aankondiging. Iemand vertel van ’n skoolseun wat saam met sy ouers na ’n nuwe dorp getrek het. Almal by die nuwe skool het hom gewaarsku teen Groot Jan – hy is moeilikheid. Een pouse het almal begin uitroep: Hier kom Groot Jan! Almal het verdwyn, net die nuwe outjie was te laat en was alleen in die klas. ’n Blok van ’n man het die vertrek binnegekom. Hy het sommer die lig toegestaan toe hy by die deur instap. Hy het by die nuwe seun gaan sit, wat met ’n bewerige stem gevra het: Kan ek vir jou een van my toebroodjies gee? Hy het geantwoord: Ja, ons moet net vinnig eet, want ek hoor Groot Jan is op pad! Baie keer dink ons ons moeilikheid is hier, maar eintlik is ons moeilikheid nog op pad. Dit was die geval met Josua in ons teks.

Hy gaan na God toe met die idee dat die moeilikheid eintlik God se moeilikheid is. Maar eintlik begin Josua se moeilikheid nou eers. Jy het eers regtig moeilikheid as jy in die moeilikheid is by God. God vra vir Josua hoekom hy op die grond lê. Hoekom lê jy hier en bid? Doen iets! Soms vra geloof dat ons opstaan en iets doen.

Dr Hein Delport, Swartkop

19 September – Die goue reël

Matteus 7: 7-12

In vers 12 kry ons die goue reël van verhoudings: Doen aan ander wat jy wil hê hulle aan jou moet doen. Soos wat ons die bergrede lees, sien ons God is die Regeerder en ons leef in sy koninkryk. Verhouding is die sleutelterm om hierdie teksgedeelte te verstaan.

Om iemand lief te hê, het twee kante. Aan die een kant doen ons sekere dinge nie, en aan die ander kant doen ons sekere dinge wel vir hulle. In die vorige verse van die bergpreek gee Jesus byvoorbeeld die negatiewe, soos: Jy mag nie oordeel nie. Maar hier leer Jesus ons die goeie dinge wat ons moet doen, al word dit nie aan ons gedoen nie. Die wêreld het die negatiewe formulering van die goue reël ’n gesegde gemaak. Die wêreld sê: Moenie aan ander doen wat jy nie wil hê hulle moet aan jou doen nie. Dit is selfsugtig. Dit is ’n moenie-doen-nie-formule. Dit is negatief, en nie wat Jesus sê in die teks nie. Jesus se positiewe formulering wat ons vind in Matteus se weergawe van die bergpreek, is iets heeltemal anders. Dit spruit uit liefde.

Die negatief geformuleerde tipies menslike etiek word gedryf deur vrees en selfsug, maar die positiewe weergawe word uit liefde gedryf, en dit kom van God af. Ons bestuur byvoorbeeld versigtig uit vrees vir die wet, uit vrees vir ’n boetekaartjie. Mense sal maklik slegte dinge vermy uit vrees, maar sal dit nie noodwendig doen uit liefde nie. Jesus verwag dat ons anders sal optree. God gee nie vir ons ’n klein reëlboekie vir ons sak nie. Hy verwag dat jy sal vra, soek en klop; sal aanhou vra na wat reg is om sodoende hierdie verhouding lewendig te hou. Jy kan nooit ophou nie – jy eer Hom deur aan te hou. Dit is geen irritasie nie – dit is wat die parallelle vertelling in Lukas 11 ons leer. God maak die deur oop uit liefde. Die vraag is, kan ek dit uit dieselfde liefde vir ander doen?

Dr Hein Delport, Swartkop

18 September – God maak wat dood is weer lewend

Esegiël 37: 1-14

Hoofstuk 37 is deel van die tweede helfte van die boek waar die opbou en herstel van Israel aangekondig word. Hoop vir ’n hooplose en hulpelose volk. Israel sou sekerlik hulself kon afvra wat dit is wat God van hulle as sy volgelinge verwag.

God sal Israel weer lewend maak. Ja, God sal hierdie skynbaar dooie mense nuwe lewe gee, want Hy het hulle gekies. Die huis van Israel is vernietig en op sy knieë gedwing, hulle verkrummel in die aangesig van die heidendom. Hulle is kurkdroog…  en God sien dit raak. Hy tree in en Hy gee lewe! Fisies sowel as geestelik.

Wanneer ons in die Koninkryktyd in beweging gekom het, moet ons in beweging bly! Ons moet hoop verkondig omdat ons daardie hoop het, omdat die evangelie van Jesus Christus daardie hoop in ons plaas. Daarom keer die gelowige Sondag terug na die erediens om opnuut van hierdie hoop verseker te word. Die energie van die evangelie bring ons in beweging. Die beweging mag nooit verflou nie.

Die belofte van Esegiël 37 begin reeds in Esegiël 36: 25-27. God beloof algehele vernuwing vir ’n volk wat mistroostig is. Hoeveel te meer nie vir ons ook nie! Is ons bereid dat God die doodsheid in ons in lewe verander? Christus verander die doodsheid van ons omstandighede wanneer ons soos dooie bene rondlê en onwaardig voel. Wanneer God lewe bring, weer lewe in dooie bene inblaas, word ons deel van sy leërskare wat werksaam is en werksaam moet bly in sy koninkryk! Dan is die lewe wat ons leef, die lewe van die evangelie waardeur ander “dooie bene” ook weer die hoop kry dat God lewe bring!

Gebed

Vader, bring ons in beweging wanneer ons met u hoop in aanraking kom. Skep in ons die hoop om te volhard, om uit die doodsheid van ons omstandighede op te staan en die lewe te leef wat U gee. Amen.

Ds Quinten Schimper, Krugersdorp/Krugersdorp-Wes

17 September – Die waarde van wingerdhout

Esegiël 15

Hoe bereik ons ons Godgegewe doel op aarde? Waar ontdek ons daardie doel? Een van die antwoorde op hierdie vrae vind ons in Esegiël 15. Hierdie hoofstuk val in die eerste helfte van die boek waar die oordeel van God oor die sonde van sy volk aangekondig word. Die ballingskap van 586 vC is die agtergrond waarteen die eerste paar hoofstukke verkondig word. Esegiël sien in ’n visioen God se bedoeling met hierdie ontaarde volk Israel! Hulle het nie op die waarskuwing in Esegiël 14: 6 ag geslaan nie. En nou is God hierdie volk se teenstander wat hulle sal verbrand, so maklik soos wat wingerdhout verbrand word.

Die wingerdstok is sekerlik een van die edelste plante in die Ou Testament, met die uitsluitlike taak om druiwe voort te bring. As dit nie daartoe in staat is nie, is die doel nie bereik nie. Dit is waar Israel gefaal het. Hulle dra nie die vrugte soos wat die boer verwag nie.

Is dit waar van ons? Dra ons die vrugte wat God van ons verwag, die vrugte wat ons doel moet weerspieël?  Watter vrugte behoort ons te dra? Johannes 15: 1-4 bied insig! Dit is in die Ware Wingerdstok dat ons geënt is, waar ons die vrugte ontdek wat ons moet dra.

’n Beter vraag om te vra, is: Vir watter doel wil God my gebruik? Eenvoudig – God kom soek by ons net die vrugte wat ons veronderstel is om voort te bring. God verwag nie dat ons iemand anders se werk moet doen nie, net die deel wat van ons verwag word. As ons nie daarin slaag om vir Hom te gee wat ons s’n is om aan te bied nie, sal Hy niks anders by ons kry nie. Hierin is ’n hele lewensfilosofie wat neerkom op een saak: Ons taak, ons primêre doel, is om God te verheerlik in woord, gesindheid en daad! Israel het vergeet om vrugte van geregtigheid en barmhartigheid te dra. Ons mag nie! 

Gesang 273: 1-4

Ds Quinten Schimper, Krugersdorp/Krugersdorp-Wes

16 September – Leef in oorvloed

Esegiël 47: 1-12

Getuig ons lewens van die volheid van God, of is ons tevrede om maar net te bestaan? Ons val soms vas in ’n lewe van skaarste en doodsheid en raak dan mismoedig, omdat ons net nie aan die gang kan kom nie. Ons doen nie veel nie, want ons is nie lus nie. En alles ly daaronder. Selfs om voor God stil te word, raak vir ons moeilik. Die lewe eis sy tol!

Dalk voel ons dan asof ons soos die Dooie See geword het: ’n lewelose massa water wat nie waarlik iets beteken nie. Esegiël 47 gee as’t ware roetemerkers vir hoe ons uit hierdie dooie gevoel kan ontwaak. Hierdie hoofstuk is die toppunt van sy prediking aan ’n mismoedige nasie. 

Enkele groot oomblikke staan uit:

Die water kom uit die heiligdom. Dit is God self wat die vernuwing vir vermoeide mense bied.

Wanneer ons in beweging is, ervaar ons dat die diepte van die water kan verander. Nes die vis en bome langs die stroom, is dit tog by God dat mense weer in beweging kom en waar lewe te vind is.

Hierdie waterstroom van God bring lewe vir elkeen wat daarmee in aanraking kom. Dit is wat God doen – Hy gee weer lewe.

Om in God te glo en aan Hom te behoort, is om te ervaar hoedat hierdie lewegewende stroom deur ons vloei sodat ander ook daardeur aangeraak kan word. Dit is om nie meer die doodsheid van die Dooie See te ervaar of gevoelloos teenoor mekaar te wees nie, maar om ware lewe te ervaar en dit aan ander deur te gee. Ons taak is om te getuig – nie om deur die soutmoerasse en kuile ontmoedig te word nie, maar om te lewe in die volheid van God wat oor ons spoel, om God toe te laat om ons te verander! Dan leef ons die koninkryk, verbonde aan God!

Ds Quinten Schimper, Krugersdorp/Krugersdorp-Wes

15 September – Wag op die môre!

Psalm 57

In 1 Samuel 24 lees ons die verhaal van Dawid wat Saul se kamp binnesluip met die bedoeling om hom dood te maak. Dawid is so naby dat hy Saul se spies en waterkruik kan afvat, maar hy gaan nie oor tot moord nie, want die koning is God se gesalfde, God se verkose leier. Dawid beleef as’t ware ’n oomblik van insig wanneer hy besef dat hy hier eintlik teen God in opstand sou kom.

Later sou Saul op Dawid se spoor wees waar Dawid ook in ’n grot skuiling soek. Dit is daar in die grot waar die dagbreek teen die hange van die grot se mure weerkaats word dat Dawid tot digterlike insig gelei is. Die daeraad word die stille getuienis dat God in beheer is. In Dawid se verlede was God se teenwoordigheid altyd sigbaar, wat sal nou vir hom anders wees? Met vreugde wil hy die daeraad inwag, wakker maak, want dit is daarin dat hy God se goedheid (daagliks!) ervaar. 

Die digter se gemoed verander van desperaatheid en angs wanneer hy die veilige hand van God ervaar, sodat  hy die daeraad wil inwag met koorsang. Al is dit nog donker om hom, is sy gemoed nie meer donker nie, want God se lig het in sy lewe ingeskyn..

Ons omstandighede bepaal daagliks hoe ons die lewe ervaar. Ons raak soms soos Dawid benoud omdat ons voel asof ons in ’n grot vasgedruk word, waar vyande ons soos roofdiere omsingel. Ons gesprekke met God as antwoord op die evangelie van genade laat ons dieselfde gebeure anders ervaar sodat ons angs en desperaatheid ook kwyn. God se ewige lig verlig die mens se gemoed sodat ons, nes die digter, die passie ontdek om die daeraad in te wag. Al is ons nog in die donker van ons omstandighede, gee God se genade vir ons hoop! Want dan is God in die rooidag, al is ons in ’n grot.

Ds Quinten Schimper, Krugersdorp/Krugersdorp-Wes

14 September – Wees stil en weet…

Markus 1: 29-39

My gedagtes is nie julle gedagtes nie, en julle optrede nie soos Myne nie, sê die Here (Jes 55: 8).

Net vroeër (Mark 1: 15) het Jesus begin preek en gesê dat mense hulle moet bekeer en die evangelie moet glo, want die koninkryk van God het aangebreek. Jesus preek nie net oor die koninkryk nie. Hy demonstreer dit met gelykenisse en wonderwerke. Soos hier, met die genesing van Petrus se skoonmoeder. Na hierdie wonder wil dit voorkom of Jesus Hom eenkant hou terwyl almal na Hom soek. Almal smag na Hom, maar Hy is nie daar nie – Jesus het gaan bid.

Jesus se optrede leer hier vir ons iets van deelname aan sy koninkryk. In Jesus se bediening het die dissipels ’n valse tipe gerustheid gehad dat hulle besig is om goed te doen: Hulle staar hulself so blind teen die massa mense wat uitkom om Jesus te ontmoet en deur Hom aangeraak te word, dat hulle die essensie van die koninkryk wat Hy verkondig, verloor. Want hul gedagtes was nie Jesus se gedagtes nie. Jesus se bediening het wyer gestrek as daardie aanvanklike prediking in die sinagoge. Dit was in die manier waarop Hy met ander omgegaan het dat God se hartklop gehoor kon word.

Die dissipels se opwinding is te verstane, maar Jesus is nie daar om in die “vreugde” te deel nie. Vreemd. Soos hierdie dissipels, verstaan ons ook nie waarom God soms afwesig voel juis wanneer ons Hom soek nie. Almal soek U, maar niemand vind U nie…

Nes Jesus, moet ons stilwordplekke gaan soek en skep as dit nie bestaan nie. Want dit is in die stilwees saam met God dat ons ons gedagtes oor Hom ontdek. Dikwels verstaan ons Jesus verkeerd omdat ons nie sy koninkryk verstaan nie. Ons moet ook stil word en Jesus ontmoet in die stille verkondiging waar ons met ons gedagtes oor God alleen is, sodat ons sy gedagtes kan leer ken. Dan sal ons koninkrykgerig leef en nie net teen die massas by die deure vaskyk nie!

Ds Quinten Schimper, Krugersdorp/Krugersdorp-Wes

13 September – Ons het die Messias gekry!

Johannes 1: 29-42

In die Evangelie volgens Johannes word die Christus-narratief op so ’n wyse aangebied dat die leser deur die leer en lewe van Jesus in die geloof versterk word en dat diegene wat uit die Jodedom bekeer is (die eerste lesers), bemoedig sal word.

In hierdie teksgedeelte vind ons ’n getuienis (belydenis) van Johannes die Doper aangaande Jesus. Maar ons vind ook die merkwaardigheid van mense wat bereid is om Hom te volg vir dit wat hulle pas van Hom gehoor het; mense wat bereid is om aan ’n koninkryk deel te neem waarvan hulle eintlik nog niks weet nie. In vers 29 wys Johannes Jesus uit vir die mense om hom, waar dit gepaard gaan met ’n kragtige getuienis! Sien ons Jesus raak as die Een wat ons so in die regte verhouding met God stel deur ons sonde te versoen? Hierna het ons te make met eenvoudige mense wat Jesus nog net gesien het en enkele waarhede oor Hom gehoor het, maar Hom nogtans gevolg het.

Die dissipels het hier reeds van Hom begin getuig, al sou hulle eers later pertinent die opdrag ontvang, want hulle het gehoop op ’n Verlosser wat nou hier is! In hierdie verse sien ons hoe verskillende mense Jesus vind. En hierin lê ons uitdaging ook! Andreas was bereid om te getuig van die Messias met wie hy ’n vlugtige ontmoeting gehad het. Petrus het ’n volgeling (die rots van die kerk) geword, omdat hy na die getuienis van sy broer geluister het. Gewone, eenvoudige mense kan die evangelie verkondig, al is dit net deur die invloed wat op ander uitgeoefen word.

Ons moet nadink oor ons reaksie op ons ontmoetings met Christus. Wat is ons antwoord wanneer Jesus vir ons sou vra: Wat soek julle? Verskonings, geleenthede, ander mense? Kom ons gaan uit en wys vir ander dat ons die Messias gekry het. Kom ons getuig, want ons getuienis en invloed is dalk al wat ’n ander persoon nodig het om die Messias te sien.

Ds Quinten SchimperKrugersdorp/Krugersdorp-Wes

12 September – Wees ’n kuiken

Lukas 13: 31-35

Hierdie beeld wat Jesus gebruik van ’n hen en haar kuikens, is vreemd. Beskerming en versorging is ’n vreemde gedagte om diegene wat Hom eintlik wil doodmaak mee aan te spreek. ’n Kuiken is gewoonlik broos, nietig en swak nadat dit uitgebroei is. Onder die hen se vlerk is die kuiken tog veilig, warm en beskut.

God wil ons beskerm en Hom oor ons ontferm soos ’n hen oor haar kuikens. Maar Jerusalem (en ons!) wil nie altyd luister nie. Daardie onverskillige skare in Jerusalem wat daarop uit is om Jesus te vervolg, noem Hy sy kuikens! Hy wil hulle graag onder sy vlerk huisves, daar waar warmte en liefde is. Maar hulle wil nie. Die kuiken moet die skuiling wil hê (in ons geval), want God dwing niemand! Keer op keer bied Hy sy liefde en genade aan, maar soms soek ons dit nie. Keer op keer kom ons voor Jesus te staan en is ons bereid om Hom eerder te kruisig as te volg!

Hierdie soort trots was Jerusalem se ondergang. Ongelukkig is daar altyd ’n Golgota by die hekke van Jerusalem. Dit is nie maklik om die koninkryk wat Christus verkondig, uit te leef nie. Ons kruisig Hom gewoonlik sonder dat ons daarvan bewus is, maar in hierdie teks gee Christus self die gerusstelling dat Hy die een onveranderlike is en sy werk sou afhandel. Ons is maar kuikens – kuikens wat deur die moederhen beskerm wil word. God wil ons beskerm. Hy wil vir ons lief wees. Hy wil vir ons die geborgenheid bied wat deur Christus aan ons elkeen beloof is. Ons moet net kuikens wees wat daardie beskerming wíl ontvang.

Ten spyte van die inwoners van Jerusalem se gesindheid en optrede, het Jesus steeds daarheen gegaan! Hy was steeds bereid om daardie kruispad te stap, dit enduit te voltooi, omdat Hy geweet het dit is wat die Vader wil. Dit is waardeur die Vader verheerlik sal word. Dit is hoe die mens gered sal word!

Ds Quinten Schimper, Krugersdorp/Krugersdorp-Wes

11 September – Mag die Here jou seën uit Sion

Psalm 134

Die paasfees is verby. Dit is die aand voordat die pelgrims weer die lang tog huiswaarts aanpak. Hulle staan op die plein voor die tempel en sing die aandgesang, die inleiding tot die aandgebed: Kom, prys die Here, julle almal wat Hom dien, julle wat in die nag in die tempel van die Here staan! So roep hulle die priesters wat in die nag in die tempel diens doen op om die Here te prys.

Hulle wil graag die seën van die Here ontvang waar hulle op die punt is om die lang reis aan te pak en terug te keer na hul gewone lewens. In die tempel waar die priesters besig is om die Here met offers en gebede te dien, hoor hulle die aandgesang van die pelgrims. Die priesters antwoord daarop en spreek die seën van die Here oor die pelgrims uit: Mag die Here jou seën uit Sion, Hy wat hemel en aarde gemaak het.

Om iemand te seën, was om iemand anders te groet met die bede om saam met hulle te wil gaan. Maar dis ook die hoop dat die ander een ook saam met jou sal wees. So beteken die seën van die Here dat Hy vir ons sê: Ek wil by jou wees en Ek hoop dat jy ook by My wil wees.

Wanneer ons kerk toe gaan, roep ons mekaar en almal wat die Here dien op om die Here te prys. Die predikante dra ons gebede aan die Here op, en in ons harte bid ons saam. Maar ons wil ook deur die Here geseën word. Daarom spreek die predikant die seën uit aan die einde van die erediens: Mag die Here wat hemel en aarde gemaak het, jou seën. Dit beteken: Die Here wil saam met ons na ons huise en gewone lewe gaan, maar Hy hoop dat ons ook altyd saam met Hom wil wees en lewe. Daarom seën Hy ons, en smag ons altyd weer na sy seën.

Ds Arie Kuyper, Emeritus

10 September – Ek het rus gevind, soos ’n kindjie by sy moeder

Psalm 131

Pelgrims was baie kwesbaar wanneer hulle na Jerusalem of elders reis. Hulle was dan ver van die huis af en die gevare wat hulle op die pad kon teëkom, was talryk. Wilde diere, rowers, siekte… Waar sou hulle kos kry terwyl hulle reis? Hulle kon nie alles saam karwei nie. Daarom kon so ’n reis vir groot onrus sorg. Waar sou so ’n pelgrim rus vir sy siel vind?

’n Mens is geneig om op jou eie krag en vermoë staat te maak, om jouself as groot en sterk genoeg te sien om self reg te kom. Maar dis nie wat hierdie Psalmdigter doen nie. Hy soek sy toevlug op ’n ander plek. Hy wend hom liewer tot God. ’n Groot mens wat eerder soos ’n klein kindjiie voor God word. Soos ’n kindjie by sy moeder.

God is vir hierdie gelowige soos ’n moeder. Die Here het mos al vir sy volk gesê: Soos ’n moeder haar kind troos, so sal Ek julle vertroos. By God kan ’n mens rus vind in ’n onstuimige en rustelose wêreld, soos ’n kindjie wat veilig voel in die arms van sy moeder. Jou hart word rustig. Die kerkvader Augustinus het dit so verwoord: Ek is onrustig in my hart, totdat ek rus vind in U, o God.

Waar vind jy vandag rus? Rus te midde van al jou bekommernisse en benoudhede? Daar is baie keer soveel dinge waaroor ons besorg is. Waar vind jy dan ware rus? Slegs daar waar jy voor die Here tot rus kom deur jou na Hom te draai. Die kerk as die gemeenskap van gelowiges behoort so ’n plek van rus te wees vir ons, ’n ruimte waar ons weer kan asemhaal. Waar mense hul bekommernisse en alles waaroor hulle besorg is, voor God kan lê. So nooi Jesus jou ook uit om jou bekommernisse na Hom te bring. Kom na My toe, almal wat vermoeid en belas is, en Ek sal julle rus gee.

Ds Arie Kuyper, Emeritus

9 September – As die Here jou huis nie bou nie

Psalm 127

Psalm 127 is ’n pelgrimslied. Wanneer die pelgrimgelowige elke jaar afreis na Jerusalem en nader aan die stad Jerusalem kom, sien hy die stad voor hom lê. In die aand hou die wagte op die stadsmure wag.

’n Pelgrimstog was nie net ’n gewone reis nie. Dit was ook ’n geestelike ervaring, ’n reis waartydens jy tyd vir nadenke en bepeinsing gehad het. Wanneer die pelgrim die stad in die verte sien, kan hy aan sy eie lewe by die huis dink. Hoe hy moet swoeg om sy huis op te bou en sy mense te versorg. Kyk hoe loop die wagters op die mure van Jerusalem. Hoe moet hyself nie swoeg en spartel om sy huis en lewe te bewaar nie?

Ons dink na oor ons lewe vandag. Hoe kan ons die beste toekoms vir ons huis verseker in vandag se moeilike tye? Maar ons moet ook weet: Hoe hard jy ook al werk om dit alles te verseker, as God die huis nie bou nie en die stad nie beskerm nie, bly alles tevergeefs.

Net so geld dit ook vir die opbou van ’n gemeente. Hoeveel maal is lidmate en ampsdraers nie bekommerd oor die voortbestaan van die Kerk nie! Probeer hulle met alle menslike pogings om dit op te bou en te beskerm. Die Here sê vir ons: As Hy die huis nie bou nie, swoeg dié wat daaraan bou tevergeefs. As Hy die stad nie beskerm nie, waak hulle wat dit beskerm tevergeefs.

Dit is tevergeefs dat julle vroeg opstaan en laat gaan slaap. Vir dié wat Hy liefhet, gee die Here dit in hul slaap. Daarom moet elkeen van ons onthou: Doen jou werk so goed moontlik, en laat dit dan aan die Here oor, in geloof en vertroue. Anders sal jou beste pogings ook tevergeefs wees.

Ds Arie Kuyper, Emeritus

8 September – God se doel met al die mense op aarde

Psalm 100

Watter doel het God met ons almal op aarde? Met al die bewoners van die ganse aarde? In Efesiërs 1: 10 lees ons dat dit die bedoeling van God is om alles wat in die hemel en alles wat op die aarde is, onder een hoof te verenig, naamlik onder Christus. Hiervan getuig Paulus ook in Filippense 2: 10-11, sodat in die Naam van Jesus elkeen wat in die hemel en op die aarde en onder die aarde is, die knie sou buig en elke tong sou erken: “Jesus Christus is Here!” tot eer van God die Vader.

Dis presies waarvan Psalm 100 al praat. Juig tot eer van die Here, almal op aarde! Dien die Here met blydskap! Erken dat die Here God is. ’n Oproep dat alle mense en alle volke, ja, almal op aarde, dit sal doen. Dat elke tong sal bely dat die Here God is en elke knie voor Hom sal buig, nie net Israel nie.

Kan ons onsself dit voorstel dat daar ’n dag sal kom waarop al die volke van die ganse wêreld saam deur die poorte van die tempel van God sal ingaan en God sal prys en dien? Psalm 100 teken vir ons daardie prentjie waar al die bewoners van die aarde opgeroep word om saam die poorte van die huis van God binne te gaan om God te loof en Hom te dien. Al die volke is reeds sy eiendom omdat God hul Skepper is. Maar God wil graag dat al die mense op aarde deel sal wees van sy kudde en sy verbond.

Die belangrike punt wat Psalm 100 ons op die hart wil druk, is om daarvoor te lewe en te werk dat almal sal erken dat God die Here is. Mag God se doel met ons ook ons droom word waarvoor ons almal sal dien en werk. Daarvoor moet ons alles oorhê en daarvoor moet ons ons beywer!

Ds Arie Kuyper, Emeritus

 

7 September – Waarom ek, o God?

Psalm 88

Baie keer hoor jy dat iemand wat bitter swaar kry, uitroep: Waarom ek, o God? Ek wat U ken en U elke dag van my lewe dien? Dit is ook wat die digter van Psalm 88 uitroep, toe die swaarkry te veel word vir hom. Hy sê: …ek vat al aan die doderyk, ek staan al met die een voet in die graf… Waarom verstoot U my, Here?

Hierdie Psalm staan bekend as ’n klaaglied, of dan ’n klaaggebed. Dit is een van die donkerste klaaggebede wat ons in die Bybel kry. Wanneer ons dit vergelyk met soortgelyke Psalms, val dit ’n mens op dat enige vorm van lof of dank aan God ontbreek. Die ervaring wat die bidder het, is dat God die mens wat hier bid, kwaad aandoen. U laat al u golwe oor my breek… Dit is ’n swaar las waarmee U my teister.

As die bidder uitroep Waarom verstoot U my? vra hy eintlik na wat die doel is wat die Here met hierdie lyding wat oor hom kom, in die oog het. Ons leer hier dat ons ook maar ons klagtes voor die Here mag uitstort. In ons gebede mag ons alles vir God sê, en dit kan selfs ons teleurstelling oor God as aanklag teen Hom en verwyt teen Hom insluit. Om te kla, is soms nodig. Soms is ons so bedruk en/of neerslagtig, dat ons niks anders in ons gebede kan uitkry nie as om ons klagtes voor Hom uit te stort.

Om so te kla, help soms. As jy jou binneste seer na buite toe kan laat gaan en dit selfs voor God uitroep of uitskree, kan dit geweldig genesend wees. Om te kla, kan die eerste tree terug na die lewe wees. Terug na ’n lewe om God weer te wil loof. Na ’n lewe sonder benoudheid en seer. Eers as jy vir God jou vuis van woede of angs toon, kan Hy daardie vuis weer oopmaak en daarvan ’n ontvangende hand maak wat God se liefde, troos en genade ruimskoots aanneem.

Ds Arie Kuyper, Emeritus

6 September – Wie is waardig om voor die Here te verskyn?

Psalm 15

Kan ek rustig voor die aangesig van God lewe? Baie mense worstel met die vraag: Wie durf in die teenwoordigheid van God lewe? Of in die woorde van die digter van Psalm 15 (NDV): Here, wie mag ’n gas wees in u tent? Wie mag tuisgaan op u heilige berg?

Elke gelowige wat erns maak met sy geloof, sal met hierdie vrae worstel. Dis op hierdie vrae dat Psalm 15 ’n antwoord wil gee. Hoe weet ’n mens of jy waardig is om voor die Here te verskyn? Die antwoord wat die Psalm hierop gee, is: Hy wat onberispelik lewe en regverdig optree, wat van harte die waarheid praat. Ja, as Nuwe- Testamentiese gelowiges weet ons gelowiges lewe uit genade en nie deur die verdienste van goeie werke nie. Dit is alleen uit genade dat ons dit in God se teenwoordigheid mag waag en ’n welkome gas in sy tent mag wees.

Tog, ons geloof sluit hierby aan deurdat my geloof waardeur ek toegang tot die genade ontvang, bevestig word deur my optrede en dade teenoor my medemens. Jou onsigbare geloof in God word sigbaar in hoe jy teenoor jou medemens en in jou diens aan God optree. Die belangrike punt wat hierdie Psalm maak, is dat jou lewe met ander mense volledig verweef is met jou lewe met God. Hoe jy prakties elke dag leef, berei jou voor om in God se teenwoordigheid te leef, en andersom. Jou alledaagse praktiese lewe beïnvloed jou geestelike lewe, en jou geestelike lewe beïnvloed jou alledaagse praktiese lewe. As jy regtig in die Here glo en sy kind is, wys dit in hoe jy teenoor jou medemens optree. Onberispelik en regverdig. Om in die teenwoordigheid van God te mag lewe, beteken dat jy teenoor jou medemens optree asof jy dit vir of aan God doen. Jou geloof in God word sigbaar in jou dade aan jou medemens. Jou verhouding met God gebeur in jou verhouding met mense, en jou verhouding met mense gebeur in jou verhouding met God.

Ds Arie Kuyper, Emeritus

5 September – Gelukkig is die mens!

Psalm 1

Dit gaan goed met die mens! Gelukkig is die mens! So begin die Psalmboek in die Bybel. Maar watter mens is regtig gelukkig? Psalm 1 wys ons die geluk wat elke mens regtig nodig het en waarsonder niemand durf lewe nie. Mis jy hierdie geluk, mis jy eintlik alles in die lewe. Volgens hierdie Psalm is ’n mens gelukkig as jy saam met God deur die lewe gaan. As jy dus met God rekening hou in jou lewe – dit is ware geluk. 

Mense wat met God rekening hou in hul lewe, word hier die regverdiges genoem. Hierteenoor word die mense wat doelbewus sonder God lewe die goddeloses genoem. In vandag se terme sou ons van gelowiges teenoor ongelowiges praat. Goddeloses is nie mense wat noodwendig lelike en verkeerde dinge doen nie, maar is mense wat doelbewus hul band met God breek. Hulle wil met God niks te make hê nie. Hulle sal nie staande bly wanneer die oordeel van God oor hulle kom nie.

Daarteenoor is daar die regverdiges, die mense wat die geluk in God soek en vind. Hulle hou hulle ook nie op met dinge wat daardie band met God wil verbreek nie. Die gelowige ondersoek die Woord van die Here dag en nag. Hy of sy lees dit nie net nie, maar leef elke oomblik van sy of haar lewe daaruit. Dis die lamp vir die voet en die gids vir die lewe.

Psalm 1 behoort eintlik die opskrif te wees wat in elkeen van ons se lewe moet staan. Lewe saam met God en jy is gelukkig, ook al is jou uiterlike omstandighede nie noodwendig rooskleurig nie. Dit gaan goed met jou as jy die pad saam met die Here loop, as jy elke dag jou verdiep in sy Woord en elke dag daaruit wil lewe. Dan is jy soos ’n boom wat by ’n waterstroom geplant is en op die regte tyd vrugte dra. Jy gee betekenis aan almal rondom jou se lewe. Gelukkig is so ’n mens!

Ds Arie Kuyper, Emeritus

4 September – Klippies op die water

Jakobus 2: 14-26

Julle predikante, vertel ’n woordeboekmaker my, gebruik woorde wat plons soos klippe in die water. Gebruik liewer woorde wat ’n mens soos plat klippies kan laat wip en spring op die water, woorde wat mense laat lag en bloos en huil. Dalk sien mense dan weer kans om kerk toe te kom. Daar bestaan ’n misverstand dat vroom weet en vroom wees dieselfde ding is. Vroom weet is om al die gebooie te ken, soos die Fariseërs, en ander daaraan te meet. Dit is om oor God te dink met woorde soos almagtig en alwetend, alomteenwoordig en allerheilig – ’n uitgebreide dogmatiese skema waarvan leraars én lidmate weinig verstaan.

Hier is die geheim wat die skrywer van die Jakobusbrief ontdek het: God word nie slegs geken in die wete van sy onaantasbare heiligheid nie, maar om te wees in die omhelsing van sy koesterende teenwoordigheid. Geloof is nie net om te weet nie, maar te wees. Hy gee drie voorbeelde van dade wat red:

Gee uit jou oorvloed – moenie net sê ek hoop jy kom reg nie – gee klere of komberse of kos.

Doen afstand van iets wat vir jou kosbaar is – soos Abraham wat sy seun geoffer het. God het hom regverdig gereken op grond van sy daad.

Wees beskikbaar vir die Here. Selfs iemand soos Ragab, verag deur ordentlike mense, is op grond van haar dade deur God begenadig. Weet dan, elkeen kan gered word.

Wat is ons dan, ek en jy? Is ons nie begenadigdes van God nie? Is ons nie juis dié wat verstaan dat dit nie is wat jy weet of besit wat jou juk sag maak nie, maar jou dade om die lewe vir ander weer ’n keer te vul met lig en vreugde? Sê dit saam:

Om God te ken beteken om God te dien,

om te speel met lekker woorde

soos liefde en genade, vergewing en vrede;

om dit soos klippies te laat hop op die water;

om uitbundig te leef en baie maats te hê.

Dr Piet van Staden, Stellenbosch/Worcester

3 September – Bedoelings van die hart

1 Konings 3: 16-28

Salomo was beroemd oor sy wysheid. Die eerste toets vir sy wysheid was ’n geval van kinderdiefstal. Die feite van die saak was die volgende:

  • Albei vroue het gelyktydig babas verwag.
  • Die twee babas is drie dae uitmekaar gebore.
  • Die kinders was albei seuntjies.
  • Daar was geen getuies nie. Dit beteken dit is die een se woord teen die ander.
  • Een nag is die een vrou se baba dood aan versmoring toe die kind onder die ma beland het.

Die klaagster se klag het die volgende inhoud:

  • Die ander vrou het in die nag agtergekom haar baba is dood.
  • Sy kom vat toe die klaagster se lewende kind en lê haar dooie kind by die klaagster neer.
  • Toe die klaagster vroeg die môre opstaan om die kind te laat drink, sien sy hy is dood.
  • Toe dit lig word, sien sy dit is nie haar seuntjie nie en besef dat die ander vrou die kinders omgeruil het.

Die tweede vrou ontken die aanklag en dring aan dat die lewende seuntjie aan haar behoort. Dit word ’n oor-en-weer-stryery voor die koning om die lewende kind op te eis. Die koning oorweeg die saak. Hy besef dat daar nie genoeg feite of getuienis is om te bepaal wie van die twee vroue die waarheid praat nie. Op grond waarvan kan hy besluit wie die regte ma is?

Sy opdrag Sny die kind in twee stukke! is ’n toets vir egte moederliefde. Die ware ma sal eerder die kind prysgee as om hom te laat sterf. Tot vandag toe dien Salomo se uitspraak as ’n voorbeeld van die manier waarop God mense se harte toets om hul ware bedoelings aan die lig te bring. Leedvermaak, ’n houding van as ek hom nie kan kry nie, dan jy ook nie, is nie die antwoord van iemand wat iets verstaan van die liefde van God nie. Mag die Here in elkeen van ons se hart die ware liefde vind wanneer die lewe ons so toets.

Dr Piet van Staden, Stellenbosch/Worcester

 

2 September – Gelyk aan die leermeester

Lukas 6: 37-42

Jesus leer sy dissipels: Moenie regter speel oor ander nie. Die bepaling van skuld, straf en vonnis is die taak van die regter. Die mens is nie regter nie, maar skuldenaar. Ons durf nie na mekaar kyk met die oog van die regter nie, want ons het self nie rigting in die lewe nie en ons ver­staan meestal ook nie God se rigting nie. Om God se rigting te verstaan, is ’n voortdurende ontdekkings­tog in die lewe, want ons visie is beperk. Ons is eintlik vir alle doeleindes blind oor reg en verkeerd, sê Jesus. Hoe kan jy wat self blind is dan ’n ander, wat ewe blind is, probeer lei?

Hy gee ook die rede waarom ons nie regter durf wees nie. Ons kyk net uit een hoek, en dit is die hoek waaruit ons ander se foute raaksien. Jesus se mooi beeld is: Jy kyk om die splinter in ’n ander se oog raak te sien wat hom of haar skeef laat kyk, maar jy besef nie dat jy ’n balk in jou eie oog het wat jou die groter oortreder maak nie. Begin by jouself. Werk aan jou eie gebreke en tekortkominge. Leer ken jou geestelike ruimte en die struikelblokke van jou eie swakhede. Dan eers sal jy in staat wees om ander te help. Nie te veroordeel nie – te help! Soos God ons help.

Dit is hier waar die uitspraak oor die leermeester en leerling verstaanbaar word. ’n Leerling se kennis is gebrekkig en groei gedurende die onderrig van die leermeester. ’n Leerling kan nie ander leerlinge of die leermeester beoordeel nie. Selfs wanneer ’n leerling volleerd sou wees, is hy of sy maar gelyk aan die leermeester.

Kom ons leer dan uit hierdie gedeelte dít: Kyk met ’n oog wat vryspreek en nie veroordeel nie; gee met oorgawe; haal die balk uit jou eie oog voor jy ander probeer help met hul splinters. So raak ons tuis in ons geestelike ruimte, sodat ons met oorgawe kan leef en ander kan help.

Dr Piet van Staden, Stellenbosch/Worcester

1 September – Moenie verlam raak nie

Matteus 6: 25-34

Jesus se opdrag is: Moet julle nie bekommer oor die lewe nie… Met lewe bedoel Hy bestaan of oorlewing. Die lewe is belangriker as kos en die liggaam as klere. Daar is ’n deel van elke mens wat nie tevrede gestel kan word met die dinge van Mammon nie. Dit is die geestelike deel wat hunker na kontak met God en na die seëninge wat net by die Here te vind is.

Hy beskaam die gelowiges. Die ongelowiges is deurentyd bekommerd oor die middele wat nodig is om te oorleef. Maar julle ken tog vir God. Vertrou julle Hom dan nie? Julle kan nie so ingestel wees op oorlewing dat julle vir God vergeet nie. Beywer julle allereers vir die koninkryk van God en die wil van God, en Hy sal vir julle al die middele voorsien om van te lewe.

Dit is baie belangrik dat ’n mens gereeld, daagliks en weekliks, tyd moet maak om te dink oor die dinge in jóú lewe waarvoor jy God moet dank. Dit is soos ’n teenmiddel teen die gif van swaarmoedigheid, depressie, hartseer, wanhoop en kommer wat jou wakker hou in die nag. Jesus se woorde is soos die lafenis van reën op die droë aarde. Waarom bekommer julle jul so aanhoudend oor dinge wat met die aardse bestaan te make het, en so min oor die geestelike? Hy vra ons om te dink of ons lewe die regte beeld vertoon van iemand wat vertrou dat God op die een of ander manier sal voorsien vir ons lewe soos Hy doen met die voëls en die blomme. Kommer sal nie jou lewe met een uur verleng nie. Maar vertroue op God bring vrede en kalmte, en dit kan boonop jou lewe sommer met ’n paar jaar verleng, so leer die mediese wetenskap ons.

Daarom kom die boodskap na elkeen van ons vandag: Moenie verlam raak weens jou probleme nie. Hanteer elke dag se probleme soos hulle kom. En tel jou seëninge, een vir een. Jy sal sien jy is eintlik ryk.

Dr Piet van Staden, Stellenbosch/Worcester

31 Augustus – As jy te laag mik

Romeine 10: 5-21

Kerkgeboue is nie noodsaaklik vir geloofsbyeenkomste nie. Nogtans koester gemeentes die ideaal om ’n funksionele ruimte te bekom vir die beoefening van hul geloof. Daar is groot vreugde en dankbaarheid wanneer hierdie ideaal bereik word. Dit word beskou as ’n seën van die Here om oor so ’n bate te beskik, want die struktuur maak verdere projekte en aksies moontlik. Tog is geboue nie net funksioneel nie, maar tegelyk simbole, draers van betekenis wat op die geestelike vlak lê. Ons woonhuise is meer as mure en ’n dak. Dit is die plek waar ons ons huwelik bou, ons kinders grootmaak, ’n familielewe tot stand bring. Dit is ons tuiste, ons hawe, ons plek van veiligheid. Dieselfde met die kerk as geloofstuiste waar ons God eer wat die genade vryelik uitdeel aan almal, ongeag jou herkoms of ingesteldheid. Hier woon mense wat uit God se genade leef.

Wees dan ontvangers, sê die apostel. Moenie probeer beheer uitoefen nie. Moenie by jouself vra wie vir Christus sal gaan haal uit die hemel of uit die dood om Hom teenwoordig te stel nie. Hy is immers reeds teen­woordig by jou en in jou. Glo uit jou hart uit, bely dat Hy die lewende Here is, en jy sal gered word. Dit is jou persoonlike verbondenheid met God, en dit is uit en uit ’n geestelike saak. Elkeen wat die Naam van die Here aanroep, sal gered word.

Paulus leer dat daar ’n regte verwagting, ingesteldheid en reaksie moet wees by ’n gelowige mens. Hy dui drie hoofsake aan:

Die evangelie moet begeer word.

Die evangelie moet waardeer word.

Die evangelie moet aangegee word.

Ek is bekommerd dat ons te laag mik vir ons geloofshuis. Die vreugde om die evangelie te hoor, en die dissipline om kerk toe te kom en deel te neem aan die dienswerk, het by sommige gekwyn tot amper niks.  Ons kwel ons oor hulle, want as jy te laag mik vir jou geloofshuis, sit jy met ’n leë dop.

Dr Piet van Staden, Stellenbosch/Worcester

 

30 Augustus – Blye versekering

Kolossense 2: 20 – 3: 4

Die vroeë kerk ondergaan ’n snelgroeifase wat hom voor verrassende uitdagings stel. Woorde soos bevryding en verlossing vlieg rond; mense kom spontaan in groepe bymekaar en sê openlik dat hulle navolgers is van ’n sekere Jesus wat hulle die Christus noem, die gesalfde van God. Die bevryding wat Hy verkondig het, was nie opstand nie. Dit was bevryding van die houvas van die sonde, die bose, die verkeerde. Dit is ’n boodskap wat betekenis bring in ’n troostelose bestaan; wat mense laat uitreik na mekaar; wat blydskap en dankbaarheid terugbring in ’n lewe vol bittere swaarkry. Dit is in daardie tyd ’n nuwe interpretasie van waaroor dit gaan in die geloof.

Daar was ’n faksie in Kolosse se gemeente wat wou hê dat die nuwe Christene die ou Joodse gebruike moes handhaaf. Jy moes die Joodse godsdienstige feeste onderhou, die Joodse reinheidsgebruike handhaaf en onrein diere, produkte en kosse vermy. God is ver en so heilig dat ’n mens nie sommer in sy teenwoordigheid kan kom nie en ook nie eens sy Naam mag sê nie.

Jesus het ’n ander verstaan van God as die mense van sy tyd. Sy ervaring van God is een van intimiteit, geborgenheid, onmeetlike liefde, genade. Nie veroordeling nie, maar omhelsing; nie uitsluiting nie, maar insluiting, versorging en heling. As ons dit beskryf as die weg van liefde, vergifnis en vrede, moet ons vir geen oomblik dink ons het met iemand te doen wat ’n swakkeling is nie. Jesus is onwrikbaar in sy kritiek op mense wat dink dat hulle God verstaan en namens Hom kan praat en oordeel. Geloof is nie ’n saak van raak nie, smaak nie en roer nie aan nie. Die bevryding wat Christus bring, is nie ’n stel nuwe reëls waaraan tot in die fynste gehoor gegee moet word nie.

Bevryding bring ons nader aan die Here en aan mekaar. Omdat ons sonde vergewe is, kan ons nou liefhê en lewe sonder vrees. Dit is ’n blye versekering.

Dr Piet van Staden, Stellenbosch/Worcester

29 Augustus – Klei in die hand van die pottebakker

Jeremia 18: 1-10

Met Nebukadnesar van Babel in aantog met sy magtige leër, roep die Here sy profeet Jeremia en stuur hom na die pottebakker se huis. Jeremia kyk na die proses. Die pottebakker het ’n homp klei op die wiel waarmee hy ’n item wil maak. Dan misluk die ding waarmee hy besig is. Dit sê nie waarom nie – miskien was daar te veel water, dalk te min; moontlik was die tekstuur nie reg nie. Die pottebakker vou die halfklaar item weer toe, druk die klei saam en brei dit van voor af. Dan begin hy en maak iets soos hy dit wil hê.

Dit is wat Jeremia sien gebeur. Dan spreek die Here tot hom: Kan Ek nie met julle maak soos die pottebakker met die klei nie? Soos klei in die pottebakker se hand, so is julle in my hand, Israel. Jeremia verstaan – die klei het ’n funksie. Om te word wat die pottebakker wil maak, moet dit gevorm word. Die klei moet saam met die pottebakker werk om te word wat dit moet wees. Dat die pottebakker met die klei besig is en bly, is tot voordeel van die klei, want dit word gevorm na ’n toekomstige, nuttige gestalte. Dit is ’n woord van troos en heil aan Israel – stel julle in God se hand, Hy sal julle goed en reg vorm.

Daar is ’n dinamiese verhouding tussen God en ons. Die Een wat die mens uit stof (klei) gevorm het volgens Genesis, is steeds die Groot Pottebakker. Die mens se heil lê in die verhouding met Hom. God gee vorm aan mense se bestaan. Hy kan seën, maar as hulle ontrou is, kan Hy die proses oor begin. Die gelykenis is ’n wekroep – jou heil is by God. Hy brei jou en vorm jou op sy pottebakkerswiel. Daarom kan ons sing:

Leer my u wil, Heer, u doel met my –

U, Pottebakker, met my, die klei.

Vorm my en maak my volgens u wil;

op U vertrou ek, nederig stil.

(Gesang 528: 1)

Dr Piet van Staden, Stellenbosch/Worcester

28 Augustus – Jou liggaam is ’n tempel van die Heilige Gees

1 Korintiërs 6: 12-20

Noudat ons gister gefokus het op die feit dat ons duur gekoop is deur die bloed van Jesus, kan ons vandag na die eerste gedeelte van die teks kyk. Dit blyk dat die gemeente nie geweet het hoe om hul nuwe vryheid wat hulle as Christene ontvang het, te hanteer nie. Hulle het eintlik iets wat Paulus vir hulle geleer het begin verdraai. Hulle het geleer dat die kos vir die maag is en die maag vir kos. Wat daarmee bedoel is, is dat kos wat aan byvoorbeeld ’n afgod geoffer is, geëet kon word mits dit nie iemand wat jou sien se geloof sou laat struikel nie. Dit gaan tog oor die kos en nie die afgod nie.

Die gemeente in Korinte het hierdie reël toe misbruik deur by onsedelikheid en prostitusie betrokke te raak. Paulus skryf vir hulle dat dit nie toelaatbaar is nie, want wanneer jy gemeenskap met ’n vrou het, word julle een. So word jy een met die sonde tussen julle.

Paulus wil hê die lesers moet besef dat as jy ’n kind van die Here is, jy nie met hierdie soort sonde, naamlik die omgang met onsedelike vroue, kan voortgaan nie. Die rede? Jy en jou liggaam behoort nie meer aan jou en jou sondige begeertes nie, maar aan God wat jou duur gekoop het met die bloed van sy Seun. Wanneer ’n slaaf aan ’n eienaar behoort het, kon ’n ander persoon nie vir daardie slaaf opdragte gee nie. ’n Slaaf het die opdragte uitgevoer van die een aan wie hy of sy behoort het.

Wat meer is, wanneer jy duur gekoop is deur die bloed van Christus, moet jy besef dat jou liggaam die tempel van die Heilige Gees is. Jou liggaam is die woonplek van God, daarom mag ’n mens nie toelaat dat ’n sondige lewe jou verhouding met God in gedrang bring nie.

Besef jy dat jy die tempel van die Here is en dat die Heilige Gees in jou woon?

Ds Willem Sauer, Waterberg

27 Augustus – Jy is gekoop en die prys is betaal

1 Korintiërs 6: 12-20

Ons gaan die volgorde in hierdie gedeelte omkeer. Ons gaan eers na die laaste verse kyk voordat ons môre gaan kyk na wat die implikasie daarvan is dat jy die tempel van die Here is.

Vandag kyk ons na verse 19-20: Of besef julle nie dat julle liggaam ’n tempel van die Heilige Gees is nie? Julle het die Heilige Gees, wat in julle woon, van God ontvang, en julle behoort nie aan julleself nie: julle is gekoop, en die prys is betaal. Julle moet God dus in julle liggaam verheerlik.

Paulus gebruik ’n beeld van die koop van slawe op die slawemark in Korinte. ’n Slaaf het nie enige sê gehad in wie hom of haar sou koop nie. Die persoon wat as slaaf verkoop is, was eintlik passief in die transaksie. Paulus gebruik hierdie beeld om vir die lesers te wys hoekom hulle nie hul liggame of dan hul menswees aan iemand anders as aan God mag wy nie. Want hulle is deur God “gekoop”, betaal met die bloed van Christus. Hulle behoort nou aan Hom.

’n Slaaf moes getrou en gehoorsaam wees aan sy of haar eienaar. Wanneer die gemeente in Korinte besef dat hulle aan Jesus behoort, is hulle veronderstel om aan Hom en aan Hom alleen gehoorsaam te wees. Dan kan hulle nie meer leef soos die mense rondom hulle of soos hulle self dalk voorheen geleef het nie. Paulus skryf vir hulle: …besef julle nie dat julle liggaam ’n tempel van die Heilige Gees is nie? Julle het die Heilige Gees, wat in julle woon, van God ontvang, en julle behoort nie aan julleself nie.

Wanneer ’n mens besef dat jy nie aan jouself behoort nie, maar aan Christus, verander jou optrede. Dan gaan alles nie meer oor jou en jou begeertes nie, maar laat jy God toe om jou lewe te verander. Besef jy dat jy teen ’n hoë prys gekoop is om aan God te behoort en aan Hom diensbaar te wees?

Ds Willem Sauer, Waterberg

26 Augustus – Ons is die tempel van die Here, en die Gees woon in ons

1 Korintiërs 3: 16-23

Waarom moet die opbou van die gemeente so ernstig opgeneem word? Waarom is sowel die lê van die fondament as dit wat daarna op die fondament gebeur, so belangrik? Dit is omdat dit hier gaan oor die oprigting van die gemeente as tempel, as die huis (woonplek) van God. Op hierdie fondament wat Hy gelê het, moet met ywer en toewyding gebou word, want hulle bou aan die tempel van God. Daarom sê Paulus: Weet julle nie dat julle die tempel van God is en dat die Gees in julle woon nie? (vers 16).

Die gemeente moet die verantwoordelikheid besef wat saamgaan met die feit dat hulle op die fondament van Christus kan bou: Hulle moet dit goed doen, want God woon daar!

Iemand het eenmaal gesê dat bitter min mense Bybel lees, maar dat baie mense ons as Christene lees. Bedoelende dat die wêreld daar buite die kerk en die gelowiges dophou en kyk of ons belydenis en dade ooreenstem. Wanneer ’n mens besef dat die gemeente die tempel van God is en dat die Gees in die gemeente woon, met ander woorde, dat God daar teenwoordig is, moet ’n mens met ’n totaal ander ingesteldheid as gelowige leef. ’n Gemeente wat besef dat hulle die tempel, die huis van God is en dat Hy daar teenwoordig is, sal nie toelaat dat persoonlike voorkeure soos wie jou gunstelingdominee is, of wat ook al, mag meebring dat die eenheid binne die gemeente versteur word nie. Daarom waarsku Paulus dat as jy die tempel van God deur jou optrede beskadig, jy dienooreenkomstig gestraf sal word.

Maar die Here dreig nie net nie. Nee, Hy maak dit vir ons moontlik om gemeente te wees soos Hy van ons verwag. Want sy Gees woon by ons in. Sy Gees maak dit moontlik dat ons die liefde, blydskap en vreugde van God teenoor mekaar kan uitleef. Onthou, jy is deel van die tempel van God waar sy Gees inwoon.

Ds Willem Sauer, Waterberg

25 Augustus – Hoe bou jy op die fondament, op Christus?

1 Korintiërs 3: 10-15

Die vraag wat ons vandag vra, is: As Jesus die fondament is en ons op Hom alleen moet bou, hoe moet ons dan op Hom bou? Paulus wys ons daarop dat ons, by die opbou van die gemeente, nie alleen moet let op die neergelegde fondament nie, maar ook op die manier hoe daar op hierdie fondament gebou word. Ons lees in verse 12 en 13: Of iemand nou op die fondament bou met goud, silwer, kosbare stene, hout, gras of strooi – elkeen se werk sal duidelik word, want die dag wanneer Christus kom, sal dit aan die lig kom.

Wie bou op die fondament en wat word daarmee bedoel dat elkeen se bouwerk getoets sal word? Van die verklaarders sê Paulus, Apollos en die ander leraars is dié wat bou. Gaan kyk ’n mens na die breër konteks van die gedeelte, blyk dit dat daar eerder verwys word na elke liewe gelowige wat saambou aan die gemeente van die Here. By implikasie ook ek en jy… En die verwysing na die toetsing van ons werk impliseer dat met die oordeelsdag elkeen van ons se werk getoets gaan word. Die vraag gaan gevra word: Hoe het jy op die fondament, Christus, gebou?

Is dit dan nie onregverdig dat sommige met goud, silwer en kosbare stene en ander slegs met hout, gras of strooi gaan bou nie? In hierdie beeld is dit duidelik dat die werk wat elkeen van ons in die opbou van die gemeente verrig, verskillend is. Verskillende mense kry verskillende dinge om te doen. Wat Paulus by die gemeente en by ons wil tuisbring, is nie waarmee jy kon bou nie, maar hoe jy dit wat jy gehad het om mee te bou, gebruik het. Dit gaan dus oor die kwaliteit van jóú bouwerk op die fondament, op Christus. Spreek jou bouwerk, jou lewe as gelowige, daarvan dat Christus jou fondament is? Of bou jy sonder toewyding saam aan die tempel van die Here, aan sy gemeente?

Sal jou bouwerk die toets deurstaan?

Ds Willem Sauer, Waterberg

24 Augustus – Waarop bou jy jou lewe?

1 Korintiërs 3: 10-15

Ek en my vrou was op ’n keer bevoorreg om ’n erediens van die bekende Amerikaanse prediker dr Bruce Wilkinson by te woon. Die dagstukkies oor die volgende paar dae is breedweg gegrond op sy boodskap daardie dag.

Hy het begin deur te vra op wie of wat ons ons lewe as gelowiges bou. Wat is jou fondament? Paulus stel homself hier voor as ’n meesterbouer. Die meesterbouer het in die tyd van die Nuwe Testament die fondament van ’n beplande gebou presies volgens die bepalings van die opdraggewer gelê. Wanneer hierdie fondament gelê was, kon dié wat daarop bou nie van die neergelegde fondament afwyk nie. In hierdie beeld van Paulus gaan dit nie om die dravermoë van die fondament nie, maar om die afmetings, die “grense”.

Jesus Christus is die fondament van die gemeente. Hy is die grondpatroon waarop die gemeente moet bou. Met ander woorde, Jesus Christus moet in die lewe en dade van die gemeente en elke gelowige sigbaar word. Wat Paulus vir die gemeente in Korinte sê, is dat Hy deur hierdie fondament, Christus, vir die gemeente, vir ons, ’n nuwe manier van lewe gebring het. Naas hierdie fondament kan niemand ’n ander fondament lê nie. Daar is slegs een evangelie, een waarheid, een manier van lewe, en dit is Christus.

Besef ons nog wat dit beteken dat Christus die fondament is waarop ons moet bou? Ons moet nie ons geloof op die populêre gebruike van ons tyd of gewilde en beroemde predikers en skrywers bou nie. Ook nie op ons eie prestasies en geloofsdade nie. Jy hoef nie jou plek in God se huis te verdien nie. Jesus het dit vir ons verdien, vir ons gegee. Jy hoef nie éérs goed genoeg te wees, aan genoeg vereistes te voldoen nie. Die fondament is reeds gelê. Die fondament is Jesus. En as jy op Hom bou, ís jy deel van God se huis. Dis genade. Dis liefde.

Dan weer die vraag: Op wie bou jy jou lewe?

Ds Willem Sauer, Waterberg

23 Augustus – Om te ly omdat jy glo

Lukas 6: 22-23

Jesus leer ons in Lukas 6: 22 deur vier werkwoorde hoe jy vervolg word ter wille van jou geloof in Jesus Christus. Hy sê: Geseënd is julle wanneer die mense julle haat en julle verstoot en uitskel en julle naam vermy soos iets wat sleg is, alles ter wille van die Seun van die mens. Mense sal jou haat, verstoot, uitskel en jou naam vermy. Ons weet egter dat dit erger vorme aanneem waar mense hul eiendom, vryheid en selfs hul lewens verloor omdat hulle Jesus Christus as hul Here bely.

Maar Jesus leer ons dat wanneer jy so vervolg word, jy geseënd is. Hoe op aarde kan jy geseënd wees wanneer mense jou haat, beledig, verneder, jou vryheid en selfs jou lewe neem?

Om hierdie vraag te antwoord, is dit belangrik dat ons eers moet onthou hoekom hierdie vervolging in die eerste plek plaasvind. Moenie vergeet nie dat dit Jesus ín jou is wat die rede vir en die teiken van die vervolging is. Christene word vervolg, nie omdat hulle is wie hulle is nie, maar omdat hulle vír Christus is wat in hulle woon en wat vervolg word. Die apostel Paulus sê in Romeine 8: 17 vir ons: En omdat ons kinders is, is ons ook erfgename. Ons is erfgename van God, erfgename saam met Christus. Aangesien ons deel het aan sy lyding, sal ons ook deel hê aan sy heerlikheid. Wanneer ons dus deel in Jesus se lyding (haat, isolasie, beledigings en verwerping), word ons erfgename wat ook in sy heerlikheid deel. Die vier werkwoorde hierbo kan in verskillende grade van intensiteit ervaar word.

Om te ly ter wille van Christus is daarom ’n seën, want dan kry ons deel aan sy lyding. Maar hoe wonderlik om te weet dat ons nie alleen deel het aan sy lyding nie, maar ook aan sy heerlikheid.

Gebed

Hemelvader, wees asseblief met elkeen van u kinders wat vandag moet ly en vervolg word, omdat hulle u Seun bely as Here. Amen.

Ds Willem Sauer, Waterberg

22 Augustus – Om vervolg te word vir jou geloof

Matteus 5: 10-12

Op 23 Augustus dink ons terug aan die Franse Hugenote wat as gevolg van die handhawing van hul Protestantse leerstellings vervolg is, asook alle gelowiges wat vervolg is en moes ly ter wille van hul geloof in Jesus Christus. Daarom kyk ons vandag en môre na die saak van die vervolging van gelowiges. In Januarie 2019 het die organisasie Geopende Deure, wat die vervolging van Christene wêreldwyd monitor, berig dat Christene in 73 lande steeds vervolg word. In 11 lande word die vervolging van Christene as “uiterste” vervolging geklassifiseer.

’n Mens kan amper nie glo nie dat in ’n wêreld waar daar as gevolg van die elektroniese media byna geen grense of geheime oor is nie, die vervolging van Christene steeds ’n werklikheid is. Dit is egter nie vreemd nie. Trouens, volgens die Nuwe Testament het Jesus ons daarop voorberei dat ons, as Christene, moet weet dat die moontlikheid van vervolging en lyding ’n werklikheid is waarmee elke gelowige vrede moet maak.

Maar wat is Christelike vervolging? Dit is enige vyandigheid wat vanaf die ongelowiges in die wêreld ervaar word as gevolg van ’n mens se identifisering met Jesus Christus. Dit kan vyandige gevoelens, houdings, woorde en aksies insluit. Maar wat bedoel die Bybel met die woord vervolging? In Matteus 5: 10-12 sê Jesus in die saligsprekinge dat vervolging ’n seën is. Nie noodwendig een wat baie van ons ooit begeer nie! Maar hoekom is jy geseënd wanneer jy ter wille van Christus ly? In die gedeelte wat ons vandag saamlees, word ons gewys op hoe ’n dissipel van Jesus Christus moet leef. Jy moet leef ter wille van Jesus, ter wille van God. Soos die lig op die lampstaander wat lig vir almal in die huis gee. Wanneer jy ter wille van Jesus, ter wille van God leef, is vervolging en lyding erg, maar tog ’n voorreg omdat jy vir God ly.

Gebed

Hemelse Vader, ons smeek U om asseblief u hand te hou oor almal wat steeds, in hierdie tyd waarin ons leef, vervolg word omdat hulle U as Here bely. Amen.

Ds Willem Sauer, Waterberg

21 Augustus – Lewe in oorvloed

Johannes 10: 1-18

’n Lewe in oorvloed voel partymaal vir ons soos iets wat net in films gebeur. ’n Sinvolle, betekenisvolle en gelukkige lewe voel buite ons bereik. Ons voer eerder ’n oorlewingstryd – een waar ons deur nog ’n dag worstel. Nog ’n week. Nog ’n lewensfase. Ons voel onvervuld en nie heel nie.

In die teksgedeelte gebruik Jesus ‘n aktuele beeld, die beeld van ’n goeie herder, om te vertel wat sy doel op aarde is. Hul lewe in oorvloed is om in ’n besondere verhouding met Hom te leef. Dit is soos met ’n Goeie Herder wat sy skape op die naam ken, omdat Hy vir elkeen lief is en hulle aan Hom behoort. ’n Goeie Herder lei sy skape uit na die weiveld, en hulle volg Hom omdat hulle sy stem ken vertrou. ’n Goeie Herder beskerm sy skape en vlug nie wanneer daar gevaar is nie. Die diewe en wilde diere moet eers deur die ingang, verby die Herder gaan, om die skape te steel of dood te maak. 

Ek het gekom sodat hulle die lewe kan hê, en dit in oorvloed (vers 10). Jesus moes sy lewe aflê sodat sy kinders kan lewe as sy kudde, selfs wanneer hulle sterf, omdat die Herder nie net gesterf het nie, maar ook weer sy lewe opgeneem het soos ons lees in vers 17. Hy het dit ook gedoen sodat sy skape die ewige lewe kan ontvang, die hoogste vorm van lewe – ja, lewe in oorvloed. Hierdie oorvloedige lewe is nie net ’n lewe wat ons gaan ontvang eendag wanneer ons by God is nie, maar deur Jesus het hierdie lewe reeds aangebreek. Hier en nou wil Hy, die Goeie Herder, vir ons ’n lewe in oorvloed gee. Is dit vir jou vervullend genoeg om in so ’n verhouding met Christus en ander te leef?

My Heer, my herder, laat my niks ontbreek nie.

Daar waar dit groen in oorvloed is, daar mag ek wei.

Hy sorg vir my, laat my nooit in die steek nie.

(Psalm 23: 1)

Ds Elmien Shaw, Swartkop

20 Augustus – My liggaam – ’n tempel

1 Korintiërs 6: 12-20

Behandel ons ander se liggame as ’n heilige plek waar God tuisgaan? Hoe gebruik ons ons eie liggame vandag? Dink vir ’n oomblik aan jou eie lewe.

Paulus skryf aan die gemeente in Korinte omdat hy te hore gekom het van die seksuele wangedrag onder hulle. Hoewel dit aanvanklik wil voorkom asof die doel van die gesprek is om individuele sonde te bekamp, gaan dit oor baie meer as dit. Paulus gee vir hulle ’n nuwe perspektief op die liggaam. Hulle was onder die indruk dat die liggaam van die siel geskei is, dat geloof net oor die gees handel, en daarom kan hulle met hul liggame doen net wat hulle wil. Paulus dink vanuit die Ou-Testamentiese agtergrond waarvolgens die mens ’n eenheid is. Die hele mens is die tempel van God, nie net ’n deel daarvan nie. Wanneer hulle die liggaam misbruik, maak hulle die Heilige Gees wat in gelowiges woon deel daarvan. Dit is waarteen Paulus hom uitspreek.

Die Korintiërs het ook ’n wanopvatting gehad oor die Christelike vryheid – hulle het dit gebruik as ’n geleentheid om sonde te doen en sonder perke te lewe, veral wanneer dit kom by die liggaam. Paulus sê die vryheid in Christus is onderhewig aan die beginselvraag of iets jou verhouding met God en die gemeenskap sal bevorder of belemmer, en of dit jou sal verslaaf of nie.

Hy het liggaamlik vir ons sonde gesterf, sodat ons liggaamlik vir die Here kan leef. Ons is duur gekoop. Jesus se opstanding en sy verlossingswerk het beslis ’n effek op die manier waarop ons liggaamlik leef. Wat beteken dit vir jou?

My gees, my siel, my liggaam wy ek aan U, o Heer.

Ek lê myself as offer gewillig voor U neer.

My hart is op die altaar, en wagtend op u vuur;

wagtend, wagtend, wagtend, ja, wagtend op u vuur.

(VONKK 146)

Ds Elmien Shaw, Swartkop

19 Augustus – Sodat die volgende geslag kan weet

Psalm 78: 1-8

’n Martelaar is ’n getuie wat ook vir die evangelie ly. Martelaarskap in die tyd van die Nuwe Testament lyk heelwat anders as vandag. Vandag sou ons miskien eerder wonder of ons kinders en hul kinders gelowiges gaan wees. Ek kan nie eintlik onthou wanneer ek kind van die Here geword het nie – my ouers is gelowiges en ek weet hul ouers was ook. Miskien sou ons dit kon voorstel met veters wat met hul punte aan mekaar vasgeknoop is. Vandag is dit nie meer so ’n gegewe nie. Kinders is nie meer gelowig omdat hul ouers gelowig is nie. Die wêreld het te veel verander. Sal ons kinders en hul kinders die Here ken en op Hom vertrou?

In die tyd toe die Psalm geskryf is, was verhale belangrik – dit was die enigste manier waarop inligting behoue kon bly. Deur verhale het hulle ook vir God leer ken. Dit het deel gevorm van hul identiteit. Die Psalmdigter gebruik nie ’n klomp feite uit ’n geskiedenisboek, of ’n stel reëls wat nagekom word nie. Hy gebruik ’n verhaal wat bestaan uit waarnemings, waarskuwings en voortdurende versekerings van God se genade en liefde. Hieruit kon kinders leer wie God is en hoor en sien hoe God sy kinders in die verlede beskerm en versorg het. Die verhale was vervleg in hul daaglikse lewe.

Indien ons daarop staatmaak dat ons kinders gelowiges gaan wees net omdat ons gelowig is, gaan daar iewers ’n geslag wees wat nie gaan weet nie. Iewers gaan die knoop wat die toue bymekaar hou losgaan en gaan kinders nie die liefde van die Here ken nie. Maar wanneer ons verhale en ons lewe met die verhaal van God en sy liefde vir ons vervleg is, is daar eenvoudig nie ’n manier waarop die kinders dit sal mis nie. Iewers gaan daar raakpunte wees. Iewers gaan hulle die liefde van die Here raakloop in die mense rondom hulle se verhale en lewens, en gaan hulle weet hulle kan op die Here vertrou.

Ds Elmien Shaw, Swartkop

18 Augustus – Termometer of termostaat?

Romeine 12: 1-8

Verandering is moeilik. Almal wat al ’n dieet probeer volg het, kan hiervan getuig. Ons dink dikwels daaraan as iets wat onmiddellik gebeur. Die sielkunde help ons om te verstaan dat verandering nie ’n lineêre beweging is nie. Dis maar twee treë vorentoe en een tree terug. Dit laat ’n mens nogal dink aan ’n termometer. ’n Termometer se uitsluitlike funksie is om aan te dui hoe warm of hoe koud dit is. ’n Mens kan vanuit die lesing van die termometer sien dat sekere veranderinge nodig is, maar vanuit die termometer self kan daar niks gedoen word nie. Verandering is ook dikwels ’n reaksie op ’n krisis. Sommige kere is verandering (transformasie) onvermydelik en ook noodsaaklik – nie net in ons persoonlike lewens nie, maar ook in ons land en in die kerk, en dit maak ons bang.

Die teks vertel vir ons dat verandering noodsaaklik is. Die woord wat in die Grieks gebruik word vir verandering, is metamorphoo. Transformeer. Die woord verwys ook na ’n verandering wat na binne gebeur sonder die krag of besluit van die individu. Wat hierdie gedagte beklemtoon, interessant genoeg, is dat die werkwoord ook in die passiewe vorm voorkom: Word verander (OAV). Word getransformeer. Die Bybel beskryf dit as ’n passiewe proses. Jy kan nie jouself transformeer nie. Dis nie iets wat jy kan doen nie. Nie deur jou eie krag of besluit nie, maar iets wat met jou gebeur.

Gee jouself as lewende en heilige offer vir Hom (vers 1). Noudat gelowiges saam met Christus gesterf het, is ons vry van sonde. Is ons getransformeer, is ons verander. Dit beteken ons het ’n nuwe identiteit. Ons is dit nie uit onsself nie. Wanneer Jesus na ons kyk, sien Hy nie termometers nie – Hy sien nie net dat ons warm of koud is nie. Hy sien termostate. Termostate wat aanpassings maak, wat die temperatuur reguleer op grond van ons identiteit in Hom, wat verander sodat die koninkryk van God al meer sigbaar kan word in die wêreld.

Ds Elmien Shaw, Swartkop

 

17 Augustus – Neem ’n “selfie”

Handelinge 2: 32-47

Ons sien gereeld hoe stukkend die wêreld is. Ons voel dit baie keer aan eie lyf. In ons verhoudings, wanneer ons geliefdes siek is en wanneer ons twyfel oor die toekoms, beleef ons die swaar en die onvolmaaktheid van hierdie wêreld. Nie net voel ons dit aan eie lyf nie, ons sien dit ook oral rondom ons. Ons sien dit op elke straathoek, ons lees dit in die koerante, en ons hoor dit oral waar ons kom. ’n Mens wonder dan wat God se plan is vir hierdie stukkende wêreld.

In Handelinge 1: 6 vra Jesus se apostels vir Jesus ’n soortgelyke vraag. Hulle wou weet of hierdie wêreld vol swaarkry en onreg weer heel gaan word, want Jesus was dood en nou het Hy opgestaan. Hulle het iets ingrypend verwag. Die toneel wat volg, is waar die Heilige Gees uitgestort word op almal wat daar in Jerusalem bymekaar was vir die pinksterfees.

Petrus staan toe op en probeer sin maak van alles wat nou hier voor hulle afgespeel het. Onder leiding van die Gees probeer hy vir hulle verduidelik. Dis is ’n sigbare teken dat God getrou is aan sy woord en sy beloftes aan Israel vervul het. God het hierdie Jesus uit die dood laat opstaan. Hy sit aan die regterhand van God. Aan Hom is alle mag gegee in die hemel en op die aarde. God het hierdie Jesus Here en Christus gemaak. Die toekoms wat God belowe het, die herstel van die stukkende wêreld, was besig om voor hul oë te gebeur. Hiervan is die Gees die waarborg.

Met die aanhoor van al hierdie dinge vra hulle vir Petrus en die ander apostels: Wat moet ons doen, broers? As jy as gelowige wonder wat God se plan is vir hierdie stukkende wêreld, neem ’n “selfie”. God wie se Gees in jou woon, wil jou gebruik om hierdie stukkende wêreld heel te maak, en hoewel dit dalk vergesog klink, is die beste waarvoor ons kan hoop dat daar by ons iets van God se liefde, geregtigheid en barmhartigheid teenoor mekaar sal leef.

Ds Elmien Shaw, Swartkop

16 Augustus – As die Here kom klop

Openbaring 3: 14-22

Die brief aan die gemeente in Laodisea bevat die bekende beeld van Jesus wat by die deur staan en klop. Holman Hunt het dit as inspirasie vir sy bekende skildery The light of the world geneem. Maar dit wat volg na die klop, is net so belangrik. Kyk, Ek staan by die deur en Ek klop. As iemand my stem hoor en die deur oopmaak, sal Ek by hom ingaan en saam met hom die feesmaal hou, en hy saam met My (vers 20).

Die woord wat hier vertaal word as feesmaal, beteken gewoon om te eet. In die antieke wêreld het etes op spesifieke wyses plaasgevind en was dit gevul met betekenis. Mense van dieselfde sosiale status sou saamgeëet het, en op hierdie wyse sou die status en posisie van diegene wat saameet, bevestig word. Etes het dus daartoe bygedra om te verstaan hoe die sisteem werk.

As vers 20 noukeurig gelees word in die Grieks, is daar verskeie merkers wat aandui dat hierdie ete nie vanselfsprekend is nie, maar dat dit alleenlik kan plaasvind as die deur oopgemaak word. Dus sien ons dat die gemeente van Laodisea moes kies om oop te maak en so deel te word van God se koninkryk en van Jesus se werk in die wêreld. Eers dan kon hierdie ete plaasvind. Wanneer hulle kies om die deur oop te maak, vind daar iets ongelooflik plaas. Die Amen en geloofwaardige getuie van God kom in en eet saam met hulle en hulle saam met hom (Op 3: 14, 20). En so word hulle medewerkers in die koninkryk van God.

Die skildery van Holman Hunt illustreer dit op ’n wonderlike wyse. Die deur waar Christus staan en klop, het slegs aan die binnekant ’n handvatsel, en so bly die keuse om die deur oop te maak en deel van God se werk te word by ons.

Here, ons bid so maklik vir u ingryping. Terwyl U wag vir ons deelname, lei ons om die deur oop te maak!

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

15 Augustus – Jesus die ware bemiddelaar

Lukas 8: 22-25

Wanneer ons die verhaal in Lukas 8: 22-25 lees, word ons gevul met ’n gevoel van verwondering, soos die dissipels, maar ons is om ander redes as die eerste-eeuse hoorders van hierdie verhaal verwonderd. Vir ons moderne lesers lê die wonder van die verhaal in Jesus se gesag om ’n groot storm oor die see van Galilea te laat bedaar. Die verwondering van die dissipels spruit uit ’n ander rede.

Moderne kommentare skryf die storm toe aan natuurlike verskynsels soos ’n aardbewing of sterk winde oor die see van Galilea. Sulke verduidelikings sou egter nie vir ’n antieke hoorder sin gemaak het nie. In die antieke tyd is die ontstaan van winde en storms toegeskryf aan die invloed van hemelse wesens soos gode, demone of windgeeste. Dit is dus die rede waarom Jesus die winde en water kon aanspreek asof dit ’n mens is (Luk 8: 24).

Hierdie verstaan van die werklikheid het tot gevolg gehad dat daar ’n streng rangorde in plek was en dat elke spesifieke lewende wese ’n sekere plek in hierdie rangorde beklee het. Van die belangrikste tot die nietigste was die orde soos volg: God, die Allerhoogste Heer → ander gode en aartsengele → engele, windgeeste, demone → die mensdom → skepsels laer as mense. Elkeen van die wesens wat onder ’n ander staan, sou geen seggenskap oor die hoër wesens gehad het nie.

Wanneer die dissipels dan aan die einde vra watter tipe man is Hy dat Hy die winde en water beveel en hulle gehoorsaam hom? (Luk 8: 25), is dit eintlik ’n vraag oor waar in hierdie rangorde Jesus staan. Wanneer ons hierdie verhaal in die geheel neem en dit binne die groter narratief van ons geloof lees, is die antwoord baie duidelik: Jesus is die ware bemiddelaar van God se genade vir ons, Hy is die Een wat ons vereer bo alle ander magte, gesagte en heersers. Hy is Christus, Immanuel, Seun van God.

Gesang 514

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

14 Augustus – God se bedeling van lewe

Johannes 20: 30-31

In die negende eeu na Christus skryf Paulus Fabius Maximus ’n in-skripsie wat oral in die Romeinse Ryk aangebring is. Hierdie inskripsie vier die geboorte van keiser Augustus as goeie nuus wat oral in die wêreld verkondig moet word. Die rede waarom hierdie as goeie nuus dien, is omdat die Romeinse Ryk geglo het dat die geboorte van Augustus die begin van ’n nuwe eeu was waar daar weer aan die wêreld nuwe lewe gegee is. Verder het hulle ook geglo dat die koninkryk van Rome ’n ewigdurende ryk sal wees en dat hierdie ryk ’n Goue Eeu vir die mensdom sou wees.

Die tema van lewe is van groot belang in die Johannes-evangelie, en net so belangrik vir hom is om aan te toon wie die bron van hierdie lewe is, naamlik Jesus Christus (Joh 1: 4; 6: 35; 11: 25; 14: 6). Dit word ook uitgelig in Johannes 20: 30-31 wat aan ons die doel vir die skryf van die Evangelie gee: sodat dié wat in die Naam van Christus glo, die lewe kan hê.

Wat dit egter so aangrypend maak, is hoe Johannes die term vir lewe (zōē) koppel aan die Griekse term aiōnios, ’n term wat gewoonlik vertaal word met ewigheid, dus die ewige lewe. Maar soos ons kan sien uit die inskripsies van die Romeinse Ryk, kan dit ook as ’n eeu of bedeling vertaal word. In die lig hiervan is dit duidelik dat Johannes se doel nie net was om te verkondig dat die ewige lewe verkry word deur geloof in Jesus Christus nie, maar ook dat in Christus Jesus ’n eeu van lewe aangebreek het.

Die gevolg hiervan? Dié wat in Jesus Christus glo, leef nie meer in Rome se skyn van ’n ewige ryk nie, maar in die ware ewige ryk, die ware eeu en bedeling van die lewe by God.

Here, ons bid laat u ryk kom; leer ons ook hoe ons in hierdie ryk van U kan leef!

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

13 Augustus – Veilig in die hande van Jesus

Openbaring 1: 9-20

In Openbaring 1: 9-20 vertel Johannes van ’n visioen oor Christus wat aan hom deur die Gees van God gewys is (Op 1: 10). Onder andere vertel Johannes dat die Een wat lyk soos die Seun van die Mens (Op 1: 13) in sy regterhand sewe sterre vashou (Op 1: 16). In vers 20 word gesê dat hierdie sewe sterre die engele van die sewe gemeentes is. Dus sluit dit aan by die beeld van die hemelruim soos onderskryf deur die antieke mense, naamlik: Die sterre in die hemel is hemelwesens wat van vuur gemaak is, en dit is die rede waarom hulle saans so blink. Verder is hulle die engele van die sewe gemeentes, want daar is geglo dat hierdie hemelwesens (sterre) ’n invloed op die wêreld onder die hemele gehad het.

Maar hierdie sewe sterre verwys ook na ’n baie spesifieke konstellasie wat in die Noordpool van die hemelruim sit, met die naam Die Groot Beer. Wat hierdie konstellasie so spesiaal vir die antieke gehoor gemaak het, is dat hulle geglo het dat alles in die hemelruim vanuit hierdie sewe-ster-konstellasie wentel en sprei. Dit was die spoel van die hemelruim.

Johannes van Patmos het hierdie oortuigings van sy gehoor goed verstaan en sê duidelik vir hulle wie die Een is wat na die sewe gemeentes omsien: Hy wat tussen die sewe lampe loop (Op 1: 12-13), dit wil sê, Hy wat self in die gemeentes teenwoordig is (Op 1: 20). Maar hy maak dit ook duidelik dat die ganse heelal nie onder die beheer is en instandgehou word deur die sewe-ster-konstellasie nie, maar deur die Een in wie se regterhand hierdie sewe sterre is.

Ons het ’n baie ander verstaan van die sterreruim in ons moderne wêreld, maar die boodskap van Openbaring weerklink vir ons vandag net so helder: Ons leef elke dag ons lewe in die wete dat Christus saam met ons wandel en dat ons ons lewens in die hande van Jesus leef.

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

12 Augustus – God die betroubare Beskermheer

Lukas 4: 1-13

In die eerste uitdaging daag die duiwel Jesus se Seunskap uit met die woorde: As U die Seun van God is… (Luk 4: 3). Wat die duiwel in werklikheid vir Jesus vra, is om bewyse aan te bied van die eer wat Hom toekom as die Seun en Geesvervulde profeet van God (Luk 3: 22; 4: 1). Jesus antwoord egter soos wat verwag is van ’n eerste-eeuse Mediterreense seun, deur nie sy eie woorde te gebruik nie, maar deur die woorde van sy Vader aan te haal (Luk 4: 4).

In die tweede uitdaging maak die duiwel die verwaande aantyging dat hy as bemiddelaar tussen God en Jesus kan optree. Die Griekse woord wat vertaal word met buig en aanbid (Luk 4: 7), is ’n woord wat tipies gebruik word om die optrede van ’n onderdaan teenoor sy beskermheer te beskryf. Maar weer eens maak Jesus duidelik waar sy lojaliteit lê met sy antwoord: Die Here jou God moet jy aanbid en Hom alleen dien (Luk 4: 8).

In die derde uitdaging daag die duiwel nie net weer Jesus se Seunskap uit nie, hy gaan ’n stap verder en daag selfs God se lojaliteit teenoor Jesus uit (Luk 4: 10-11). Wat die duiwel in werklikheid hier sê, is: As Jy dan die Seun van God is en God is jou beskermheer, kom ons toets God se lojaliteit teenoor Jou en kyk of God ’n eervolle beskermheer is. En so vir ’n laaste keer antwoord Jesus die duiwel vanuit sy verhouding, vertroue en lojaliteit teenoor God: Daar is gesê: Jy mag die Here jou God nie op die proef stel nie (Luk 4: 12).

In hierdie verhaal sien ons duidelik dat Jesus die Seun van God is en as Seun die bemiddelaar tussen God en hierdie wêreld. Daarom kan ons met die sekerheid leef dat ons Here en God ’n eervolle en getroue Beskermheer is, ook vir ons in ons daaglikse doen en late.

Dankie, Here, dat ek kan weet U is my God en Beskermheer!

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

11 Augustus – Wandel saam met God

Job 39

Van die begin tot die einde word Job aangebied as ’n vroom en opregte dienaar van God (Job 1: 1; 42: 7-8). Maar te midde van sy toegewydheid, ervaar Job ontsaglik baie lyding in sy lewe (Job 1-2), tot so ’n mate dat Job selfs sy eie geboortedag vervloek (Job 3: 1-26). Dit laat Job wonder waarom hy, wat so opreg en toegewyd leef, hierdie tipe lyding moet ervaar.

Job se drie vriende, Elifas, Bildad en Sofar, gee hul mening, maar hul antwoorde weerspieël die tipiese ingesteldheid van die wysheidstradisies van antieke Israel: Job ervaar hierdie lyding omdat hy, wetend of onwetend, of iemand in sy familie, teen God gesondig het. As hy homself bekeer en sy sonde bely, sal hy weer voorspoed beleef. Maar Job bly vasstaan by sy oortuiging dat hy onskuldig is en dat hy sy lewe deur vroom en opreg as God se dienaar geleef het.

Dan spreek die Here self met Job, ’n antwoord in die vorm van ’n reeks vrae. Vrae oor die skepping van die hemel, die aarde en alles daarin, asook die onderhouding en die beheer daarvan (Job 38-41). En deur hierdie vrae besef Job waar hy in hierdie skepping staan, besef Job hoe klein die mens werklik is in vergelyking met die res van die skepping (Job 39: 36-38; 42: 1-6).

Daarmee saam besef hy ook hoe groot die Here is, die Here wie se dienaar hy is. Nou weet ek dat U tot alles in staat is en dat U kan uitvoer wat U besluit (Job 42: 2). En dit is juis in hierdie besef van Job dat die wonder van dié verhaal opgesluit lê. Aan die einde besef Job, en ons, dat daar nie altyd ’n rede gegee kan word waarom ons lyding ervaar nie. Terselfdertyd is daar ook die wete dat as jy saam met God wandel, kyk jy anders na jou lyding en swaarkry.

Gesang 516

Ds Robert van Niekerk, Noordelike Pretoria

9 Augustus – 9 Augustus

Lukas 6: 27-36

As ons getuies van God wil wees, is dit vanselfsprekend dat ons sal weet wie God is. As sy kinders sal ons ook karaktertrekke van ons Vader moet vertoon sodat mense die verwantskap kan raaksien. Jesus het immers self gesê dat ons ons lig so voor die mense moet laat skyn dat mense ons goeie werke kan sien en die Vader wat in die hemel is, verheerlik (Matt 5: 16). Maar watter karaktertrekke moet ons vertoon om soos die Vader te lyk?

Vanaf vers 27 gee Lukas riglyne vir die optrede van gelowiges teenoor ander mense. Hieruit sou ons ’n paar karaktertrekke kon aflei wat ons op ’n lysie kon plaas. Ons sou dit gemaklik kon opsom dat Jesus van sy volgelinge meer verwag as wat die aanvaarde norm is. Hulle moet in liefde en omgee anders wees as die gewone. Bid vir dié wat jou sleg behandel. Wees lief vir jou vyand. Seën hulle wat jou vervloek. Moenie terugeis wat iemand van jou vat nie. Net as hulle anders as die mense optree, kan hulle kinders van die Allerhoogste wees (vers 35).

Jesus het sy Vader se wil kom doen en verwag dieselfde van sy dissipels. Daarom sê Hy aan hulle: Wees barmhartig soos julle Vader barmhartig is (vers 36). As hulle by die meer staan tussen honger mense, kry hulle die opdrag: Gee julle vir hulle iets om te eet. Hy vertel gelykenisse wat doengeloof uitspel (oor die barmhartige Samaritaan en oor talente). Vir Hom word geloof gedefinieer deur besoeke aan gevangenes, kos gee vir dié wat honger is, klere gee vir die naaktes, en gasvryheid aan vreemdelinge. Geloof impliseer om lief te hê, om vrede te bevorder, om te vergewe. Dit is eintlik so eenvoudig om Jesus se boodskap te leef: Wees lief vir alle mense namens God.

Hemelse Vader, ons wil u beeld vertoon. Help ons om barmhartig te wees soos wat U barmhartig is. Amen.

Ds Stephen de Beer, Noordwestelike Pretoria

8 Augustus – Jesus doen gasvryheid

Hebreërs 13: 1-2

’n Man vertel my van sy eerste besoek aan die kerk toe hy stad toe getrek het. Bang dat hulle laat sal wees omdat hulle nie die paaie ken nie, ry hulle vroeg die Sondagoggend. Hulle daag baie vroeg by die kerk op en gaan parkeer onder ’n koelteboom. Hulle het blykbaar net ’n rukkie gesit toe die koster aan die ruit kom klop het om te sê dat hulle asseblief op ’n ander plek moet gaan parkeer. Die plekkie onder die boom behoort glo aan ’n vername ouderling! Hulle het toe inderdaad op ’n ander plek gaan parkeer… by ’n ander kerk twee blokke verderaan!

Hoe mense dink dat hulle God se liefde en omgee kan uitleef sonder om vriendelik en gasvry te wees, bly ’n raaisel. Die Here openbaar Homself nie aan ons as ’n koue, hartelose veraf “voorsienigheid” nie. Hy is Iemand. Iemand wat ons wil laat tuis voel by Hom; wat wil omgee en sorg. Die Psalmdigters vertel dat hulle welkom en veilig voel by God. Dit is onder andere die boodskap van Psalm 23 waar die gelowige soos ’n eregas deur die Here bederf word. Sy kop word met olie gesalf en hy kan by ’n volgepakte tafel aansit.

Wanneer God in die gestalte van Jesus optree, is sy gasvryheid opmerklik. Jesus het niemand weggewys nie. Nie die skelm belastinggaarder of die Samaritaanse vrou nie; nie die volksvyand (Romeinse offisier) of die Gadara-besetene nie. Nie eens die besmette melaatses is weggewys nie. Ook nie die geleerde Nikodemus in die middel van die nag nie.

Gasvryheid is ’n Goddelike familietrek wat deur sy beelddraers vertoon moet word. Ons moet namens Jesus mense welkom, veilig en tuis in sy teenwoordigheid laat voel. Die enigste manier waarop seerkrymense veilig en geborge kan voel by God, is wanneer ek en jy, sy dissipels, die ruimte daarvoor skep. Ons is die eerste deur waardeur verwilderdes beweeg om by God uit te kom.

Vader, laat mense deur ons gasvryheid u teenwoordigheid ervaar. Amen.

Ds Stephen de Beer, Noordwestelike Pretoria

 

7 Augustus – Geloof doen medelye

Esegiël 16: 4-8

Goeiemôre, goeiemiddag, goeienaand.

Baie dankie vir ’n wonderlike aand.

Veels geluk en bly te kenne vat die hand.

Simpatie, want ek voel saam met jou vanaand.

Dis alles woorde, net leë woorde – op vals akkoorde

en almal sing dit, almal sing, ja almal sing dit saam!

Die tragiese waarheid waarvan Koos du Plessis hier sing, is dat ons meelewing met mekaar dikwels net tot leë woorde beperk is. Met begrafnisse ploeg ons partykeer deur mense se hartseer as ons goedkoop simpatie van ons lippe laat afrol. Sterkte! God sal by jou wees! Wanneer jy jou slimfoon optel, kan jy sommer oor ’n afstand met mekaar “meeleef”. Met die druk van ’n paar knoppies kan jy simpatiseer, emosies verbaliseer of simboliseer. Net lippetaal…

God se medelye met sy volk loop op reddingsdade uit. Dink maar aan die uittog uit Egipte en die verlossing uit ballingskap. In Esegiël 16 vertel God hoe Israel sy volk geword het. Met Israel se geboorte wou niemand hom hê nie. Die baba is ongewas en onversorg in die veld gelos. Maar God het verbygekom, die kleintjie opgetel en hom met liefde grootgemaak.

Nêrens het sy medelye meer sigbaar geword nie as toe Hy self in die gestalte van ’n mens ons straf kom dra het. Op aarde het Hy medelye kom demonstreer. Hy het hulle besoek wat deur die gelowiges van sy tyd verwerp is: die melaatses, prostitute, tollenaars, armes en eensames. Hy het honger gestil, siektes genees en saam met bedroefdes gehuil. Hy het aan sy dissipels met ’n gelykenis verduidelik dat om Hom te volg, nie beteken dat ek wonder en filosofeer oor wie my naaste is met wie ek medelye behoort te hê nie. Ek moet namens Hom bloot lief wees vir almal wat my pad kruis. My vraag elke dag behoort te wees: Wie is daar wat my medelye kort?

Ons Vader in die hemel, help my om namens U medelye te betoon. Amen.

Ds Stephen de Beer, Noordwestelike Pretoria

 

6 Augustus – Geloof doen lig

Johannes 7: 53 – 8: 20

Jesus het op ’n  keer van Homself gesê: Ek is die lig vir die wêreld (Joh 8: 12). By ’n ander geleentheid het Hy weer vir sy dissipels gesê: Julle is die lig vir die wêreld (Matt 5: 14). Hierdie oënskynlike teenstrydigheid kry betekenis as ons besef dat ons die Here se beeld moet vertoon. As Hy lig is, moet ons dit mos ook wees!

Tydens die fees van die ligte op die Joodse kalender staan Jesus by die tempel. Oral rondom Hom is lampe aangesteek. Jesus sê dan dat Hy die lig vir die wêreld is. Dis egter hier waar die samestellers van die Johannes-evangelie die verhaal van die owerspelige vrou ingelas het. Dit was waarskynlik nie deel van die oorspronklike teks nie. Waarom is hierdie verhaal hier ingevoeg? Skrifkenners meen dat die samestellers van die Johannes-evangelie waarskynlik wou hê dat ons die Ek is die lig vir die wêreld-uitspraak teen die donker agtergrond van hierdie nagvrouverhaal sou lees. Dit vertel hoe die Fariseërs ’n vrou wat op owerspel betrap is, na Jesus bring. Ooglopend is dit ’n lokval waarin hulle Jesus wou lei. Volgens die Ou-Testamentiese wette wil hulle hierdie vrou van die donker stenig. Jesus red haar uit hul kloue en bied aan haar nuwe lewensmoontlikhede.

Waar Jesus ook al gaan, bring Hy lig, bring Hy lewensruimte en lewensvreugde. Wie My volg, sal nooit in die duisternis lewe nie, maar sal die lig hê wat lewe gee (vers 12). Elkeen wat met Hom in kontak kom, se lewe kry nuwe betekenis. Saggeus, Nikodemus, Maria Magdalena, Petrus, Tomas, almal.

Dis in die lig dat Jesus se uitspraak, Julle is die lig vir die wêreld, betekenis kry. Dit is duidelik dat ons as lig vir die wêreld die taak het om die ligspoor van Jesus voort te sit. Langs ons moet daar plek wees vir ander mense in ons ligkring. Ons kan sy lig oral aansteek: in die natuur, werkplekke, skole, huise, kerke, politiek.

Here, laat ek u lig weerkaats oral waar ek beweeg. Amen.

Ds Stephen de Beer, Noordwestelike Pretoria

5 Augustus – Jesus doen vrede

Jesaja 2: 4-5; Sagaria 9: 10

As ’n mens die Ou Testament selektief lees, kan jy nogal verlei word om te dink dat God ’n wrede, bloeddorstige God is wat voortdurend net wil oorlog maak. Daar is egter ook ’n ander deel van die prentjie van God wat in die Ou Testament geskilder word. ’n God wat die oorlogsperde wil verwyder, wat die oorlogswapens sal vernietig en wat die volke in vrede wil laat woon (Sag 9: 10). Hierdie God wil toesien dat swaarde gesmelt word om ploegskare van te maak. Spiese moet eerder snoeimesse word (Jes 2: 4-5.) Oorlogsugtigheid en wraaksug staan onder die oordeel van God. So het die profeet Hosea Jehu berispe vir die bloedbad teen Agab.

Dit is veral toe Jesus die aarde bewandel het dat God se afkeer van wraak en geweld duidelik geword het (Matt 5: 39-42). Gelowiges word aangemoedig om nie konflik te begin nie en eerder vrede na te streef. Om die ander wang te draai as jy geslaan word, om die bokleed saam met die onderkleed af te staan. Om te gee as jy gevra word, is blykbaar Christelike familietrekke. Vergelding, wraak en enige optrede wat vrede versteur, staan onder God se oordeel. Juis daarom noem Jesus die vredemakers salig.

Om die Here se vredemaker te wees, beteken dat ek saam met Hom swaarde en spiese sal omskep in ploegskare en snoeimesse. Miskien is die vraag wat ek aan die einde van elke dag vir myself moet vra, dít: Wat van dit wat ek vandag gedoen het, het soos ’n ploegskaar help lewe gee? Wat het (soos ’n spies) bygedra tot die beskadiging van die lewe? Die manier waarop ek my vrou geantwoord het, of die woorde waarmee ek my kollega stilgemaak het? Die manier waarop ek my pa geantwoord het, of hoe ek teenoor my kind opgetree het? Het ek mense om my verwond met my optrede, of het ek ’n stukkie land voorberei waarop vrede gesaai kan word?

Here, maak my ’n instrument van u vrede. Amen.

Ds Stephen de Beer, Noordwestelike Pretoria

 

4 Augustus – Jesus het die evangelie kom doen

Johannes 21:  20-25

Ons praat deesdae baie in ons kerk oor missionale kerkwees. Ons wil graag aan Jesus se Groot Opdrag aan sy dissipels voor sy hemelvaart gehoorsaam wees om dissipels van al die nasies te gaan maak. Ons verstaan dit meestal so dat ons vir mense van God moet vertel. Ons het die taak om God se Woord bekend te maak (te saai, volgens die gelykenis van die saaier). God doen deur sy Gees die res. Maar is ons taak voltooi as ons mense van God vertel het?

Die God wat ons aanbid, is ’n doen-God. In die Ou Testament ontmoet ons God wat Homself openbaar deur te doen. Om God aan Israel bekend te stel, hoef die hakkelende Moses nie eens te praat nie. God praat deur te doen. Jeremia beklemtoon die reddingsdade van God. Met die Karmel-gebeure wys Elia dat God uit die hemel met vuur kan antwoord. Die doendinge (reddingsdade en skeppingswerke) van God is die kern van die boodskappe van die skrywers van die Ou Testament. Hy staan sy volk met woord en daad by.

Aan die einde van die Johannes-evangelie sê die skrywer dat dit nie al is wat Jesus gedoen het nie – daar is nog baie ander dinge ook. Maar as dit een vir een beskrywe moet word, dink ek, sou die hele wêreld nie genoeg plek vir die boeke hê nie (Joh 21: 25). Dit is waarskynlik ’n bietjie oordryf, maar die punt wat die skrywer wou tuisbring, is dat Jesus veelvuldige geloofsdinge gedoen het. Sy dade eerder as sy woorde het die kalklig gesteel. Hy gee hongeriges kos; Hy bemoedig; Hy huil saam met bedroefdes; Hy genees blindes, siekes en melaatses; Hy red mense uit ’n seestorm; Hy vergewe sondes. Alles wat Hy praat, word deur dade bevestig. Dit is hoe God is.

As ons kerk van Christus wil wees, sal ons uit ons praathuise (soos wat Luther kerkgeboue genoem het) moet kom. Dis nie goed genoeg om net woordstrooiers te wees nie.

Here, help my om u evangelie te leef. Amen.

Ds Stephen de Beer, Noordwestelike Pretoria

 

3 Augustus – Woordinflasie

1 Johannes 3: 18-24

Ons praat nogal baie in die kerk. In ons gemeentes praat ons in tientalle vergaderings. Ons het ook meerdere vergaderings (op ringsvlak en sinodaal), waar gepraat word. En dit wat gepraat is in vergaderings, wil ons in komitees en kommissies verder deurpraat en uitpraat. Die vraag is: Hoeveel van al die gepraat lei daartoe dat die koninkryk van God meer sigbaar word?

Jakobus herinner ons daaraan dat geloofspraatjies sonder geloofsdade betekenisloos is. Ferdinand Deist het dit jare terug woordinflasie genoem. Inflasie het onder andere daarmee te make dat daar in die ekonomie van ’n land meer geld in omloop is as wat daar produkte is wat gekoop kan word. Met Woordinflasie bedoel Deist dat daar te veel geloofswoorde in omloop is, met te min geloofsdade wat dit ondersteun. Ons praat byvoorbeeld oor liefde, maar leef dit nie. Ons praat van vergifnis, maar vergewe nie; van medelye sonder om saam swaar te kry.

Inflasie het ook te doen met die feit dat mense meer geld uitgee as wat hulle verdien. Hulle maak dus skuld om hul oorbesteding te finansier. Ek vind myself gereeld in die skuld by God. Ek lees ’n gedeelte uit die Skrif met die vroom voorneme om in gehoorsaamheid daarop te reageer. Maar dan gebeur die lewe… ek raak besig en ek kom nie daarby uit nie. Ek raak dieper in die skuld by God en medemens. Te veel woorde; te min dade. Inflasie hou ook verband met oorbesteding deur die staat. Ek wonder: Hoeveel genade moes die Here al aan my oorbestee? Ek wanbestuur my lewe soos ’n tipiese Eskom of SAA, net om weer bakhand voor die Here te staan: Here, ek het (weer) misluk. Ek weet nie waar die tyd en gawes heen is wat U my gegee het nie. Gee my asseblief nog…

Ons word in 1 Johannes 3: 18 vermaan dat ons liefde nie net lippetaal mag wees nie. Dit moet met die daad bewys word, en dan in opregtheid.

Here, help my om minder geloof te praat en meer geloof te doen. Amen.

Ds Stephen de Beer, Noordwestelike Pretoria

 

2 Augustus – Die koninkryk van hoop

1 Timoteus 4: 6-16

Met Jesus se koms na die aarde breek die koninkryk van God op aarde deur. Met die wederkoms van Christus breek die volkome koninkryk van God deur. In hierdie aardse lewe hier en nou, leef ons as gelowiges tussen die reeds van die koninkryk, hier en nou, en die “nog nie” van die wederkoms wat voorlê. Die koninkryk het dus volmaak in Christus reeds aangebreek, maar sal eers eendag volkome wees met die wederkoms van Christus. In hierdie aardse bestaan lewe ons as mense met hoop. Hoop, gerugsteun deur die verlossing in Jesus wat reeds plaasgevind het. Hoop wat ons laat deel kry het aan die verlossing en nuwe lewe, bemiddel deur die Gees. Hoop met die vooruitsig om te mag deel in die ewige lewe wat aanbreek met die wederkoms van Christus. Aan hierdie hoop hou ons vas.

Hoop maak dat ’n mens anders en nuut lewe. Die ou lewe is verby. Daar is nou hoop op ’n beter lewe, nou reeds, maar ook in die toekoms. Paulus praat sy medewerker in geloof, Timoteus, moed in deur hom op te roep tot volharding in geloof, ywer vir die evangeliebediening en ’n godvrugtige lewe (vers 6). Die oproep word ondersteun deur die herinnering aan die hoop wat op God gevestig is (vers 10). God omgord ons hede, ons verlede en ons toekoms. Daarom hoef ons nooit sonder hoop te lewe nie. Op grond van die reeds in Jesus Christus en die nog nie van die wederkoms wat voorlê, kan gelowiges nou reeds in die hede voluit in geloof lewe, van nou af totdat Christus eendag weer kom.

In U is vreugde, vrede en vreugde, Jesus Christus, U is Heer.

Ons weet in lyding, U gee bevryding, U bly steeds ons lofsang, Heer.

U breek die bande van skuld en skande,

U wat vergewe, U laat ons lewe,

in U is vreugde. Halleluja!

Ons vrees geen dood meer, U is ons hoop, Heer.

Ons bly behoue en in vertroue

sing ons ons vreugde. Halleluja!

(Gesang 492: 1)

Prof Jaco Beyers, Universiteit van Pretoria/Centurion-Oos

1 Augustus – Is die koninkryk dan nie ’n plek nie?

Matteus 13: 44-50

Is daar regtig so ’n plek waar God Koning is? In Matteus 13 verduidelik Jesus aan die hand van drie beelde uit die alledaagse lewe iets oor die koninkryk. Jesus praat oor landbou (vers 44), oor handel dryf (vers 45) en oor visvang (vers 47).

Wanneer die Jode in Jesus se tyd aan die koninkryk van God gedink het, het hulle gedink aan ’n bestaan los van Romeinse oorheersing. Net God is die ware Koning van die Jode. Die profete in die Ou Testament het voorspel dat God vir sy volk uitkoms sal stuur wanneer die Messias sal kom om oor die volk te regeer. Maar Jesus praat nie oor die koninkryk in terme van militêre optrede, sterk konings en wraak teenoor die vyande nie. Hier in Matteus 13 vertel Jesus dat wanneer mense die koninkryk van God vind, is hulle oorstelp van vreugde, blydskap en opgewondenheid. Mense is so opgewonde om deel te kry aan die koninkryk dat hulle alle ander dinge as minderwaardig en waardeloos beskou. Mense sal alles wat hulle het verlaat, verkoop, versaak, net om deel te kry aan die koninkryk.

Jesus se vertellinge oor die koninkryk is nie bedoel om letterlik of geestelik verstaan te word nie. Jesus wou vir mense ’n nuwe lewenswyse kom leer. Die koninkryk is nie ’n fisiese plek met ’n adres nie. Dit is ook nie ’n droom nie. Dit is nie net ’n idilliese lugkasteel nie. Die koninkryk is ’n leefwyse, ’n bestaanswyse waardeur God verheerlik word.

Die koninkryk is nie ver van ons af nie. Die koninkryk is hier by ons. Jesus sê self in Hom breek die koninkryk aan. Sy koms na die wêreld maak dat die koninkryk naby aan ons kom. Sy koms maak dat God se heerskappy naby aan ons kom. God in ons lewe ís die nabyheid van die koninkryk van God. As Jesus in ons lewe is, deel ons reeds in die vreugde en blydskap van die koninkryk van God.

Soek allereers die koninkryk van God; en sy geregtigheid.

Wat julle nodig het sal die Vader dan vir julle gee uit sy oorvloed.

Halleluja! Amen.

(Gesang 471)

Prof Jaco Beyers, Universiteit van Pretoria/Centurion-Oos

31 Julie – ’n Koninkryk sonder ’n toekoms

Efesiërs 5: 6-20

In die soeke na die koninkryk kan ons onsself flous en dink dat die koms van die koninkryk ’n droom is wat nog bewaarheid moet word. So asof ons dink die koninkryk is nog aan die kom, eendag ver van nou af – iewers in die toekoms sal die wonderlike heerskappy van God deurbreek en dan eers sal Hy as Koning regeer. Die werklikheid is dat die koninkryk reeds aangebreek het en dat ons nou reeds deel daarvan is.

In Jesus breek die verlossing aan met die Gees wat ons lewe nuut maak. Die lig van die evangelie verlig ons lewe en lê die sonde bloot; nie om ons skaam te maak nie, maar om ons daarvan bewus te maak dat ons nou moet lewe soos mense van die lig (Ef 5: 8). Mense wat nuut lewe, lewe hier en nou reeds op aarde soos mense wat deel is van die koninkryk van God. In ons alledaagse lewe soek ons nou reeds na die wil van God, streef ons daarna om te lewe soos dit vir Hom aanneemlik is (Ef 5: 17). Ons soek nou reeds op aarde na elke geleentheid (Ef 5: 16) waar ons die lig van die evangelie kan laat skyn sodat mense hulle kan onderwerp aan die heerskappy van Christus.

Ons hoef nie meer te droom oor die koms van die koninkryk wat iewers in die toekoms lê nie. God vra van ons om wakker te word uit die slaap waarin ons nog droom oor die koms van die koninkryk (Ef 5: 14) en te begin leef soos mense wat reeds deel is van sy ryk.

Ontwaak, jy wat slaap, en staan op uit die dood,

laat Christus se lig in jou léwe!

Hy wek jou en roep jou, o mens in jou nood –

Hy oordeel as regter verhewe.

Ontwaak en staan op, die gevaar is so groot –

wie kies, o verdwaasde, bo lewe die dood?

(Gesang 481: 1)

Prof Jaco Beyers, Universiteit van Pretoria/Centurion-Oos

30 Julie – ’n Koninkryk sonder skatte

Matteus 6: 19-21

Filosowe was nog altyd gefassineer deur die vraag na die verhouding tussen die materiële en die geestelike. Wat is nou eintlik die belangrikste: dinge wat ons kan sien en aan vat – die aardse materiële dinge – of die geestelike en spirituele, die onsigbare dinge? Ons Christelike waardes maak dat ons instinktief wil sê, natuurlik stel die Here nie in aardse dinge belang nie en daarom moet God se kinders nie aardse skatte najaag nie. Maar wat is ’n koninkryk sonder skatte dan werd?

Die geboorteverhaal van Jesus vertel vir ons hoe wyse manne waardevolle geskenke vir Jesus en sy familie bring; geskenke wat by ’n koning pas. Tog lyk dit na ’n sydelingse opmerking eerder as die fokus van die geboorteverhaal. Wanneer ’n vrou baie waardevolle olie oor Jesus se kop uitgiet (Matt 26: 7), val die klem nie op die olie se waarde nie, maar eerder op die betekenis van die vrou se aksie: Sy salf Jesus vir sy dood. In Jesus se wandel op aarde val die klem nooit op die besit van aardse skatte nie. Dié wat wel aardse rykdom en skatte besit, word nie veroordeel nie, maar gewaarsku om eerder hul skatte tot voordeel van die armes aan te wend (Matt 19: 21).

Waarna verwys Jesus dan as Hy van skatte in die hemel praat? Hemelse skatte verwys na geestelike waardes wat pas by die lewens van mense wat deel wil wees van die koninkryk van God. Om deel te wees van die koninkryk van God vereis dat ’n mens die wil van God die Vader doen (Matt 7: 21). God se wil is dat ons vir Hom lief sal wees en vir ons naaste soos onsself. Optrede en lewenswyses wat ooreenstem met die wil van God, maak dat ’n mens in geestelike rykdom toeneem en al meer gelyk kan word aan wat Christus van ons vra.

Paulus moedig gelowiges aan om hul gedagtes te rig op alles wat goed, reg, edel en mooi is (Fil 4: 8). Daarin lê die skatte van die koninkryk van God.

Prof Jaco Beyers, Universiteit van Pretoria/Centurion-Oos

29 Julie – ’n Koninkryk sonder onderdane

Titus 3: 1-11

Paulus skryf ’n briefie vir die jong dominee Titus wat op die eiland Kreta al die gemeentes daar moet versorg. Titus preek, besoek, vertroos, vermaan, betig en onderrig die gelowiges in die gemeentes. Soos in enige samelewing, sal daar altyd mense wees wat hulself belangriker ag as ander mense. In Titus se gemeentes was dit mense wat jaloers was op ander; mense wat ander gehaat het; mense wat wou kyk wat hulle uit ander mense kon kry (vers 3). Dit is egter nie hoe gelowiges se lewens behoort te lyk nie. Die verandering in mense se lewens kom wanneer hulle besef dat God ons, deur Jesus wat ons sondeskuld afwas en deur die Heilige Gees wat ons ’n nuwe lewe gee, verlos het (vers 5). God gee dit sonder dat mense dit verdien (vers 5), gee dit uit genade (vers 7). Die gevolg van die gered-wees in Jesus en die nuwe lewe in die Gees, is dat mense hulle nou toelê op goeie werke (vers 8) wat tot voordeel van ander mense strek.

In die koninkryk van God, waar mense die verlossing in Jesus en die nuwe lewe deur die Gees leef, is daar nie plek vir mense wat op mekaar neersien asof party belangriker as ander is nie. Almal is afhanklik van God en almal is deur die genade van God gered. Daarom wil medeburgers van die koninkryk van God mekaar met eerbied en respek behandel. In alles wat ons doen en sê, wil ons ook die belange van ons naaste dien. Uit dankbaarheid vir God se genade, leef verloste mense nie meer tot hul eie voordeel nie, maar doen hulle goed aan mekaar, sodat die wêreld God kan sien en Hom verheerlik.

Waak, Christen, staan in die geloof

dat niemand jou die kroon ontroof!

Wees wys en dapper, sterk en moedig,

– steeds toegewy aan God se werk,

standvastig, onbeweeglik, sterk,

vol ywer, altyd oorvloedig –

dan sal jou arbeid in die Heer

tot seën wees, sy Naam ter eer!

(Gesang 489: 1)

Prof Jaco Beyers, Universiteit van Pretoria/Centurion-Oos

28 Julie – ’n Koninkryk sonder grense

Lukas 14: 15-24

Wanneer Jesus ’n gelykenis oor die koninkryk van God vertel, gebruik Hy die beeld van ’n maaltyd. Juis ’n maaltyd om die oorvloed, vreugde en gemeensaamheid van die tafelgenote aan te dui. Om in die Bybelse tyd genooi te word vir ’n maaltyd, was ’n voorreg met ’n kinkel daarby: Die gasheer nooi net die mense in die samelewing wat op dieselfde sosiale vlak as hy verkeer. Hier in Lukas 14 vertel Jesus van ’n man wat ’n groot maaltyd gereël het. As jy genooi was, het jy geweet dat jy aansien in die gemeenskap het. Die nadeel egter daarvan om genooi te word vir ’n maaltyd, is dat daar die onuitgesproke verwagting was dat jy iewers in die toekoms ook weer die gasheer na ’n feesmaal by jou huis sal nooi. Jy word genooi met die veronderstelling dat jy ook weer sal nooi.

Wanneer die eerste genooide gaste, almal vooraanstaande mense in die gemeenskap wat eiendom en plase besit het (verse 18-19), die uitnodiging weier, stuur die gasheer sy slawe uit om die onwaarskynlike genooides te nooi: die armes, die kreupeles, blindes en verlamdes (vers 21). Waarom op dees aarde sal die gasheer hom met sulkes bemoei? Hulle deel nie dieselfde sosiale stand as hy nie en sal nooit in der ewigheid in staat wees om die gasheer vir ’n ete te nooi nie. Sodra die gasheer verneem dat daar nog plek aan tafel is, stuur hy sy slawe uit om onbekendes en vreemdelinge, almal wat hulle op pad teëkom (vers 23), na die maaltyd te nooi.

Die koninkryk van God het waarlik nie grense nie. Met dié gelykenis wil Jesus iets oor die aard van die koninkryk van God sê: Daar is plek vir almal. Daar is vreugde – die koninkryk is soos ’n feesmaaltyd sonder die voorwaarde dat jy ’n teenprestasie moet lewer om te mag deel word van die koninkryk. As mense wat deel is van die koninkryk, moet ons ook ander mense nooi om deel te word van die feestelikheid.

Prof Jaco Beyers, Universiteit van Pretoria/Centurion-Oos

27 Julie – God is die Koning met ’n magtige arm

Eksodus 6: 1-12

Ons is daaraan gewoond om aan Jesus as Koning vanuit die perspektief van die Nuwe Testament te dink. Die Evangelies (vgl Mark 1: 15 en Luk 10: 9) herinner ons daaraan dat die koninkryk van God in Jesus naby aan ons gekom het. God is Heerser oor die skepping, lank reeds voor die begin van die skepping. In Eksodus word God as Regeerder teenoor die farao gestel: twee konings wat as’t ware meeding om mag. God as Koning regeer oor alles en is by magte om sy onderdane te bevry en te versorg. God stuur vir Moses na die Israeliete toe met die boodskap dat Hy oor hulle regeer, en nie die farao nie. Die lot van die Israeliete is in die magtige hand van God. Hy regeer, want Hy is die Here (vers 7).

In ons wêreld is ons ook uitgelewer aan wêreldse magte wat oor ons aardse welsyn en lewe regeer. Soms voel dit of God beheer verloor het en afwesig is van hierdie wêreld. Die Ou Testament gee vir ons troos om te onthou dat God steeds in beheer is. Hy is Koning wat oor sy ganse skepping regeer. Hy bring uitkoms en verlos sy volk met wie Hy ’n verbond gesluit het. Wêreldse heersers sal kom en gaan, soms regeer hulle met ongeregtigheid en korrupsie, en soms deur regverdigheid en eer. Wie ook al die aardse heerser mag wees, God bly die hemelse Koning wat oor sy ganse skepping regeer.

As mense wat deel is van God se verbondsvolk, het ons die taak om te bly getuig van God se heerskappy in hierdie wêreld. God is magtig en genadig. Hy regeer en bring uitkoms vir die mens wat op aarde verdruk en onderdruk word. Dank God vir die genade van sy heerskappy.

Gebed

Dankie, Heer, dat U bly regeer in ’n ontaarde en onmenslike wêreld. Dankie dat U steeds in beheer is van u skepping. Leer ons deur u Gees om U te bly vertrou vir uitkoms. Amen.

Prof Jaco Beyers, Universiteit van Pretoria/Centurion-Oos

26 Julie – Die Lig vir die nasies

Jesaja 60: 1-3

Die geleerdes wat glo dat Jesaja uit drie dele bestaan, verwys gewoonlik na die reeks fragmente in die laaste hoofstukke van Jesaja as ’n derde deel. Dit bestaan uit gebede, liedere en profesieë van onbekende profete in die Jesaja-tradisie. Een van die aangrypende gedeeltes vind ons in Jesaja 65 waar God ’n belofte maak: Daar sal ’n nuwe hemel en ’n nuwe aarde kom! In Openbaring 21 lees ons weer van die tyd wanneer God alles nuut sal maak. Nie ’n nuwe Jerusalem vir die Jode nie – Jerusalem word ’n simbool van God se genade en trou vir mense uit alle nasies.

In die laaste hoofstukke van Jesaja word die koninkryk van God al wyer en al meer inklusief. ’n Pragtige voorbeeld vind ons in die eerste verse van Jesaja 60. Jerusalem word opgeroep om sy lig te laat skyn, die lig van God se magtige teenwoordigheid. Die Lig het na Jerusalem gekom, en daarvan moet die volk van God getuig. Die Lig wat van die Here kom, verdryf die duisternis in die wêreld. Daarom sal al die nasies en volke na Jerusalem stroom om in God se Lig te leef. Die nuwe dag het oor Jerusalem aangebreek.

Dit is teksgedeeltes soos hierdie waarby Johannes 1 aansluit, as ons daar lees dat die Lig na die wêreld gekom het en dat die Lig die duisternis verdryf het. Met die koms van Christus, met sy kruisiging en opstanding in Jerusalem, breek God se Lig deur en word die duisternis verdryf. Van die vroegste tyd het die Christene aanklank gevind by Jesaja se profesie, omdat hulle in Christus die vervulling daarvan gesien het.

Ons as kerk en gelowiges is daarvan oortuig dat die evangelie van Jesus Christus die Lig vir die nasies is, dat Jesus die enigste hoop bied in ’n stukkende wêreld. Al is dit so dat God self sy Lig in die wêreld laat deurbreek, het ons as kerk steeds die roeping en opdrag om te getuig van die Lig wat gekom het.

Prof Wim Dreyer, Universiteit van Pretoria

25 Julie – Daar is uitkoms

Jesaja 40: 1-11

Navorsing dui daarop dat die boek Jesaja hoofsaaklik uit twee of selfs drie dele bestaan. Die eerste deel (hoofstukke 1 tot 33) handel oor die komende oordeel van God, met boodskappe van hoop tussenin gevleg. Die agtergrond van die eerste deel van Jesaja is die eerste ballingskap van Israel. Die noordelike stamme van Israel (ongeveer 27 000 mense hoofsaaklik uit Samaria) is na Assirië weggevoer, en baie min van hul nageslag het na Israel teruggekeer. Hulle staan bekend as die tien verlore stamme van Israel. In die eerste deel van die boek verkondig die profeet Jesaja dat hierdie gebeure deel is van God se oordeel oor die volk se sonde.

Die tweede deel (hoofstukke 34 tot 66) van die boek is nie deur Jesaja self geprofeteer nie, maar is neergeskryf deur profete in die Jesaja-tradisie. Die agtergrond is die tweede ballingskap, toe die suidelike stamme (rondom Jerusalem) in 605 vC deur koning Nebukadnesar verower is en hulle ook as slawe weggevoer is. Nadat die Perse Babilonië verslaan het, het hul koning Sirius in 539 vC toestemming gegee dat die Judeërs na Jerusalem kon terugkeer.

Teen hierdie agtergrond lees ons in Jesaja 40: Die uitkoms is hier! … Jerusalem het geboet vir sy sonde … Maak vir die Here ’n pad in die woestyn … Die Here, die Magtige, kom om te regeer… Vir die Israeliete was dit woorde wat nuwe hoop gegee het. God sal weer voor hulle uittrek, deur die woestyn na Jerusalem, en daar sal God oor sy volk regeer as die ewige Koning. God se heerskappy sal geen einde hê nie.

Dit is opvallend dat die vier Evangelies in die Nuwe Testament by hierdie gedeelte aansluit om te praat oor die koms van God se koninkryk. Johannes die Doper roep in die woestyn: Maak vir die Here ’n pad! Dan word aangekondig: Jesus Christus is die Vredevors, die Een wat vir tyd en ewigheid oor die koninkryk van God regeer. Ons kan met hoop leef. Die uitkoms het reeds gekom! Die koninkryk van God het gekom.

Prof Wim Dreyer, Universiteit van Pretoria

24 Julie – Die koning uit die geslag van Dawid

Jesaja 11: 1-9

In die eerste deel van Jesaja se profesie word oordeel en genade gereeld afgewissel. Jesaja worstel met sy wanhoop oor die volk van God en sy hoop dat die Here uitkoms sal gee. In hoofstuk 11 verkondig Jesaja dat daar hoop is, dat daar weer ’n takkie sal uitspruit uit die stomp van Isai. Die Hebreeuse woord vir takkie is chikra. Dit is dieselfde woord wat gebruik word vir die koning se septer of regeerstaf. Met pragtige woordspeling word verkondig dat die komende Vredevors sal heers en regeer.

Hoekom kom die Vredevors uit die geslag van Isai? Isai was die pa van koning Dawid. Dawid is in die Bybel die simbool van die ideale koning, omdat hy in verbondenheid met God geleef het. Die Vredevors wat kom, sal uit die geslag van Isai en koning Dawid wees en met regverdigheid en billikheid regeer. Die armes en almal wat die Here in liefde en gehoorsaamheid dien, sal met regverdigheid behandel word.

Jesaja verkondig verder dat die Gees van God oor die Vredevors sal kom. Dit is opvallend dat die Heilige Gees met ses woorde beskryf word: Hy is die Gees van wysheid; die Gees wat insig gee; die Gees wat raad gee; die Gees wat sterkte gee; die Gees wat kennis verleen; die Gees wat eerbied vir God verleen. In Openbaring word hierdie gedagte weer opgetel, as ons telkens lees van die sewe geeste van God. Hierdie Gees rus op die Vredevors, daarom dat Hy in vrede en met geregtigheid oor sy koninkryk heers. Jesaja sien ’n pragtige visioen, waar wolwe en skape saam in die veld bly; waar luiperds tussen die wildsbokke lê en kalfies tussen die leeus; en kinders sal hul hande na giftige slange uitsteek en niks oorkom nie. God se koninkryk is ’n Vredesryk. Daarom sing die engele: Vrede op aarde!

Gebed

Here, skenk ons vrede. Vrede in ons land, maar veral vrede in ons gemoed, sodat ons deel mag wees van u Vredesryk. Amen.

Gesang 526

Waar daar vrede is, daar is God die Heer.

Prof Wim Dreyer, Universiteit van Pretoria

23 Julie – Die Vredevors kom

Jesaja 8: 23 – 9: 6

Die profeet Jesaja begin sy profesie oor die komende Vredevors op ’n donker en somber noot. Die volk van God het in donkerte en duisternis geleef. Assirië en Babilonië was reeds jare lank besig met ’n oorlog teen Israel. Groot dele van die land was verwoes en verower, en baie Israeliete was reeds as slawe weggevoer in ballingskap. Daar was nie genoeg kos nie, en mense het van honger doodgegaan. Orals in die land is geweld gepleeg, daar is gemoor en verkrag, daar was vrees en spanning. Daar was politieke verdeeldheid omdat die koning van Israel met Egipte ’n bondgenootskap gesluit het, waaroor baie Israeliete verbitterd was omdat hulle gemeen het die koning het hulle aan Egipte uitverkoop.

Daarom kan ons verstaan dat Jesaja praat van die land wat in duisternis gehul is en die volk wat in donkerte geleef het. Ten spyte van die duisternis en neerslagtigheid rondom hom, sien Jesaja strale van hoop. Te midde van verwoestende oorlog, geweld en godsdienstige verval, kan hy getuig: Daar is hoop! God sal weer uitkoms bring! Daar sal Iemand kom wat die koninkryk van God herstel, en Hy sal genoem word: Wonderbare Raadsman, Magtige God, Ewige Vader en Vredevors. Waarskynlik het Jesaja gehoop dat die Vredevors, wat die duisternis in die land sou wegneem en die koninkryk van God sou oprig, reeds in sy eie tyd sou kom. Dit was hom nie beskore om die Vredevors te sien nie. Vir ons as Christene het dit gebeur met die koms, lyding, kruisiging en opstanding van Jesus Christus. Met Christus se koms word God se koninkryk sigbaar. Omdat Hy vir ons aan die kruis gesterf en vir ons sonde betaal het, het Hy ons met God versoen. Daarom is Jesus vir ons die Vredevors.

Gebed

O, Heer, ons dank U dat u koninkryk en heerskappy sigbaar geword het met Jesus se koms. Dankie dat Hy vir ons vrede gebring het. Ons bid dat die Vredevors weer sal kom, soos Hy eenmaal gekom het. Amen.

Gesang 471: 1

Prof Wim Dreyer, Universiteit van Pretoria

22 Julie – Die wingerd dra suur druiwe

Jesaja 5: 1-6

Die profeet Jesaja het die Woord van die Here verkondig toe die Assiriese magte Israel bedreig het. Hy het ongeveer 750 jaar voor die koms van Christus geleef. In sy leeftyd het vier konings van Juda gekom en gegaan. Jesaja het beleef hoe die Judese koningshuis, Jerusalem en die tempel van Salomo in 701 vC vernietig word.

Die eerste gedeelte van die boek bevat Jesaja se “preke”, waarin hy afwisselend die volk van God waarsku dat God hulle gaan oordeel en straf, maar tegelykertyd ook verkondig dat God weer uitkoms sal bring. Dit sal gebeur op die dag van die Here, wanneer die Vredevors kom en al die nasies in Sion sal versamel om deur God self gelei te word. Die nasies sal onder die heerskappy van die Vredevors versamel en so deel wees van God se koninkryk.

Hoofstuk 5 begin met ’n aangrypende liefdesverklaring van Jesaja: Ek wil sing oor Hom wat ek liefhet, ek wil my liefdeslied sing oor sy wingerd… Die profeet het God en God se volk lief. Die volk word in beeldende taal as “God se wingerd” beskryf. Ten spyte van alles wat die Eienaar (God) gedoen het, die mure en wagtorings wat gebou is, ten spyte van die noukeurige bewerking en versorging deur die arbeiders (profete), dra die wingerd net suur druiwe. Daarom sal die Eienaar die wingerd se mure afbreek en sal die wingerd tot niet gaan.

In die Nuwe Testament word dieselfde beeldspraak gebruik om na die kerk te verwys. Jesus verwys na Homself as die Wingerdstok, na die Vader as die Boer, en na ons as die lote. Die Vader snoei die wingerd reg. Die dooie lote word uitgesny en verbrand. Ons as gelowiges en as kerk leef en bestaan as God se volk, as God se mense, as God se wingerd. Ons moet die vrugte dra wat by die geloof pas. Dit is net moontlik wanneer die lote vas is aan die Wingerdstok, wanneer ons met Christus een is in sy dood en opstanding.

Prof Wim Dreyer, Universiteit van Pretoria

21 Julie – Lewe in die lig wat van die Here kom

Jesaja 2: 1-5

In Jesaja 2 roep die profeet die volk van God op na die huis van God. Daar kan hulle sy wil leer ken. Hy moedig die Israeliete aan: Kom, volk van Jakob, laat ons lewe in die lig wat van die Here af kom (vers 5). In die Johannes-evangelie word na Jesus verwys as die Lig wat in die duisternis skyn. Jesus Christus is die vleesgeworde Woord wat God se wil aan ons openbaar. Jesus is die Lig wat alle duisternis verdring.

In die Hervormde Kerk is die erediens en die verkondiging nog altyd baie belangrik. God werk immers deur sy Woord. Daar waar sy Woord onverkort verkondig word, lei Hy self deur die kragtige werking van sy Gees mense tot geloof. Deur sy Woord en Gees lei God mense daartoe om in Jesus die Lig vir die wêreld te sien, dat hulle in Hom die Verlossing en ware lewe vind. God se Woord is die lig op ons pad. God se Woord leer ons hoe ons teenoor God en ons naaste moet optree. Sonder die Woord en die werking van die Gees is daar geen egte geloof of bekering moontlik nie.

Wat maak ons met die Bybel? Is die Bybel vir ons ’n boek met allerhande vrae, ’n boek wat ons met moeite verstaan en wat ons met moeite glo? Die Here gee die Bybel aan ons om ons te troos en te bemoedig, om vir ons die pad aan te wys wat ons in ’n moeilike wêreld moet loop. Laat ons met vreugde en met geloof die Bybel lees en bely dat Jesus die Here is. Soos die digter van Psalm 1, moet ons jubel oor God se Woord, moet ons daagliks ons vreugde daarin vind, dan word ons soos ’n boom wat langs waterstrome groei en op die regte tyd die regte vrugte dra. 

Gebed

Here, stuur u Lig en u Waarheid, u Woord en u Gees, en lei ons tot geloof en diensbaarheid.

Gesang 258: 1

Prof Wim Dreyer, Universiteit van Pretoria

20 Julie – Egte geloof

Jesaja 1: 10-20

Die mense van Jerusalem het baie moeite gedoen om hul godsdienstige verpligtinge na te kom. Hulle het gereeld na die tempel gegaan, die voorgeskrewe offers gebring en die godsdienstige feeste onderhou. Ten spyte van al hierdie godsdienstigheid, lees ons in Jesaja 1 dat die profeet ’n verskriklike boodskap aan die mense van Jerusalem verkondig. Jesaja kondig God se oordeel oor die Israeliete aan, omdat hulle die liefde vir God losgekoppel het van die liefde vir die naaste. 

Die Here stel nie belang in Jerusalem se offers en gebede nie, omdat hulle in vyandskap met die mense rondom hulle leef. Mense is goedsmoeds vermoor, vertrap en beroof. Die regstelsel was ’n klug, want onskuldiges is vervolg en kriminele het weggekom met moord. Jesaja roep die mense tot bekering, met ’n belofte: Al was julle skarlakenrooi van sonde, julle sal wit word soos sneeu (vers 18). Die mense van Jerusalem was skynheilig. Hulle het die godsdienstige voorskrifte nagekom, maar dit was net uiterlike godsdiens. Hulle het gedink dat as jy die eerste vier gebooie wat oor God handel gehoorsaam, jy die laaste ses, wat oor die medemens handel, maar kan ignoreer. Hulle het God gedien, maar hul medemens vertrap. 

Dit is ’n gedagte wat dikwels in die Nuwe Testament herhaal word. Jakobus 2: 14 sê: Wat help dit jy beweer dat jy (in God) glo, maar jou dade bevestig dit nie? Ook Johannes leer ons dat jy nie kan beweer dat jy God liefhet, maar jy haat jou broer nie. Die liefde vir God en vir die naaste is keerkante van dieselfde muntstuk. Die een bestaan nie sonder die ander nie. Dit is wat Jesus ons geleer het met die Groot Gebod. 

Dit gebeur steeds dat mense wat oënskynlik baie godsdienstig is, in vyandskap met hul medemens leef.  Inteendeel, dikwels word mense se godsdienstige idees juis die rede waarom hulle ander mense benadeel of haat. Daarvan is die bomontploffings by kerke, moskees en sinagoges ’n skrikwekkende getuienis.

Egte geloof word sigbaar in egte liefde vir God én jou naaste.

Prof Wim Dreyer, Universiteit van Pretoria

19 Julie – Ons kinders in die koninkryk

Lukas 18: 15-17

Een van die grootste foute wat ons in die hedendaagse gejaagde wêreld kan maak, is om nie genoeg tyd en aandag aan kinders te gee nie. Ons kinders en kleinkinders is nie net ons toekoms nie, hulle is nou reeds ’n kerndeel van ons hede.

In hierdie gedeelte het die Here werklik tyd gemaak vir die kinders. Hy het die kinders nader geroep, selfs nadat die dissipels hulle weggewys het. Kinders is so belangrik vir die Here dat Hy van volwassenes verwag om die koninkryk van God te ontvang soos ’n kind. Nie uit verdienste nie, maar alleen uit genade. Wanneer kinders grootword en die volwasse lewe betree, hoop ons dat hulle reeds ’n verhouding met die Here sal hê. Dit kan slegs gebeur as ons die kinders van die Here leer. Daarom is kategese, Sondagskool en huisgodsdiens belangrik.

Lukas noem dat die mense die kinders na die Here geneem het. Kinders moet na die Here geneem word. Hulle is welkom by die Here. Daar is in die koninkryk van God ook plek vir kinders. Ons het die voorreg om ouers, grootouers, mentors en vriende van kinders te wees. Ons is geseënd om deel uit te maak van hul lewens. Ons mag nie hierdie seëning as vanselfsprekend aanvaar nie. Ons behoort dit te koester en te vertroetel. Ons behoort ons kinders na die Here toe te neem, net soos die mense hul kinders na die Here toe geneem het, selfs wanneer daar struikelblokke in die pad is.

Die groot vraag is of ons gaan optree soos die dissipels, en die kinders gaan weghou van die Here af, en of ons gaan optree soos wat die Here opgetree het, en tyd maak vir die kinders.  

Gebed

Here, help ons om ons kinders belangrik te ag, soos wat U hulle belangrik geag het. Help ons om ons kinders op te voed in u Naam en om hulle van U te leer. Amen.

Ds Michael Müller, Klerksdorp-Wilkoppies

18 Julie – Ons rol in die koninkryk van God

Kolossense 3: 12-17

As mense het ons dikwels die uitdaging om onsself as kosbaar te ag. Ons sukkel dalk selfs met ’n swak selfbeeld. Ons mag aan onsself vra: Wat is my rol, my taak of selfs my nut in die groter plan van die Here?

Ons vind die antwoord in die Woord van God. Vanaf Genesis regdeur tot in Openbaring gaan dit oor die verhouding tussen God en mens. Ons is belangrik vir God. Ons is so kosbaar vir God dat Hy sy Seun stuur om in ons plek te sterf sodat ons in die koninkryk van God mag lewe. U is kosbaar vir God. U het ’n spesiale plek in God se koninkryk. U is ’n kind van God en u Vader is lief vir u.

Omdat ons deel van die koninkryk van God is, het ons sekere opdragte. Ons eerste en grootste opdrag is om in ’n verhouding met ons Skepper te staan. Die verhouding tussen God en mens is bedoel om ’n heilige en veilige verhouding te wees. ’n Verhouding gebou op geloof en liefde.

Ons tweede en moeilikste opdrag is om ander te lei tot ’n verhouding met die Here. Dit is ’n groot voorreg om aan ander die liefde van God mee te deel. Hierdie is die opdragte soos saamgevat in die opsomming van die wet waarvan ons lees in Markus 12: 28-31. Ek mag my plek in die koninkryk van God inneem. Die Here gee aan ons geleentheid en plek in sy koninkryk. Daarom kan ons aan ander dieselfde uitnodiging bring. God is lief vir die mense in sy koninkryk, maar Hy nooi ook ander om deel te word van sy koninkryk en dieselfde liefde te ervaar.

Gebed

Here, help my om my plek in u koninkryk te vind sodat ek tot eer en verheerliking van U mag leef, en my beste kan probeer om in u koninkryk te dien. Amen.

Ds Michael Müller, Klerksdorp-Wilkoppies

17 Julie – Die kerk as verteenwoordiger

Matteus 5: 13-16

Die Here het die mens geskep om sy verteenwoordiger in die wêreld te wees. Die Here het Abraham gekies om sy verteenwoordiger tussen al die ander nasies te wees. Die Here het Moses gekies om sy verteenwoordiger teenoor die farao en die Egiptenaars te wees. Jesus het die Vader verteenwoordig tydens sy aardse leeftyd, en die kerk is die verteenwoordiger van God totdat die Here weer kom.

Die kerk het die taak en opdrag om die wil van God uit te voer in die wêreld. Die kerk is die sout van die aarde en die lig vir die wêreld. Die kerk is vandag reeds die verteenwoordiger van die koninkryk van God. Daarom die taak om die sout te wees wat geur en smaak aan die wêreld gee. Die kerk gee inderwaarheid slegs ’n voorsmakie van hoe die koninkryk van God is. Net genoeg om mense aan te moedig om deel van God se kinders en deel van God se koninkryk te wil wees.

Daarom het die kerk nie ’n ligtelike taak nie, nie ’n geringe taak nie. Ons is die lede van die kerk. Ons elkeen is ook deel van hierdie taak en opdrag om selfs in die donkerste tye ’n flikkering van lig te wees. Ons is die lede wat die kerk moet opbou. Ons het die verantwoordelikheid om hierdie geloofsgemeenskap te dien en uit te brei tot eer en verheerliking van God. Ons is die kerk van die Here, en as kerk moet ons besig wees om God te verteenwoordig deur sout en lig te wees. 

Gebed

Here, help u kerk om u wil uit te leef in die wêreld. Help ons om u verteenwoordigers te wees. Seën asseblief u kerk en gee dat ons altyd getrou aan die waarheid sal bly.

Ds Michael Müller, Klerksdorp-Wilkoppies

16 Julie – Christus vestig sy koninkryk

Johannes 18: 33-37

Met die koms van Christus word God se koninkryk op die aarde bevestig. Die voorspelling van Jesus se geboorte asook sy geboorte as sodanig, verseker ons dat God se koninkryk nie ver van ons is nie. Soos wat die Here vir Moses stuur om sy volk uit Egipte te lei, so stuur God die Vader die Seun om sy kinders uit die mag van sonde te red. Dit is nie meer net een volk wat God se kinders is nie – elkeen wat glo in Jesus Christus, vorm nou deel van die koninkryk van God. Die lewe van Jesus is die teken dat niemand wat in Hom glo, uitgesluit word van God se koninkryk nie.

Die dade en optrede van Jesus wys vir ons dat ons Koning omgee. Ons God gee om vir elkeen van sy kinders. Elke sieke wat Hy genees het, kon getuig van die liefde van die Here. Die woorde van Jesus is die woorde van ’n Koning. Wanneer Hy praat, luister die volk, hulle verlustig hulle in sy woorde en sy leer. Die lyding en kruisiging van Jesus maak dit vir ons as gelowiges moontlik om deel te mag vorm van God se koninkryk. 

Die opstanding van Jesus verseker ons dat ons Koning leef. Die Here het opgestaan. Ons dien die lewende Koning. Christus se hele aardse lewe verkondig die koninkryk van God en die gemeenskap waarin ons as gelowiges in God se koninkryk mag deel. Ons Koning het nie na die aarde gekom om op ’n troon te kom sit nie. Ons Koning het na die aarde gekom om aan ’n kruis te sterf. Sy koningskap sal ewig duur.

Gebed

Here, dankie dat U na die aarde gekom het. Dankie dat U u koninkryk bevestig en ons deel maak daarvan. Wees saam met ons waar ons u koninkryk verder moet uitleef in hierdie wêreld. Amen.

Ds Michael Müller, Klerksdorp-Wilkoppies

15 Julie – ’n Land vir sy volk

Eksodus 3: 1-10

Die verbond wat die Here met Abram gesluit het, word vervul. In Eksodus lees ons van God se volk. Die Here is besitlik oor sy volk. So is God besitlik oor almal wat aan Hom behoort. Die Israeliete is nie maar net ’n volk nie. Hulle is God se kinders. Ons het vandag die voorreg om deel te wees van God se kinders. God voel net so passievol oor ons as wat Hy oor die volk van Israel gevoel het. Deur Jesus Christus word elke gelowige ’n kind van God, al is ons nie Israeliete nie. 

Die Here roep Moses om sy volk uit die slawerny van Egipte te lei, na die land wat die Here vir hulle bestem het. Hy het alles haarfyn beplan. God se volk kry die belofte van hul eie tuiste. So het ons ook die belofte van ’n land, ’n tuiste. Die Here belowe ons in Johannes 14: 3 dat Hy gaan om vir ons plek gereed te maak in die koninkryk van sy Vader.

Ons moet soos Moses en die volk van Israel bereid wees om deur die woestyn van hierdie lewe te trek om ons finale bestemming te bereik. Ons is Koningskinders wat op pad is na die huis van ons Vader. Voel u dikwels vasgevang in slawerny? Voel u vasgevang in u dag-tot-dag-lewe? Dalk voel u selfs soos ’n slaaf. As kinders van God is ons vry. Daar is ’n land vir ons. Daar is vir ons vryheid in Christus. God vergeet nooit sy verbond nie, en ons is deel van sy verbond. Hy is ons Skepper en ons Koning, en Hy berei ’n plek vir ons voor.

Gebed

Here, help my om vas te hou aan u beloftes. Al kan ek nie nou sien waarheen ek op pad is nie, help my om vas te glo in my finale bestemming. Gee my die moed om elke dag aan te hou stap. Amen.

Ds Michael Müller, Klerksdorp-Wilkoppies

14 Julie – ’n Verbond word gesluit

Genesis 17: 1-8

’n Koning regeer oor ’n land en sy mense. Die Here, ons Koning, is Koning oor elke mens wat Hom in sy hart aanneem. Daar is geen einde aan die koningskap van die Here nie. Daar is geen land, volk, taal of nasie wat uitgesluit is van sy verbond nie.

Die Here kan met enige persoon vanuit enige agtergrond in ’n verhouding tree. Ons lees in Genesis 17 van die verbond wat die Here met Abram sluit. Abram wat in hierdie tyd kinderloos was, kry die belofte dat hy ’n groot nasie sal word. Hy sal die vader van ’n menigte wees, en die Here sal die God en Koning vir hulle wees. Die verbond is nie net met Abram nie, maar deur Jesus Christus met elke persoon wat glo.

Die gebeure waarvan ons in Genesis 17 lees, bevestig dat God ’n uitgestrekte hand na die mens reik. God se hand is vandag steeds uitgestrek na ons. God het geskep en God het gekies om in ’n verhouding met ons as mense te staan, selfs na die sondeval. Die Here gee aan ons die geleentheid om in ’n besondere verhouding met Hom te tree. Al wat nodig is van ons, is geloof in Jesus Christus.

Soos wat Abram se naam verander word na Abraham, word ons name ook verander. Ons kry die naam Kind van God. Ons is deur geloof kinders van God. Ons het die voorreg om deel van die verbond tussen God en Abram te wees. Ons het die voorreg om ons kindskap op hierdie aarde uit te leef en om ook ander uit te nooi om deel te word van God se Koningskinders. Voel u vandag soos ’n Koningskind? Onthou, dit is wat u is.

Gebed

Here, dankie dat U ook my gekies het. Dankie dat U ’n verbond met my sluit en my ook u kind noem. Help my ook om ander uit te nooi om u kinders te wees. Amen.

Ds Michael Müller, Klerksdorp-Wilkoppies

13 Julie – Die Koning skep

Genesis 1: 1-31

Die Koning van die heelal skep. Die Skepper spreek en die heelal kom tot stand. Daarom weet ons dat die Skepper ons Koning is. Dit is nie net goed genoeg dat die Here skep nie. Hy skep alles goed. As ons kyk na verse 4, 10, 12, 18, 21, 25 en 31, sien ons dat die Here telkens terugkyk oor dit wat geskep is en dat dit beoordeel word. Die Here beoordeel sy skeppingswerk en sê dat dit goed is.

Ons weet hieruit dat alles in die skepping goed geskape is. Wanneer die Here die mens skep, gaan Hy ’n tree verder. Die mens word nie net goed geskep nie. Die mens word beter as alles anders geskep. Die mens word volgens verse 26 en 27 as verteenwoordiger van God en na die beeld van God geskep.

Hoe asemrowend is dit nie om te dink dat u en ek na die beeld van God geskep is! Ons is God se verteenwoordigers op hierdie aarde. Ons Skepper het ’n besondere verhouding met ons. God het van die eerste oomblikke af meer moeite met die mens gedoen, meer aan ons gegee as aan die res van die skepping. Die mens staan in ’n spesiale verhouding tot God.

In die Koninkrykstyd behoort ons aandag te gee aan ons verhouding met ons Koning en Skepper. Ons moet weet dat ons sy verteenwoordigers op die aarde is totdat Hy weer kom. Dit beteken ons het die verantwoordelikheid om so te leef dat ander mense ook ’n verhouding met hul Skepper sal wil beleef.

Gebed

Here, dankie dat ek as ’n eenvoudige mens na u glansryke beeld geskep is. Dankie dat ek u verteenwoordiger op aarde mag wees. Here, gee my u liefde sodat ek u goeie verteenwoordiger mag wees. Amen.

Ds Michael Müller, Klerksdorp-Wilkoppies

12 Julie – Bly nederig en volhard in die geloof

1 Petrus 5: 5-11

Die hele 1 Petrus handel oor die lewe van die gelowiges in situasies van beproewing en lyding. Dit is belangrik dat hulle lyding reg verstaan en nie daardeur hoop verloor en van die geloof afvallig word nie.  Hierdie hoofstuk wil verder gaan deur hulle aan te spoor tot ’n positiewe lewenshouding wat ’n bydrae maak in die samelewing waarvan hulle deel is.

Die basis vir ’n positiewe lewenshouding is om te weet dat die gemeente van die Here elke dag leef vanuit die kragtige hand van die lewende God. Dié wat leef uit die hand van God, word dan opgeroep om te leef vir mekaar deur mekaar te dien in nederigheid. Om te leef met nederigheid, is vir ons in ons tyd ’n baie moeilike saak, aangesien ons sterk daarop ingestel is om onsself te handhaaf en na ons eie belange om te sien. Wanneer die lewenshouding van nederige diens nagejaag word, verseker 1 Petrus die gemeente dat hulle kan leef met die sekerheid dat God hulle in genade sal aansien. Die teendeel is egter waar wanneer ’n lewenshouding van hoogmoed gevolg word, want hy stel dit baie duidelik dat die Here die hoogmoediges sal weerstaan.

Die kragtige hand van God wat deur sy genade aktief werksaam is in ons lewe, sluit vir ons die toekoms oop. Ons lewenskoers word nie bepaal deur die aanslae van buite nie, maar deur die bewarende hand van God. Hierdie genade en sorg van God beweeg ons ook om mekaar met sorg te dra en mekaar te dien in liefde.

Om vanuit die versekering van God se genade en sorg te leef, is dit nodig dat ons sal volhard in die geloof. Ons lewe van hoop en diens in hierdie wêreld, word gesien as ons geloofsbelydenis dat Christus deel is van ons lewe. Kom ons leef hierdie nuwe dag voluit in die geloof dat God sorg, maar kom ons gebruik ook ons geleenthede en gawes om ander te versorg en te dien.

Ds Adriaan Roets, Swartkop

11 Julie – Volhard deur die Gees

1 Petrus 4: 12-16

Die basiese lewensituasie van die Christene in Klein-Asië was glad nie ideaal nie – hulle was blootgestel aan vervolging en lyding. Veral die nie-Jode wat Christene geword het, het baie swaar gekry omdat hulle nie soos die Joodse Christene lyding en vervolging geken het nie. 1 Petrus wil hulle bemoedig in hierdie omstandighede deur hulle te verseker dat hulle nie alleen is nie.

Die feit dat Christene in hierdie lewe blootgestel sal wees aan lyding en beproewing ten spyte van hul geloof en dikwels as gevolg van hul geloof, moet hulle nie afskrik nie. Jesus het self gesê: As iemand agter My aan wil kom, moet hy homself verloën, sy kruis opneem en My volg (Matt 16: 24).

Die gedeelte wil die gelowiges begelei om anders oor lyding en beproewing te dink. Daarom kry hulle die oproep om bly te wees as dit gebeur, want dit dui op hul verbondenheid met Christus. Indien hulle ly omdat hulle die wil van die Here doen, kan hulle ook weet dat hulle deel het aan die wederkoms van Christus en aan sy heerlikheid. In vers 14 word die gelowiges selfs geseëndes genoem, omdat hulle ter wille van Christus lyding en beproewing verduur. Hulle beleef die seën van die Here wanneer die Gees van heerlikheid en die Gees van God op hulle bly. Dit gee hulle krag om, in alle omstandighede, God te verheerlik met hul lewe.

Vandag staan ons as gelowiges voor dieselfde werklikheid van lyding wat ons dikwels moet verduur as gevolg van ons geloof. Die Woord van die Here vra dat ons altyd daarna sal streef om die wil van die Here te doen, en dit bring ons in konflik met hoe die samelewing dinge doen. Om die naam Christen te dra, beteken dat ons altyd sal onthou dat ons tot eer en verheerliking van God moet leef, en daarom moet ons kompromieloos doen wat reg is. Die enigste manier om dit reg te kry, is om ons deur die Gees van God te laat lei in ons daaglikse lewe.

Ds Adriaan Roets, Swartkop

10 Julie – Dien met wat jy het

1 Petrus 4: 7-11

Die gelowiges wat verspreid gewoon het in die noordelike streke van Klein-Asië, word bemoedig met die oproep om nie maar net te oorleef nie, maar om met oorgawe te leef. Hulle word herinner aan die belofte van Jesus se wederkoms, sodat dit hulle aanspoor tot ’n lewe van gehoorsaamheid en diens aan God. Die tyd wat hulle het, is tyd wat gebruik moet word om positief te leef en met oorgawe elke geleentheid te gebruik om die Here te dien.

Ons teks roep die gemeente op om in alle omstandighede selfbeheers en nugter te wees, want alleen dan sal die gelowiges in staat wees om helder te dink. Die geleenthede wat ons het, in die omstandighede waarin ons ons bevind, moet deeglik en biddend oorweeg word. Ons moet met die gesindheid leef dat alles wat ons doen vanuit ’n hartlike liefde vir mekaar gedryf moet word.

Hierdie roeping tot diens word wyer verstaan as net die mense om ons wat ons bekendes is. Dit is in die gedeelte duidelik dat almal wat op ons pad kom, hierby ingesluit is, daarom kry ons die oproep tot gasvryheid. Ons harte, hande en deure moet altyd oop wees vir alle mense. Ons kan nie besluit wie geregtig is op ons diens, liefde en gasvryheid nie.

Hierdie opdragte wat ons in die gedeelte kry, vra dat elkeen van ons ernstig selfondersoek sal doen en sal kyk na die ingesteldheid waarmee ons lewe. In ons situasie in Suid-Afrika vandag is ons baie ingestel op oorlewing en eiebelang. Ons gemeentes is ook in ’n oorlewingstryd gewikkel en kan dikwels dan ook nie verder sien as ons eie nood en krisisse nie.

Ons sal tyd moet maak om met selfbeheersing en nugterheid te dink oor ons roeping as kerk, maar ook oor waar ek as gelowige staan in die groot taak. Ons sal elke dag ernstig moet bid om ons omstandighede te verstaan en ook te verstaan wat ons roeping is. Dan alleen sal ons die Here kan dien met die gawes wat aan ons gegee is.

Ds Adriaan Roets, Swartkop

9 Julie – Doen altyd goed

1 Petrus 3: 13-17

Die gelowiges vir wie hier geskryf word, is aan vervolging en lyding blootgestel en hulle sit met ernstige vrae. In die vorige gedeelte het hulle die opdrag gekry om met die regte gesindheid in hul menseverhoudings te leef. ’n Opdrag wat baie moeilik is as jy en jou mense lyding ervaar en onreg beleef. Boonop bestaan die verwagting dat dinge nog erger gaan word.

Die vraag wat in hulle leef, is hoe ’n mens hoop en selfs geloof behou as dit so gaan. Hulle worstel met die onsekerheid van hul tyd, en dan ook nog met die vraag oor hoe hulle moet optree as hulle lyding ervaar. 1 Petrus wil hulle hierin begelei en dring daarom by hulle aan om altyd die wil van die Here te doen. Indien ons in slegte omstandighede verkeerd sou begin optree en ons ervaar dan lyding, sou dit niks anders wees nie as die gevolg van ons verkeerde optrede. Ons word opgeroep om goed te bly doen, al ly ons en al beleef ons onreg.

Die rede hoekom dit belangrik is om reg te bly doen, is omdat kinders van God altyd in sy teenwoordigheid leef, en hul lewe moet altyd ’n getuienis daarvan wees. Die gedeelte roep om hierdie rede die gemeente op om in alle omstandighede ’n heilige eerbied vir Christus die Here te hê.

Die groot uitdaging waarvoor die geloofsgemeenskap te staan kom, is om in staat te wees om in die roeping te volhard. Ons kan baie maklik in tye van lyding ons eie oplossings soek en op ons eie krag staatmaak. Dit is belangrik dat ons sal onthou wie die Bron van ons krag en hoop is. Ons vind hoop nie in ons vermoë om lyding en onreg te ontduik nie. Ons hoop is die vertroue in Jesus Christus, dat ons selfs in lyding nie geskei kan word van sy liefde nie. Ons kry krag om te volhard in die geloof deur die leiding van die Heilige Gees wanneer ons elke dag biddend voor God buig.

Ds Adriaan Roets, Swartkop

 

8 Julie – Leef met die regte gesindheid

1 Petrus 3: 8-12

Ons geloof in Jesus Christus bepaal hoe ons in verhouding met ander mense moet leef. Ons word geroep om met hoop en liefde te leef, want dikwels is dit die enigste hoop en liefde wat die wêreld om ons ervaar. Daarom is dit belangrik dat ons uit die Woord van die Here sal leer watter basiese gesindhede bepalend is vir ons lewe.

Die gedeelte wat ons gelees het, stel vyf basiese gesindhede voor. Dit is noodsaaklik vir goeie verhoudings en stel ons in staat om ons Christelike roeping uit te leef. Hierdie optrede staan in skrille kontras met ons natuurlike geneigdheid as reaksie op die kwaad en lyding van die wêreld. Die oproep uit die gedeelte is om altyd eensgesind, medelydend, liefdevol, goedhartig en nederig te wees. Ons natuurlike reaksie wanneer ons te na gekom word, is om ons kwaad met kwaad te vergeld of belediging met belediging. Petrus skryf as ons die seën van die Here wil verkry en dus sy vergifnis ons eie wil maak, dan moet ons hierdie vyf gesindhede ons eie maak in ons verhouding met ander mense.

Wanneer ons so leef, is ons lewe ’n getuienis van ons geloof en die hoop wat in ons leef. Die gesindheid waarmee ons leef, moet ook ander mense aanraak sodat hulle kan deel in die hoop en vernuwing wat Jesus Christus bring. Ons wat onder die genade van die Here leef, verstaan die seën van die Here en wil dit graag deel met die mense om ons. Die genade en seën van die Here ontsluit die toekoms vir sy kinders, maar dit is ook die boodskap van hoop wat ons moet verkondig en uitleef in die wêreld. God se hoop en vergifnis is hoop en vergifnis vir die wêreld, nie net vir sy kerk nie.

Ons land en sy mense het hierdie vyf basiese gesindhede in ons verhoudings dringend nodig as getuienis van ons geloof in die Here. Ons kan nie sonder sy hoop en seën die toekoms in nie.

Ds Adriaan Roets, Swartkop

 

7 Julie – Gedra jou goed

1 Petrus 2: 11-17

Ons as Christene worstel soms met die vraag oor hoe ons moet optree in ’n wêreld wat toenemend wetteloos en dikwels vyandig word. Die etiek en die Christelike waardes waarmee ons grootgeword het, geld lankal nie meer in die samelewing nie. Die algemeenste reaksies wat ons op die omstandighede in ons land kry, is om te konformeer of te kritiseer.

Dit is alledaags om te sien hoe iemand ’n rooi verkeerslig of ’n stopteken verontagsaam, net om deur verskeie mense gevolg te word wat dieselfde doen. Ons was almal sekerlik al blootgestel aan swak dienslewering en mense se reaksie daarop. Daar is net een of twee mense nodig om gewelddadig te raak, dan ruk dit sommer gou handuit. So konformeer mense in hul optrede in reaksie op probleme van ons tyd. Ons maak ook nou so, want almal maak so.

Die ander manier van hantering is om te kritiseer. Ons is daagliks deel van gesprekke waar alles en almal wat deel is van ons lewe, gekritiseer word. Skuldiges word uitgewys en veroordeel sonder om enige positiewe bydrae te maak om die probleem op te los. Hierdie ingesteldheid eindig dikwels met die uitspraak: Ons weet nie waar alles gaan eindig nie.

Dit is nodig dat ons as Christene duidelik vir onsself sal uitmaak watter rol ons het om te speel in hierdie land. Dit is duidelik dat om te konformeer of te kritiseer geen bydrae lewer nie en geen verandering bring nie. Dit is uiters belangrik dat ons die woorde van die gedeelte wat ons gelees het ter harte sal neem. Die gedrag wat hier van gelowiges gevra word, is om ’n verskil te maak en verandering te bewerk. Die regte pad is om altyd te doen wat goed en reg is. Die eis wat aan ons gestel word, is om elke geleentheid te gebruik om God te dien, mense lief te hê en mekaar te respekteer.

Gebed

Here, lei ons in ons lewe deur u Gees om altyd met waardigheid op te tree in u diens. Amen.

Ds Adriaan Roets, Swartkop

 

6 Julie – Bly hoop al is daar beproewing

1 Petrus 1: 3-9

Ons word elke dag gekonfronteer met die werklikhede, ook die slegte nuus, van ons tyd. ’n Nuusberig wat oor die televisie uitgesaai word, word gou op die sosiale media se WhatsApp- en Twitter-platforms die gesprek van die dag. Kort voor lank weet almal daarvan en het die berig sommer ’n paar stertjies bygekry. So word die land of die wêreld se probleme ons probleme. Ons persoonlike probleme word deel van hierdie ervarings, en kort voor lank lyk die lewe vir ons donker en uitsigloos.

Hierdie ervarings laat ons smag na hoop om weer ons lewe met entoesiasme aan te pak. Ons gryp dan ook dikwels na die antwoorde en oplossings van ons tyd wat aangebied word, net om weer teleurgestel te word. Ons Skrifgedeelte praat met soekende mense soos ons en wil ’n boodskap van nuwe, lewende hoop in die harte van mense vestig te midde van hul ervarings in die lewe. Ons lewenservarings kan so maklik ’n ingesteldheid van moedeloosheid en wanhoop kweek wat ons hele lewe en toekoms kan beïnvloed.

Die enigste manier om hoop te hê, al is daar beproewings in die lewe, is om vas te hou aan die boodskap van Jesus Christus wat opgestaan het. Die opstanding van Jesus verander alles, dit gee vir ons ’n nuwe lewe en ’n lewende hoop. Vir Petrus is hierdie daad van Jesus en die impak wat dit het op die lewe van dié wat in Hom glo so groot dat dit hulle vul met ’n onverganklike hoop. Die troos is dat die Here ons wat glo, in hierdie lewe te midde van al die beproewings bewaar, met die oog op die ewige lewe.

Ons kan elke dag met hoop en vreugde aanpak, want ons behoort deur die opstanding van Christus aan die lewende God. Ons uitdaging is om na die wêreld te kyk vanuit ons geloof en die sekerhede van God se beloftes, en nie vanuit die slegte nuus van elke dag nie.

Gesang 588: 1, 3

Ds Adriaan Roets, Swartkop

 

5 Julie – Waarom moet ek die mindere wees?

Johannes 1: 29-34

Vir almal van ons is een van die moeilikste dinge om reg te kry, om die mindere te wees. Dit is so ’n wêreldse uitkyk: Ons wil die laaste sê hê, wil erkenning hê en gun nie altyd ander wat ons onsself toe-eien nie. Dit is nie as sodanig net verkeerd nie, maar dit kan so maklik ongemaklik raak en verhoudings vertroebel.

Johannes is besig om mense te doop oorkant die Jordaan in Betanië. Hy word gereken, en die Jode stuur priesters en Leviete om hom te vra wie hy is. Hulle vra of hy Elia is of die Profeet. Johannes ontken dit heftig, hy is nie die belangrike een nie. Die volgende dag sien hy Jesus aangestap kom en sonder huiwering sê hy: Dáár is die Lam van God… Al dink die mense Johannes is die belangrike een wat doop en die boodskap van die Seun van die Vader uitdra, gee hy al die eer en erkenning aan Jesus.

Dit is een van die uitstaande kenmerke van die dienaar van Jesus Christus: Geen geleentheid om van Jesus Christus te getuig word nagelaat nie. Ook al sou u en ek gereken word en deur mense raakgesien word as iemand wat gelowig lewe en die Here dien, doen ons dit tot sy eer alleen en gebruik ons elke geleentheid om te sê: Dit is vir die Here. U en my hele lewe word ’n lewe van getuienis deur woord en daad dat Jesus Christus die Koning is. Hy wat aangekondig word as die Lam van God, is die Koning op wie u en ek verlangend wag.

U, Here, is ons Koning – Een wat met mag regeer.

U onderdane lofsing en buig hul voor U neer.

Groot is u Naam en heilig, getrou is U en goed.

U, Here, is ons toevlug – die God wat ons behoed.

(Gesang 470: 1)

Ds Leon Geel, Grimbeekpark

4 Julie – Waarheen jy op pad is, tel!

Genesis 37: 1-11

Die samelewing maak soms baie gewag van wie jy is en waar jy vandaan kom. Belangrikheid word daaraan gemeet en aansien word dikwels daardeur bepaal. Eintlik is dit baie belangriker om te weet waarheen jy op pad is. As jy weet waarheen jy op pad is, gaan jy daar uitkom. Eweso gaan jy, as jy nie weet waarheen jy op pad is nie, ook nie daar uitkom nie.

Josef is ’n jongman wat met sy lewe op pad is. Sy familiegeskiedenis is besonders. Hy is sy pa se gunstelingseun. Ons ken sy geskiedenis vanwaar sy pa hom na sy broers toe stuur, sy broers hom verkoop aan handelaars en Josef in Potifar se huis beland. Josef word vals beskuldig van ’n lollery met Potifar se vrou en onskuldig beland hy in die tronk. In die tronk lê Josef die skinker en bakker se drome uit, en 13 jaar later lê hy die ontstelde farao se droom uit. Josef word die eerste minister in Egipte en kan later voedsel verskaf aan sy vader en broers. Josef word 110 jaar oud, hy sterf in Egipte en word in Kanaän begrawe. Drie dinge staan uit in Josef se geskiedenis: (1) Deur alles heen behou hy perspektief. (2) Die Here stap die pad met hom. (3) Hy verbreek die negatiewe ketting van gebeure deur elke keer die positiewe, regte ding te kies, en hy hou vas aan sy droom. Hy bly instrument in die hand van God.

U en ek het ook ’n familiegeskiedenis: Ons is kinders van God. Ons is ook in ’n begunstigde posisie: uit genade uitgekies in Jesus Christus. Ons het ook ’n droom: God se plan met ons lewe en ons afwagting op die ewige heerlikheid by God.

Ek het, toe wilde storms gewoed het,

diep onder, vaste rots gevind.

Die woord wat my van ramp behoed het:

God is my Vader; ek sy kind.

My anker is dáár vasgemaak

– ek glo! – niks sal dit los laat raak.

(Gesang 501: 1)

Ds Leon Geel, Grimbeekpark

3 Julie – Mý geloof werk nie!

Jesaja 58

Geloof werk nie vir my nie! Of nog ’n ietjie nader aan myself: Mý geloof werk nie! Ek lees die Bybel en ek bid en ek gaan kerk toe, maar ek het meer vrae as antwoorde en my probleme het nie oplossings nie. So gereeld hoor ek mense wat sê hoe daar uitkoms gekom het nadat hulle gebid het, of dat alles net goed gaan met hulle…

Miskien verstaan ons verkeerd, soos die mense in Jesaja se tyd! Ons lees daar in vers 3: Waarom vas ons, maar U sien dit nie, verootmoedig ons ons, maar U gee nie aandag daaraan nie? Dit klink byna asof die Here móét reageer soos ons vra, omdat ons dan die regte dinge doen! In vers 2 sê God van die volk dat hulle vra na God se wil, asof hulle wil weet wat God van hulle verwag. Die volk vra om regverdige beslissings asof hulle van God se teenwoordigheid hou. Miskien werk my geloof nie omdat ek dínk ek vra en doen soos en wat God van my verwag.

Kom ons lees weer Jesaja 58: 6 en 7: Is die vas wat Ek wil hê, nie dít nie: om dié wat onregverdig gevange gehou word, te bevry, om die juk wat op mense druk, af te haal, om verdruktes vry te maak, om elke juk te breek? Is dit nie dat jy vir dié wat honger is, van jou brood gee nie, dat jy aan die armes en die dakloses ’n blyplek gee nie, dat wanneer jy iemand sonder klere sien, jy vir hom klere gee nie, dat jy jou medemens nie aan sy lot oorlaat nie?

Die beloftes van die Here, wanneer ons só lewe, word in verse 8-14 beskryf: Die Here sal voor jou uitgaan en agter jou aankom; jy sal roep en die Here sal antwoord; die lig sal skyn waar daar duisternis is en jy sal die vreugde van die Here beleef. Die God in wie u en ek glo, bly altyd getrou!

Gesang 498: 1

Ds Leon Geel, Grimbeekpark

2 Julie – Só wil die Vader hê ons moet lewe…

Matteus 7: 21-23

Sê u en ek dit net, of bedoel ons dit opreg wanneer ons sê: Here, Here? Kan die Here ons regtig aan ons woord hou wanneer ons Sondag vir Sondag ons geloof bely? Hoeveel leë beloftes maak ons in ons lewe? Teenoor onsself, teenoor ander mense, en selfs teenoor die Here?

Dit wil voorkom of die idee wat tóé geleef het, vandag nog bestaan: Geloof en getrouheid kan geskei word. Hoor hoe treffend klink die verweer: Ons het in u Naam gepreek, deur u Naam het ons bose geeste uitgedryf, en deur u Naam het ons baie wonders gedoen. Dit ís mos die regte dinge én op die regte manier gedoen! Glo maar net, jy het nie die kerk nodig nie. Ons leef al meer in ’n wêreld waar die mens ongebonde wil bly. Geen aanspreeklikheid nie en nie deel van ’n geloofsgemeenskap nie.

Sodoende kan ons ook met ontnugtering die antwoord van Jesus hoor: Ek het julle nooit geken nie. Ook ons kan ewe vroom met die dinge van die Here besig wees sonder om die Here van die dinge te ken.

Hoe lyk die lewe van ’n mens wat nie net sê Here, Here nie, maar ook die wil van God doen? Dit is ’n lewe van glo en doen wat jy glo. Dit is ’n lewe wat aan God behoort as ’n lewende en heilige offer. Hierdie mens leef ’n Geesvervulde lewe wat uitloop in ’n lewe van dankbaarheid. Dankbaar vir die verlossing in en deur Jesus Christus wat neerslag vind in woorde en dade van lof en eer aan God. Die mens wat die wil van God doen, soek die wil van God voortdurend in gebed. Ons kan met vrymoedigheid tot God nader, want ons bid in die Naam van Jesus Christus.

Luister mooi wanneer u weer in die erediens saam met medegelowiges u geloof bely. Vra dan elke dag of u daardie belydenis uitleef.

Gesang 442: 1-2

Ds Leon Geel, Grimbeekpark

1 Julie – Ons keuses het gevolge

Psalm 1

Van die begin af bestaan die lewe uit keuses! Dink maar aan Adam en Eva, Kain en Abel, Josua wat die volk voor ’n keuse stel (…kies dan vandag wie julle wil dien…). Die Nuwe Testament vertel verder oor die dissipels se keuse of hulle Jesus verlaat of volg. Voor die kruisiging vra Pilatus in Matteus 27: 17: Wie wil julle hê moet ek vir julle loslaat: Jesus Barabbas of Jesus wat Christus genoem word? Vandag nog voer mense keuses uit: om God te dien of nie te dien nie, en om die regte ding te doen of die verkeerde ding te doen. Ons elkeen kies elke dag hoe ons gaan praat, optree, antwoord en lewe.

Daarom moet ons onthou: Keuses het gevolge! Die bekende Psalm 1 is ’n beskrywing van die keuses van mense én die uiteinde van die keuse. Die Psalm se eerste reël lees Dit gaan goed met die mens… en eindig met die laaste reël …lei tot ondergang. Die Psalmdigter sê uitdruklik wat die gelowige nié moet doen nie. asook wat die gelowige wél moet doen. Die Bybel vir Almal vertaal vers 6 met dié woorde: Ja, die Here gaan saam op die pad van die mense wat reg doen, maar die pad van die mense wat verkeerd doen, bring hulle by die dood.

So roep die Here vir u en my op om opnuut ’n geloofskeuse te maak, deur die verskil te hoor tussen die lewe van die goddelose en die lewe van die gelowige. Die keuse om ’n lewe van dankbaarheid te lei deur goeie dade en om in ’n positiewe, vreugdevolle verhouding met die Here te leef. Ons kan dit doen, want Jesus se belofte in Johannes 15: 16 is vir ons elkeen waar: Julle het My nie uitgekies nie, maar Ek het julle uitgekies…

Sonder u woord, Heer, is ek raadop, ek laat my altyd daardeur lei;

wat U gebied, dit stel ek voorop; dit rig my voet, dit maak my vry. (Psalm 119: 27)

Ds Leon Geel, Grimbeekpark

30 Junie – Dankie tog, my geloofsverhouding begin by God!

Johannes 15: 1-17

In Johannes 15: 16 staan nog een van die troosvolle beloftes van God: Julle het My nie uitgekies nie, maar Ek het julle uitgekies… Hierin lê die grootste troos vir elke gelowige! U en my geloofsverhouding begin by God. Ons sal waarskynlik die vroegste bevestiging daarvan vind in Genesis 1: 26: Kom Ons maak die mens as ons verteenwoordiger…

Wanneer God die inisiatief neem in die geloofsverhouding, word vraag en antwoord 1 van die Heidelbergse Kategismus nuut en vars. Wat is jou enigste troos in lewe en in sterwe? Die antwoord, met volle oorgawe: Dat ek met liggaam en siel in lewe en in sterwe nie aan myself nie, maar aan my getroue Verlosser, Jesus Christus, behoort.

Hierdie verhouding wat God met ons begin, word beantwoord wanneer u en ek die lote is aan die ware wingerdstok. Ons is lote wat in Christus bly, want sonder Christus is die lote dood en word dit bymekaargemaak en in die vuur gegooi. Ons put ons lewens- en geloofskrag uit die wingerdstok wat geanker is in die beloftes van God.

Die uitstaande kenmerk van hierdie verhouding is die liefde. God die Vader se liefde wat in Christus is, word Jesus se liefde vir die mens. Die gelowige wat in die liefde van Christus bly, ervaar die volheid van die geloofsverhouding en beleef Jesus se belofte van volkome blydskap: Hy lê sy lewe vir sy vriende af sodat hulle sy liefde in volheid kan ervaar. Die heerlike geleentheid vir die gelowige is om as dié wat deur Jesus Christus uitgekies is, uit te gaan en vrugte te dra. Lees gerus weer Galasiërs 5: 22 en meet u lewe aan u gereelde belydenis: Ek glo in God, die almagtige Vader…

Waar daar liefde is, en deernis,

waar daar liefde is, daar is God die Heer.

(Gesang 526)

Ds Leon Geel, Grimbeekpark

29 Junie – Hoe slaap u en ek?

Psalm 3

Ons mense aanvaar so baie dinge gewoon as vanselfsprekend. Een daarvan is om te slaap. Na ’n dag se besig-wees, maak ons gereed vir slaaptyd, ons gaan lê en maak ons oë toe en raak aan die slaap. Soms kan ons maklik sê wat Dawid in vers 6 sê: As ek gaan lê, slaap ek goed; ek word ook weer wakker, want die Here sorg vir my. Tog is dit nie altyd so maklik nie!

Ons weet egter dat Dawid nie net voorspoed beleef het nie. Die Psalm begin en beskryf sy benoudheid, hy het so baie vyande en so baie kom in opstand teen hom. Hy word gespot: Van die Here kom daar vir hom geen hulp nie. Waarskynlik het hy maar sleg geslaap onder sulke omstandighede. Maar Dawid spreek sy vertroue uit. Die Here beskerm hom van alle kante, die Here herstel sy eer en aansien, en die Here antwoord hom wanneer hy na die Here roep. Daarom sy opregte belydenis: Hulp kom net van die Here af.

Die Here leer ons hier drie dinge:

  • Ons moet nie teen ons probleme vaskyk nie. Probleme is dikwels uitdagings! Die Here gaan dit dalk nie wegvat nie, maar Hy gaan vir seker vir ons krag gee om dit te hanteer.
  • Bring u probleme na die Here toe. Ons wil tog so graag alles self doen. Ons gee ons probleme vir die Here, maar vat dit gou weer terug.
  • Stel u vertroue in die Here. Die Here sorg vir ons in alles wat ons nodig het. Die digter sê in vers 9b: U laat dit goed gaan met u volk.

Moenie dat u sorge u laat wakker lê nie. ’n Slegte nagrus gaan dinge net vererger. Kom ons leef in die vertroue dat God ons ook aan alle kante beskerm. Die Here wil dat ons soos en saam met die Psalmdigter kan sê: As ek gaan lê, slaap ek goed; ek word ook weer wakker, want die Here sorg vir my. 

Gesang 555: 1-3

Ds Leon Geel, Grimbeekpark

28 Junie – Die verhaal van ’n nuwe hemel en ’n nuwe aarde…

Openbaring 21: 1-5, 10

Die verhaal van God en sy mense begin in ’n tuin as die mens se woonplek (Gen  2). Hier, in die laaste boek van die Bybel, daal ’n nuwe stad van God uit die hemel af as toekomstige en volmaakte blyplek vir die mensdom (Op 21: 9 – 22: 5). God besoek Adam in die tuin (Gen 3: 8), maar in Openbaring 21: 3 woon God op die nuwe aarde by mense. Hierdie aarde word vernuwe, en die gelowiges sal in die teenwoordigheid van God leef, dit is hemel op aarde. Selfs die see as die simboliese skeiding tussen God en mense sal verdwyn.

Die boek Openbaring is nie maar voorspellings oor die eindtyd nie. In simboliese taal bring dit troos en hoop vir daardie gelowiges midde-in hul stryd. Dit vertel die verhaal van die stryd tussen die heerskappy van wêreldse instellings en magte (die keiser van Rome) en die heerskappy van Christus, die hemelse Koning. Dit is die verhaal waar die goeie die bose oorwin, die verhaal van ’n nuwe skepping. Die boek Openbaring handel daarom nie net oor die dinge van die eindtyd, van ’n bestaan in die hiernamaals nie. Nee, dit gaan hier ook om die hiernoumaals, oor die eintlike dinge.

Die Bybelse verhaal van God en sy mense is ’n verhaal van die troue liefde, genade en sorg van die Verbondsgod vir sy kinders in hul lewensomstandighede. In beelde en simboliese taal word ’n boodskap van hoop en troos aan die vroeë Christene in hul vervolging gebring. Saam met hulle word ook ons verseker dat God ons lewensverhaal in sy hand hou en ons in alle omstandighede sal bewaar en versorg. Saam sal ons uiteindelik by die bruilofsmaal van God aansit en die nuwe hemel en aarde bewoon.

Elkeen wat Jesus Christus as Heer bely, bly deel van hierdie verhaal van God en sy mense. Hierdie verhaal hou nie hier op nie, dit moet steeds verder geleef en vertel word. Dit moet ons getuienis in hierdie wêreld wees.

Ds Japie Coetzee, Emeritus

27 Junie – Die verhaal van Jesus van Nasaret

Markus 16: 1-8

Die verhaal van Jesus kan in ’n enkele sin saamgevat word: Julle soek Jesus van Nasaret, wat gekruisig is. Hy is uit die dood opgewek. Hy is nie hier nie (Mark 16: 6). Deur die lens van die Christelike geloof ontdek jy dat die verhale van die groot gebeure in die lewe van ou Israel uitloop op die verhaal van Jesus. Die geloofsbetekenis van die Ou Testament lê nie in sogenaamde voorspellings aangaande Jesus as die lank verwagte Messias of kneg van die Here nie. Ons ontdek eerder hoe God se verbondsbeloftes aan sy volk op ’n besondere wyse (op)nuut waar word in Jesus van Nasaret, die opgestane Heer. In hierdie paar woorde ontmoet ons, by wyse van spreke, die Jesus van Vrydag en die Jesus van Sondag, en só word ons eie lewensverhaal deel van die groot verhaal van God se liefde en genade.

Die Jesus van Vrydag, die mens uit Nasaret, sterf aan ’n kruis vanweë sy passie vir die saak van die koninkryk van God wat Hy verkondig en leef. In sy gehoorsaamheid aan die koninkryk van God, spreek Hy nie net die Romeinse owerheid aan nie, maar ook die godsdiensleiers wat die wêreldse owerheid ten dienste is. Hy roep sy volgelinge op om saam met Hom die pad van lyding, sterwe en opstanding tot ’n nuwe lewe te loop. Sy kruisiging, volgens die Romeinse owerheid die straf vir iemand wat die staat ondermyn, is ook die straf volgens die godsdiensleiers, omdat Hy Homself die Seun van God sou noem.

Sy sterwe is ten diepste ’n bevryding uit die mag van sonde vir elkeen wat in Hom glo. Dit word bevestig deur sy opstanding uit die dood wat verkondig dat God Hom Here en Christus gemaak het (Mark 15: 39 en Hand 2: 36). Die Jesus van Sondag is die lewende Here, die Verlosser. Hy het Homself opgeoffer vir die saak van die koninkryk van God en God se mense, vir my en jou! Hy verlos ons uit die slawerny van sonde en die ballingskap van vervreemding. 

Ds Japie Coetzee, Emeritus

26 Junie – Die verhaal van die offerdiens

Hebreërs 4: 14 – 5: 10

Die verhaal van die offerdiens in die lewe van ou Israel kan nie gekoppel word aan ’n historiese gebeurtenis nie. Dit is eerder die verhaal van godsdienstige instellings, naamlik die tempel, die priesterdom en die offerdiens. (Sien die agtergrondinligting tot die boek Levitikus in die NAV.) Hierdie godsdienstige praktyk vertel nie ’n verhaal van bevryding uit slawerny of terugkeer uit ballingskap nie. Dit is eerder ’n verhaal van sonde, skuld, offer en vergifnis: In hul menswees is hulle sondaars voor God wat God se wet verbreek en daarom skuldig staan voor God as Wetgewer en Regter. Hierdie verhale vertel ook hoe die mens se saak met God reggestel word deur die offer wat die priester namens die Joodse gelowige bring. Die taal van hierdie verhale word gekenmerk deur woorde soos reiniging, afwassing en versoening.  Die verhale is egter ingebed in die verhaal van die liefde en genade van die Verbondsgod wat telkens self weer die mens en die volk herstel.

Volgens die liturgiese voorskrifte wat daarvoor bestaan, gaan dit in die verskillende offerpraktyke nie om die offerdaad as sodanig nie, maar om die hartsgesindheid van die een wat die offer aanbied, hetsy volgens voorskrifte of as ’n vrywillige offer. Die offerdiens wil berou, danksegging, aanbidding, nederige oorgawe en toewyding aan God bevorder.

Die Nuwe-Testamentiese gelowiges getuig dat hulle die kenbetekenis en die boodskap van Jesus se lewenswerk, sy sterwe en opstanding, as ’n offer ter versoening van die sonde van die mense verstaan (Heb 5: 1-3). Dit is net genade. Die offer van Jesus Christus maak die offerpraktyk van ou Israel oorbodig. Jesus se offerdaad bevry ons van die mag van sonde en vervreemding van God.

Die apostel Paulus help ons verder om te verstaan dat Jesus Christus se opoffering van sy lewe ons oproep om opofferend te leef: …op grond van die barmhartigheid van God roep ek julle dus nou op om julle liggame as ’n lewende, heilige en aanneemlike offer vir God aan te bied. Dit is sinvolle godsdiens (Rom 12: 1, NDV).

Ds Japie Coetzee, Emeritus

25 Junie – Die verhaal van die ballingskap en terugkeer

Jesaja 40: 1-5 en 58: 1-12

Soos die uittogverhaal, is die verhaal van Israel se ballingskap en terugkeer na hul land ’n historiese gebeurtenis met besondere betekenis. Die ballingskaptyd begin in 587 vC met die oorname deur die Babiloniërs en die verwoesting van die tempel. Vir ongeveer 50 jaar leef die weggevoerdes as bannelinge in ’n vreemde land, ver van Jerusalem en ver van die tempel wat vir hulle simbolies is van God se teenwoordigheid. Hier beleef hulle lyding, moedeloosheid en hooploosheid. Skrifgedeeltes soos Psalm 137, Jesaja 40 tot 55, en die boek Klaagliedere vertel aangrypende verhale van hul ervarings en omstandighede. Met die bewindsoorname  deur die Perse in 539 vC word hulle toegelaat om na hul land terug te keer.

Maar helaas, terug in hul vaderland is die omstandighede eens so erg en die teleurstelling groot. Die tempel is steeds verwoes en die lewensomstandighede uitsigloos. Hulle verwyt God dat God nie na hulle luister nie, en dit terwyl hulle al hul godsdienstige pligte nakom.

Die belewing van die ballingskap en terugkeer het egter ’n vormende invloed op hul lewe en godsdiens gehad. Dit het so diep ingesny in hul menswees dat dit besondere  betekenis gee aan hul verhouding met God. Dit gaan oor meer as net die belewing van ’n historiese gebeurtenis, en daarom die vraag: Wat is ’n lewe in ballingskap? ’n Lewe in ballingskap is om verwydering te beleef van dit wat aan jou geborgenheid gee – jou mense, noodsaaklike lewensmiddele en gesondheid, ja, die gevoel van verwydering van God. Dit lei tot moed verloor, hooploosheid, depressie, angs en twyfel. Dan maak niks meer sin nie.

Soos die ballinge in die vreemde, sal ons moet leer om aan God se beloftes vas te hou: Die uitkoms is hier! Die Here self maak vir ons ’n pad na herstel en heling uit die ballingskap van ons omstandighede (Jes 40: 1-5). Ons is steeds verbondskinders! Soos die teruggekeerde ballinge, sal ons ook moet leer dat God van ons egte verootmoediging vra – liefde vir God en ons naaste in navolging van Jesus (Jes 58: 1-2).

Ds Japie Coetzee, Emeritus

24 Junie – Die verhaal van die uittog uit Egipte

Deuteronomium 26: 1-11 (en 6: 21-23)

Die verhaal van die uittog uit Egipte is vir Israel sekerlik die belangrikste verhaal wat van geslag tot geslag oorvertel word. Daar is nie duidelikheid oor die presiese historiese feite van hoe dit alles gebeur het nie – die tien plae, die pasgamaaltyd en die gebeure die nag van die uittog, die deurtog deur die see, die jare van ontberinge gedurende die moeisame reis deur die woestyn… Die betekenis van hierdie verhale van Israel lê nie soseer in historiese juistheid nie, maar in die betekenis van die gebeure vir Israel in hul menswees en hul verhouding met God.

Die gebeure, soos oorvertel, ontbloot die politieke onderdrukking en ekonomiese uitbuiting wat hulle as slawe van die farao ervaar, terwyl die vertelling dit binne ’n godsdienstige konteks plaas. Hierdie primêre verhaal  van Israel is eintlik die verhaal van die begin van die geboorte van Israel as volk, ’n volk wat leef in die stryd tussen die heerskappy van die farao en die heerskappy van God. So is dit tot vandag die verhaal van die stryd tussen die mag van verslawende menslike instellings in die samelewing en die vrymakende wil van God, tussen  die wêreldse koninkryk en die koninkryk van God. Soos ons later sal sien, is dit presies die stryd wat Jesus gevoer het toe Hy die koninkryk van God verkondig en geleef het.

Die verhaal van die uittog is dus die verhaal van verlossing uit slawerny in die wydste vorm daarvan. Die genadige en liefdevolle God verbind Hom juis gedurende hierdie reis met hulle by Sinai deur die verbond opnuut te bevestig – hulle is God se eiendom, ’n nasie afgesonder vir God (Eks 19: 3-7).

Hierdie verhaal is nie net ’n verhaal met betrekking tot die lewe van ou Israel nie. Dit is ook ons verhaal van bevryding van verslawing, wat dit ook al mag wees. Dit is nie net ’n verhaal van die verlede nie, maar ’n verhaal van nou, van ons verslawende lewensomstandighede en God se bevrydende genade deur Jesus ons Here.

Ds Japie Coetzee, Emeritus

23 Junie – Die verhale van die skepping

Genesis 1 en 2

Die eerste 11 hoofstukke van die boek Genesis word beskou as ’n inleiding tot die res van die boek, eintlik tot die hele Bybel. Die twee skeppingsverhale aan die begin speel ’n belangrike rol in Israel se geloofslewe.

Van die skeppingswerk van God word gesê dat dit goed was. Die res van die hoofstukke vertel egter verhale van die mense se ongehoorsaamheid en eie-ek-optrede. Dit skaad hul verhouding met God, maar telkens breek God se genade vir hulle weer deur. Dit loop uit op die begin van ’n nuwe verhaal as God met Abram (hoofstuk 12) ’n verbond sluit.

Die verhaal van hoofstuk 1 dateer uit ongeveer 500 jaar voor Christus toe Israel in Babilonië in ballingskap verkeer as gevolg van hul ongehoorsaamheid aan God. (Lees hoe Ps 137 hul hartseer verwoord.) Hulle word gekonfronteer met die baie ouer skeppingsverhale van die vreemde godsdienste wat verkondig dat die skepping die daad van die vreemde gode is. Verder word dit ook van hulle verwag om as oorwonne volk die vreemde gode van die oorwinnaar te aanbid. Maar dan die kragtige getuienis van hul geloof in God: Die Here ons God is die skepper van hemel en aarde! Die verhaal loop uit op die sabbatdag wat nie afgesluit word met die woorde dit was aand en dit was môre nie. Die mens aan wie God ’n besondere plek in sy skepping gee, leef vanuit die verbondsgenade van God. Die skepping as liefdesdaad van God, vertel die verhaal van God se genade wat dwarsdeur Israel se geskiedenis loop en deur die genadeverbond aan hulle bevestig word – die Here is hul God, hulle is sy kinders!

Ook die nog ouer skeppingsverhaal van Genesis 2 bevestig God se genade aan die begrensde mens (lees weer Ps 8: 6, 7) – God maak hom medeverantwoordelik vir die skepping en deurbreek sy eensaamheid (Gen 2: 18). Dit is ook ons troosverhaal! Jou doop is die teken dat jy in Jesus Christus deel het aan die genadeverbond en God se kind is. 

Ds Japie Coetzee, Emeritus

22 Junie – Verhale van God en God se mense

Psalm 8

Die Bybel is ’n biblioteek van boeke wat, elkeen volgens sy eie aard, die verhale van God en God se mense vertel. Die Bybel is nie ’n geskiedenis- of wetenskaplike handboek nie. Dit is die getuienis van gelowige mense wat die ervaring van hul verhouding met God met ons deel – verhale van lank gelede, van mense wie se verstaan van die werklikheid en hul manier van lewe ver van ons verwyder is.

Deur die werk van die Heilige Gees leef hierdie mense in ’n geloofsverhouding met God. As ons hul verhale lees met die verwagting dat die Gees van God ook so in ons sal werk, hoor ons God se stem in ons lewe. Daarom sing ons: T’rug tot in die grys verlede bou Gods woord vir ons ’n brug; oor die troebel van die hede open dit ’n toekomsvlug … Deur sy Gees laat God … ook in ons sy woorde lewe (Ges 255).

Só word ons eie lewensverhaal deel van die groot verhaal van God se besig wees met mense! Soos die digter van Psalm 8, staan ons ook verwonderd voor die groot God en word ons deel van ’n geloofsverhouding met God. Die digter deel met ons sy ervaring van God as hy die grootheid van God se skepping aanskou. Hy kan nie anders nie as om in verwondering uit te roep: Wat is die mens dan dat U aan hom dink, die mensekind dat U na hom omsien?

En dan die besef: God maak met my, klein mensie, moeite! God ken my, dink aan my! Só word die dikwels moeisame gang van ons lewe oomblikke van ewigheid. Ons kan hoopvol leef en betekenis gee aan ons lewe. Maar ons het ook die verantwoordelikheid om God se verteenwoordiger, en die bestuurder en bewaarder van sy skepping te wees.

Wat  beteken hierdie verhale wat Israel van geslag tot geslag oorvertel en waarvan ons die res van hierdie week sal lees vir hulle … en vir ons?

Ds Japie Coetzee, Emeritus

21 Junie – Sagmoedig is nie swak nie

Matteus 5: 5

Wanneer ons die woord sagmoedig opsoek, is die verduideliking kort en kragtig – saggeaard. Dadelik kom daar ’n prentjie in ons gedagtes op van hoe iemand lyk wat saggeaard is. Ons assosieer sagmoedigheid met ruggraatloosheid, met iemand wat nie vir sy standpunt kan opstaan nie. Ons kan vir so iemand lief wees, maar so op ’n jammerkrymanier. Sagmoedigheid is nie juis ’n eienskap waarna ons smag in die wêreld waarin ons leef nie.

Wat sagmoedig in werklikheid beteken, is baie ver verwyder van swak en willoos. Die eerste betekenis van hierdie woord sagmoedig in die oorspronklike wêreld van die Nuwe Testament, is van diere wat wild was maar nou getem is en onder beheer gebring is. Dink maar hier aan diere soos perde. Thomas Merton sê: Sagmoedigheid is nie swakheid nie, maar krag wat onder leisels gehou word. Dit beteken dat ons ons lewe onder die beheer van die Heilige Gees laat staan. 

Ons sien ware sagmoedigheid die heel beste in Jesus self. Sy vertroue op sy Vader het Hom juis in staat gestel om met deernis, moed en selfopoffering op te tree. Selfs in die moeilikste omstandighede. Sagmoedigheid verdra beledigings. Dit kap nie onbeheers terug nie. Dit dink voordat dit praat of handel. Dit loop op die spoor van God se wil. Geen wonder nie dat Jesus die sagmoediges geseënd noem. Hulle besit ’n vermoë wat baie sterk mense, en harde mense, hulle beny: groot krag wat onder beheer is. Onder beheer van die Heilige Gees!

Julle is die uitverkore volk van God (met ander woorde, mense onder beheer van God se Gees). Daarom moet julle meelewend, goedgesind, nederig, sagmoedig en verdraagsaam wees. Wees geduldig met mekaar en vergewe mekaar as die een iets teen die ander het. Soos die Here julle vergewe het, moet julle mekaar ook vergewe (Kol 3: 12-13).

Dis die kern. Ons is sagmoedig, ons is geduldig en ons kan vergewe. Want so is ons God.

Ds Lisa-Mari Prinsloo, Sasolburg-Suid

20 Junie – Leef as mens van die Lig!

Filippense 2: 15-16

Daar is ’n verhaal van ’n kerk in die berge. Hierdie kerk het egter nie ligte gehad nie. As die dorpenaars en die plaasmense saans kerk toe gekom het, het hulle met hul lanterns gekom wat hulle dan binne-in die kerk opgehang het. Dan was daar lig in die kerk. Na die diens het hulle hul lanterns geneem en daarmee teruggestap huis toe. En die kerkgebou was weer donker. Maar oor die heuwels van daardie streek het dit dan gelyk asof die rye ligte vanuit die kerk oor die heuwels stroom. Dit het mense wat van ver af gekyk het, daaraan herinner dat die lig tussen hulle en in hulle was. Hierdie kerk het geen lig binne homself gehad nie. Net die lig wat hulle met hulle saambring en weer uitneem.

Dit is nie elke dag maklik om ’n ligdraer te wees nie. Die harde werklikheid maak dit vir ons makliker om eerder terug te deins waar belediging, korrupsie en kwaad jou nie kan bykom nie. In Galasiërs 5: 22-23 lees ons van liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelikheid, goedhartigheid, getrouheid, nederigheid en selfbeheersing, en hoe dit sag met mekaar versmelt, as die vrug van die Gees in en deur ons.

Jesus het die lewe van Galasiërs 5: 22-23 kom leef – en dit ook vir ons moontlik gemaak aan die kruis, en deur die Heilige Gees. God gee sy Gees vir ons om ons in die waarheid te lei, om ons in alles te onderrig, en om vir ewig by ons te bly. God wil die wêreld bereik en aanraak deur ons. Hy wil wyer as die kerk uitreik en sy liefde uitstrooi. Ons is hier om na buite te skyn, na waar dit donker is. Juis daarvoor het God ons sy Gees gegee. En ons aan mekaar gegee. Sodat ons saam lig vir sy wêreld kan wees. Kom ons leef as mense van die Lig!

Gebed

Ons is so behep met die alledaagse dat ons die rykdom van die geestelike miskyk. Vergewe ons, Here! Amen.

Ds Lisa-Mari Prinsloo, Sasolburg-Suid