12 Desember – Uit liefde aan mense gelyk

Filippense 2: 5-11

In die gelese gedeelte vind ons een van die oudste vroeë Christelike gesange wat deur die apostel Paulus by sy brief aan die gemeente in Filippi ingesluit is.

Jesus Christus geniet van alle ewigheid af Goddelike status by God die Vader. Hierdie Goddelike heerlikheid is egter nie deur Christus beskou as iets waaraan Hy moes vasklou nie. Sy liefde vir die mensdom en sy verlange om die gebroke verhouding met die mense te herstel, was eenvoudig so groot dat Hy die hemelse heerlikheid vrywillig agterlaat, en mens word.

Ons vier Kersfees en gedenk hoedat Christus as klein, hulpelose Baba in die wêreld gekom het en boonop geen ander onderdak kon vind as ’n vuil stal nie, en in ’n krip lê waaruit die diere vreet. Deur Christus se menswording word een saak onteenseglik duidelik: God wou mens word. Hy wou met ons in ons diepste wese en mensheid kom bemoeienis maak. Tog is Jesus so radikaal anders, want anders as mense, het Jesus geen beheptheid met mag nie. Inteendeel, Hy doen die hele tyd vrywillig daarvan afstand en neem die gestalte aan van ’n dienskneg, ’n slaaf. Daar is by Jesus geen ambisie te bespeur om die grootste, die rykste of die sterkste te wees nie. Jesus kies om selfs nederiger as die meeste van sy medemense te leef. Nie net gee Hy sy Goddelike heerlikheid prys nie, Hy word nie gelyk aan konings, heersers of maghebbers, mense met sosiale aansien nie. Nee, Jesus openbaar sy solidariteit met die sondaars en die uitgeworpenes.

God wou hierdie gebroke verhouding met die mense tot elke prys herstel, en dit het uiteindelik die kruis gekos. Wanneer Jesus Christus dan aan die kruis op Golgota sterf, het Hy elkeen van ons wat by sy genadeverbond ingesluit is, in gedagte. Só kosbaar is hierdie verhouding vir God.

Dr Elritia le Roux, Middelburg

 

11 Desember – My siel maak die Here groot

Lukas 1: 46-56

Kersfees is ’n vreugdefees. Die geboorte van ons Verlosser bring groot vreugde in ons lewens, soos in die geval van Maria wat haar vreugde in spontane lofprysing uitgejubel het. Hierdie loflied van Maria word wêreldbekend. Dit staan in die kerk bekend as die Magnificat en kom uit die Latynse vertaling van die Bybel, die Vulgaat, wat vir bykans 1 000 jaar die Christene oor die hele wêreld se Bybel was. In die Vulgaat begin die loflied van Maria met die woorde Magnificat anima mea Dominum – letterlik vertaal My siel maak die Here groot, en hierdie loflied, wat eintlik maar die komposisie van die Evangelis Lukas is, het in die Christendom ’n geweldige invloed gehad. Die Magnificat verkondig aan ons ’n stukkie heilsgeskiedenis: God se handeling met mense en sy daadwerklike ingryping in die geskiedenis van die mensdom.

Maria sê dat die Here ons Verlosser is. Hy verlos ons van die sonde en die duisternis, en hierdie verlossing wat Hy bring, is allesomvattend; dit laat nie een aspek van ons lewens onaangeraak nie. Daarom sê die Here ook dat dié wat besef hoe afhanklik hulle van God is, inderdaad baie gelukkig is. Om bewus te word van jou eie armoede en nietigheid voor God, is inderdaad ’n bevrydende ervaring. Dit is iets wat aan ’n mens innerlike vrede en vreugde verskaf. Mense wat hul afhanklikheid voor God besef, besef hul verlange na ’n Verlosser, en vir hulle het Jesus Christus se koms na die aarde toe soveel meer betekenis.

Die geheim vir ’n gelukkige en geseënde lewe lê nie opgesluit daarin dat ons nooit teenspoed, hartseer of mislukkings sal beleef nie. Dit is eerder daarin opgesluit dat ons ’n perspektief op ons realiteit het wat deur die Bybelse waarheid gevoed en bepaal word en wat daartoe lei dat gelowiges in alle omstandighede staande kan bly, en nog jubelend bly kan wees al is hul uiterlike omstandighede hoe sleg.

Dr Elritia le Roux, Middelburg

 

10 Desember – Maak die pad vir die Here gereed

Jesaja 40: 1-11

Advent is voorbereidingstyd. Tydens Advent berei ons onsself voor op Kersfees.

Israel is God se verbondsvolk. Dit is hulle vandat God sy verbond met Abraham opgerig het, wat weer in die woestyn op die berg Sinai deur God self bevestig is. Deur die loop van die geskiedenis het Israel nie hul besondere verhouding met God geag nie. Hulle het telkemale hul eie rigting ingeslaan, van die Here vergeet en agter vreemde gode aangeloop. Die profeteboeke, 1 en 2 Samuel en 1 en 2 Konings is vol van verhale van Israel se ontrou aan die Here en hul geneigdheid om maklik deur afgodery verlei te word.

Israel se onvermoë om hul identiteit as die volk van God uit te leef, lei uiteindelik daartoe dat hulle deur die Here gestraf word. Hierdie straf is die verskrikking van die ballingskap. Hulle het met hul eie oë gesien hoe hul stad en hul kosbare tempel tot op die grond toe afgebreek word. Families is uitmekaar geskeur, bloed het gevloei, en die room van die volk is in ballingskap weggevoer.

Johannes die Doper stel ’n ander pad na God toe voor. ’n Pad wat nie by ons begin nie, maar by God. God is op die punt om self in te gryp. God gaan die lank verwagte Messias stuur om die volk van hul sondes te kom verlos. Vir sy koms moet die volk gereed wees, daarom moet hulle hulself bekeer! Dit beteken dat die volk hul sonde moet laat staan en moet terugkeer na hul bevoorregte verhouding met God, en dit behels dat hulle volgens hul roeping moet lewe. ’n Heilige lewe in ooreenstemming met die wil van God is baie belangriker as offers, rituele en tradisies wat in die tempel uitgevoer moes word.

Dit is wat die stem wat in die woestyn roep vir ons wil sê: God is op pad! God is op pad na ons toe. Hy kom ons red en herstel wat die sonde hier geskend het! Mag dit die boodskap wees wat elkeen van ons hierdie Advent verkondig.

Dr Elritia le Roux, Middelburg

 

9 Desember – So lief het God die wêreld gehad

Jeremia 12: 1-17

Jeremia staan met sy ontsteltenis voor die Here. Hy doen ’n beroep op die Here, die Regverdige, en hy is kwaad vir hierdie God van geregtigheid wat toelaat dat ongeregtigheid en boosheid hoogty vier. Hy vra uitdruklik dat die Here hierdie booswigte sal straf, dat hulle soos skape ter slagting gelei sal word.

Die antwoord wat die Here vir Jeremia gee, het hom glad nie bevredig nie – inteendeel, dit het sy situasie verder bemoeilik. Die Here gaan nie net aan sy geliefde volk hul besittings en hul grondgebied teruggee nie, Hy gaan dit ook aan die ander volke doen, en Hy gaan vir hulle ’n plek onder sy volk gee. Nie alleen betoon die Here barmhartigheid aan ’n volk wat dit glad nie verdien nie, sy genade kring ook wyer uit na die buurvolke van Israel.

Elkeen wat bereid is om die Naam van die Here as enigste God te bely, kan aanspraak maak op sy liefde, genade en ontferming. God se genade is nooit goedkoop nie. Mense wat die grootsheid van God se genade besef, wil spontaan berou toon oor hul sonde en belydenis van hul geloof doen. Die bevrydende boodskap wat wel uit hierdie gedeelte weerklink, is dat toegang tot God se genade, liefde en barmhartigheid nie meer eksklusief is nie. God se genade en liefde is so groot dat Hy die hele wêreld daarby insluit.

Ons vra na reg en geregtigheid, maar God verkies om met ons te praat oor barmhartigheid en deernis. Die Here wil Jeremia ook aan sy eie menslikheid herinner en hom tot die besef bring dat niemand hom aangestel het om as regter te oordeel nie. Die dienskneg bepaal nie die voorwaardes vir diens nie. Om dienskneg van die Here te wees, is in sigself ’n groot genoeg voorreg! Laat ons die lig wat na ons toe gekom en onder ons kom woon het, na die wêreld toe weerkaats. Die Here het nie mens geword ter wille van ’n klein groepie uitverkore mense nie – Hy het mens geword omdat Hy die ganse wêreld liefgehad het. Die koms van Jesus Christus na die wêreld is ’n boodskap van hoop, bevryding, liefde en genade vir alle mense.

Dr Elritia le Roux, Middelburg

 

8 Desember (Tweede Adventsondag) – Die koms van ons Verlosser

Matteus 21: 1-11

Sonder Paasfees het Kersfees geen betekenis nie. Ons kan nie opgewonde en bly wees oor die koms van Jesus Christus na ons wêreld sonder om tegelykertyd bewus te raak van die rede waarom Christus mens geword het nie. Hy het mens geword sodat Hy ons van die sonde en die dood kon red. Ons moet daaraan dink dat hierdie fraai klein Babatjie wat in die krip lê ons Verlosser is en dat Hy gekom het om al ons sonde en ongeregtigheid op Hom te neem.

Jesus kom Jerusalem binne op die vooraand van die Joodse pasga: ’n fees van herinnering en hoop. Die skare roep hulself die groot verlossingsdaad van die Here God voor oë, toe Hy sy volk vanuit die slawerny in Egipte gelei het. Tegelykertyd hoop hulle dat hulle weer so ’n bevryding sal beleef – hierdie keer van die wrede juk van die Romeine.

Sedert Jesus se opstanding het die Christelike kerk weer voor hierdie versoeking te staan gekom: Ons wil Jesus ons groot Magsfiguur maak. Maar die Here God kom ons in ons ellende en onkunde tegemoet. Hy leer ons om die ware betekenis van sy koms in hierdie wêreld te verstaan, want Hy bring nie oordeel nie, maar verlossing en genade. Hier op die rug van ’n donkie kom Een wat nabyheid soek en nabyheid skenk, in stede daarvan om sy mag te demonstreer. Die donkie is immers die pakdier van die magteloses.

Dit is Advent: Dit is die hoopvolste tyd in ’n gelowige se lewe, want ons verwag die Here Jesus se koms. Ons gedenk die tyd wanneer Hy na ons toe kom en onder ons kom woon. Hy laat ons nie alleen nie. Hy reik na ons toe uit en Hy ontsien geen lyding nie. Hy kom vanuit die hemel as Dienskneg sodat Hy ons seer, ons pyn, ons hartseer en ons ongeregtigheid op Hom kan neem en ons vir ewig daarvan kan verlos. Christus kom, ja, ons Koning kom, en Hy ry op die rug van ’n donkie.

Dr Elritia le Roux, Middelburg

 

7 Desember – Opgehef uit die stof

Psalm 146: 6-9

In Mel Gibson se aangrypende rolprent The Passion of the Christ is daar ’n toneel waar Jesus swaar gebuk gaan onder die gewig van die kruishout, en dan in die stof neerval. Dan volg daar ’n terugflits uit Jesus se kinderjare, waar Hy as kind ook geval het en sy moeder hom te hulp gekom het. Nou identifiseer die kyker met die smart van die moeder van Jesus wat magteloos staan teenoor hierdie lyding en Hom eenvoudig nie weer kan ophelp soos toe Hy ’n klein seuntjie was nie.

Die mens se hele bestaan is eintlik ’n lewe in die stof. Ons is uit die stof van die aarde geneem, en ons sal weer daarheen terugkeer. Ons is van die stof van die aarde afhanklik vir ons bestaan. Ons bewoon en bewerk dit. Wanneer Jesus in die stof val, word iets van sy solidariteit met ons konkreet. God word deur Jesus Christus teenwoordig in ons midde. Hy toon ten diepste medelye met ons.

Nie alleen ervaar ons God se ingrypende teenwoordigheid te midde van ons sukkelbestaan nie, dit bied ook aan ons ’n ander perspektief. Ons is nie net meer die bewoners van die stof nie, ons is die begenadigdes. Hierdie radikaal ingrypende gebeure dat die Here vanuit sy almag met ons bemoeienis maak, word deur die digter van Psalm 146 vir ons uiteengesit. In die eerste plek leer ons die Here ken as die Skepper van die hemel en die aarde, die see en alles daarin. Reeds hierin is daar geweldige troos en bemoediging. Ons is nie uitgelewer aan iets wat buite die almagsfeer van die Here val nie.

Verder is die Here getrou aan wat Hy beloof het en hou Hy sy verbond in stand. Daar is in die besonder drie dinge wat hier deur die Psalmdigter uitgelig word: Hy laat reg geskied aan die onderdruktes; Hy gee brood aan diegene wat honger is; Hy bevry die gevangenes. Diegene wat onder iets gebuk gaan, word deur die Here opgehef! Ons is nie maar net meer mensies wat in die stof ’n sukkelbestaan voer nie. Ons oë word geopen en ons word opgehef om die heerlikheid te ervaar wanneer God se teenwoordigheid in ons lewens ’n werklikheid word. Dan ervaar ons die liefde en nabyheid van die Here!

Dr Elritia le Roux, Middelburg

 

6 Desember – Advent en ware geregtigheid

Amos 8: 4-6

Daar is ’n harde werklikheid aan Christus se geboorte – dit was nie hierdie mooi, heilige, glansomringde plek waar selfs die diere se oë geblink het nie. Dit was ’n vuil, morsige plek, vol gebrokenheid en onvolmaaktheid. Jesus word juis in ’n stal gebore omdat daar nie vir Hom en sy ouers plek was in die herberg nie. Tog lê een van die hoopvolste boodskappe van Kersfees juis hierin opgesluit. Die Redder van die wêreld, die Een waarvoor elke knie uiteindelik sal buig en van Wie elke tong sal bely dat Hy waarlik God is, kom na die wêreld toe in absolute nederigheid. Jesus Christus word mens in die gestalte van die Kindjie van die armste van die armstes.

Die Here kies om in hierdie nederige omstandighede mens te word. Hy het ’n behae in eenvoud. Die afsku wat die Here God in uitspattigheid, hebsug en gierigheid het, word herhaaldelik in die persoon, die lewe en die werk van Jesus Christus bevestig. Jesus skaar Hom by die nederiges. Hy ontferm Hom oor die uitgeworpenes, die armes, die bedelaars, die melaatses, die prostitute en die tollenaars – dié wat in die oë van die samelewing niks werd is nie, word deur Jesus Christus geag.

Met die nederige aard en wyse waarop Jesus Christus mens word, word bevestig dat Hy binne die profetetradisie van Israel staan en dat Hy geen ander God verkondig en aan geen ander God gestalte gee as juis die Verbondsgod, die God van Abraham, Isak en Jakob nie. Wat Jesus Christus deur sy geboorte, lewe en sterwe ten sterkste openbaar, is die innerlike wese, die verborge karakter van hierdie Verbondsgod.

Liefde vir God eis naasteliefde. Dit is hoe God Homself in Jesus Christus ten diepste aan ons openbaar: die Een wat medelye het met die swakkes, die armes, die uitgeworpenes. As ons dan glo dat God na die wêreld toe kom in die nederigheid en gebrokenheid van ’n stal en ’n krip, as dit is hoe God Homself aan ons openbaar, behoort ons ook hierdie medelye met mekaar te openbaar en in die besonder met dié wat minder as ons het.

Dr Elritia le Roux, Middelburg

 

5 Desember – ’n Nederige krip

Amos 8: 4-6

Daar is ’n harde werklikheid aan Christus se geboorte – dit was nie hierdie mooi, heilige, glansomringde plek waar selfs die diere se oë geblink het nie. Dit was ’n vuil, morsige plek, vol gebrokenheid en onvolmaaktheid. Jesus word juis in ’n stal gebore omdat daar nie vir Hom en sy ouers plek was in die herberg nie. Tog lê een van die hoopvolste boodskappe van Kersfees juis hierin opgesluit. Die Redder van die wêreld, die Een waarvoor elke knie uiteindelik sal buig en van Wie elke tong sal bely dat Hy waarlik God is, kom na die wêreld toe in absolute nederigheid. Jesus Christus word mens in die gestalte van die Kindjie van die armste van die armstes.

Die Here kies om in hierdie nederige omstandighede mens te word. Hy het ’n behae in eenvoud. Die afsku wat die Here God in uitspattigheid, hebsug en gierigheid het, word herhaaldelik in die persoon, die lewe en die werk van Jesus Christus bevestig. Jesus skaar Hom by die nederiges. Hy ontferm Hom oor die uitgeworpenes, die armes, die bedelaars, die melaatses, die prostitute en die tollenaars – dié wat in die oë van die samelewing niks werd is nie, word deur Jesus Christus geag.

Met die nederige aard en wyse waarop Jesus Christus mens word, word bevestig dat Hy binne die profetetradisie van Israel staan en dat Hy geen ander God verkondig en aan geen ander God gestalte gee as juis die Verbondsgod, die God van Abraham, Isak en Jakob nie. Wat Jesus Christus deur sy geboorte, lewe en sterwe ten sterkste openbaar, is die innerlike wese, die verborge karakter van hierdie Verbondsgod.

Liefde vir God eis naasteliefde. Dit is hoe God Homself in Jesus Christus ten diepste aan ons openbaar: die Een wat medelye het met die swakkes, die armes, die uitgeworpenes. As ons dan glo dat God na die wêreld toe kom in die nederigheid en gebrokenheid van ’n stal en ’n krip, as dit is hoe God Homself aan ons openbaar, behoort ons ook hierdie medelye met mekaar te openbaar en in die besonder met dié wat minder as ons het.

Dr Elritia le Roux, Middelburg

 

4 Desember – Maran ata! Marana ta!

1 Johannes 2: 28 – 3: 10

In hierdie brief van Johannes word die gelowiges kinders van God genoem. God wil ons Vader wees. Hy wil nie die Vader wees van mense wat in sonde volhard nie. Daarom stuur Hy die Seun om die sondes van die wêreld op Hom te neem. Die geboorte van Jesus het vir ons heilsbetekenis. ’n Mens kan nie van die geboorte praat sonder die kruis, die opstanding en die verheerliking van die Here nie. ’n Mens kan ook nie van die wederkoms praat sonder die geboorte nie.

Die wederkoms veronderstel dat Hy reeds gekom het. Jesus se koms na die wêreld breek die houvas wat die sonde en die dood op ’n mens se lewe het. Omdat Hy hier in die wêreld gebore is, kan ons kinders van God wees. Sy geboorte maak ons wedergeboorte moontlik. Met sy geboorte breek ’n nuwe bedeling aan. Dit bring nuwe lewe vir mense wat in Hom glo. Mense wat nuut leef, hou nie aan om te sondig nie. Die ewige lewe is vir hulle reeds hier ’n werklikheid. In Jesus Christus het die koninkryk van God reeds aangebreek. Wie in Hom glo, is ’n kind van God. Kinders van God is erfgename van God se heerlikheid. Hulle leef regverdig omdat die Gees van God in hulle bly.

Wie die verwagting van die wederkoms van Jesus koester, leef rein soos wat Jesus rein is. Kinders van God leef regverdig. Omdat God ons so lief het dat Hy ons sy kinders noem, moet ons as God se kinders mekaar ook liefhê. Ons moet lééf as God se kinders. ’n Mens wat doen wat reg is, is uit God gebore.

Terwyl ons in afwagting op die wederkoms leef, moet ons in Hom bly. Dan sal ons vrymoedigheid hê wanneer Jesus weer verskyn. Ons sal niks hoef te vrees nie. Maran ata: Ons Here het gekom! Marana ta: Ons Here kom!

Ds Willem Kok, Potchefstroom

3 Desember – Christus kom ter wille van die mens

Hebreërs 2: 5-18

Volgens die skrywer van die Hebreër-brief was Jesus se koms nie ter wille van engele nie, maar ter wille van die mens. Hy haal uit Psalm 8 aan. Hierdie Psalm besing die grootheid van God en sy goedheid teenoor die mens. Die mens in vergelyking met die grootheid van God se skeppingswerk, is eintlik nietig. Tog gee die Here aan die mens ’n besondere plek in sy skepping. Hy beklee hom met heerlikheid en onderwerp alles aan sy voete. In Jesus sien ons hierdie heerlikheid. Dit wat die mens nie kon doen nie, doen God in Jesus wat mens geword het.

Daarom is Jesus se koms na die wêreld nie net ’n kriptoneel nie. Ons sien Hom nie net in ’n stal nie, maar veral wanneer ons die volle omvang van sy heilswerk begryp. Die mens se posisie word herstel, en hy word met heerlikheid beklee wanneer Jesus met sy koms na hierdie wêreld die stukkende verhouding tussen God en mens kom herstel. Deur sy menswording, sy lyding en sy offer bring Jesus die hoë verwagtinge wat in Psalm 8 aan die mens gestel word, tot vervulling. Op grond van Jesus se menswording word mense wat geheilig word, sy broers en susters genoem, en daarom kinders van God en mede-erfgename van die seëninge van God.

Omdat Jesus in die plek van die mens kom staan en in elke opsig gelyk aan die mens geword het, kan Hy die mens in al sy nood help. In een opsig het Jesus van die mens verskil. Hy het nie sonde gedoen nie. Daarom kon Hy as Hoëpriester die sondes van die volk van God versoen. Omdat Jesus ons Leidsman tot saligheid is, dink ons in Adventtyd nie net aan sy geboorte en die betekenis daarvan nie, maar sien ons ook met verwagting uit na sy wederkoms.

Ds Willem Kok, Potchefstroom

2 Desember – Niks is vir God onmoontlik nie

Lukas 1: 26-38

Die engel Gabriël gaan besoek vir Maria. God het hom gestuur met ’n boodskap. Wat hy vir Maria moet gaan sê, is menslik nie moontlik nie. Maria het in Nasaret gewoon. Nasaret was ’n dorp in die landstreek Galilea, ongeveer 24 kilometer van die See van Galilea af en 35 kilometer van die Mediterreense See af. Destyds was dit ’n klein dorpie. Vandag is dit ’n groot stad waar hoofsaaklik Arabiere woon. Op die plek waar die engel aan Maria verskyn het, is vandag ’n kerkgebou. Binne-in die kerk kan jy met trappe afklim tot by die plek waar die engel vermoedelik vir Maria besoek het.

Toe die engel Maria groet, het hy haar begenadigde genoem. Sy was vol genade wat sy van die Here ontvang het. God was deur sy Gees by haar. Die begroeting van die engel het haar verwar. Die engel stel haar gerus en sê: Moenie bang wees nie, want jy het genade by God gevind.  En dan kom die aankondiging: Sy sal ’n seun hê en sy Naam sal Jesus wees. Hy sal grootword, die Seun van God wees en op die troon van Dawid sit. Sy koningskap sal nooit eindig nie.

Vir Maria was dit onverklaarbaar. Sy het die engel geglo, maar sy was nog nooit by ’n man nie. Die engel het vir haar gesê: Die Heilige Gees en God se krag sal lewe in haar wek. Dit is ’n wonder van God. Dit wat God wil, doen Hy en niks is vir Hom onmoontlik nie. In geloof het Maria gesê: Ek is tot beskikking van die Here. Laat met my gebeur wat u gesê het.

Niks is vir God onmoontlik nie. Die wonder van Jesus se geboorte vertel ons van God se grootheid. Ons verlossing is ’n wonder, ’n genadewonder. As ons iets verstaan van die wonder van Jesus se menswording, iets leer uit Maria se oorgawe aan die Here, sal ons onsself ook onvoorwaardelik tot die beskikking van die Here stel. Wie in Christus glo, is vir die Here diensbaar.

Ds Willem Kok, Potchefstroom

1 Desember (Eerste Adventsondag) – Gebore om te sterf

Johannes 1: 29-34

Die verhaal van Jesus Christus, die Verlosser van die wêreld, begin lank voor sy geboorte. Die Bybel getuig dat Hy van die begin af daar was. Hy was by God, Hy was self God. Hy was die Woord, die handelende, die skeppende, die Een deur wie alles ontstaan. Van sy menswording word reeds vroeg voorspel: Die Here jou God sal ’n profeet onder jou na vore laat kom… (Deut 18: 15).

In die Evangelie van Johannes word Jesus voorgestel as die ewige Woord van God wat mens geword het en onder ons kom woon het. Johannes die Doper getuig ook en sê: Ná my kom ’n man wat my voor is, omdat Hy die eerste was (Joh 1: 30, Direkte Vertaling).

Jesus se geboorte is die vervulling van God se belofte. Dit is die begin van die pad wat God met sondaars loop. In Jesus Christus word God se sondaarsliefde betoon. Jesus se aardse lewe getuig van lyding, vervolging, verwerping, en uiteindelik ’n veragtelike kruisdood. Eers word Hy versoek, dan word Hy nie geglo nie. Baie volg Hom, maar sommige net omdat Hy kon genees en wonderwerke doen. Die Fariseërs en die skrifgeleerdes sê Hy is besete en ’n godslasteraar. Een van sy eie verloën Hom, ’n ander verraai Hom. Sy volksgenote vermoor Hom, verbygangers bespot Hom. En Hy is onskuldig. Hy is die Seun van God. Die sonde van die mens is vernietigend. Hy moes sterf. Hy is selfs deur God verlaat.

Hy het betaal, Hy het vir ons sonde geboet. God aanvaar sy offer. Hy word opgewek. Hy oorwin. Die mag van die sonde en die dood is gebreek. Die dood is dood. Die lewe seëvier. Jesus is ons Here en Verlosser.

Daar word vir ons ’n feesmaal voorberei. Ons harte is vol van vreugde. Ons praat oor die Jesuskind. Ons getuig: Hy is die Seun van God.

Ds Willem Kok, Potchefstroom

 

30 November – Ons kan nie uitgepraat raak nie!

Lukas 2: 22-38

Daar is vyf besondere liedere rondom die geboorte van Jesus in die Bybel opgeteken. Elisabet se lied is ’n lied van liefde waarin sy Maria die moeder van haar Here noem. Die loflied van Maria is ’n lied van geloof, en sy besing die grootheid van die Here. Sagaria se loflied is ’n lied van hoop. Simeon loof God met vreugdevolle selfoorgawe. En dan is daar die loflied van die engele wat aan God al die eer toebring.  

Simeon besing in sy lied die groot dade van die Here. Hy verkondig die betekenis van die koms van Jesus. Sy koms het nie net betekenis vir Israel nie,  maar ook vir die heidene, die wêreld buite Israel. Hy noem Jesus se koms u verlossing en omskryf dit met die woorde lig en eer. Vir die nasies is Hy ’n lig. Hy is die ware kennis van God, Hy is heiligheid en liefde, ’n vreugde soos nog nooit vantevore beleef nie. Vir Israel is Hy tot eer. Uit hierdie volk sou die Christus, die lig vir die wêreld, gebore word. Die geboorte van Jesus is tot eer van die volk Israel.

Josef en Maria was verstom oor alles wat Simeon gesê het. Vir die eerste keer word daar gepraat oor die betekenis van Jesus se geboorte vir die wêreld. Hy kom om mense voor ’n beslissing te stel. Dié wat Hom verwerp, sal val, uitgesluit uit die koninkryk. Dié wat in Hom glo, sal opstaan en verwelkom word by die bruilofsfees in die koninkryk.

Om hierdie loflied van Simeon af te rond, was daar ook nog die profetes Anna, wie se naam genade beteken. Sy het nooit van die tempel af weggebly nie en God dag en nag gedien. Sy dank God oor die Kindjie, en sy het ook uitgesien na die verlossing van Jerusalem. Nou het hierdie verlossing gekom en sy kan nie uitgepraat raak daaroor nie.

Ook ons moet God loof vir sy verlossing. Soos Simeon, moet ons onsself in vreugdevolle selfoorgawe aan God gee. Oor hierdie verlossing kan ons nooit uitgepraat raak nie.

 

Ds Willem Kok, Potchefstroom

29 November – God praat deur die Seun

Hebreërs 1: 1-4

God stuur sy Seun om die mens van sonde en ewige dood te red. Hoekom kies Hy die Seun vir hierdie verlossingswerk? Hy praat deur die Seun omdat Jesus Christus die erfgenaam van alles is. Die hele wêreld, die heelal met sy son- en sterrestelsels, die aarde en alles wat daar is, en ook die nuwe hemel en die nuwe aarde, die toekomstige wêreld, behoort aan Hom. Hy straal die heerlikheid van God uit. Hy is die glans van God se heerlikheid. Hy verpersoonlik die wysheid van God. Net soos die strale van die son die aarde bereik, net so skyn die heerlike lig van God in Christus tot in die harte van mense.

As ewebeeld van die wese van God, beliggaam Hy God. Hy verteenwoordig God. Hy is God. Wat en wie God is, word in Christus sigbaar. Jesus Christus is ook die magtige woord van God waardeur Hy alles in stand hou. Hy dra en stuur die hele wêreld en alles en almal daarin na sy voorafbepaalde bestemming. Hy is die stem van God waardeur die wêreld gerig word.

Die Seun staan ook in ’n persoonlike verhouding met mense. Vir die mense wat God Hom gee, is Hy ’n Hoëpriester. As Hoëpriester het Hy die reiniging van sondes bewerkstellig. Hy het gekom om te red, om sondaarmense rein voor God te stel. Niemand op aarde kon dit doen dit nie. Net die Seun van God is daartoe in staat. Net die Seun is hierdie genadewoord van God. Hy is die woord wat redding bring, die stem van God wat kragtig en troostend met ons praat in die geboorte, die kruisiging en die opstanding ter wille van ons.

Hierdie Seun is verhoog tot die hoogste hemel van waar Hy oor alles regeer. So word sy uitnemende grootheid bevestig. Net Hy is ware middelaar tussen God en mens. Hy is die Profeet deur wie God finaal met mense praat, die Hoëpriester wat ons volkome van sonde reinig, die Koning wat alles regeer en in wie se koninkryk ons ewig kan deel.

Ds Willem Kok, Potchefstroom

28 November – God het gepraat

Hebreërs 1: 1-4

Die viering van die geboorte van Jesus Christus bring ’n blydskap in Christene se harte wat nie deur ongelowiges begryp kan word nie. God het gepraat. Hy het Homself openbaar. Hy het ’n verlossende en lewegewende woord gespreek. Op ’n uitsonderlike en spesifieke manier het God gepraat. Anders as deur sy openbaring in die skepping en deur sy voorsienigheid, praat God deur sy profete, en finaal deur sy Seun. God se praat gaan oor belofte en vervulling.

In die Ou Testament weerklink die belofte van ’n Messias. Op verskillende maniere het God in die Ou Testament gepraat. Hy het deur sy magtige werke van genade en oordeel gepraat. Hy het profete gebruik om dit bekend te maak. In storms en donderslae het Hy met Moses gepraat. Met Elia praat Hy met ’n fluistering in die windstilte. Toe die volk Siloag se kalm waters verwerp, het die Here deur die magtige vloedwaters van die Eufraat met hulle gepraat. Priester en profeet, wysgeer, digter en sanger was op verskillende maniere sy spreekbuis.

Nogtans het dit tekortgeskiet aan dit wat God wil sê. Eers met Christus se koms word God se Woord volkome. Met Christus se koms praat God duidelik, volledig en finaal. Christus se geboorte is die vervulling van sy beloftes. Om sy laaste woord tot die mensdom te rig, het God sy Seun gekies. Die openbaring wat God in Jesus Christus gee, is die hoogste, die grootste, die uitnemendste. Méér wil God nie vir die mens sê nie. God het sy Seun gestuur om hierdie genadewoord, verlossingswoord, lewegewende woord, blye woord, aan mense oor te dra.

Die geboorte van Jesus Christus is die fluistering van God in die windstilte. Dit is sy genadewoord aan ’n verloregaande mensdom. Dit is ook die donderslag van God se stem wat die sonde vernietig, sy woord van oordeel oor sonde en dood. Ons loof, aanbid en dank God bly. Sy stem van genade is ons troos en ons hoop.

Ds Willem Kok, Potchefstroom

 

27 November – Deur Christus het God alles met Homself versoen

Kolossense 1: 12-23

Die Christus, Gesalfde van God, het na die wêreld toe gekom. Sy menswording was ’n liefdesdaad, ’n dramatiese ingrype van God in die lewe en bestaan van die ganse mensdom. Hierdie ingrype van God is so omvangryk dat nooit genoeg daaroor gepraat kan word nie.

God het in sy liefde sy enigste Seun na hierdie wêreld toe gestuur. Jesus se geboorte is die menswording van die Godseun. God het Homself in Christus aan die mensdom kom openbaar. Die geboorte van Jesus op aarde is nie sy begin nie. Hy is die Eersgeborene van die hele skepping. Alles het deur Hom en vir Hom tot stand gekom. Hy is die Heer van die skepping. Hy ontsluit die hele skepping en gee daaraan betekenis. As God se Seun is Hy die volmaakte beeld van Goddelike verheerliking. God is ten volle in Christus teenwoordig. Hy het Hom volkome in Christus openbaar, en alleen in Christus kom die volle Goddelike optrede tot uitdrukking. God het ook deur Christus alles met Homself versoen. Hy het nie net die persoonlike verhouding tussen God en mens herstel nie, maar ook die heelal onder Christus se heerskappy gestel.

Hierdie Christus-loflied skets vir ons waarom Christus mens geword het. Met die viering van Kersfees roep ons nie net die geboorte van ’n Kind in herinnering nie, maar die koms van ons Verlosser en Saligmaker. In ’n wêreld vol ellende, is die boodskap van die koms van die Verlosser ’n blye boodskap. Hierdie boodskap bring hoop vir mense. Hierdie boodskap vertel nie net van die geboorte van Jesus nie, maar ook van sy plaasvervangende dood, dat Hy die straf op ons sonde gedra het. Sy opstanding uit die dood bring vir ons oorwinning oor sonde en dood. Sy intrede by die Vader verseker ons dat ons saam met Hom vir ewig in die hemelse heerlikheid sal deel.

Die geboorte van Jesus bring vir ons ware vrede, ’n toekomsverwagting en ’n lewende hoop. Ons kan met blymoedigheid leef. Ons moet God verheerlik deur ons lewe. Niks kan ons ooit van God se liefde skei nie.

Ds Willem Kok, Potchefstroom

26 November 2019 – Daar skyn ’n lig

Jesaja 8: 23 – 9: 6

Jesaja se profesie gaan oor ’n koning wat ’n Dawidseun is. Dit is die vervulling van die Natansbelofte aan Dawid. Oor wanneer in die toekoms hierdie woord vervul sou word, of oor wie dit sou vervul, sê Jesaja niks. Hy profeteer dat die oordeel, die donkerte, nie God se laaste woord aan sy volk sal wees nie. Daar wag ’n nuwe begin. God sal nie sy volk opgee nie. Hy sal self weer voorspoed en vryheid vir sy volk voorsien. Die bevryde volk sal redding van God ontvang. Daar sal weer ’n lig skyn. Hierdie lig is die teenwoordigheid van God self. Hy sal self ingryp en sy volk bevry van hul vyande.

In ’n lied beskryf Jesaja die blydskap van die volk in God se teenwoordigheid. Die rede vir hierdie blydskap is dat daar ’n Koning sal kom wat bevryding en vrede sal bring. ’n Afstammeling van Dawid sal die troon bestyg. Hierdie Koning sal vir God aanvaarbaar wees, soos ’n seun. Hy sal wonders doen. As Wonderbare Raadsman sal Hy geen advies van buitestanders nodig kry nie. God sal self die gids van sy gedagtes wees. Magtige God lê die klem op die mag en krag wat die Koning ontvang om die volk self in oorlogtye te lei. As Seun van God is die Koning God se verteenwoordiger op aarde. Hierdie Koning sal regverdig regeer en die volk vaderlik versorg. As Vredevors bring hierdie Koning nie net vrede nie, maar veral voorspoed en ’n toestand waarin die volk rustig kan leef. In hierdie Koning se koninkryk sal vrede nooit eindig nie, want sy koninkryk sal nooit eindig nie. Sy koninkryk word in stand gehou deur reg en geregtigheid. Die Here sal daarvoor sorg.

God is altyd lewend teenwoordig in alles wat Hy geskep het. God versaak nooit sy skepping nie, ook nie die mens nie, want Hy bly altyd getrou. Met Israel het Hy sy reddingswerk begin. Deur sy trou, sal Hy sy beloftes tot vervulling bring. Hy is God. Hy is heilig. Hy sorg vir die redding van sy volk.

Ds Willem Kok, Potchefstroom  

 

25 November – Blywende tekens van verganklike tye

Openbaring 6: 1-8 en 19: 11-13

Die boek Openbaring is vol skrikwekkende beelde soos hierdie vier ruiters (in algemene gesprek bekend as onderskeidelik pes, oorlog, hongersnood en die dood). Indien dit toekomstige gebeure voorspel wat tekens sal wees dat die einde van die wêreld aangebreek het, is die toekoms sekerlik iets om te vrees vir diegene wat in die tye van daardie tekens sal leef.

’n Mens hoor egter oor die millennia hoe elke generasie hierdie tekens in hul eie tyd waarneem en dan oortuig is van die onafwendbare einde. Trouens, Johannes noem juis hierdie ruiters en ander tekens omdat hulle wel in sy tyd ook chaos, vrees en hopeloosheid onder gelowiges saai. Elke generasie herken die ruiters omdat hulle in elke generasie aan die ry is. Pes, oorlog, hongersnood, die dood en ander vorme van lyding is inherent deel van die bestaan van die menslike samelewing in ’n natuurlike wêreld wat aan die verbygaan is. Tyd het begin eindig die oomblik toe dit geskape is. Die tekens dat dit begin eindig (soos die vier ruiters), is dus nog altyd daar.

Daar is egter ook die beeld van ’n vyfde ruiter in Openbaring. Magtiger as die ander vier, en ewig. Jesus genees mense, gee hulle hul daaglikse brood, verkondig vrede, vergifnis en nie-gewelddadigheid, en wek dooies op. Amper elke verhaal wat ons van Jesus se aardse lewe het, is ’n verhaal waarin Hy een van hierdie ander vier ruiters van sy perdjie afhaal. In sy opstanding reken Hy met die vreesaanjaendste van die vier af.

Jesus leer sy volgelinge om dieselfde te doen, aangesien daardie ruiters altyd weer hul perdjies opsaal onder mense. Deur Christus is daar ook vir ons met die dood afgereken. Daarom kan ons hierdie blywende tekens van verganklikheid met hoop en moed konfronteer waar ons hulle ook al teëkom. So eindig ’n verganklike wêreld van boosheid in elke keuse wat ons maak deur die Ewige se toetrede tot die verganklike. So breek die ewige koninkryk van God waarop ons hoop, nou reeds aan.

Ds Gerrit-Daan van der Merwe, Strand

24 November – Onthou ook om soms te vergeet

Jesaja 43: 16-21

Dit gaan tans slegter as wat dit eens gegaan het. Ons onthou uit ervaring of deur oorlewering beter dae. Die Judeërs wat in Babilonië as ballinge leef, onthou ook beter dae. Toe hulle ’n sterk volk in hul eie land met hul eie regeerders was.

Deur die profeet roep God die volk op om wel te onthou, maar nie die goeie ou dae nie. Onthou die verlossing by die Rietsee, en die begin van die langste tydperk van swaarkry in jul volk se geskiedenis wat daarop gevolg het. Voordat julle ’n land gehad het. Onthou die pad waarop God van julle ’n waardige volk gemaak het en julle geleer het hoe om in die nuwe land te leef.

Maar moenie net aan vroeëre dinge dink nie. Vergeet die dae waarin dit so goed gegaan het dat julle op jul eie mag begin staatmaak het in daardie land. Vergeet die dae van voorspoed ten koste van die weerlose mense onder julle. Vergeet die dae wat maak dat julle nie die Here se roeping in jul huidige konteks kan hoor nie, sê die Here vir sy mense wat swaarkry.

God se mense moet steeds sy koninkryk bou, maar hulle kan dit nie doen solank hulle hul eie koninkryke wil handhaaf nie. So Hy doen iets nuut. Wanneer God iets nuut doen, volg daar ’n tydperk van seer en swaarkry waarin sy mense opnuut bekend raak met die dinge wat hulle veronderstel is om onder sy sorg te konfronteer.

Dit gaan tans slegter as wat dit eens gegaan het. En dis baie goeie nuus vir gelowiges wat onthou onder watter omstandighede God sy mense leer om op ’n waardige wyse in sy koninkryk te woon. Diegene wat die voorspoed van aardse koninkryke kan vergeet, het die potensiaal om God se koninkryk uit te brei. Diegene wat God onthou, sien nie beter of slegter tye nie, maar slegs die noodsaak van hul roeping in die betrokke tyd.

Ds Gerrit-Daan van der Merwe, Strand

23 November – Die teorie van die lewe

Matteus 17: 24-27

Die woord teorie word van die Griekse woorde vir God en om te kyk afgelei. Om ’n teorie te hê, aanduidend van die menslike ego, beteken dus om soos God te kyk. Elkeen wat leef, het ’n ander teorie oor wat die lewe is en wat ’n mens moet nastreef. Die enigste universele element wat teorieë oor die lewe kenmerk, is die verganklikheid daarvan.

Ons kla soms by God en by mekaar oor die dinge wat ander mense doen. Oor goed wat nie met ons teorieë strook nie. Soms tereg, soms onregverdig. Maar sal ons ooit tot God kan deurdring met ons klagtes oor ander? God bespreek nie ander mense met ons nie. God praat net mét ons oor wat God van óns verwag. En wat God verwag, is ’n lewe wat nie eindig nie. ’n Lewe in God se koninkryk. ’n Teorie waarvan verganklikheid nie deel is nie. Dit het God immers reeds aan ons elkeen gegee.

Dis hoe Jesus soos God kyk. Die lewe is ’n soektog na God se koninkryk. Dis al wat daar is om te vind. Want dis al wat na die dood voortbestaan. As die lewe ’n stryd is, soek die koninkryk en vind vrede. As die lewe ’n fees is, soek die koninkryk, nooi almal en laat hulle welkom voel. As die lewe onregverdig is, soek die koninkryk en bewerk geregtigheid.

Die soort lewe wat vrede prysgee oor iets soos ’n erfporsie, eindig noodwendig. My besit van die erfporsie daarmee saam. ’n Lewe wat vrede bewerk en onderhou selfs ten koste van ’n erfporsie, duur tot in ewigheid. As jou broer nie die erfporsie met jou wil deel nie, bewerk die koninkryk sonder daardie erfporsie!

Dit is die ewige teorie. Die Goddelike beskouing oor wat die lewe is. ’n Soektog na die koninkryk van God. En dié wat soek, sal vind. Afgesien van omstandighede of ervaring. En vir dié wat soek en vind, begin daar nou reeds ’n lewe wat in die ewigheid voortgesit word.

Ds Gerrit-Daan van der Merwe, Strand

22 November – Hoe reageer gelowiges op boosheid? Verbasend!

Johannes 4: 5-24

Juda en Israel het sedert die skeuring van die ryk gestry oor wie die regte koning het, watter groep die ware volk van God is en waar God nou eintlik aanbid moet word (Jerusalem of Samaria). Nadat die Noordryk van Israel deur die Assiriërs verower is, het baie heidene hulle daar gevestig en met die oorblywende Israeliete vermeng. Die Samaritane was dus aanvanklik, soos die Judeërs, egte Israeliete, maar met die verloop van gebeure is die Samaritane later deur die Jode beskou as afskuwelik. Nie eg Joods nie en nie volledig heiden nie. Slegter as albei en ewig van God vervreem omdat hulle die bloed van die verbondsvolk besoedel het.

Die Samaritaanse vrou is dus verbaas dat Jesus haar vir water vra. Dis onverwags. ’n Joodse man sou meer geneig wees om ’n Samaritaanse vrou in ’n put af te gooi as om met haar ’n beskaafde gesprek aan te knoop of haar hulp te vra. Die historiese en kontemporêre boosheid onder God se mense maak gelowige, menswaardige optrede verbasend.

Die werklikhede van daardie leefwêreld keer Jesus nie om vanuit sy Vader se Gees op te tree nie. Hy praat met die minderwaardige Samaritaanse vrou en vra haar selfs om hulp. Wanneer die Gees praat, is dit soos ’n fontein wat opborrel uit die ewige lewe en ons harte en denke en optrede daarvolgens rig. Dit het lewens tot gevolg wat hierdie bose wêreld waaroor ons so kla, verbaas laat staan, omdat dit soveel anders is as die norm.

God werk in die onverwagse oomblikke van die lewe, maar die Goddelike werke van die Gees mag nooit onverwags wees in die lewens van gelowiges nie. Die feit dat ons gewoond is aan ’n wêreld waar die algemene werke van die Gees ’n vreemde verskynsel is, moet en mag ons nie van sy werke vervreem nie. Inteendeel, ons het die opdrag en geleentheid om ’n wêreld vol seer en boosheid met geloofsoptrede te gaan verbaas.

Ds Gerrit-Daan van der Merwe, Strand

21 November – Dink aan God se koninkryk en sien die skatte daarvan raak

Matteus 6: 19-34

In die antieke wêreld waar mense nog nie mooi weet hoe die wêreld en die menslike liggaam werk nie, glo mense dat die hart, eerder as die brein, die setel van gedagtes is. Hulle weet ook nog nie dat lig die oog binnegaan en deur die brein geïnterpreteer word om die beelde te vorm wat ons sien nie. Hulle glo dat intensie van binne af deur die oog na buite kan beweeg. Die intensie waarmee mense na voorwerpe en mense kyk, sou dan daardie voorwerpe of mense kon beïnvloed.

Jesus praat met mense wat só dink, in terme wat hul verstaan. As ’n mens voortdurend bekommerd is oor die materiële, sien jy ’n donker wêreld. ’n Vyandige wêreld wat vir jou aardse skatte ’n bedreiging is, of waar jy ’n bepaalde gesindheid moet hê om sulke skatte op te gaar. En aangesien die oog die lamp vir die liggaam is waardeur die intensie van jou hart (gedagtes) die wêreld ingestraal word, is die donker wêreld wat jy sien eintlik ’n weerkaatsing van jou gesindheid. Donker gesindhede is ’n God-vervreemde natuur van verganklikheid in die mens wat verganklike dinge as skatte sien. Omdat verganklike dinge noodwendig moet vergaan, kan mense met sulke gesindhede nie anders as om bekommerd te wees oor hul skatte nie. Die bekende afgod van sulke verganklike skatte is Mammon. Wanneer jou hart voortdurend op daardie baas se koninkryk fokus en dit bearbei, is dit die baas wat jy dien.

Maar gelowiges leer om ’n ander Baas te dien. Ons hart fokus op die ewige skatte van God se koninkryk. Liefde, deernis, barmhartigheid, genade en die basiese daaglikse behoeftes van alle mense. Dit is dan die intensie van ons harte wat deur die oog die wêreld ingestraal word. Dis die dinge wat ons raaksien tussen en ten spyte van die verganklike dinge, want God voorsien daardie dinge vanuit sy ewige, onuitputbare koninkryk. Soek dus eerstens na God se koninkryk, want daarin ontvang ’n mens wat jy nodig het.

Ds Gerrit-Daan van der Merwe, Strand

20 November – Smal bane op ’n breë pad is nie smal paaie nie

Matteus 7: 13-23

’n Mens sou verwag dat twee sulke allesinsluitende dog wedersyds uitsluitlike paaie met een van die groot verskynsels van menslike samelewings te doen het. Nasionaliteit, taal, kultuur, ekonomiese sisteme, filosofie, politieke oortuiging, sosiale klas, geslagtelikheid, oriëntasie of enige ander konsep wat menslike groeperinge van mekaar skei en onderskei.

Elkeen van daardie konsepte is inderdaad baie smal en daar is min wat dit vind. Daar is min mense wat byvoorbeeld glo in hul eie meerderwaardigheid en die noodsaak vir eksklusiwiteit. Daar is min Amerikaners wat daarin glo. Min blanke Suid-Afrikaners. Min swart Suid-Afrikaners. Min kapitaliste. Min kommuniste. Min belydende Christene. Min Jode. Min ateïste. Min positiviste. Min heteroseksuele mense. Baie groepe “min mense” wat glo dat hulle op die een of ander manier beter is as ander, of selfs meer aanvaarbaar vir God. Want dit is nie ’n smal weg nie. Dit is smal bane op dieselfde breë weg. 

Jesus het ook onder elkeen van die konsepte hierbo, in ’n bepaalde groep geval. So dit sou slegte nuus wees as die smal weg na só ’n verskynsel verwys, aangesien ons in die meeste gevalle nie volgens daardie konsepte aan dieselfde groep as Jesus behoort nie. Inderdaad, daardie konsepte skei ons van Jesus, op dieselfde wyse as wat dit ons van mekaar skei. Daarom verenig Jesus ons met Hom op ’n ander weg. ’n Smal weg waar die werke van sy Vader die enigste bepalende verskynsel is. Werke wat Hy ons wys: diensbaarheid, deernis, inklusiwiteit selfs teenoor dié deur wie ons uitgesluit word. Werke van Liefde.

Daar is ’n breë weg van menslikheid wat mense van God en van mekaar skei, met baie smal bane. ’n Mens kan selfs vir Jesus Here, Here sê op die smal bane van daardie breë weg wat na die verderf lei… En daar is ’n smal weg van Goddelikheid wat mense met mekaar versoen en verenig, soos God ons deur Christus met Homself versoen en verenig. Die belydenis is slegs op daardie weg geloofwaardig.

Ds Gerrit-Daan van der Merwe, Strand

19 November – Die andersheid van die koninkryk

Matteus 5: 43-48

Alle godsdienste deel bepaalde kenmerke. Almal erken die bestaan van ’n God of gode. Almal het heilige geskrifte waardeur daardie god(e) kommunikeer. Almal het geloof dat hulle met die ware vorme van daardie dinge besig is. Almal het ’n doel om te verkondig en te versprei. Daarmee saam is alle godsdienste, filosofieë, ideologieë, politieke en sosiale stelsels en belangegroepe oortuig dat die wêreld ’n beter plek sal wees as almal net sal dink, doen en glo soos “ons” dink, doen en glo. So wat maak ons godsdiens anders, of eerder wat maak ons geloof meer geloofwaardig as enige ander? Wat onderskei die volgelinge van Jesus van die Fariseërs of die heidene wat almal goeie godsdienstige mense is?  

Al wat een godsdiens waar kan maak, teenoor ander wat minder waar of onwaar sou wees, is ’n God wat anders is as die god of gode van ander godsdienste. In Jesus se optrede en leringe leer ons ons God as anders ken. Selfs anders as wat baie Ou-Testamentiese skrywers God ken. Dit reën inderdaad oor wetsgehoorsames én wetsverbrekers. Wat sou van die regverdige word as sy goddelose buurman se optrede bepaal wanneer God dit laat reën of nie? Nee, die ware God beskou die skepping anders as wat mense of ander gode dit sou beskou.

God se geregtigheid word nie deur die optrede van die mens bepaal nie, maar deur God se eie aard van genade, barmhartigheid en liefde. Die Seun van God openbaar hierdie andersheid van God en leer ons om op dieselfde manier anders te wees sodat ons ook kinders van God mag wees. Genade teenoor goed én sleg. Barmhartigheid teenoor wetsgehoorsames én wetsverbrekers. Liefde, ook teenoor dié wat nie soos “ons” dink, doen of glo nie.

Ds Gerrit-Daan van der Merwe, Strand

18 November – Christelike liefde vir ons huismense

Matteus 10: 34-39

Jesus, die Vredevors, het nie gekom om vrede te bring nie, maar die swaard en skeiding tussen huismense. Wat op aarde moet ons daarvan maak?

Huismense in die eerste-eeuse samelewing het natuurlik bepaalde maniere waarop die vrede bewaar word. Seuns bevraagteken nie hul vaders wanneer dié geld teen uitspattige rente uitleen en dan hul naaste se grond afneem wanneer skuld nie betaal kan word nie. Dogters gehoorsaam moeders wat hulle stuur om gunsies vir invloedryke mans te doen ter wille van die sosiale bevordering van die hoof van die huishouding. Broers werk in vroomheid saam om die ongewenste en onreine elemente van die samelewing uit die vergadering van gelowiges te hou. Heel vreedsaam.

Is dit soveel anders in ons tyd? Wat doen ons om die vrede te bewaar met mense vir wie ons lief is, of met wie ons bande van bloed of kultuur of selfs godsdiens het? Vra vir Oupa om nie bepaalde rassistiese woordjies te gebruik nie en kyk hoe lank duur die vrede. Vra Skoonma om nie so krities te wees oor die deurmekaar huis nie, omdat Skoondogter immers ook ’n beroep beoefen… Verdedig die menslikheid en menswaardigheid van “ons” vyande teen broer of suster of medelidmaat en aanskou die ware aard van menslike groeperinge se gewaande eenheid.

As vernietigende gebruike, onreg, haat of afguns die vrede bewaar, bring Jesus die swaard. Om daardie dinge stilswyend toe te laat omdat ons die vrede en eenheid wil bewaar, is nie liefde nie, maar intimidasie en vrees. As Christus se leringe nie sonder vrees gekommunikeer kan word nie, is die vrede en die eenheid ’n leuen. Om sulke dinge te konfronteer, veroorsaak moontlik twis of selfs vervreemding. In Jesus se geval, kruisiging. Maar Christus-liefde laat nie onreg toe sodat intimidasie en onreg as vrede voorgehou kan word nie. In God se koninkryk sny liefde vir God die bande van eenheid met groepe of gebruike wat menswaardigheid skend. Christelike liefde vir ons huismense vereis moeilike gesprekke en besluite, selfs ten koste van die vrede.

Ds Gerrit-Daan van der Merwe, Strand

17 November – Kinders van God

Markus 1: 1-11

Johannes die Doper verkondig ’n doop van bekering met die oog op vergewing van sondes. Moes Jesus gedoop word omdat Hy bekering of vergifnis van sondes nodig gehad het?

In Jesus se tyd is mense se waarde bepaal deur hul sosiale verbintenisse, in die besonder die status van hul familie. Vroue en kinders se eer of skande was slegs ’n verlengstuk van dié van die manlike hoof van die huishouding. Dieselfde het gegeld vir of hulle deel was van die volk van God.

Die laaste keer dat Josef, Jesus se aangenome vader (sy regte vader volgens die mense wat hulle geken het),  genoem word, is waar Jesus op 12-jarige ouderdom by die tempel agterbly (Luk 2: 41-52). Een jaar voordat Jesus op 13 sy eie identiteit as volwasse man sou aanneem. Wat ook al van Josef geword het, hy verdwyn vroeg van die toneel af. Jesus word daarom nie deur sy gemeenskap as volwaardige kind van Abraham beskou nie. Enige Judeër wat nie ’n volwaardige kind van Abraham is nie, is as ’n sondaar beskou. Dis hoe die sisteem gewerk het. Die sonde wat vergeef word, is dus nie ’n individuele oortreding van God se wette nie, maar die sistemiese sonde wat die samelewing om Jesus se nek hang. Jesus word onskuldig gekruisig, maar reeds voor dit word Hy onskuldig gedoop.

Die Vader se bevestiging dat Jesus sy geliefde Seun is, verklaar dat die onregverdige norme en gebruike van die samelewing nie bepaal wie of wat Jesus is, of die werk wat Hy vir sy Vader doen nie. Dié wat uit vroomheid daardie norme wil handhaaf, moet aanvaar dat die doop die “oortreding” ongedaan maak, of erken dat hul vroomheid slegs venynigheid is. Ons bely ’n doop tot vergifnis van sondes en bedien dit aan onskuldige babatjies. Wat die samelewing ook al om ons hals hang, dit bepaal nie wie of wat ons is, of die werk wat ons vir ons Vader doen nie. In die koninkryk van God wat Jesus verkondig, is ons identiteit: kinders van God.

Ds Gerrit-Daan van der Merwe, Strand

16 November – Die wedloop

1 Korintiërs 9: 24-27

In die beeld wat Paulus hier gebruik, vertel hy dat almal wat aan die wedloop deelneem, hardloop om te wen. Maar uiteindelik kan net een die prys wen. Hiermee bedoel Paulus nie dat Christene op mekaar moet trap om die een te wees wat wen nie, maar eerder dat ons nie moet vergeet waarheen ons op pad is en wat ons eindbestemming is nie. As ons die geestelike wedloop hardloop, moet ons alles gee en die beste doen wat ons kan. Vir ons as Christene beteken dit ons moet voluit soos ’n Christen lewe.

Natuurlik hou dit ook in dat ons as Christene ’n ander lewenstyl moet handhaaf. Daarom noem Paulus dat atlete hulself allerlei dinge ontsê. Die atlete van Paulus se tyd het hulle vir tien maande vooraf weerhou van wyn, vleis en selfs hul vrou of man, alles ten einde die beste atleet te wees.

So sê Paulus dan dat ons groter selfdissipline moet uitoefen as dit by ons geloof kom. Paulus waarsku ons egter aan die einde van die stuk. Hy sê: Ek hardloop dan ook soos een wat nie van sy doel onseker is nie; ek slaan soos ’n bokser wat nie in die lug slaan nie. Maar ek oefen my liggaam en bring dit onder beheer, sodat ek nie ander tot die stryd oproep en self nie kwalifiseer nie. Ons hardloop immers nie vir ’n verganklike oorwinnaarskroon nie, maar vir ’n onverganklike kroon.

Soos Paulus geroep is, so is ons ook geroep om die wedloop met ywer, selfdissipline en volharding te hardloop. In die proses moet ons nie mekaar terughou of belemmer nie, maar mekaar aanmoedig en help waar iemand ook al struikel.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

15 November – Liefde

Romeine 13: 8-14

Paulus verduidelik hoe die lewe lyk van mense wat deur God verlos en nuutgemaak is. Om aan God te behoort, is nie bloot ’n transaksie, ’n status of ’n nuwe toekoms eendag in die hemel nie. Om aan God te behoort, is om nou reeds nuutgemaak te wees deur Jesus Christus en deur die Heilige Gees wat ons bewus maak van God se liefde.

Daarom moet ons leef uit hierdie nuwe status, die status as verloste kind van God. Ons doen dit deur liefde te lewe: Julle moet niemand iets verskuldig wees nie, behalwe om mekaar lief te hê. Mekaar is ’n inklusiewe term. Dit sluit alle mense in wat jou pad kruis. Ons is liefde aan mekaar verskuldig.

In Jesus se lering oor die barmhartige Samaritaan herinner Hy ons daaraan dat die vraag nie is wie my naaste is nie, maar vir wie ek ’n naaste is. Is ek ’n naaste vir hulle wat my pad kruis, vir hulle wat my en my hulp nodig het, wat my liefde nodig het? Die begrip naaste het in die Nuwe Testament ’n nuwe betekenis gekry. Nou sluit dit alle moontlike mense in ons ervaringswêreld in, nie meer net my volksgenote nie.

Paulus gee ’n opsomming van die tien gebooie soos ons dit vind in Levitikus. Al hierdie gebooie – trouens, elke gebod wat daar is – word in die opdrag tot die liefhê van die naaste soos jouself saamgevat. Vers 14 se oproep, lewe soos volgelinge van die Here Jesus Christus, beteken letterlik volgens die oorspronklike taal: Beklee julself met Jesus Christus. Hierdeur word ons in staat gestel om wel die lewe van die liefde te leef. Deur die gesindheid van Jesus aan te neem, maak sy Gees dit vir ons moontlik om die naaste lief te hê. Sy Gees laat ons weg van onsself af kyk na Christus toe. So word ons omvorm in die liefdeshande, voete, oë en veral harte van ons geloof.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

14 November – Prioriteite

Lukas 10: 38-42

Christene beleef dieselfde uitdagings in elke generasie. Daar is twyfel, teenstand, ontmoediging, verdeeldheid, verwerping, die stryd teen selfsug, en so kan die lysie langer raak. Maar vandag kan ons uit die teksgedeelte leer hoe ons met hierdie uitdagings te werk kan gaan. Ons spreekwoordelike krane loop en loop, in die sin dat ons besig is met ’n honderd en een aktiwiteite. Dikwels is hierdie aktiwiteite waarmee ons ons dae vul nie sleg nie. Tog kry ons nog gereeld daardie gevoel van leegheid, frustrasie en sielsmoegheid. Ons vreugde verdwyn en die lewe word ’n stryd om oorlewing.

In ons teks beklemtoon Jesus hoe belangrik dit is om by sy voete rus te vind en van Hom te leer. Marta is ongelukkig so besig om ’n goeie gasvrou te wees, dat sy kwaad raak omdat haar suster haar nie help nie. In daardie oomblik spreek sy nie net haar suster aan nie, maar ook vir Jesus, en beveel sy Hom sommer ook wat om vir haar suster te sê. 

Marta, Marta… Met sagte, vriendelike en simpatieke woorde antwoord Jesus haar. Hy sê: Jy is bekommerd oor te veel dinge. Net een ding is nodig en dít het Maria gekies. Ons het ’n balans nodig tussen beleef (luister) en bedien – anders raak ons so besig dat ons onsself oorwerk, of nog erger, dat ons naderhand nie meer onderskei tussen wat belangrik is en wat nie.

Daar is geen plaasvervanger vir ’n intieme verhouding met Hom nie. Dit is wanneer ons God se stem tussen ander stemme kan begin onderskei, dat ons lewe in plek val. God se stem deur die evangelie van Jesus Christus. Daarom moet ons ook gereeld tyd maak om stil te word aan sy voete, en by Hom te leer.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

13 November – Al sou die vyeboom nie bot nie

Habakuk 3: 17-19

As mense koppel ons juis ons vreugde en blydskap aan besittings, dinge buite ons. Meer geld beteken daardie luukse motor waarna jy so lank al smag, of daardie vakansie in Europa wat jy al jare lank beplan. Dinge buite ons, en ongelukkig ook dikwels buite ons beheer.

Maar juis omdat dit buite ons beheer is, kan dit enige oomblik van ons af weggeneem word. Een natuurramp, ’n inbraak of ’n slegte belegging, en alles is weg. Waar gaan ons dan wees, as ons al hierdie dinge wat ons gelukkig gemaak het verloor het? Maar as ons ons geluk en vreugde in die Here vind, sal ons nooit sonder ’n rede sit om verheug te wees nie. Die Here is immers altyd by ons, en niemand kan die Here van ons wegneem nie. Al sit ons in die diepste, donkerste gat, sit ons nie alleen nie.

Danksy Jesus Christus en sy offer aan die kruis, hoef ons nie meer enigiets te vrees nie. Veral nie die dood nie. Deur Christus is ons verlos van die sonde wat ons geboei het, en deur Christus het ons die ewige lewe ontvang. En die belangrikste, deur Christus is ons verhouding met God herstel.

Hierdie Skrifgedeelte sê dat as jy jou vreugde in die Here vind, kan moeilike omstandighede, slegte besluite of die skadu van die dood nie daardie vreugde steel nie. Dalk moet ons die stuk in kontemporêre Afrikaans vertaal. Al sou my werk nie betaal nie, my huis nie meer myne wees nie, al sou Bitcoin misluk en my beleggings geen wins lewer nie, al sou die winkelrakke leeg staan en die land se krag af wees, nogtans sal ek in die Here jubel, sal ek juig in God, my Redder. Nie omdat Hy al my ellende wegneem nie, maar omdat Hy by my is, en my met nuwe krag vervul om aan sy hand verder te lewe.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

12 November – Die regte koers

Jesaja 30: 18-21

Wanneer jy die regte koers verlaat, sal jy agter jou ’n stem hoor sê: Hier is die pad, loop hierlangs. Hierdie profesie word aan die Judeërs gerig, omdat hulle ontrou was aan God. Hulle moet God se stem by monde van die profeet hoor en terugkom na die regte pad, anders sal hulle ten gronde gaan. Hierdie volk wou nie luister nie, en uiteindelik was hul straf die Babiloniese ballingskap.

Wanneer jy die regte koers verlaat… Hoe maklik kan dit nie met ons ook gebeur nie! Hoe dikwels hoor ons nié wanneer iemand sê ons lewe het op ’n verkeerde pad beland? Ons moet net mooi luister, die stem agter ons is daar. Die stem in die vorm van die evangelie van Jesus Christus. Hy wat aan ons kom wys het wie God regtig is. Wat God se genade en liefde kom openbaar het. Hy wat van ons vra om te glo, geloof wat ook sigbaar word in ons lewens. Die stem kan tot my kom wanneer ek met die Bybel besig is, of dalk na ’n preek luister. Miskien in die woorde van ’n vriend of familielid.

Die vraag is: As my lewe iewers op ’n afdraaipad beland het, wat maak ek as ek die stem agter my hoor? Die stem wat sê: Hier is die pad, loop hierlangs. As ons die evangelie hoor, is daar net een manier waarop ons kan reageer: Loop dan waar dit die pad vir ons aanwys. Mense is geneig om verskoning te soek, om hul dade te regverdig, om kortpaaie te soek. Dit is nie die manier waarop ons moet reageer nie. Die regte manier is om te hoor, en dan daarlangs te loop. Daarom is ’n geloofspad ’n pad van voortdurende bekering, ’n pad van bly soek na die regte pad, en bly terugdraai na die regte pad.

Is dit nie vir ons ook ’n groot troos nie? Wanneer ons afwyk van God se wil, van sy koers vir ons, verlaat God ons nie. Hy praat met ons deur sy Woord en sy Gees. Ons moet net luister!

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

11 November – Vaste fondament

Matteus 7: 24-29

Hierdie is sekerlik een van Jesus se bekendste gelykenisse. Ons vind ook die tradisionele kontras tussen die wyse en die dwase man, een wat op sand bou en een wat op rots bou. In die gelykenis word daar nie veel oor die huis self gesê nie. Ons kan egter aanvaar dat albei huise met dieselfde vernuf en kennis gebou sou wees, behalwe vir die fondament waarop hulle staan. Van buite af lyk hulle dieselfde. Ewe goed gebou, maar slegs een sal die storms van die lewe kan oorleef, storms wat die een of ander tyd op elkeen se pad kom.

Dus sê Jesus hier indirek dat wat ons ook al doen of bou, gemeet moet word aan dit waarop dit staan. Anders gestel, al lyk ons hoe goed as Christene, kan ons dalk net die skyn van geloof hê, maar nie enige vaste fondament nie.

Hierdie gedeelte gaan terug na die sogenaamde goue reël aan die begin van die hoofstuk: Doen aan ’n ander net dit wat jy aan jouself gedoen wil hê. Daarna volg vier waarskuwings oor hoe om nie op daardie oproep van Hom om die goue reël te leef, te reageer nie. Hierdie is die laaste van die vier waarskuwings: Moenie op ’n fondament van sand bou nie! Die regte fondament is om Christus se woorde te hoor en dan daarvolgens te lewe. As ons nie ons lewens bou op die evangelie nie, op dit wat Jesus vir ons kom leer en kom doen het nie, bou ons op sand.

Die lewe is vol storms. Storms wat ons daarvan wil weglei om Hom te hoor en om dan so te lewe. Al hoe ons daardie storms kan weerstaan, is om werklik na die evangelie in ons lewens te luister en om erns daarmee te maak om te lewe soos wat Hy van ons vra. Dan bou ons ons huise op ’n fondament van rots. As ons in God glo en in Jesus Christus as ons Verlosser, moet ons lewe dus ook daarvan getuig.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

10 November – My God, my God

Psalm 22

Hoekom het U my verlaat? Hierdie retoriese vraag herinner ons aan omstandighede wat ons almal vrees, omstandighede wat maak dat ons ook van God verlate kan voel. Soos vir die Psalmdigter, lyk dinge rondom ons dalk vir ons donker en seer. Ons kon miskien ons werk of ’n geliefde verloor het, of dalk voel dit of ons lewe stuk vir stuk uitmekaar val. Ons bid en smeek, maar dit voel asof ons gebede net teen die dak vassteek.

Dit is ongeveer hoe die Psalmdigter gevoel het. Dit is waarom hy wonder of God hom dan verlaat het. Dit voel asof hy alleen is. Sy vyande staan om hom, sodat hy hulle as brullende leeus beskryf wat wag om hul prooi te verskeur. Hy is moeg en uitgeteer. Hy beskryf hoe hy elke been in sy liggaam kan tel, so uitgeteer is hy. Hy word gespot en voel waardeloos. Die ironie van die saak is dat God nog altyd by die Israeliete was. Die skrywer noem dit self: Op U het ons voorvaders vertrou en U het hulle gered. Hulle het na U om hulp geroep en hulle is bevry.

As hy dit onthou, of homself daaraan herinner, verander sy klaaglied in ’n loflied. Hy besef dat God hom nooit sal verlaat nie, en juis in sulke tye by hom is, al kan hy dit dalk nie fisies ervaar nie. Dit is die wonder en misterie van God. Tydens die laagtepunte in ons lewens, wanneer ons twyfel en met God worstel, voel God ver en asof Hy ons nie hoor nie. Maar, soos die Psalmdigter, sal ons ook ontdek dat God altyd daar is, selfs in ons twyfel, en juis wanneer dit voel asof Hy ons verlaat het. God verlaat ons nie, en daarom kan ons op Hom en sy versorging vertrou, soos wat Hy ons ouers en al die geslagte voor hulle ook nooit verlaat het nie.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

9 November – Swaar tye sal kom

2 Timoteus 3: 1-10

Die skrywer van hierdie brief wat in Paulus se naam geskryf het, verduidelik vir Timoteus hier dat daar in die laaste dae swaar tye sal kom. Dit is belangrik om op te let dat sy gebruik van die term laaste dae nie letterlik verwys na die laaste dae van die wêreld nie, maar eerder ’n aanduiding is van ’n periode. Die laaste dae verwys na die periode tussen die eerste koms van Christus en sy wederkoms. Dus bly Paulus se woorde relevant, selfs vir ons vandag, en ook vir die mense wat nog kom. Paulus sê dat swaar tye gaan kom. Dadelik dink ons dalk aan aardbewings, oorstromings, hongersnood, ensovoorts – verskynsels wat so gewild onder filmmakers is.

Die dinge wat Paulus noem, is egter nie een van hierdie nie. Hy sê mense gaan die oorsaak wees van die swaar tye, soos wat dit nog maar altyd was. Mense in hul liefdeloosheid, geldgierigheid en selfsug. Menslike neigings wat maak dat selfs gelowiges soms weer terugval in liefde vir hulself en die aardse dinge, in plaas daarvan om te volhard in hul liefde vir God. Hulle sal nog die uiterlike skyn van die godsdiens hê, maar die krag van die godsdiens sal hulle nie ken nie.

Daarom moet ons as gelowiges bewus wees van daardie menslike geneigdheid wat ook in ons is, en volhard in ons liefde vir God. Ons moet ook altyd bewus bly van dit wat ons kan weglei van God se liefde af, soos versoekinge en valse leer. Hy verwys na Jannes en Jambres, valse profete wat voorgegee het dat hulle dieselfde kan doen as Moses en Aäron, en dat die volk dus na hulle moet luister. Niks en niemand kan God se liefde van ons af wegneem nie, daarom moet ons so volhard dat ons nie van ons kant af ons liefde vir Hom ondergeskik stel aan ons liefde vir die wêreld nie.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

8 November – Deel in Christus se lyding

1 Petrus 4: 12-19

Min dinge in die lewe is so seker soos belasting en ons eie sterflikheid. In hierdie gedeelte sê die skrywer dat daar nog iets is waarvan ons seker kan wees. Ons as Christene sal ook beproewinge in ons lewens ervaar, want Christenwees sluit nie lyding uit nie. 1 Petrus is eerstens gerig aan gelowiges wat onder vervolging deurgeloop het. Ons ervaar nie dieselfde vlakke van vervolging nie, maar die werklikheid van lyding en pyn is steeds ’n sekerheid vir ons.

Dan sê die skrywer ’n vreemde ding: Wees liewer bly hoe meer julle in die lyding van Christus deel… Vreemd, maar dit maak tog sin as ons mooi daaroor nadink. Christus het na ons wêreld toe gekom en Homself verneder deur ’n mens te word, deur mense te dien eerder as om gedien te word, deur die straf vir ons sondes op Hom te neem en in ons plek aan die kruis te sterf. As ons ly en beproewinge deurgaan, moet ons in gedagte hou dat ons die heel grootste lyding gespaar is danksy Christus. Sodoende kan ons te midde van swaarkry tog ook blymoedig bly.

Daarom sê 1 Petrus 4: 1 dat wie liggaamlik gely het, afgereken het met sonde. Christene wat ly, veral omdat hulle in Christus glo, deel sodoende in die lyding van Christus waardeur ons sonde versoen is, en daarom ook in sy opstanding en die ewige lewe. Dit gee positiewe betekenis aan ons lyding, wat andersins as sinloos ervaar mag word en ons wanhopig kan maak.

Ons Skrifgedeelte sluit daarom af met die gedagte van vertroue op God ten spyte van lyding. Daarom moet ons ons hoop vestig op die verlossing wat Christus bewerkstellig het, selfs al is ons lewe vol lyding en swaarkry. Niks en niemand kan daardie verlossing en genade van ons wegneem nie.

Ds Gustav van Zyl, Phalaborwa

7 November – Die geloofswedloop

Filippense 3: 10-14

Deur die ontmoeting met die opgestane Christus het Paulus ontdek wat ware rykdom is: Dit is om nie meer staat te maak op jouself om voor God vrygespreek te wees nie, en ook nie meer bang te wees vir die oordeel van God nie. ’n Nuwe lewe van vryheid het vir Paulus begin. Sy hoogste wens is om meer deel te kry aan Christus en wat Hy bied. Maanskyn en rose is dit nie, want eenheid met Christus hou in deelname aan sy lyding en sy dood. Dit behels kruisdra en selfverloëning, ontkenning van eie begeertes en ideale, om in die plek daarvan in ’n nuwe lewe saam met Christus op te staan. 

Hierdie lewe van sekerheid deur geloof in Christus, ontdek jy nie van agteroorsit nie. Inteendeel, dit verg inspanning, soos ’n atleet in ’n wedloop alles insit. Vir ’n atleet is dit nodig dat hy hom losmaak van wat agter is sodat hy die dinge wat agter is, kan vergeet. As hy vassteek by vorige mislukkings of suksesse, gaan hy fokus verloor, halfhartig en onseker voortgaan. Sy fokus moet wees om hom uit te strek na wat voor is, sy einddoel in die oog te hou.

Vir ’n gelowige wat deel gekry het aan Christus se opstanding, beteken die losmaak van wat agter is sekerlik die belewenis dat vergifnis werklik is en dat ’n skoon blad elke dag vir ons moontlik is. Dan kan daar al meer energie wees vir die wedloop van vandag. Losmaak van wat agter is, beteken verder ook dat ons nie sal vasklou aan die ou lewe nie. Dit is nie altyd maklik nie! Die ou menslike natuur is steeds daar; Paulus praat in Galasiërs 5: 17 van ’n stryd tussen die sondige natuur (vlees – Ou Vertaling) en die Gees en dat ons nie kan doen wat ons graag wil nie. Om deel te hê aan Christus se opstanding, beteken dat ons keuses al meer moet spreek van mense wat weet dat hulle ’n ander identiteit gekry het as kinders van God en daarom anders kan dink en doen.

Dr Piet van Staden, Emeritus

6 November – Bates en laste

Filippense 3: 4-11

Bankrotskap is traumaties! Wanneer jou laste al meer word teenoor jou bates en die skuldeisers begin dreig, en jy uiteindelik gestroop word van al jou aardse besittings, is dit bitter erg!

Paulus praat hier van ’n nog erger bankrotskap: Hy het agtergekom dat wat hy gedink het bates voor God sou wees, eintlik laste was. Na daardie dag op pad na Damaskus het hy tot die ontnugtering gekom dat niks waarop hy eens trots was, soos sy afkoms, sy familie, sy wetsopvatting, sy ywer, hom voor God geregverdig het nie. Inteendeel: Sy batelys sou grondig hersien moes word, want hy was geestelik geheel en al bankrot!  Dit wat hom soveel sekerheid gegee het, waarop hy so geroem het, moes hy prysgee en as verwerplik beskou. Aan sy geestelike batekant kan net die een woord staan wat hom voor God sal vryspreek: Christus. Toe ontdek hy sekerheid, want sy redding hang nie af van wat hy doen nie, maar van wat  God deur Christus vir hom gedoen het. Daarom verskuif toe ook sy fokus: Dis nie meer hoe hy kan presteer en wat hy kan bewys nie, maar om Christus beter te ken en die krag van sy opstanding te ontdek.

Ons het almal nodig om ons geestelike batelys in oënskou te neem. Is ons afkoms in ’n Christelike ouerhuis of ons werk in die kerk nie soms so belangrik dat ons dink dat ons effens beter verdien as iemand anders nie? As ons veroordelend oorkom of so liggeraak is deur opmerkings van kritiese mense, is dit dalk ’n aanduiding dat ons weer moet voorraad opneem. Om die krag van Christus se opstanding te ken, verander nogal baie aan ’n mens se houding teenoor jouself en ander. 

Mag ons soos in Efesiërs 1: 18-20 bid vir geestesoë wat verhelder word, sodat ons sal besef hoe geweldig groot God se krag is wat Hy uitoefen in ons wat glo. Die krag wat Christus uit die dood opgewek het, is vir ons beskikbaar ten opsigte van ons eie opstanding, ons wat in Christus nuwe mense is.

Dr Piet van Staden, Emeritus

5 November – Lewe Christus, sterwe wins

Filippense 1: 20-26

Paulus se brief aan die gemeente in Filippi straal van vreugde en dankbaarheid, al sit hy in die tronk met ’n doodvonnis oor sy kop. Hoe kry Paulus dit reg? Vir Paulus is die lewe Christus. As die lewe Christus is, sê hy, dan is die sterwe wins.

Hoe dink hy oor die dood? Paulus praat van die dood as om heen te gaan en met Christus te wees. Dis anders as hoe mense in die Ou Testament geglo het: Vir hulle was die dood om weg te sink in ’n skaduweebestaan, nes ’n skip wegsink in donker dieptes. Maar vir Paulus was die dood eerder soos ’n boot wat in die hawe invaar, waar daar nie meer storms, rotse of gevare is nie. Daarom noem hy die sterwe wins. Daar is nie meer verlies of skade nie.

Die mooiste is dat Paulus nie kan kies tussen lewe en dood nie. Hy praat van ’n tweestryd. Maar dit is nie ’n emosionele tweestryd van iemand wat selfdood oorweeg nie. So iemand wil nie meer lewe nie, maar is vir die dood bang. Paulus wil albei. Dood beteken vir hom dat hy by Christus sal wees. Dit is verreweg die beste, want Christus is sy lewe. Dit sal volle lewe beteken, sonder enige moontlikheid van verlies of skade. Maar hy wil ook graag lewe, die oop see kies, want dan kan sy skip steeds vir hulle wat hom hier so nodig het, koers aandui. In die oop see is daar storms en rotse, maar met ’n Stuurman vir wie hy vertrou met die groot besluit van lewe en dood, wat elke rots en storm ken, is hy ook nie bang om te bly lewe nie.

Kan daar ’n groter ideaal wees as dat Christus ons lewe is? Dat ons ook voluit sal wil lewe as iemand wat koers en rigting aandui vir ander wat dit nodig het? Moenie voortydig wil ophou nie, maar sien uit na die hawe waar die ware lewe wag, wanneer die ware Stuurman dit besluit.

Dr Piet van Staden, Emeritus

4 November – Blydskap in boeie

Filippense 1: 12-19

Die gemeente in Filippi moes seker ’n brief wat spreek van moedeloosheid en teleurstelling verwag het, want Paulus was immers in die tronk met ’n moontlike doodvonnis. Dis nie al nie. Daar was mense wat hom loop en swartsmeer het onder die dekmantel dat hulle die evangelie verkondig. Tog straal Paulus se brief van blydskap en dankbaarheid. Hoe kry hy sulke blydskap en dankbaarheid reg onder dié moeilike omstandighede?

Dit lyk of die antwoord lê in vers 21: …om te lewe, is vir my Christus… (Ou Vertaling: Vir my is die lewe Christus…). As dit so is, kan hy die tyd in die tronk op ’n besondere manier beskou. Dit is ongemaklik, pynlik, maar hy kry ’n geleentheid daar om Christus, sy lewe, te verkondig, en dat almal daar kon sien wie hy, Paulus, werklik is: ’n gevangene ter wille van Christus. Hy het rede gehad om bly wees omdat hy kon waarneem hoe hul vertroue en vrymoedigheid gegroei het.

Oor die mense wat met selfsugtige en onsuiwere bedoelings die gevangenskap vir hom nog swaarder wou maak, kan Paulus eintlik bly wees. Hulle verkondig tog ook Christus, en Christus is sy lewe. Hulle gebruik energie om sy lewe te verkondig!

Word ons blydskap nie soms te maklik van ons af weggeneem deur die figuurlike tronke in ons lewe nie? Word ons nie te vinnig moedeloos as dinge ongerieflik en ongemaklik word en teen ons wense en begeertes plaasvind nie? Wat doen negatiewe woorde of dade van jaloerse en selfsugtige mense aan ons? As Christus lewe is, kan ons nie so maklik in sak en as gaan sit en kla oor die onregverdigheid van alles en almal nie. Ons mag die verwagting hê van iemand wat weet van oop deure waar ander toegaan, en om telkens te ontdek hoe belangrik ons is in die oë van Hom vir wie ons lewe en by wie ons regtig saakmaak.

Dr Piet van Staden, Emeritus

3 November – ’n Gelukkige mens

Handelinge 24: 24-27

Feliks se naam beteken “gelukkige”. Was sy lewe dalk tekenend van sy naam? Dit lyk so. Hy het verstommend opgang gemaak van slaaf tot goewerneur. Feliks se derde vrou was die pragtige Drusilla, ’n prinses wat hy met die hulp van ’n towenaar van die koning van Emesa afgeneem het.

Tog was daar ’n leemte in sy lewe wat veroorsaak dat hy vir Paulus laat haal sodat hy en sy vrou meer oor Christus kan hoor. Hy, ’n regter, was bereid om te luister na Paulus se getuienis. Hulle luister aanvanklik aandagtig, totdat Feliks begin bang word en vir Paulus laat gaan.

Wat hom bang gemaak het, was Paulus se woorde: geregtigheid en selfbeheersing en die komende oordeel. Wat Feliks daarvan sou verstaan het, was dat daar ’n ander Regter is voor wie alle mense sal staan om verantwoording te doen; verder dat ’n mens nie self in beheer kan wees nie, maar beheer word deur Iemand anders. Feliks het nie kans gesien om verder te luister nie.

Die nuwe Direkte Vertaling sê hierdie woorde verwys na Johannes 16: 8 waar daar staan dat die Heilige Gees die wêreld sal oortuig van sonde en van geregtigheid en van oordeel (Ou Vertaling). Om hiervoor bang te word, beteken die Gees was in Feliks aan die werk. Hier het Feliks die kans om werklik gelukkig te wees, want “geregtigheid” is nie ’n onmoontlike eis aan ’n mens nie. God sorg daarvoor deur sy Seun te gee en die oordeel weg te neem. Maar dit skrik Feliks af.

Helaas, Feliks het nie weer tyd vir so ’n gesprek geskep nie. Pleks daarvan, het Feliks hom gewend tot omkoopgeld en populariteit om hom gelukkig te maak. Pateties!  Hy was so naby aan ware geluk. Dit gebeur wanneer ’n mens nie goed genoeg luister na die evangelie nie. Dit is die moeite werd om nie weg te draai en uit te stel nie. Kyk, nou is die regte tyd… (2 Kor 6: 2).

Dr Piet van Staden, Emeritus

2 November – Wen is om die vyand te ken

Handelinge 19: 23-32

Dit was seker vreesaanjaend toe die skare onophoudelik skreeu: Groot is Artemis van die Efesiërs! Hoe bly ’n mens in sulke omstandighede rustig? Paulus was nie bang nie. Paulus het geweet wie die werklike vyand was. Om energie op die regte manier te gebruik, is dit noodsaaklik om te weet wie die eintlike vyand is.

Was die skare skreeuende mense die regte vyand? Vir seker nie. Die meeste het nie geweet hoekom hulle daar bymekaar was nie. Hulle was duidelik pionne van ’n groter mag. Dit was beslis ook nie die godin Artemis nie! Watter godin wie se tempel sy betekenis kan verloor en wat van haar grootheid berowe kan word, het enige mag? Demetrius, die silwersmid, was duidelik die oorsaak van die hele opskudding. Hy het gesorg dat die skare opgesweep word om te skree vir sy bedryf, en toe kon hy tevrede agteroorsit. Tog was Demetrius nie so in beheer as wat hy gedink het nie. Hy was ’n gevangene van ’n groter mag. Hoewel hy goed geweet het dat gode wat met hande gemaak word geen gode is nie, was hy nie na ware sekerheid op soek nie. Hy was ’n werktuig van die bose wat die evangelie se gang wou stuit.

Paulus bly kalm. Hy mors nie sy energie op skyngevare nie, juis omdat hy onthou het wat op Golgota gebeur het.  Daar was immers ook ’n ordelose menigte met organiseerders wat op hul beurt instrumente in die hand van die bose was. Wat daar na ’n oorwinning vir die bose gelyk het, was toe die grootste nederlaag van alle tye.

Word baie van ons spanning en moegheid nie veroorsaak deurdat ons energie verbruik op verkeerde vyande nie? Soms is die skreeuende menigte, die ongemaklike mens op my pad en die slegte omstandighede wat my soos ’n mislukking laat voel, nie die regte vyand nie. Met die perspektief van Golgota kan ons nuut dink oor onsself: kind van God, oorwinnaar wat in sy hand veilig is en derhalwe sy werktuig is.

Dr Piet van Staden, Emeritus

1 November – Waar woon God?

Handelinge 17: 24-34

Die mens is gemaak om God te soek, al moet hy ook rondtas. En hóé het mense nie al rondgetas nie! Daar is tempels en altare gebou om gode goedgunstig te stem sodat hulle in krisistye kan help. In ’n wêreld waar niks verniet is nie, moet mos betaal word, moet moeite gedoen word as iets terugverwag word! Maar Paulus sê: Nee, God woon nie in geboude tempels nie en het nie nodig dat mense Hom daarin versorg nie. Inteendeel, Hy géé: Hy gee aan mense lewe, asem, álles! Hy is verhewe bo menslike maaksels en waarvoor mensehande kan sorg.

As Hy nie in mensgemaakte tempels woon nie, waar dan? Het God ’n woonplek op aarde? Ja, in Iemand wat Hy uitverkies het, hier gebore. Jesus het dit self mooi gesê in Johannes 2: 19 en 21: Breek hierdie tempel af en in drie dae sal Ek hom oprig… Met “hierdie tempel” het Hy egter sy liggaam bedoel. God se woonplek is nie meer in ’n gebou van hout en klip nie, maar in Jesus Christus wat mens geword het. Om naby God te wees, is nie om in die tempel in te gaan met offerandes nie, maar om by Jesus te wees. Hierdie nuwe woonplek van God is toe deur mense afgebreek: Jesus is doodgemaak. Maar drie dae later het die verbysterende gebeur: Hy léwe, die woonplek van God is na drie dae weer opgerig.

Wat daarná gebeur, was nóg wonderliker: Gewone mense kry op ’n uitsonderlike manier deel aan Jesus. God se Gees kom in hulle in sodat hulle kan hoor: Weet julle nie dat julle die tempel van God is en dat die Gees van God in julle woon nie? (1 Kor 3: 16). Dit mag ons nie vergeet nie. Wat ook al oor ons kom, God hoef nie ver gesoek te word nie: Hy is naby ons; Hy is in ons.

Mag ons ook in die manier waarop ons praat en doen, wys dat ons weet wie ons is: ’n tempel van God waaruit sy lig kan straal.

Dr Piet van Staden, Emeritus

31 Oktober – Die altaar aan ’n onbekende god

Handelinge 17: 16-23

Paulus is verontwaardig as hy deur Atene loop en sien hoeveel afgodstempels, -beelde en -altare daarin is. As hy egter op die Areopagus, die vergaderplek, begin praat, sien of hoor ons niks van afkeer of geestelike hoogmoed by hom nie. Hy sluit aan by iets baie besonders wat hy in Atene teëgekom het, naamlik die altaar Aan ’n onbekende god.

Julle Ateners is darem in alle opsigte baie godsdienstig! begin hy. Hulle was toe seker die ene ore, want hulle was bekend daarvoor dat hulle graag nuwe dinge en veral van nuwe gode wou hoor.

Dat daar bykomend tot al die aanbiddings- en offerplekke só ’n altaar was, is veelseggend. Die sogenaamde “godsdienstigheid” kom eintlik vanuit ’n brandende onsekerheid. Hulle het soveel gode wat hulle tyd en aandag vra, maar was steeds so onseker dat hulle gedink het: As ons ons vasloop en geeneen van ons gode kom tot ons hulp nie, is daar dalk êrens ’n god waarvan ons nie weet nie wat deur ons offers goedgunstig gestem kan word.

Byna lagwekkend, maar eintlik pateties dat mense so onseker kan wees, en dit terwyl die Ateners van die mees ontwikkelde mense van daardie tyd was. Kan ons nie iets daarvan in ons eie ruimte-eeu met al ons kennis herken nie? Daar is soveel ontwikkeling en tog soveel mense wat sonder koers en sin vir die lewe is, wat so jaag en rondgryp! Hoeveel keer spruit ’n sogenaamde godsdienstigheid nie uit ’n brandende onsekerheid nie! Paulus maak in 17: 27 die opmerking dat God mense gemaak het om Hom te soek, al sou hulle ook moes rondtas om Hom te vind. Die mens is soekend gemaak, en as hy nie die regte God vind nie, word daar aan plaasvervangers vasgegryp. Enigiets kan ’n afgod word wat aan lewens sin en betekenis moet gee.

Dr Piet van Staden, Emeritus

30 Oktober – Lofliedere in boeie

Handelinge 16: 25-34

Dit is darem die toppunt van onregverdigheid! Paulus-hulle is geslaan en oorgegee in die hande van ’n harde tronkbewaarder wat hul voete in ’n blok gesit het. En al wat hulle gedoen het, was om die goeie boodskap van Jesus te verkondig en ’n vrou te bevry uit die mag van ’n bose gees wat die oorsaak was dat mense haar kon misbruik! Dit is voorwaar ’n rede om moedeloos te voel en te kla! Maar wat doen hulle? Hulle sing lofliedere. Hoe kry hulle dit reg? Hulle het erns gemaak met dit wat hulle verkondig het: die geloof dat God werklik in hul lewe besig is.

Dan gebeur die verstommende! Daar is ’n aardbewing wat die tronkdeure laat oopgaan en hul boeie laat losraak. Hoe anders lyk die prentjie dán nie! Die geharde tronkbewaarder word ’n patetiese mens wat homself wil doodmaak, hy val bewend voor hulle neer en word daarna saam met sy huisgesin jubelende gelowiges. Dieselfde hande wat hulle in die blok gesit het, verpleeg sagkens hul wonde.

Die lewe kan soms snaakse draaie met ons maak. Ons hoor soveel verhale van geweld, pyn en ongerief; soveel verontregting vind plaas! Daar is rede om te kla oor die onregverdigheid en liefdeloosheid rondom ons. Dit is menslik dat ons gesprekke dikwels gaan oor harde mense en slegte omstandighede. Dis verstaanbaar om te voel dat ek nie so iets nodig het in my lewe nie! Sulke gedagtes maak jou knieë lam sodat jy jou doel verloor. Ons het ’n keuse om óf moed te verloor, óf soos Paulus-hulle ’n ander werklikheid raak te sien en lofliedere te sing. Van hulle is gesê dat toe hulle lofliedere sing, het die ander gevangenes geluister. Behalwe dat lofliedere en ’n positiewe gesindheid koers gee, laat dit mense dikwels ook luister. Dit is dan dat ons besef dat iemand wat soos ’n ongenaakbare vyand lyk, ’n onseker mens is wat uit selfbeskerming kies om dorings uit te steek. So iemand het juis ons hulp nodig. 

Dr Piet van Staden, Emeritus

29 Oktober – Die ewige Koning

Psalm 93

Psalm 93 besing die Here (Jahwe) se ewige koningskap met kragtige metafore: Sy kleed is majesteit, sy gordel is krag. Sy ongeëwenaarde krag word bely: Jahwe het die aarde gegrondves, stewig op pilare in die see, soos hulle destyds geglo het. Bokant die uitspansel en die waters daarbo, woon God. Daar in sy hemelse woning is sy ewige troon, net so stewig gegrondves. Hoe het dit gebeur? God het met die skepping die chaosmag van die see getem. Hier word selfs daarop gesinspeel dat Jahwe die Kanaänitiese stormgod Baäl die stryd aangesê en oorwin het. Daarom troon Jahwe bo die geraas van baie waters! Daarom staan sy verordeninge vas.

Daar is egter ook ’n alternatiewe vertaling van die slotstrofe: U troon is stewig gegrondves; in u tempel sal die heiliges U eer, Jahwe, tot in lengte van dae. So vertaal, word die sirkel voltooi en weer oor Jahwe se troon gepraat: hierdie keer die ander troon van God, naamlik die verbondsark wat in die allerheilige gedeelte van die tempel staan. Waar niemand kom nie, net die hoëpriester een maal per jaar op die Groot Versoendag…

Op ons Groot Versoendag het die voorhangsel wat die allerheilige gedeelte afskerm, geskeur, van bo tot onder middeldeur. Dit het gebeur toe die Koningseun sterf, sodat almal wat op sy sterwe reken, vrymoedig tot die troon van God mag nader – elke dag tot op die Laaste Dag. Vrymoedig, want die Koningseun het ons sonde en die dood die stryd aangesê en oorwin. Daarom noem die Nuwe Testament ons gelowiges heiliges, danksy Hom wat ons geheilig het. Laat ons, die heiliges, die Here God eer in elke erediens en elke faset van ons lewe, tot in lengte van dae.

Gesang 394: 1-3

Dr Gert Malan, Mosselbaai

28 Oktober – Verwonderd diensbaar

Psalm 8                       

Psalm 8 is ’n loflied, gesing in die eredienste van Israel, wat spreek van verwondering oor ons plek in die grootse skepping. Vergeleke met die onmeetlike, oneindige en geordende heelal, is mense kortstondig, beperk en ons verhoudings gereeld in wanorde. Tog maak God ons heersers oor die skepping, sy vennote! Bietjie minder as Elohim – sommige uitleggers vertaal dit met God self! (eerder as met hemelse wese). Soveel vertroue stel God in ons. So graag wil God ons as sy lewensgenote hê. Tog stel ons God teleur, ten spyte van al ons potensiaal. Genesis 3 verklaar: Ons wil ons eie god wees en vervulling vind in ons eie beheer en vermoë. So vervreem ons onsself van God, van mekaar en van lewensvervulling. ’n Gepaste lied oor ons is ’n treurlied.

God laat dit nie so nie. God spreek ’n “goeie woord”: evangelie. Die Woord word mens en kom woon onder ons. God ontmoet ons as Mens. Dit kon ons egter ook nie staan nie en Hy moet dood. Maar deur sy dood verander alles. Ons word genooi om God se familie te word, sy kinders, vennote in sy koninkryk. Wie dit glo, is daartoe oortuig deur God se Gees wat ons tot God laat roep: Vader! Ons eindig by ’n tuiskoms, nie by selfvervreemding nie. Ons vind juis vervulling by God: Ons vind ons ware self in ons kindskap van God. So vind ons ook mekaar. Dit moet ons veel meer verwonderd laat as die onmeetlike, oneindige en ordelike heelal, of dat ons daaroor mag “heers”. God is ons vervulling. Daarvoor sterf sy Seun. Wees daaroor altyd diep verwonderd en dankbaar, van harte diensbaar, met lof!

Kyk daarom steeds op na die sterrehemel en wees verwonderd oor God se liefde en genade wat veel groter is. Sien soos Psalm 8 denkbeeldig God se groot hand wat elke hemelliggaam op sy plek plaas, en weet: God se hart vol liefde is nog veel groter – oneindig groot! Dan sal ons soos die kindertjies en babas in Psalm 8 met ons lofliedere die “magtiges” wat God nie wil erken nie, tot swye bring.

Psalm 8: 1-5  (TT Cloete, tweede melodie)

Dr Gert Malan, Mosselbaai

27 Oktober – In die vreemde

(Hervormingsfees)

Psalm 61: 1-6

Soms het Ou-Testamentiese gelowiges hulle op nie-Israelse, vreemde grondgebied bevind. Dit voel soos die “einde van die aarde”, oneindig ver van God af. Wanhoop tree dan maklik in, soos Psalm 61: 3 getuig. So iemand bid met ’n harde geroep na God wat ver is, wat kwalik sal hoor…

Vyande van die een of ander aard bedreig die bidder. Dit kon misdadigers gewees het, of vyande van ’n meer persoonlike aard, of militêre vyande. Hoe ook al, hy voel weerloos en boonop ver van God. Tog gee hy nie moed op nie, hy bid, hy roep hard na God! Hy bid vir uitkoms: Bring my op ’n rots waar ek veilig sal wees.

Dan gebeur die vreemde, of liewer, dan laat God die vreemde gebeur: Die bidder se wanhoop verdwyn en hy bely sy geloof! U is vir my ’n toevlug, ’n sterk vesting buite bereik van die vyand. Vanuit hierdie vertroue bid hy dat hierdie geborgenheid altyd sy deel sal wees: dat hy by God ’n blywende tuiste sal vind en veilig by God sal kan skuil, soos kuikens veilig onder die hen se vlerke skuil.

Kenmerkend van die Ou-Testamentiese geloof, reken hy op sy geloftes wat hy nakom en dat hy God se Naam eer. Dit is vir hom die grond van sy gebed en sy vertroue. Psalm 61 het waarskynlik later die formele gebed geword vir die koning wat oorlog maak teen vyande op vreemde grondgebied (vgl verse 7-9 as moontlike latere byvoeging), met die onderneming deur die koning om God daarvoor te eer en sy geloftes te betaal.

Jesus het ons anders leer bid. Hy het ons geleer om God met vertroue aan te spreek as Vader! – op grond van sy selfprysgawe aan die kruis, nie ons verdienste nie. Wie en wat ons waar ook al mag bedreig, hoe weerloos en onverdienstelik ons ook al mag wees, Jesus waarborg: God is nooit ver nie. Ons hoef nie hard te roep sodat God moet hoor nie. Ons hoef nie wanhopig te wees nie. God bly ons toevlug, Hy wat deur sy Gees by ons tuisgekom het.

Gesang 266

Dr Gert Malan, Mosselbaai

26 Oktober – Die sirkel van seën

Psalm 134

Psalms 120-134 is prosessiepsalms. Dit was psalms wat deur pelgrims gesing is tydens Israel se verskillende godsdienstige feeste terwyl hulle in ’n feestelike prosessie beweeg het. Dit is gebruik tydens ’n verskeidenheid van liturgiese momente in die feesprogram, soos lofprysing, skuldbelydenis en so meer. Hierdie versameling kultiese liedere was daarom ’n diverse groep. Psalm 134 is die laaste een daarvan en was skynbaar ’n afsluitingsliturgie.

Letterlik roep die kort liturgie die pelgrims op om Jahwe te “seën”, terwyl hulle in ’n nagtelike prosessie deur die tempel beweeg. Om die Here te seën, beteken om Hom te prys. Daarop volg ’n oproep om aanbidding. Met hierdie finale liturgie het pelgrims God vir oulaas geprys en aanbid, en waarskynlik in verskillende stemme gesing, waarna hulle die seën van die priester ontvang het. Die volgende dag het hulle weer die tog huis toe begin. So kom die pelgrims se aanbidding op ’n hoogtepunt tot ’n einde!

Watter uitsonderlike ervaring moes dit nie wees nie: om God te seën en om deur God geseën te word! ’n Sirkel van seën, in ’n nagtelike prosessie teen die einde van die fees, en met die heimwee van vertrek tasbaar in die lug.

Ons woord kerk kom dalk via die Latyns vir sirkel, ’n kring gelowiges wat gevorm het na aanleiding van die Een wat op die Kopbeenplek met uitgestrekte arms gehang het, asof in ’n seën. Laat ons daarom nie nalaat om God daarvoor te “seën” nie! Om deel van sy kring van geseëndes te wees, is ’n uitsonderlike voorreg. Kom ons pak elke dag van die reis na God met dankbaarheid en vreugde aan en wees vir almal onderweg tot seën.

Gesang 311: 1-2

Dr Gert Malan, Mosselbaai

25 Oktober – Seën

Psalm 128

Hierdie pelgrimslied was waarskynlik aanvanklik ’n wysheidspsalm. Dit verduidelik hoe die verhouding tussen God en Ou-Testamentiese gelowiges gefunksioneer het. Later is ’n priesterlike seën bygevoeg, en ’n antwoord daarop. So beskou, is Psalm 128 in sy huidige vorm heel moontlik ’n wegsendingsliturgie. Pelgrims is gereed om die Jerusalemse heiligdom te verlaat op pad huis toe ná een van die groot godsdienstige feeste. Hulle sing vir oulaas ’n lied wat hul verhouding met God opsom en hulle herinner aan hul verantwoordelikheid. Die priester seën hulle met die belofte dat God sy deel van die verbond gestand sal doen mits hulle getrou bly. Die pelgrims bevestig die versugting dat Israel wel getrou aan God sal leef van geslag tot geslag, sodat daar vir Israel blywende vrede sal wees.

Die lied herinner pelgrims daaraan dat Israel se basiese behoeftes, naamlik aan voedselsekerheid, militêre veiligheid en versorging in bejaardheid, afhanklik is van Israel se getroue diens aan God. God sal hulle dan beloon en seën met goeie oeste en groot getalle seuns om as soldate te dien en om eendag hul bejaarde ouers te versorg. Die boodskap is: God sal nie in gebreke bly om Israel te beloon nie. God sal by niemand in die skuld wees nie! God sál oorvloedig seën. Die teendeel word veronderstel: Ontrou van Israel sal gestraf word met die wegneem van hierdie sekuriteite, en ellende sal volg.

So werk die ou verbond. Só werk die evangelie nie. Die Ou Testament bevestig herhaaldelik: Israel misluk om God betroubaar te dien en verduur telkens straf. Israel wys: Geen mens kan God betroubaar dien nie. Almal skiet tekort. Almal is by God in die skuld. Die evangelie is dat Christus, die volkome Getroue, al die skuld vereffen het. Hy is God se grootste seën. Christus waarborg God se liefde, selfs ten spyte van ons ontrou. Dit is die evangelie. Gelowiges dien God daarom dankbaar, en dank God ook vir ander seëninge. Swaarkry is nie straf nie, want die straf is afgehandel buite Jerusalem, op Golgota. Leef as geseënde en wees vir ander tot seën!

Gesang 182: 1-3

Dr Gert Malan, Mosselbaai

24 Oktober – Die eintlike Koning

Psalm 72                                 

Ou-Testamentici vind spore van ’n nuwejaarsfees van ou Israel in talle tekste. Tydens hierdie fees sou die koning simbolies sy troon bestyg namens Jahwe (die Here). Die koning is beskou as een wat namens die Here regeer. ’n Nuwe koning se troonbestyging het dit ook telkens bevestig: Jahwe is Israel se eintlike koning. Die nuwejaarsfeeste en troonbestygings vier dit. Só vier hulle dankbaar dat God regeer en dat hulle by God geborge is. Pelgrims van oral het in Jerusalem aan die vieringe deelgeneem.

Hiervan praat Psalm 72. Dit is ’n gebed dat die eintlike Koning die mensekoning sal leer om reg te regeer. Daarmee bid pelgrims dat die koning sal sorg vir reg en geregtigheid en so misdaad en uitbuiting sal voorkom. Hulle bid dat hy hulle met ’n sterk weermag sal beskerm teen invallers. Hulle smag na ’n lewe van vrede en geregtigheid sodat hulle in veiligheid kan werk en leef. Aandagtige lesers snap dat die bevolking magteloos was teen ’n swak koning wat sy plig versuim het en hulle weerloos gelaat het. God is hul enigste toevlug, Hy, die eintlike Koning…

Ons leef in ’n grondwetlike demokrasie. Dit bied ons wettige maniere van verset teen swak regerings. Tog kan selfs ’n demokrasie ondermyn word, byvoorbeeld deur staatskaping, magsmisbruik en korrupsie. So word burgers ontneem van heelwat meganismes van verset, en weerloos gestel teen onreg en geweld. Die evangelie herinner ons dat Jesus die koninkryk van God verkondig en gevestig het: ’n ander soort koning en ryk. Een van barmhartigheid, geregtigheid en liefde. Om hierdie ryk te vestig, het Jesus gesterf. So skenk die barmhartige Koning geregtigheid aan onverdienstelikes. So neem Hy vir ons verantwoordelikheid. Regerings kom en regerings gaan, maar die koninkryk van God is ewig. Die Koningseun met die doringkroon aan die kruis waarborg dit. Daarom leef ons met geborgenheid en hoop, nie dat dinge sal beter gaan nie, maar dat ons te alle tye aan die Hemelkoning behoort. Ons leef anders: met barmhartigheid en gehoorsaamheid aan die Liefdeskoning se gebod.

Gesang 332: 1-4

Dr Gert Malan, Mosselbaai

23 Oktober – Vier God se sorg!

Psalm 65

In ou Israel was landbou bestaansboerdery. Landboumetodes was maar primitief en sommige streke was baie droog, sodat dit ’n sukkelbestaan was. Onsekerheid oor oeste en veeteelt het Israeliete genoop om hul afhanklikheid van God te erken. Hulle het geloftes aan God gemaak: beloftes van diens en offers indien daar goeie opbrengste was. Opregte skuldbelydenisse en sondeoffers sou God se vergifnis bepleit en sodoende die verhouding met God herstel. So is straf voorkom en rampe afgeweer. Daarby was daar voorgeskrewe oesfeeste waarvoor pelgrims na die heiligdom in Jerusalem moes gaan. Die fees van die ongesuurde brode was ’n sewe dag lange fees aan die begin van die garsoes direk na die pasga. Dan vier Israel die nuwe begin met die oestyd wat aanbreek. 50 dae later (sewe weke) volg die fees van die weke of van die eerstelinge. Dit was ’n een-dag-fees aan die einde van die koringoes. Dan is daar twee brode met suurdeeg geoffer. Dit is die enigste geval waar suurdeeg by offerandes voorgeskryf is. Met hierdie feeste aan die begin en einde van die oestyd vier pelgrims dankbaar God se sorg, soos voorgeskryf.

Vandag beskik ons oor moderne wetenskaplike landboumetodes. Ons kan weerpatrone vasstel en weerverskynsels voorspel. Dit bied aan boere omvangryke voordele, vergeleke met landbou in ou Israel. Tog erken gelowiges steeds dat ons vir die landbou se opbrengs van God afhanklik is. Danksy die evangelie, beskou ons nie meer natuurrampe as God se straf nie. Ons het ook soos Israel twee feesdae waartydens ons God se sorg vier: die biddag vir die gesaaides en die dankdag vir die oes. Wanneer ons aansit om te eet, vra ons God se seën oor die voedsel, en ons dank God vir die voorreg om kos op die tafel te hê. Daarmee bely ons dat die geleentheid en gesondheid om te kan of te kon werk en kos te kan koop, genade uit God se hand is. In ons daaglikse gebede erken ons God se sorg en dank ons Hom daarvoor. Vier jy ook só dankbaar God se sorg?

Gesang 462: 1-3

Dr Gert Malan, Mosselbaai

 

22 Oktober – Vergifnis

Psalm 130

Hierdie skuldbelydenis hou rekening met die omvang en erns van sonde. Sterk metafore beklemtoon die magteloosheid waarin gelowiges in hul eie sonde vasgevang word. Hul magtelose krete klink op na God, soos dié van drenkelinge wat wegsink in die dieptes. Geen mens kan self versoening met God bewerk nie. Sonde vervreem ons so van God dat ons van die lewe self vervreem word. As God boonop ons sonde sou straf, wie sou dan enigsins kon bestaan? Die retoriese vraag roep uit: Niemand nie! Daarom roep die gelowiges na God. Net God kan red! Net God kan vergewe. Net God kan versoening skenk en lewe herstel tot sy ware wese en ons tot ons ware self. In die Ou-Testamentiese kultus het vergifnis gekom nadat ’n offerdier in die plek van ’n sondaar gesterf het. ’n Lewe vir ’n lewe…

Ook ons stel ons vertroue op die Here, maar dan omdat sy Woord van vergifnis vervul en gespreek is op Golgota: Dit is volbring! Daarom bely ons ook: By die Here is daar troue liefde, by Hom is die verlossing seker. Die offer is gebring. Een Lewe vir ons almal. Eens en vir altyd.

Die gevaar is dat ons die mag en omvang van sonde kan onderskat, ook die vervreemding wat dit kan bring tussen ons en God, en dat dit ons skei van ons ware menswees. Ons kan ook ons eie potensiaal om betroubaar te leef oorskat, en ons vasdraai in ons onvermoë en gewaande trou. Voor ons ons kry, sink ons weg in die donker dieptes van eiebelang. Onthou, by Hom is daar vergifnis, is die verlossing seker. Roep daarom tot die enigste Redder. Roep met vertroue: Leeg, net met my sondelas, hou ek u verdienste vas…

Gesang 239: 1-4

Dr Gert Malan, Mosselbaai

21 Oktober – Ontferm U oor ons, Here!

Psalm 123

Soms het pelgrims nodig om hul pyn, magteloosheid of vernedering voor God uit te roep en te smeek om uitkoms. ’n Voorbeeld hiervan is die klaaglied wat Psalm 123 is. ’n Voorganger bely voor almal waar hy sy vertroue vind: by die hemelse Koning. God is hul beskermheer en hulle sy afhanklikes. In hul nood is Hy hul toevlug. Hy sal hulle aanhoor.

Hierdeur aangespoor, bevestig die gemeente dat hulle God ook beskou as beskermheer met die metafoor van ’n eienaar/eienares en slaaf/slavin. Soos slawe, wat die afhanklikes van hul eienaar is, vertrou hulle op God vir uitkoms. Eienaars het nie eens nodig gehad om opdragte woordeliks te gee nie. Handgebare was genoeg. So was daar gebare wat aangedui het dat hulle moes naderkom, of watter werk gedoen moes word, dat hulle moes gaan eet of uitval na die dag se werk. Slawe het hul eienaars fyn dopgehou om nie sulke handgebare mis te kyk nie. So bely die gemeente hul afwagting op God se uitkoms.

Hulle bevestig die afwagting met ’n noodroep: Ontferm U oor ons, Here! Van vernedering en veragting het hulle genoeg gehad. Hulle kan nie meer nie…

Sulke tye van magteloosheid, pyn en vernedering is deel van menswees. Ons ken dit. Genadiglik het ons God se ontferming leer ken, want sy Seun het Homself verneder en die gestalte van ’n slaaf aangeneem en aan mense gelyk geword, tot in die dood aan die kruis gehoorsaam. Te alle tye is ons oë gerig op die deurboorde hande van ons Here aan die kruis, uitgestrek om die mensdom te seën. Dankbaar vir God se ontferming, leef ons met hoop en tevredenheid, selfs midde-in magteloosheid, vernedering en pyn. Daarom bly ons sy diensbare afhanklikes, immer dankbaar om Hom as Beskermheer te hê.

Psalm 42: 1-5 (Lina Spies)

Dr Gert Malan, Mosselbaai

20 Oktober – Ek skuil by die Here

(Dankdag vir die Oes / Biddag vir die Gesaaides)

Psalm 11

Psalm 11 is ’n vertrouenslied van ’n pelgrim wat in die tempel God se beskerming kom vind het. Waarom skuil? Die fondamente word ondermyn, tot so ’n mate dat goddeloses fisies regverdiges se lewens bedreig. Wetteloosheid en moord is aan die orde van die dag, want geweldenaars skiet pyle uit die donker op die onskuldiges. Dit dui op hul slinksheid of dalk dat hulle in die geheim deur magtiges beskerm word teen vervolging.

Om by God te skuil, is sy bewuste keuse. Daar is ook ander moontlikhede, soos wat welmenendes hom aangeraai het: “Fladder” berge toe soos ’n voël! Hy besluit daarteen, want selfs voëls is met pyl en boog gejag. Hy is nêrens sy lewe seker nie. Hy skuil eerder by God in die tempel. Hy motiveer sy keuse: As die fondamente ondermyn word, wat kan die regverdige daaraan doen? Die antwoord word veronderstel en daardeur beklemtoon: Die regverdige kan niks daaraan doen nie. Die probleem is te groot.

Gelowiges leef vandag ook soms in omstandighede van geweld en moord; tye wanneer die fondamente van reg en geregtigheid ondermyn word. In demokratiese lande is daar darem wettige maniere van protes en om booswigte in die hoogste ampte aan die kaak te stel, tensy daardie meganismes ook ondermyn is… In sulke tye het gelowiges steeds keuses. Party tree uit die omstandighede en soek elders ’n heenkome. Ander besef dat menswees in alle omstandighede beteken om broos te wees. God is hul enigste toevlug. Hierdie keuse waarborg nie hul veiligheid nie en verminder ook nie hul broosheid nie, maar maak ’n belangrike stelling: Die betekenis van lewe is om as God se mense te lewe, selfs te ly en te sterf, wetende dat absoluut niks hulle kan skei van God se liefde wat daar in Christus is nie. Anders gestel, Christus waarborg dat God hulle altyd liefdevol naby sal wees. Dit gee hulle gemoedsrus. Dit kan geen booswig hulle ontneem nie.

Psalm 18: 1 en 7 (Tweede melodie)

Dr Gert Malan, Mosselbaai

19 Oktober – Dankie, Here!

Psalm 23

Daar is twee beelde in Psalm 23: ’n herder met sy kudde, en ’n feesmaal. Uitleggers meen daarom dat Psalm 23 aanvanklik twee afsonderlike kort psalms was wat later bymekaar gevoeg is en gebruik is as liturgie vir die bring van dankoffers.

Dankoffers is gebring uit dank vir seëninge of wanneer God uitkoms geskenk het na swaarkry. Die uitgebreide familie het met bykosse en ’n offerdier tempel toe gegaan om as pelgrims in God se teenwoordigheid sy seën of uitkoms te vier. Die vet van die offerdier is vir die Here verbrand, en die blad is vir die priester gegee. Die res van die dier is gebraai en saam met die bykosse voorgesit.

Dan sou die familiehoof verduidelik waarom hulle daar is: Die Here is hul herder wat hulle lei en versorg. Hy praat óór God. Daarna gaan hy oor tot gebed en praat mét God. Opmerklik begin hy bid by die deel oor die dal van doodskaduwee (1933-vertaling), by die swaar tyd. Daar vrees hulle nie, want die beskerming van sy stok en herderstaf stel hulle gerus. Hy gaan in die gebed oor na die tweede beeld en verduidelik dat God die dankofferfeesmaal moontlik maak. Dit is sy uitkoms wat hulle vier. Dit nogal voor hul vyande, wat ook by die tempel is en daarom mede-Israeliete, medegelowiges is! Juis hulle het die moeilike omstandighede veroorsaak…

Hierdie viering van die uitkoms van God is die viering van God se goedheid en guns wat ook elke dag beleef word en daarom herhaaldelik gevier sal word. Daarom is hulle tuis in die tempel.

Ons vier ook die uitkoms wat God skenk. Met brood en wyn vier ons dankbaar dat ons met God versoen is deur die Goeie Herder, wat sy lewe vir sy kudde afgelê het.

Gesang 295: 1-3

Dr Gert Malan, Mosselbaai

18 Oktober – Wie mag God ontmoet?

Psalm 15

Oorspronklik was Psalm 15 waarskynlik ’n wysheidspsalm oor hoe gelowiges behoort te leef. Later is dit gebruik as ’n liturgie vir toetrede van pelgrims tot die heiligdom waar God “woon”. Die Psalm begin met ’n vraag van pelgrims aan die priester wat poortwag is oor die vereistes vir toegang tot God. Anders gestel: Hoe moet ’n mens se gesindheid wees, en watter optrede is gepas en watter nie?

Die priester antwoord uitvoerig met tien vereistes. Wie tot God nader, moet aktief doen wat reg en goed is en nie verkeerde dinge doen nie. Die eerste algemene vereiste word gekwalifiseer deur die tweede en derde vereistes. Reg wees, reg praat en reg doen. Dit word bevestig met drie negatiewe stellings: nie verkeerd praat (letterlik: “oor sy tong struikel nie”) en verkeerd doen nie. Die sewende vereiste is dat die pelgrim iemand moet wees wat die volhardende kwaaddoener verag, maar die getroue dienaars van die Here respekteer. Dit behels ook die vermyding van kwaaddoeners se invloed en die blootstelling aan die positiewe invloed van God se dienaars. Die agtste vereiste handel oor die getroue nakoming van beloftes, veral in terme van die verbond met God, naamlik beloftes om te doen wat reg is, al kos dit wat. Die negende vereiste behels dat geld nie aan medegelowiges op rente geleen mag word nie. In daardie brandarm gemeenskappe kon armes nie rente bekostig nie en sou daardeur verder verarm word. Laastens mag pelgrims toegang verkry mits hulle nie omkoopgeld aanvaar om die reg te verdraai deur vals te getuig of die reg te verdraai en so onskuldiges te benadeel of selfs skuldig te laat verklaar nie. Dan spreek die priester oor sulke pelgrims wat toegelaat word ’n seën uit: Hulle sal nooit wankel nie.

Psalm 15 wys ons steeds om reg te leef voor God en dat dit baie belangrik is. Ons doen dit egter nie om toegang tot God te kry nie. Dit het Christus eens en vir altyd vir ons verwerf. Nou probeer ons dankbaar reg leef.

Gesang 167: 1-2

Dr Gert Malan, Mosselbaai

17 Oktober – Angste en gerusstelling

Psalm 121

Pelgrimsreise was meestal nie maklik nie, veral nie van afgeleë dele af nie. Lang afstande is meestal te voet afgelê, soms deur onherbergsame en gevaarlike streke. Psalm 121 vertel van ’n pelgrim wat beangs opmerk dat hulle reis deur ’n gebied waar afgode gedien word. Hy vrees onheil van hul kant af. Die berge in ons vertaling kan ook hoogtes beteken. Die Kanaänitiese vrugbaarheidsgode is op hoë plekke gedien, want dit is “nader aan die hemel”! Angstig roep hy: Waar sal ons hulp vandaan kom?

Sy medepelgrim antwoord gerusstellend met ’n belydenis, wat tegelyk ’n bespotting van die afgode is. Die pelgrims se hulp kom van die Here wat hemel en aarde gemaak het. Hy sal verseker dat hulle die bestemming bereik: die heiligdom waar hulle God sal ontmoet. Daarom vrees hy nie gode vir wie mense hope grond moet maak om nader aan hulle te kom nie. God het skeppingsmag. Mense skep nuttelose afgode, wat soms insluimer sodat aanbidders hard moet roep om hulle wakker te kry! Só is God nie. Hy slaap nie en beskerm die pelgrims deurentyd. Nie net pelgrims nie, sy hele volk. Die Kanaäniete het die hemelliggame soos die son en maan as gode gevrees en aanbid. Maansiekte (epilepsie) en sonsteek (hitte-uitputting) is byvoorbeeld gevrees as toedoen van hierdie twee “gode”. Die medepelgrim gaan voort en bely dat die son en maan pelgrims nie kan skaad nie. Hulle is gewoon deel van God se skepping. God sal die gelowiges beskerm op hul pelgrimsreis, soontoe en terug. Die boodskap is dat op pad om God te ontmoet, is God elke tree beskermend naby.

Christene se lewens is nie maklik nie, want dit is ’n leefwyse van sterwe aan jouself. Ons geloof gee ons ook nie beheer oor die lewe sodat ons teëspoed en verlies kan afweer nie. Ons ken daarom onsekerheid, kommer en angs. Die evangelie bemoedig ons met Jesus se erenaam Immanuel, want Jesus se sterwe waarborg dat wat ook al gebeur, God altyd liefdevol by ons sal wees, elke tree van ons lewe op pad na God.

Gesang 511: 1-2

Dr Gert Malan, Mosselbaai

16 Oktober – Pelgrims

Markus 8: 34-35

Die volgende dagstukkies handel oor die Psalms wat met pelgrimsreise te make het. Pelgrims van Israel het verpligte reise na die Jerusalemse heiligdom onderneem vir die groot godsdienstige feeste soos die pasga, en vir aanbidding en offers. Die doel van die reis is ’n “ontmoeting” met God. Dit was ’n godsdienstige reis met genoeg tyd vir nadenke oor die verhouding met God en medemense, oor dit wat betekenis aan die lewe gee. Sommige van die liedere is op pad gesing en ander na aankoms in Jerusalem. Ander liedere is by die heiligdom gesing. Daar is toetredeliturgieë vir toegang tot die heiligdom en ’n wegsendingsliturgie. Daar is gesing oor God se seën, oor swaarkry en verdrukking, oor God wat red of die verwagting dat God sal red. Daar is gesing oor God en die verbond met Israel, wat die volk se sekuriteit was.

Christene word nie verplig om pelgrimsreise te onderneem nie. Ons lewe is ’n pelgrimsreis, want ons probeer op die spoor loop van die Een wat Homself die Weg genoem het. Daarom is Christene aanvanklik mense van die Weg genoem. Sy reis gee die wesenlike betekenis aan ons lewens. Die pad wat Hy moes loop, was een van verwerping en stryd. Die laaste trajek was die Via Dolorosa, die Pad van Smarte tot by Golgota. Aan die einde van sy reis roep Hy sterwend: Dit is volbring! Dáárom is ons pelgrims, nie op pad na nêrens nie, maar na die Vader. Nie op ’n pad wat ons self maak nie, maar op die pad wat Hý gemaak het. Jy loop nie die pad vir beloning nie. Die voorreg om te mag volg, is beloning op sigself, want dit is louter genade.

Die pad is nie maklik nie, want dit begin swaar: met selfverloëning. Met die sware treë van miskenning van eie vermoë en vertroue daarop. Die erkenning dat hierdie lewe nie oor jouself handel nie. Dit is om die kruis op te neem waaraan eiebelang en eie belangrikheid sterf, en op sy spoor van selfprysgawe te loop. Loop jy só?

Gesang 505: 1-4

Dr Gert Malan, Mosselbaai

15 Oktober – Naskrifte…

Prediker 12: 9-14

Met die voorwoord tot sy boek daag die Prediker sy leser uit om krities oor die lewe te dink. Aan die einde van sy werk vind ons twee naskrifte wat duidelik nie deur die Prediker self geskryf is nie – daar word in die derde persoon en in verlede tyd na die skrywer verwys. Die twee skrywers huldig ’n eie waardering vir die Prediker se denke.

Die eerste naskrif (12: 9-11) is duidelik dié van ’n leerling van die Prediker. Hy ag die Prediker as ’n wyse man en leraar. Hy gee erkenning aan sy indringende denke en literêre vaardigheid, asook sy eerlike woorde van waarheid. Hy gebruik spreekwoorde om uitdrukking te gee aan sy waardering: Sy wyse leermeester se woorde is soos skerp stokke waarmee trekdiere aangepor word. Soos skerp spykers wat ingeslaan word, so is hoofgedagtes en aanhalings uit die algemene wysheid wat deur die Prediker deurdink en toegepas word. Dit is heilsame woorde, al is dit soms pynlik as jy hoor wat jy nie altyd wil hoor nie. Hy vereenselwig hom met die Prediker se openheid in denke en die siening dat ’n mens jou nie moet laat vasvang in rigiede denksisteme en pasklaar antwoorde nie. Die lewe is ’n leerskool wat vra dat ons voordurend keuses moet maak. Die Prediker se woorde is vir hom betroubare woorde, God se woorde.

Die skrywer van die tweede naskrif (12: 12-14) is verteenwoordigend van ’n ouer denkskool. Hy spreek sy leerling aan as my seun en vind die nadenke van die Prediker vermoeiend, nie veel meer as ’n akademiese oefening nie. Hy val terug op die siening van die leraars van die tradisionele wysheidskole: Vanuit die Joodse geloofsoortuiging dat God gedien en sy gebooie gehoorsaam moet word, ontwikkel ’n rigiede vergeldingsleer wat die moontlikheid van kritiese denke beperk. Sy oproep tot gehoorsaamheid en verantwoordelikheid voor God bring egter noodsaaklike ewewig in die nadenke oor die lewe.

Hierdie twee naskrifte help ons met die aanpak van ons persoonlike reis om die sinvolheid van die lewe as gawe van God te ontdek, en om dan die lewe sinvol te leef. Hoe pak jy jou reis aan? Voorspoedige reis!

Ds Japie Coetzee, Emeritus     

 

14 Oktober – As die einde naderkom

Prediker 11: 7 – 12: 8

Die slotgedig in hierdie bloemlesing van gedigte waarin die skrywer reflekteer oor die vraag na die sin en betekenis van die lewe, is sekerlik die treffendste van al die gedigte. Die boek eindig (12: 8)  met dieselfde uitspraak as waarmee dit in die voorwoord (1: 2) begin het: Alles kom tot niks, sê die Prediker, tot niks. (Hoofstuk 12: 9-14 bevat twee naskrifte wat bygevoeg is.) Die tema van sinloosheid loop dus deur die hele boek. Die spanningslyn word hier tot ’n hoogtepunt gevoer deur lewensvreugde en lewensaftakeling (wat uitloop op die dood) teenoor mekaar te stel en uiteindelik alles as sinloos te verklaar.

Die aftakeling van die menslike liggaam word in die mooiste poëtiese beelde beskryf, en oor ouderdom, broosheid en afsterwe van die liggaam word aangrypende dinge gesê. In die lig van die ondergaande son hoor ons woorde soos verduister, staak, bewe, waggel, min word, toegemaak word, stukkend val. Net so treffend word die sterwensgebeure ook beskryf – die silwerdraad breek af, die goue kruik breek, die wiel by die put val stukkend. Die gees keer terug na die Gewer. Doodse stilte. Die afgestorwene met sy geskiedenis en al word deel van die vergetelheid (1: 11; 2: 16) Niks bly oor nie.

Watter sin en betekenis het die lewe dan as dit uiteindelik op die dood uitloop? Die Prediker se oproep tot lewensvreugde en vermaning om die lewe te geniet solank dit nog tydelik beskikbaar is, is sy soeke na ’n uitweg uit die donker put van sinloosheid.  Maar is dit nie meer sinvol om te soek na ’n deurweg eerder as ’n uitweg nie?

Wanneer ons die bepaalde kalendertyd van ons sterwe in die oog moet kyk, kan ons alleen maar vashou aan die sekerheid dat ook hierdie gebeure van ons lewe ingebed is in die onbepaalde (ewige) tyd van God. Met ons hand in God se hand, kan ons die oorstaptree waag. Dan word die sterwe nuwe lewe omdat Jesus Christus die dodelike tydsiklus deurbreek het met sy opstanding.

Ons sal ’n streep moet trek deur die laaste vers van die boek Prediker – alles kom nie tot niks nie.

Ds Japie Coetzee, Emeritus     

 

13 Oktober – Om met groter sekerheid sinvol te leef

Prediker 11: 1-6; Romeine 8: 31-39

In die tweede deel van hierdie gedig gebruik die Prediker voorbeelde uit die landbou (vers 4). Op die oog af lyk dit na ’n algemene spreekwoord wat die boer aanraai om eerder te begin werk en nie net die wind en wolke dop te hou nie. Omdat hierdie vers voortbou op die vorige, lê die betekenis baie dieper. Dit reën of dit reën nie, ’n boom val waar hy val, daaraan kan ’n mens net mooi niks doen nie… én jy weet ook nie hoe dit gebeur nie. Dit maak die onsekerheid nog meer en versterk die vraag of dit wat jy aanpak die moeite werd is.

Vers 6 is egter baie meer as net ’n vermaning tot arbeidsaamheid ooreenkomstig die tradisionele wysheidsleer. Die Prediker betoog hier dat die kwaliteit van arbeid nie die resultaat daarvan bepaal nie – dit kan weer eens óf positiewe óf negatiewe uitkomste hê. Hierdie vers bou ook op die gedagte van die vorige en bevestig dat die werk van God, al verstaan ’n mens dit nie, bepalend is. Hier is ’n belangrike moment in die denke van die Prediker. Tot dusver het hy telkens God se betrokkenheid as willekeurig ervaar, en dit het bygedra tot sy oortuiging dat alles tot niks kom – selfs God se betrokkenheid kan goed of sleg vir jou uitval. Die Prediker beleef dit steeds so, maar hy proklameer God se soewereiniteit en erken dat hy God se werk, dalk God self, nie verstaan nie.

Die Prediker se onsekerheid oor die lewe staan in kontras met die gevolgtrekking waartoe Paulus gekom het: Niks kan ons skei nie van die liefde van God wat Hy in Christus in oorvloed aan ons bewys het, deur ons erfgename te maak van ’n nuwe lewe (Rom 8: 18 en verder). Hierdie nuwe lewe is sinvol, want dit is ’n gawe van God. Hierdie liefde van God dra ons wanneer ons gekonfronteer word met die grenssituasies van die lewe, soos tye van siekte en lyding, krisis en voorspoed, dit wil sê, wanneer ons voel dat alles tot niks kom. 

Ds Japie Coetzee, Emeritus     

 

12 Oktober – Kan ons dit waag met die lewe?

Prediker 11: 1-6

Die lewe is ’n reis wat ons onderneem. Soms gebeur dinge waaroor ons nie totale beheer het nie. Dit kan vir ons goed uitdraai, of nie. Dit laat ’n mens egter met groot onsekerheid wanneer jy ’n taak of onderneming moet aanpak. Meer nog, as jy met die beste verwagtinge en toewyding iets aanpak en alles loop skeef, beleef jy teleurstelling, selfs ontnugtering. So ’n ervaring bou ’n gevoel van onsekerheid. Moet ek weer probeer? Sê nou net my poging misluk weer? Is die lewe dan die moeite werd as mislukking en onsekerheid die oorhand kry?

Die Prediker het lank terug reeds met sulke omstandighede geworstel. Wat kan ons by hom leer?

Sy voorlaaste gedig val uiteen in twee hoofdele: verse 1-3 en 4-6. Die fokus van hierdie gedig (verse 1 en 2) is die vraag na die neem van risiko’s al dan nie, asook die effek van die uitkoms op ons lewe. Die funksie van verse 4-6 is om die tema van verse 1-3 verder toe te lig.

Met voorbeelde uit die sakewêreld (vers 1) daag die Prediker sy leerling uit: Doen die onverantwoordelike ding en gooi jou besittings weg. In weerwil daarvan kry jy dit weer terug! ’n Mens verwag eintlik totale verlies. In vers 2 gebeur die teenoorgestelde: Neem verantwoordelike stappe deur jou beleggings te diversifiseer sodat al die eiers nie in een mandjie is nie. So beskerm jy jouself teen onbekende risiko’s, want jy weet nie of dit op verlies kan uitloop nie.

In vers 3 betwis die Prediker die wysheidslering van sy tyd dat ’n mens voorspoed en sukses kan verseker deur die kuns aan te leer om die regte greep en beheer oor die lewe te kry: Risiko’s kan nie uitgeskakel word nie, en jy het nie volkome beheer oor die uitkoms nie. Dit laat ’n mens met groot onsekerheid en twyfel of jou lewenskeuses enige betekenis het. Maar onthou, Abraham kon trek sonder om te weet waar hy sou kom, want hy het gehoorsaam en gelowig vasgehou aan God se beloftes (Heb 11: 7-12).

Ds Japie Coetzee, Emeritus     

11 Oktober – Kalendertyd en eintlike tyd

Prediker 3: 10-15

Twee gedigte in hoofstuk 3 help ons om nuut te kyk na die vraag na die sin van die lewe. Die Prediker se gevolgtrekking in die eerste gedig is dat die lewe gebeur: Die vaste of bepaalde tydsverloop van lewensgebeure kom op jou af, en jy kan niks daaraan doen nie.

Twee gedeeltes (verse 10-11 en 14-15) wat ’n middelste gedeelte (verse 12-13) omsluit, bou voort op die sinloosheid van die bepaalde tydsverloop en die onbegryplikheid van God se werk. Jy is vasgevang in die bepaaldheid van tyd en lewensruimte – of jy dit nou verstandig of op ’n dwase manier hanteer, die uitkoms gebeur soos dit gebeur. Selfs God se betrokkenheid in jou lewe word as willekeurig beleef. By dit alles gee God aan die mens die sware taak om oor die lewe na te dink, al is die werk van God van begin tot einde ondeurgrondelik.

Juis hierdie moeitevolle opdrag bring die Prediker by ’n verrassende insig (verse 12-13): Geniet die lewe so goed moontlik voordat die geleentheid by jou verbygaan. Jy weet immers nie hoe tyd en gebeure teen of vir jou kan draai nie. Hierdie gevolgtrekking spruit uit sy oortuiging dat alles sinloos is. Met alle respek teenoor die Prediker, kan ’n mens vra of dit nie ’n wanhoopsgevolgtrekking is nie. Aan die ander kant kan ’n mens uit eie ervaring van die onbegryplike van die lewe tog begrip hê vir hom.

Vers 11 laat ons uit ’n ander hoek na die lewensgebeure kyk: Naas die bepaalde tyd (kalendertyd), het God ook ’n besef van die onbepaalde tyd in die hart (denke) van die mens gelê. Gesien vanuit God se hoek, is jy nie uitgelewer aan ’n gedetermineerde tydsverloop waaraan jy sin moet probeer gee nie. Hierdie bepaalde gebeure is geleenthede, ingebed in die eintlike tyd: My tye is in God se hand! …oor die troebel van die hede word die tyd oomblikke van ewigheid (Ges 255: 2).

Dan ontdek jy lewe wat sinvol is, ’n gawe van God. Kies dan om saam met God betekenisvol te leef.

Ds Japie Coetzee, Emeritus

10 Oktober – Die lewe gebeur…

Prediker 3: 1-9

Met die opskrif van hierdie gedeelte kondig die Prediker aan dat hy in sy soeke na die sin van die lewe, krities na lewensgebeure gaan kyk. ’n Mens sou verwag dat die Prediker die insig wat in die vorige gedeelte ontdek is, positief sou uitwerk, maar helaas nie. Die retoriese vraag in vers 9 van hierdie gedig is eintlik ’n stelling wat weer eens verklaar dat ’n mens se soeke na sin en betekenis op niks uitloop.

Hierdie gedeelte is een van die bekendste gedeeltes in die boek, maar word dikwels verkeerd verstaan en toegepas. Die Prediker gee nie hiermee voorskrifte of opdragte oor wat ’n mens moet doen om sinvol te kan leef nie. Hy beskryf lewensgebeure waarin jy kan beland en waaraan jy niks kan doen nie – wat gebeur, gebeur.

Dit is ook belangrik om iets te verstaan van die samestelling van hierdie gedig. Dit illustreer nie alleen die diepe nadenke van die Prediker nie, maar help ons ook om dit te verstaan. Die inhoud van die gedig (3: 2-8) word in 14 versreëls (’n tipiese sonnet) uiteengesit. Elke versreël bevat twee helftes wat die tydsgebeure as stellings teenoor mekaar stel. Die Prediker beleef die lewensgebeure as ’n spanning tussen die pole van lewe en behoud teenoor dood en verlies waaraan die weerlose mens uitgelewer is. Of dit wat oor hom kom vir hom gunstige of ongunstige tye sal wees, hang nie van sy wyse optrede of harde werk af nie. Hy is uitgelewer aan die noodlot. Hy vertolk selfs God se optrede in mense se lewens as willekeurig en daarom onberekenbaar (2: 26). 

’n Wysheidsleraar se taak is om sy leerling te bemagtig om met wysheid te leef, dit is om die regte keuses te maak en sodoende die negatiewe realiteite van die lewe so goed moontlik te voorkom. Hierin slaag die Prediker nie. Hy laat ons eintlik in ons soeke na sin en betekenis met onsekerheid. Maar ons is nie uitgelewer aan die noodlot van tyd en gebeure nie. God is die gewer van lewe. God bepaal jou tyd en gebeure. Dit is ons troos! 

Ds Japie Coetzee, Emeritus     

 

9 Oktober – Nog dieper nadink

Prediker 2: 18-26

In hoofstuk 2 beleef ons saam met die Prediker die frustrasie en moedeloosheid as nadenke oor en soeke na ’n sinvolle en betekenisvolle lewe op niks uitloop. In hierdie lang gedig word op vaste reëlmaat telkens die uitspraak gemaak dat alles tot niks kom. Nie die uitdagings wat hy aanpak, die prestasies wat hy behaal, wyse en verstandige denke en selfs dwase en onverantwoordelike optrede, maak die lewe die moeite werd nie! Hierdie eksperiment met wyse en dwase denke en optrede toon dat wysheid slegs ’n relatiewe voordeel bo dwaasheid het, maar dat dieselfde lot (2: 12-17) van sinloosheid die realiteit is. Net so is ’n mens se arbeid (2: 18-23) ook nutteloos as dit wat jy met moeite bymekaar gemaak het, deur die dwase optrede van jou erfgenaam tot niet gaan.

Die laaste paar versreëls (2: 24-26) dryf die saak van die sinloosheid van die lewe op die spits, maar open ook ’n verrassende ontdekking. Die gedeelte eindig weer eens met die uitspraak dat niks sin maak nie, ten spyte van die uitspraak in vers 24b en die retoriese vraag van vers 25. Die vraag is eintlik ’n stelling: Die lewe is ’n gawe van God – niemand kan buite God om die lewe sinvol geniet (eet en drink) en nadink (met wysheid, kennis en blydskap wat God gee) nie. Ten spyte van hierdie insig, beleef die Prediker God se optrede egter as willekeurig en daarom onberekenbaar. Dit lei dan weer tot onsekerheid oor die lewe en sinloosheid (2: 26). Hoe dikwels is dit ook nie waar ons onsself bevind as ons sukkel om ons lewensgebeure te verstaan en die lewe sinvol te beleef nie? God kan dan selfs vir jou die probleem word.

Die Prediker breek hier ’n belangrike perspektief oop – ’n mens kan tereg wonder of hy werklik besef waarby hy in sy kritiese denke uitkom: Die lewe is ’n gawe van God – God gee rigting aan ’n mens se lewe. Wie hieraan vashou, beleef die lewe as sinvol. Lewensin word nie geskep nie, dit moet ontdek en geleef word!

Ds Japie Coetzee, Emeritus      

 

8 Oktober – Op soek na die sin van die lewe

Prediker 2: 1-23

Die Bybel is soos ’n biblioteek met baie boeke. Naas die indeling in ’n Ou en Nuwe Testament, is daar ’n verskeidenheid van literatuursoorte waaronder die verskillende boeke geklassifiseer word. Die boek Prediker vind ons op die rak van die wysheidsliteratuur. Dit handel oor die kuns om met wysheid te leef, dít is om verantwoordelik en betekenisvol te leef in jou verhouding met God, jouself, jou medemens en die skepping van God. Die skrywer van hierdie boek was ’n wysheidsleraar wat ander onderrig het oor die lewe en hoe om sinvol te leef.

Saam met die Prediker ontdek ons maar alte gou dat antwoorde op die vraag na die sin van die lewe nie sommer so van ’n rak af geneem kan word nie. Die Prediker vertel hoe hy op soek gegaan het na die sin en betekenis van sy lewe. Hy besef dat die antwoord nie in die wysbegeerte van sy tyd of in die denke van ander mense gevind word nie. Dít is dikwels niks meer as pasklaar-antwoorde van alles-weters of filosofiese en selfs teologiese denksisteme nie. Die vraag na die sin van jou lewe, of hoe om sin en betekenis aan jou lewe te gee, is ’n persoonlike, meestal uitputtende reis.

In sy soeke na sin en betekenis het die Prediker die een projek na die ander aangepak – tipies mens! Hy probeer sin vind deur groot uitdagings aan te pak en suksesvol af te handel (2: 4-11), om baie besittings te vergaar en mag te bekom. Hy het hom selfs oorgegee aan plesier en drank. Hy eksperimenteer dus met wyse (sien ook 1: 16-18) en dwase optredes (2: 1-4), maar bly vasgevang in die spanning dat dit alles steeds tot niks kom.

Die sin van die lewe word dus nie geskep deur dit wat jy bereik of deur wie of wat jy is nie. Dieselfde lot van sinloosheid tref wyse en dwase mense, geleerdes en ongeletterdes, vernames en eenvoudiges. Eintlik bekom of skep ’n mens nie sin of betekenis nie, jy moet dit ontdek.

Ds Japie Coetzee, Emeritus     

7 Oktober – Voorwoord: Die eeue oue vraag

Prediker 1: 1-11

Die Prediker dink na oor die vraag of ’n mens jou lewe as sinvol kan beleef en leef. In die voorwoord tot sy boek val hy met die deur in die huis: Alles kom tot niks, sê die Prediker, tot niks. Nou wie is hierdie Prediker en hoe moet ons sy gedagtegang verstaan as ons met dieselfde lewensvrae worstel?

Daar bestaan ’n kerklike tradisie dat die wyse koning Salomo die outeur was (1: 1 en 1: 12). In die res van die boek word daar egter nêrens na hom as skrywer verwys nie. Die taalgebruik is ook tipies van so ongeveer die derde tot die tweede eeu voor Christus, terwyl Salomo baie vroeër (tiende eeu voor Christus) geleef het. Dit was ook die gebruik om wysheidsuitsprake van ’n onbekende leraar in die mond van ’n erkende koning of leraar te lê om so daaraan gesag te verleen. Ons het hier te make met die nadenke van ’n wysheidsleraar wat te velde trek teen die verstarde en onbuigsame idees van teoloë van sy tyd. Prediker bevraagteken byvoorbeeld die vergeldingsleer en staan skepties teenoor “alles-weters” en “pasklaar-antwoord-gewers” van sy tyd.

As wysheidsleraar kyk hy krities na lewensgebeure. Met die retoriese vraag in vers 3 maak hy ’n stelling dat alles waarmee ’n mens besig is (sy lewensarbeid), waardeloos is. Met voorbeelde uit die lewe van ’n mens en die natuur toon hy aan waarom hy tot hierdie pessimistiese gevolgtrekking kom. Sy gevolgtrekking is dat alles troosteloos is, omdat daar geen doel in die lewe is nie. Geen menslike arbeid lewer positiewe resultate op nie. Ewemin as die natuur, kan ’n mens iets blywend en positief bereik. Hy bevraagteken die siening van sy tyd dat goeie gedrag met goeie gevolge en slegte gedrag met slegte gevolge beloon word – alles kom tot niks.

Ons sal krities na die boek Prediker moet luister, want al voel ons baie keer soos die Prediker, glo ons dat ons lewe in God se hand is, en daarom moet ons kies om betekenisvol te leef.

Ds Japie Coetzee, Emeritus                 

6 Oktober – Volhard in gebed!

Kolossense 4: 2-6

Ons gelese gedeelte begin met Paulus se versoek dat daar in die gemeente met gebed volhard sal word. Volharding beteken om aan te hou al sien jy nie die resultate nie. Gemeentes en gemeentelede moet verstaan dat gebed nie die sleutel tot kitsoplossings is nie. Gebed vorm deel van die groter plan van God, daarom leer Jesus ons om te bid: Laat nogtans nie ons wil nie, maar u wil geskied.

Volharding is deel van gebedsverhoring. Het jy al moeg geword om vir iemand of iets te bid? Paulus moedig jou aan om te volhard. Boonop leer Paulus dat gebed nie allereers of oorheersend oor die eie behoeftes mag gaan nie. Eerstens gaan dit oor die wil van God, soos ook in verhoudings. Daarom word hulle aangemoedig om in gebed te fokus op die bediening en diens van die gemeente, maar ook op die werk van Paulus. Deur vir ander se behoeftes te bid, ontvang jy wat jy nodig het.

Ons weet Paulus is in gevangenskap, daarom kan ons maklik die aanname maak dat die versoek om gebed wat deure vir die woord oopmaak ’n gebed vir Paulus se vrylating is. Dit is nie die geval nie. Paulus se passie was die verkondiging van die Woord van God – altyd, oral en aan almal. Sou die gemeente se gebed verhoor word, beteken dit dat Paulus en sy volgelinge geleenthede sal kry om die evangelie aan almal te verkondig. Dit is juis Paulus wat erns gemaak het met God se opdrag dat die evangelie aan alle mense verkondig moet word. Paulus was die geroepe sendeling, en die gemeente kon betrokke raak by sy sendingbediening deur voorbidding daarvoor te doen.

Ten slotte roep Paulus die gemeente op tot optrede wat van goeie smaak getuig. Dit is ’n Griekse idioom wat vertaal kan word as jou woorde moet met sout besprinkel word. Dit gaan hier oor die manier waarop jy met mense en oor mense praat. Wysheid hier dui op woorde wat smaak gee aan die gesprek met en oor ander mense.

Ds Hannes Janse van Rensburg, Zuurfontein

5 Oktober – Verhoudings maak saak!

Kolossense 3: 18 – 4: 1

Verhoudings maak saak! Die lewe draai om en bestaan uit verhoudings. God se verhouding met mense, die mens se verhouding met God, die mens se verhouding met hom- of haarself, en die mens se verhouding met ander mense. Alhoewel die mens se verhouding met die natuur nie in ons teks ter sprake kom nie, is dit ook ’n belangrike verhouding. In ons gelese gedeelte beklemtoon Paulus die belangrikheid van verhoudings deur te verwys na drie belangrike verhoudings, naamlik tussen man en vrou, ouer en kind, en eienaar en slaaf.

In al hierdie verhoudings is dit belangrik om God eerste te plaas. Dit sal ’n belangrike bydrae tot die menseregtedebat lewer. Die vraag is dus nie wat ’n mens se reg is nie, maar wat die wil van God is. Daarom is dit belangrik om op te let dat die woord Here sewe keer in ons teks voorkom. Navorsers is dit eens dat dit nie spesifiek oor die getal sewe gaan nie, maar oor die feit dat die woord Here gereeld in die teks voorkom. Daarmee beklemtoon Paulus die rol van God in alle verhoudings. Hy beklemtoon verder dat dit nooit eerste oor die wil van ’n mens gaan nie, deur altyd die “mindere” in die verhoudings eerste aan te spreek – die vrou, kind en slaaf. Dit is opmerklik dat geen etiese uitsprake hier prominent is nie.

Die vrou moet soos Christus vir haar man sorg. Die man word versoek om sy vrou lief te hê. Aangesien die meeste huwelike in daardie tyd gereëlde huwelike was, moet ons liefde hier nie inkleur met romantiese en fisiese eienskappe nie. Liefde hier sou dui op aanvaarding en lojaliteit. Kinders behoort teenoor hul ouers so op te tree soos Jesus teenoor sy hemelse Vader opgetree het. Ouers moet nie so teenoor hul kinders optree dat hulle magtelose woede ervaar nie. Werknemer en werkgewer moet onthou dat hulle broers en susters in die geloof is.

Verhoudings maak inderdaad saak!

Ds Hannes Janse van Rensburg, Zuurfontein

4 Oktober – Oorlewing in ’n stukkende wêreld

Kolossense 3: 5-17

Die gemeente in Kolosse kan nie toelaat dat hulle deur die wêreld en die uitdagings van hul tyd oorweldig word nie. Hulle moet fokus op God. Hulle moet leer dat fokus nie net beteken dat hulle iewers anders moet kyk nie. Hulle moet ook anders leef. Paulus is ’n goeie mentor, en daarom laat hy hulle nie in die duister nie, hy gee vir hulle advies. As Paulus ’n Amerikaanse skrywer was, sou hy hierdie deel van sy brief Paulus se vyfpuntplan vir oorlewing in ’n stukkende wêreld genoem het.

Paulus leer ons hoe ons in hierdie wêreld kan oorleef:

  • Christus se gesindheid van vergifnis. Die sleutel tot vergifnis lê daarin dat ons sal onthou hoeveel maal God ons al moes vergewe. As jy dit werklik besef, sal jy in staat wees om ander te kan vergewe.
  • Christelike liefde. God het ons eerste liefgehad. Christene behoort in liefde saam te werk, ongeag hul geskille. Dit is ware eensgesindheid. God se liefde is nie ’n gevoel nie, maar ’n besluit om vir mekaar om te gee.
  • Vrede van Christus. God roep ons op om in vrede met mekaar te lewe. Die vrede moet tot uiting kom in die liggaam van God, die kerk. Vrede tussen twee persone lei tot vrede in die gesin, familie, gemeenskap, volk, land en wêreld. Ons moet kies vir vrede. Wat sal vrede in my kerk bring? Christus breek al die mure tussen mense af en aanvaar almal wat na Hom toe kom. Christene moet brûe bou en nie skeidsmure nie. Deur die geloof word ons tot ’n goddelike eenheid saamgebind.
  • Dankbaarheid. Leer en onderrig mekaar daarin. Laat dit duidelik word in die liedere wat ons sing, ons psalms, gesange en ander geestelike liedere. Tog is dankbaarheid nie net liedere wat ons sing nie, maar ook die manier waarop ons leef.
  • Jesus Christus se verteenwoordiger. Jy verteenwoordig Christus Jesus waar jy ook al gaan, met wat jy ook al sê en doen.

Ds Hannes Janse van Rensburg, Zuurfontein

 

3 Oktober – Trek jou vuil klere uit

Kolossense 3: 5-17

Dit is altyd maklik om die vinger ver weg van onsself af te wys – hulle, daardie mense, ander mense, die heidene. Paulus weet dit, en daarom begin hy ook daar ver met die sondes wat heidene doen. Van die lidmate is bekeerlinge uit die heidendom, en daarom word daar ook maklik na die ou dae en die verlede verwys. Die sonde waaraan die ander daar ver verslaaf is, is afgodery. Dinge soos onsedelikheid, onreinheid, wellus, slegte begeertes en gierigheid. Paulus noem dit sommer afgodery. So van ’n afstand bekyk, sal ons kan sê: Ja-nee, daardie dinge is verkeerd.

Ongesiens beweeg die skrywer van ver na naby. Ons het nou genoeg gesels oor die dinge wat die mense daar ver verkeerd doen. Nou moet ons die hand in eie boesem steek, ons moet in die spieël kyk en eerlik met onsself wees. Ons het maklik die sonde van die ander mense raakgesien, nou fokus ons op die dinge wat ons verkeerd doen. Die dinge waarvan ons moet afstand doen. Ons woede, haat, nyd, vuil taal en leuens. Wanneer ons dit hoor, klink dit nie na sonde wat so erg is soos dié van die ander ver mense nie. Tog kan hierdie dinge ook ons fokus van God wegruk. Paulus vra die gemeentelede in Kolosse om die woede, haat, nyd, vuil taal en leuens in hul eie lewe raak te sien en uit dankbaarheid vir Christus Jesus, daarmee te breek.

Paulus sinspeel op die inhoud en betekenis van die doop. Die ou lewe moet soos ’n vuil kledingstuk uitgetrek word, en ’n skoon kledingstuk moet aangetrek word. Nog een van die talle metafore van die Kolossense-brief. Ons word gelei om in die spieël te kyk na ons klere. Wanneer ons ’n vlek sien, moet ons in verbondenheid met Christus skoon klere aantrek.

Ds Hannes Janse van Rensburg, Zuurfontein

2 Oktober – Rig jou gedagtes op die dinge wat daarbo is!

Kolossense 3: 1-4

Ons teks vorm deel van ’n brief wat Paulus aan die gemeente in Kolosse geskryf het. ’n Brief in die antieke wêreld het duidelike kenmerke gehad. Dit het onder andere altyd dieselfde vorm gehad, naamlik ’n aanhef, ’n lerende gedeelte, ’n oproep en ’n slot. In hierdie brief gaan die lerende gedeelte oor die werk van Christus Jesus in en deur die gemeente, en in die opdraggedeelte word verduidelik wat dit beteken as Christus Jesus in en deur die gemeente werk. Ons teks vorm spesifiek deel van laasgenoemde. Ons gaan leer wat dit prakties beteken om in verbondenheid met Christus te lewe, en wat die implikasies daarvan vir ons lewe is.

As Paulus sê Rig julle gedagtes op die dinge wat daarbo is, bedoel hy daarmee dat ons fokus in die lewe op Christus Jesus moet wees. Fokus is ’n baie belangrike taak. Sonder fokus dwaal jy maklik af, gee jy gou moed op, druk jy nie deur nie, sien jy nie die groter prentjie nie. As ons fokus nie op God is nie, gaan hierdie wêreld ons maklik verlei en weglei. Ons gaan maklik verdwaal in die gedagtes en woorde van verkeerde mense. Ons gaan as gevolg van die gebroke wêreld maklik tou opgooi. Fokus op Jesus se posisie, Hy sit aan die regterhand van God die Vader. Dit is ’n posisie van mag. Dikwels was die persoon aan die regterhand van ’n antieke koning die een wat werklik die koninkryk regeer het.

Die mens moet altyd daarop fokus om vorentoe te kan gaan. As jy nie op Christus Jesus aan die regterhand van die Vader fokus nie, sal jy noodwendig jou fokus na ander dinge verskuif. Dit het met sommige lidmate in die gemeente gebeur, hulle het ’n ander fokus gekry. Hulle het die oorleweringe van mense belangrik geag. Hulle het klem gelê op mensgemaakte, wettiese, godsdienstige reëls en godsdienstige feesdae. Met die fokus daarop het hul aandag, tyd en energie daarin gegaan.

Rig jy jou gedagtes op die dinge wat daarbo is?

Ds Hannes Janse van Rensburg, Zuurfontein

1 Oktober – Reëls, reëls en nog meer reëls!

Kolossense 2: 20-23

In my navorsing oor die kerk het ek mense uitgevra oor hul ervarings van die kerk. Wanneer jy aan die kerk dink, wat kom in jou gedagtes op? Watter prentjie sien jy? Watter storie onthou jy?

Die groepie mense in ons teks ervaar angs en vrees as hulle aan die kerk dink. Hulle het besef hulle kon nie naastenby by al die reëls en wette uitkom nie. Hulle gaan hel toe! Hieraan mag jy nie vat nie! Daaraan mag jy jou mond nie sit nie! Daaraan mag jy nie raak nie! Paulus leer die mense van Kolosse dat reëls nie jou hart verander nie. Jou hart kan slegs deur die Heilige Gees verander word. Sondige drifte word nie oorwin deur dit nie meer te doen nie, maar deur ’n hartsverandering te ondergaan. Mensgemaakte godsdienstigheid laat die lig op die mens val – ek, ekker, ekste! Daarteenoor moet die Lig veel eerder op ons val! Die Lig is nog ’n metafoor wat uiters bekend is aan die mense van die antieke wêreld. As die lig op my val, gaan dit oor die eie ek. As die Lig op my val, gaan dit om Christus Jesus wat my lewe transformeer.

Met verloop van tyd leer ons die gevare van mensgemaakte godsdiens. Ek onthou ses vrae wat my oor die jare gehelp het om te bepaal of dit waarmee ons besig is, mensgemaakte godsdiens is of nie: (i) Plaas dit absolute klem op mensgemaakte reëls, (ii) moedig dit ’n kritiese ingesteldheid teenoor ander aan, (iii) plaas dit die klem op geheime kennis en visioene, (iv) het hulle hoë agting vir mense wat wette en reëls nakom, (v) maak hulle daarop aanspraak dat hulle die uitverkore kerk is, en (vi) kan jy net geestelik groei as jy jou liggaam verneder?

Paulus waarsku teen die groep mense in Kolosse wat te veel klem plaas op mensgemaakte reëls en wette.  Hulle veroordeel mense wat van hulle verskil. Hulle glo hulle beskik oor die waarheid deur die visioene en drome wat net hulle ontvang. Hulle glo net hulle gaan gered word.

Ds Hannes Janse van Rensburg, Zuurfontein

30 September – Triomf, triomf, Immanuel!

Kolossense 2: 6-19

Epafras kom soek by Paulus raad. Daar is mense wat sê die magte van die bose moet gevrees word. Hierdie bose magte gaan die ongehoorsame mense vernietig. Paulus skryf: Nee! Jesus Christus het die bose magte reeds gevange geneem en verneder. Die kruis en die opstanding en die hemelvaart is die triomftog van hierdie oorwinning.

Die mense van die antieke wêreld het ’n triomftog goed geken. Daar was voortdurend gevegte onder groepe mense. Opstand teen die regering is met geweld onderdruk. ’n Oorwinning is met ’n triomftog gevier. Die generaal wat ’n oorwinning behaal het, het in hierdie optog bewys van sy oorwinning gelewer deur alles wat hy gebuit het, ten toon te stel. Deel hiervan was om die koning (of leier van ’n opstandige groep) wat oorwin is, te verneder deur hul klere uit te trek en hulle deur die strate te laat loop. Paulus sê Jesus het reeds so met die bose magte gedoen – hulle verneder en hulle oorwin.

Gesang 407 is oorspronklik deur Rhijnvis Feith in 1806 geskryf. Die lied vertel van die grootste triomftog ooit. Triomf, triomf, God met ons! (Immanuel!) Die Heer het opgestaan en Hy oorwin die dood en hel. Die laaste vyand is verslaan, geen mag hou Hom gebonde nie. Wie skuld bely, word vergeef – deur Christus vry van sonde. Ons, deur sy wonderkrag bevry, bly oor en oor sy woord bely: Hy leef, en jul sal lewe!

Mense wat glo in die triomftog van Christus en in verbondenheid met Hom lewe, sal deur Christus Jesus gered word. Dit is Paulus se boodskap. Wanneer jy glo die triomftog is ook vir jou, verander jou lewe. Jy word in Christus deel van die triomftog, en dit hou vir jou sekere voorregte in. Die sondige natuur van die mens word deur Christus uitgesny. Die doop is die bewys daarvan dat ons saam met Jesus begrawe is en deur God opgewek word tot ’n nuwe lewe. God het ons sonde vergewe en ons skuldbewys tot niet gemaak.  Christus het ook die oorwinning oor die bose behaal, en ons is deel van sy triomftog.

Ds Hannes Janse van Rensburg, Zuurfontein

29 September – Lewe in verbondenheid met Christus

Kolossense 2: 6-19

Om in verbondenheid met Christus Jesus te leef, is nie bloot ’n filosofies-teoretiese aangeleentheid nie. Dit kan nie alleen verstandelik uitgeredeneer word en dan gedoen word nie. Dit is ’n verandering van jou leefstyl, aangevuur deur jou verlossing in Christus Jesus.

Die verbondenheid met Christus word in ons teks met twee metafore verduidelik: (i) Die gelowige moet in Christus Jesus gewortel wees, en (ii) Christus Jesus is die fondament waarop die gelowige sy lewe moet bou. Hierdie is bekende beelde regdeur die Bybel. Ons kry dit in die Ou Testament en ons kry dit in die Nuwe Testament. Tydens Jesus se omswerwinge op aarde gebruik Hy self altwee hierdie metafore. Nou is dit Paulus se beurt. Bekende metafore dra ’n boodskap vir die lidmate van die gemeente in Kolosse. Deur die gebruik van hierdie metafore leer die lidmate wat dit beteken om in verbondenheid met Christus te lewe.

Die eerste metafoor neem my terug na Psalm 1. Rus en vrede (redding? verlossing?) is soos ’n boom wat by waterstrome geplant is. Die wortels van die boom suig water uit die stroom lewende water – God. Om in verbondenheid met Christus te lewe, is in die eerste plek om uit Hom die lewende water te suig. Die bron van ons lewe. Om in Hom geanker te wees. Wanneer ons in Hom en vanuit Hom leef, kry ons dit wat ons nodig het om gered te word.

Die tweede metafoor leer dat ons op Hom gebou moet wees. Christus Jesus is die fondament van ons bestaan. In die antieke wêreld was ’n suksesvolle gebou op ’n baie sterk fondament gebou. As die fondament nie sterk was nie en die winde en storms kom, word die gebou vernietig. Om in verbondenheid met Christus te lewe, beteken dat Hy my fokus in die lewe is – my fondament is Christus Jesus. Ek is op Hom gebou en in Hom geanker. Ek lewe in verbondenheid met Christus. Ek is alleen verlos in Christus Jesus. Ek is alleen gered deur Christus Jesus.

Ds Hannes Janse van Rensburg, Zuurfontein

28 September – Hoe kan die mens gered word?

Kolossense 2: 6-19

In die gemeente van Kolosse was daar gelowiges wat geglo het dat jy gered kan word sonder geloof in Christus. Hulle is deur bepaalde argumente oortuig dat jy deur wetsonderhouding gered kan word – ’n oorblyfsel van al die Joodse godsdienstige reëls. Epafras, ’n leier in die gemeente van Kolosse, vra Paulus vir raad. Paulus was onder huisarres en kon nie self na Kolosse gaan om die probleem op te los nie. Daarom skryf die skrywer ’n brief aan die gemeente om raad te gee. ’n Brief wat Epafras per hand na die gemeente neem om voorgelees te word.

In hierdie gedeelte fokus Paulus op ’n spesifieke filosofiese teorie. Filosowe is mense wat dink en praat oor die kuns van die lewe. Die doel van filosofiese teorieë is om lig te werp op die kuns van die lewe. Hoe kan die mens gered word? Dit is moeilik om die spesifieke dwaalleer te identifiseer, maar dit het te doen met onder andere voorskrifte oor wat geëet en gedrink mag word, die viering van feesdae, oordrewe nederigheid, die viering van engele en die sien van visioene, met voorskrifte oor waaraan ’n mens nie mag vat, jou mond nie mag sit of nie mag raak nie, met streng beheersing van die liggaam. Deur hierdie godsdienstige vroomheid is mense weggevoer om te glo hulle is beter as ander mense – beter gelowiges, ware gelowiges, egte gelowiges, gered en verlos deur hul eie goeie dade.

Paulus skryf vir hulle (en vir ons): Die mens word nie gered op grond van wat jy doen nie, maar in wie jy glo – Christus Jesus. Dit gaan dus nie in die Bybel in die eerste plek oor hoe ons moet aanbid nie, maar eerder oor wie ons moet aanbid. In ons teks sê Paulus dit beteken ons moet in verbondenheid aan Christus lewe.

Worstel jy met die vraag: Hoe kan ek gered word? Lewe in verbondenheid met Christus!

Ds Hannes Janse van Rensburg, Zuurfontein

27 September – Kind van God, roep die Here aan!

Jeremia 29: 4-14a en 33: 1-3

Ons hemelse Vader verwag nie net van my en jou om sy kind in hierdie wêreld te wees sonder om ons in staat te stel om sy werk te doen nie. Vandag kyk ons na ’n belofte wat God aan Jeremia gemaak het en wat ook vir ons hoop en troos in hierdie wêreld sal gee. Jeremia is in arres in die binnehof van die tempelwag. ’n Kort tydjie gelede het die Here hom belowe dat Hy weet wat Hy vir die volk beplan. Hy beplan vir hulle voorspoed en nie teëspoed nie, ’n toekoms, ’n verwagting. Hy sal hul gebede verhoor en aan hulle sy wil bekend maak daar waar hulle in ballingskap is. Jeremia moet die volk moed inpraat en hulle oortuig om hulle tot God te bekeer.

Hier aan die begin van Jeremia 33 praat God die Vader nou met Jeremia. God gee hom ’n opdrag en ’n belofte. In die Afrikaanse Bybel vir almal lees ons in vers 3: Jeremia, jy moet tot My bid, dan sal Ek jou antwoord. Ek sal jou groot geheime vertel wat jy nie geweet het nie.

Waar ons nou aan die einde van nege dae se saamloop as dissipels van die Here kom, wil God ook vir my en jou met hierdie belofte die wêreld instuur. Om dissipel te wees, is nie altyd die maklikste ding op aarde nie. Die aanslae op ons is groot. Partymaal voel dit of ons soos Jeremia magteloos en ingeperk is. Juis op daardie oomblikke gee hierdie woorde van God aan Jeremia vir ons hoop. Die Here God sê ook vir ons as Jesus se dissipels: Bid tot My! Ek sal jou gebede verhoor! Ek sal geheimenisse aan jou bekendmaak.

Vertrou die Here op jou pad as dissipel. Loop op die spreekwoorde-like see, want Hy roep jou, Hy stuur jou. Doen dit in die wete dat Hy jou belowe dat Hy jou gebede sal verhoor, ja vir ons as sy volgelinge die geheim van die evangelie van God se genade in en deur Jesus Christus sal vertel.

Dankie, Here, dat ek u dissipel mag wees. Amen.

Ds Willem Sauer, Waterberg

26 September – Waar lê jou hoop?

Matteus 14: 22-33

Ek het eenmaal gelees van ’n eksperiment wat deur ’n groep gedragswetenskaplikes uitgevoer is. Hulle het ’n klomp rotte in ’n vistenk wat halfvol water was gegooi om te sien hoe lank die rotte sou oorleef voor hulle begin verdrink. Die gemiddelde tyd was 17 minute.

Hulle het die eksperiment toe herhaal met ander rotte uit dieselfde kolonie. Maar hierdie keer het hulle, sodra hulle sien dat ’n rot by die punt is om te verdrink, hom gered, drooggemaak, kos gegee en hom in die hok laat speel vir ’n dag of twee. Hulle het na twee dae hierdie selfde rotte weer in die tenk gegooi. Hierdie keer was die gemiddelde tyd voor die rotte op die punt kom waar hulle wou verdrink nie meer 17 minute nie, maar 36 uur!

Wat was die verskil tussen die eerste en die tweede groep rotte? Die tweede groep het hoop gehad.

Vir die wêreld beteken hoop byvoorbeeld om te hoop dat jy dalk die lotto sal wen. Vir ons as Christene is hoop ’n vaste sekerheid. Want ons hoop is Christus.

Die nag op die stormsee leer Petrus iets hiervan. Vol vertroue sê hy dat hy op die water na Jesus sal loop. Wanneer Jesus sê kom, dan loop Petrus. ’n Mens vergeet maklik dat hy eers geloop het voor hy gesink het. Wanneer hy egter sink, red Jesus hom. Hoekom sink hy? Hy vergeet dat Jesus hom roep en sien net die wind en die see.

Wanneer die lewe met ons gebeur, het ons gelukkig hoop. Ja, die lewe gebeur met ons, maar ons gee nie moed op nie, want ons hoop is gevestig in Jesus wat vir ons gesterf en opgestaan het. Dat Hy belowe het dat Hy by ons is, elke dag tot aan die einde van die wêreld. Dat Hy vandag vir ons wil sê dat Hy by jou as dissipel in hierdie wêreld is.

Here, dankie dat Jesus my hoop, my sekerheid is. Amen.

Ds Willem Sauer, Waterberg

25 September – Gee jouself as ’n offer wat vir God aanneemlik is

Matteus 14: 13-21; Romeine 12: 1

Nadat Jesus hoor van die dood van Johannes die Doper, onttrek Hy Hom na ’n stil plek om alleen te wees. Toe die mense van die omliggende dorpe dit hoor, volg hulle Jesus na hierdie afgeleë plek. Wanneer Jesus hulle sien, kry Hy hulle jammer en genees Hy hul siekes en leer hulle. Teen die aand kom sy dissipels na Hom en sê dat dit laat raak en dat Hy die mense na die dorpe moet stuur om kos te gaan koop. Jesus het egter ander planne, Hy wil sy dissipels ’n belangrike les leer. Hy vra hulle wat het hulle hier om te eet. Dit is baie belangrik, omdat Matteus hier speel met die hier en die daar. Hier is waar Jesus en die dissipels is. Daar is waar die wêreld, die dorpe is. Daarom sê Jesus vir sy dissipels om die vyf brode en twee visse wat hulle het, hier na Hom te bring. Die res is geskiedenis, Hy voed vyf duisend mans, plus vroue en kinders.

Die les wat Jesus vir sy dissipels en ook vir ons wil leer, is dat ons as dissipels nie moet staatmaak op die “daar”, die wêreld daarbuite nie. Elkeen van ons moet die gawes en talente wat God ons gegee het “hier” na die binnekring bring en dit in God se hand vertrou, om tot voordeel van almal gebruik te word.

Toe ek eenmaal oor hierdie teks gepreek het, het van die mense gedink ek bedoel basaargoed. Maar nee, God wil hê dat ek en jy as sy dissipels onsself moet gee as lewende en heilige offers wat vir Hom aanneemlik is. Bring dit wat jy kan gee in die vorm van tyd, talente, gawes, ja ook geld en ander materiële middele, en vertrou dit aan die hand van God toe om daarmee te maak soos Hy goeddink.

Here, help my om U hier te vertrou met wat ek kan gee. Amen.

Ds Willem Sauer, Waterberg

24 September – Vir wie moet ek die verskil wees?

Lukas 10:  25-37

Op ’n keer kom ’n wetgeleerde by Jesus en vra wat hy moet doen om die ewige lewe te beërwe. Toe Jesus hom vra wat in die wet staan, antwoord hy dat jy God en jou naaste moet liefhê soos jouself. Maar soos ons ook so dikwels, wil die man hom toe self regverdig deur te vra wie sy naaste is. Die gelykenis wat Jesus vertel, ken ons baie goed.

Vir wie moet ons ’n verskil wees? Vir ons naaste. Maar wie is my naaste?

Die gelykenis word vertel vanuit die perspektief van die een wat langs die pad lê. Jesus vra in vers 36: Wie van hierdie drie is volgens jou die naaste van hom wat onder die rowers verval het? Kom ons stel dit anders. Dink jouself in in die posisie van die man wat langs die pad gelê het. Wie van hulle was vir hom ’n naaste toe hy daar gelê het? Tog die derde een, die een wat die wonde verbind het en hom gehelp het.

Jesus wil hierdie wetgeleerde, en ons, help om ons stereotipes van wie my naaste is in wie se lewe ek die verskil moet wees, te deurbreek. Nie my familie, my volk, my vriende is my naaste nie, maar die een wat my help wanneer ek spreekwoordelik langs die pad lê en bloei. Wat wil Jesus vir ons leer? Hy wil sy hoorders, ook ons, leer om soos die Samaritaan te wees. Hierdie man se selfopofferende daad is die bewys dat hy ook die man langs die pad as sy naaste gesien het. So moet ons ook maak.

Daarom moet ons, as gelowiges, die verskil wees in almal wat ons pad kruis se lewens. Gebruik elke geleentheid, want wie weet, dalk is jou daad die verskil wat iemand vir die Here red.

Ds Willem Sauer, Waterberg

 

23 September – Maak jy ’n verskil?

Efesiërs 4: 1-16

Twee van die basiese behoeftes van die mens is om te behoort en om iewers iets te beteken. Niemand wil deur die lewe gaan sonder om êrens ’n verskil te maak nie. Die vraag wat ons vandag vra is: Maak jy êrens ’n verskil?

Tans word baie geskryf en gepraat oor Efesiërs 4, en dan veral vers 11. Daar word baie gemaak van die vyf “gawes” of “ampte” waarvan die skrywer van Efesiërs hier praat, naamlik apostels, profete, evangeliste, herders en leraars. Sommige mense sien dit as vyf ampte, maar ander sê nee, ons moet dit sien as gawes wat God gee sodat die evangelie in die wêreld verkondig kan word. Op ander plekke in die Bybel is ook ander lyste van gawes. Daarom die vraag: Waar pas jy in?

In vers 7 lees ons: Aan elkeen van ons is ’n genadegawe gegee volgens die mate waarin Christus die gawes uitgedeel het. Hierdie gawes wat aan elkeen van ons uitgedeel is, is gawes wat van Christus kom. Dit kan ook ander gawes as die vyf van vers 11 wees. Hy gee aan jou ’n gawe of dalk gawes soos Hy goeddink. Die vraag wat ons moet vra, is of ons elke geleentheid benut om die gawes wat Hy vir ons gegee het, te gebruik.

Kom ons dink daaroor. Wat kan ek doen? Waar wil God hê dat ek, met die gawes wat Hy my gegee het, besig moet wees? Waar was Jesus die meeste van sy tyd op aarde? Hy was by die mense by die see, die tolhek, aan tafel, by die put, in die boot, in die tuin, by die hof, by die vreemdelinge, sy vriende en selfs vyande. Nou lees ons dat Hy vir ons gawes gegee het soos Hy goeddink. Die gawes wat ons van Hom ontvang het, moet ons gebruik om ’n verskil te maak, om mense te laat voel dat hulle êrens behoort. Daarom moet ook ons, wat gawes van God ontvang het, na alle mense uitreik deur die evangelie oral te verkondig.

Ds Willem Sauer, Waterberg

22 September – Jy is ook ’n gestuurde

Lukas 10: 1-20

Ons lees in vandag se gedeelte dat die Here 72 ander dissipels gestuur het met ’n opdrag. Hulle moes gaan na die dorpe wat die Here nog wou besoek, met ’n baie dringende boodskap. Hulle moes verkondig: Die koninkryk van God het naby gekom…

Ons het hier met die missio Dei, of God se sending na die mens, deur die mens, te doen. In die lig van Matteus 28: 19 – Gaan dan na al die nasies toe en maak die mense my dissipels: doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees, en leer hulle om alles te onderhou wat Ek julle beveel het – kom ons as gelowiges weer sterk onder die besef van Jesus se opdrag aan ons om gestuurdes te wees.

Maar ek wonder tog: Is ons regtig ’n gestuurde kerk, gestuurde gelowiges? Ons is veronderstel om dit te wees, maar ek is nie in my hart oortuig dat ons altyd as gestuurdes leef nie. Die rede? Ons het so gewoond geraak daaraan dat iemand anders dit moet doen. Die dominee, die kerkraad, iemand, enige iemand… Nogal treffend dat Jesus 72 ander dissipels uitstuur. Nie die 12 nie, 72 ander.

So is ons ook gestuurdes wat moet uitgaan en die evangelie moet verkondig. Nie noodwendig deur van huis tot huis te gaan en te preek nie, maar met ons woorde en dade van elke dag. Deur barmhartig te wees soos Jesus barmhartig was. Deur lief te hê soos Hy ons liefgehad het. Deur te vergewe soos Hy vergewe het. Ja, deur die manier waarop ons voor en teenoor ander mense lewe en optree. Ons moet dit doen met dieselfde erns waarmee die 72 dit moes doen.

Is jy bereid om as gestuurde die evangelie deur jou lewe te verkondig?

Here, gebruik my as u gestuurde. Amen.

Ds Willem Sauer, Waterberg

21 September – Wie is die belangrikste?

Markus 9: 33-37

Wie is die belangrikste in ’n ry by, sê nou maar, die kitsbank? Die voorste persoon, natuurlik, want hy word volgende gehelp. Die belangrikste ou in die ry is die voorste ou…

Jesus en sy dissipels is op pad na Kapernaum. Die gebruik in daardie tyd was blykbaar dat die rabbi, of leermeester, voor geloop het, en dan is hy deur sy dissipels of leerlinge gevolg. Die belangrikste volgeling het gewoonlik direk agter die rabbi geloop, en dan het die ander volgens belangrikheid gevolg. Jesus en sy dissipels is op pad, en die dissipels loop en redeneer oor wie van hulle nou eintlik die belangrikste is. Wie moet direk agter Jesus loop?

In Kapernaum aangekom, vra Jesus hulle waaroor hulle op die pad geloop en redeneer het. Hulle is skaam en kan Hom nie antwoord nie. Wat doen Jesus dan? Ons lees dat Hy gaan sit het en die 12 geroep het. Hy sê toe vir hulle: As iemand die eerste wil wees, moet hy die heel laaste en almal se dienaar wees.

Wag ’n bietjie, dit is mos nie hoe die wêreld dit sien nie. Nee, die eerste is die beste! Wanneer jy eerste wil wees, moet jy die heel laaste wees en almal se dienaar wees? Dit maak nie vir die wêreld sin nie. Iemand wat dit doen, sal hulle vir jou sê, sal nêrens in die lewe kom nie.

Maar Jesus sê dit is hoe sy dissipels moet wees. Jy moet die minste, ja, almal se dienaar wees… Om te wys wat Hy bedoel, gebruik Hy ’n kind as voorbeeld. ’n Kind was maar baie laag op die sosiale lys van belangrikheid. Tog sê Jesus dat as jy belangrik, eerste wil wees, dan moet jy soos ’n kind die minste, die laaste wees en ander dien.

Here, help my om die minste te wees en ander te dien. Amen.

Ds Willem Sauer, Waterberg

 

20 September – Die prys van dissipelskap

Lukas 14: 25-35

Soms volg ons Jesus, sonder om werklik te verstaan wat dit beteken en wat dit van ons vra om ’n ware Christen te wees. Partykeer trap ons in ’n slaggat, dat ons onsself as ware dissipels van Jesus beskou terwyl ons dit nie regtig is nie. Ja, ons kan selfs soos ware dissipels lyk, Bybel lees, bid, kerk toe kom, barmhartig wees en tog die doel mis… ’n Dissipel is ’n ware volgeling van Jesus Christus. Nie sommer net iemand wat agter Hom aanslenter nie.

Let op met wie Jesus hier praat. Lukas sê ’n menigte, met ander woorde, baie mense, het agter Jesus aangekom, en Jesus het na hierdie menigte gedraai en met hulle gepraat. Hy sê dan vir hulle wat die koste van dissipelskap is. Onthou, Hy praat nie met mense wat nie van Hom hou, of mense wat slegte dinge van Hom sê of nie in Hom wil glo nie. Nee, Hy praat met mense wat by Hom wil wees, wat Hom uit hul eie volg.

Jesus vertel hierdie gelykenisse vir hulle sodat hulle moet besef dat om dissipel te wees, gaan beteken dat jy mooi moet weet wat dit van jou gaan vra. Hulle moet bereid wees om op te offer wanneer hulle Hom wil volg. Hulle moet mooi bereken of hulle kans sien om sy volgelinge te wees.

Dit wat hulle moes leer, moet ons ook leer. Partymaal doen ons as Christene in 2019 ook die goed wat ’n Christen veronderstel is om te doen: Ons gaan kerk toe en bid en sing en lees Bybel, maar is ons werklik toegewy aan Jesus? Jesus sê dat as jy sy dissipel wil wees, moet jy aan Hom toegewy wees, bo enigiets of enigiemand anders. Niks, nie jou familie, geld, besittings, skool, werk, enige iets, kan tussen jou en Jesus staan nie!

Is jy bereid om vir Hom opofferings te maak en Hom die belangrikste in jou lewe te ag?

Ds Willem Sauer, Waterberg

19 September – Ek, geroep as dissipel?

Markus 10: 46-52

Die volgende nege dae gaan ons kyk wat dit beteken dat ons, as dissipels van die Here, daar waar die Here ons geplaas het, ’n verskil kan maak.

Ook jy is deur Jesus geroep om sy dissipel te wees en ’n verskil in hierdie wêreld te maak. Dalk besef jy dit net nie, daarom kyk ons vandag na die genesing van die blinde Bartimeus. In die Markus-evangelie is daar vier roepingsverhale: die roeping van Petrus en Andreas; Johannes en Jakobus; Levi; en die onsuksesvolle roeping van die ryk jongman.

’n Tipiese roepingsverhaal het die volgende elemente bevat: Jesus gaan op ’n plek verby, Hy sien iemand, Hy roep die persoon op sy naam, die persoon is besig met sy dagtaak, Jesus sê hy moet Hom volg, die persoon los alles net so en volg Jesus. (Vergelyk gerus die roeping van Petrus en Andreas in Mark 1: 16-18.)

Hier gaan Jesus by Bartimeus verby, en nadat Bartimeus na Jesus roep, roep Jesus hom. Bartimeus los sy bokleed, die “besigheid” van ’n arme, die bokleed waarop aalmoese geplaas is, net so, en volg Jesus. En hoewel hierdie ’n genesingsverhaal is, is hier tipiese elemente van ’n roepingsverhaal.

So kom Jesus ook by ons verby. Net soos vir Bartimeus, het Hy ons ook genees toe Hy op Golgota vir my en jou gesterf het. Hy kom by jou verby en roep jou. Die vraag is, sal jy Hom volg? Is jy bereid om alles waaraan jy vasklou in hierdie wêreld te los en agter Jesus aan te gaan? Is jy bereid om as sy dissipel te leef en ’n verskil in ander se lewens te maak? Bartimeus, met die besef van wat Jesus vir hom gedoen het, kon eenvoudig nie anders nie as om Jesus te volg.

Die Here gaan ook vandag by jou verby. Gaan jy bereid wees om na Hom te roep en op sy roepstem te antwoord en Hom te volg? Is jy bereid om Hom te vertrou om deur jou ’n verskil in ander se lewens te maak?

Ds Willem Sauer, Waterberg

 

18 September – Ons leef in ’n permanente grenssituasie

Hebreërs 4: 1-11

Die vroeë Christene het ’n spoedige wederkoms verwag, nog tydens hul leeftyd. Die tweede geslag Christene het dit noodwendig anders begin verstaan. Die einde breek aan wanneer jy sterf. Dis hoekom ons tans in ’n permanente grenssituasie leef, op die rand van die ewigheid.

Christus se koms – sy sterwe, opstanding en hemelvaart – het ’n einde gemaak aan die geskiedenis soos ons dit ken. Hy het in hierdie gebroke bedeling die hoop by ons kom wek van iets beters hierna, van ’n rus wat ons mag ingaan. Hierdie hoop is stewig in die Christusgebeure geanker. Al leef die mens dalk nog vir miljoene jare op aarde, het Christus se koms ons op die rand van die ewigheid geplaas. Die ewigheid loer nou om elke hoek en draai vir ons.

Die kerk se prediking is gerig tot mense wat vreemdelinge en bywoners op aarde is. Ons gryp vooruit na dit wat in die toekoms lê, maar die toekoms is nog nie hier nie. Ons is bewus van twee werklikhede wat gelyktydig bestaan, die een sigbaar, die ander onsigbaar. Die Hebreër-brief leer ons die enigste manier om aan die belofte van rus deel te kry, is deur geloof, volharding en gehoorsaamheid. Ons lidmaatskap van die kerk is nie ’n waarborg dat ons die rus sal ontvang nie.

God vra van ons elke dag ’n keuse: Kies vir geloof, volharding en gehoorsaamheid. Wees toegewyd en beywer jou daarvoor om hierdie rus waarvan die Hebreërbrief praat, in te gaan.

Gesang 588: 2-3

Ds Petri de Kock, Pierneef

17 September – Ons glo aan die opstanding van die liggaam

1 Korintiërs 15: 12-19

Die Griekse filosoof Plato (427 vC) se siening dat die siel onsterflik is, het vir baie eeue sterk invloed op die kerk uitgeoefen. Tot vandag is daar gelowiges wat daaraan glo. Die kerk het eeue gelede reeds teen hierdie siening van Plato gekies deur die belydenis van die opstanding van die liggaam. Die Bybel verwys nie na die mens se siel wat ontsterflik is nie, maar na die mens as lewende wese. Die mens is ’n eenheid in lewe, in sterwe en in opstanding.

Tog bly hierdie eenheid ’n geheimenis, want my persoonwees is nie ’n volledige identifisering met my liggaam nie. Blindes en ander gestremdes is tog méér as hul gestremdheid – hulle is persone in eie reg. Stephen Hawking, die grootste wetenskaplike sedert Einstein, het aan motorneuronsiekte gely, ’n erge verlammende siekte. Al was sy liggaam afgetakel, was hy steeds ’n persoon met integriteit.

Om aan die opstanding van die liggaam te glo, is anders as om aan die onsterflikheid van die siel te glo. Om uit die dood op te staan, is nie ’n aangebore kwaliteit van die mens nie. Dit verg ’n daad van God, want die mens gaan tot niet, hy sterf soos ’n dier (Pred 3: 18-19). Om uit die dood op te staan, beteken ons word deur God heeltemal nuutgemaak.

Om die onsterflikheid van die siel te onderskryf, is ’n negatiewe uitspraak, want jy sê bloot: My siel kan nie sterf nie. Om die opstanding van die liggaam te bely, is ’n positiewe uitspraak: Die ganse mens het gesterf, maar word deur God tot lewe teruggeroep. Iets moet hier gebeur – ’n wonder. Nooit is ons hoop by die graf gerig op ons eie voortreflikheid nie. Ons hoop lê by Christus deur wie daar vir ons ’n onbeskryflike verlossing gekom het. In ons totale uitsigloosheid het daar ’n drastiese wending gekom – Christus het die bande van die dood kom verbreek. In Hom het die koninkryk naby ons gekom.

Gesang 417: 1-2

Ds Petri de Kock, Pierneef

16 September – In Christus is God ons Beskermer-in-nood

Psalm 121: 1-8

Die belofte van beskerming in hierdie Psalm is ’n geloofsuitspraak. Dit is ’n uitnodiging om jou vertroue op God te vestig. Dis woorde wat jou lewe ingrypend kan verander. Die belofte van beskerming stel jou voor bepaalde keuses: Jy kan lewe in jou eie krag en dus in duisternis, of jy kan deur genade lewe onder die beskerming van God, en dus in die lig.

Hierdie Psalm kan as ’n innerlike gesprek of as ’n tweegesprek gesien word. In albei gevalle bemoedig dit reisigers op hul pad na die tempel. Dit kan ook as afskeidsgesprek gesien word waar die priester sy seën oor die reisigers uitspreek: Veilige reis! Onthou, die Here sal julle beskerm. Vertrou Hom!

Hierdie beskerming geskied nie net by die tempel of die kerk nie, maar ook wanneer ons met die harde werklikheid van elke dag te doen kry. Hierdie werklikheid behoort ook aan Hom – Hy het dit geskep.  God is groter as alle magte en kragte wat hier werksaam is. Hy is selfs groter as ons vrees dat Hy ons dalk sal verlaat. God is dáár in elke deel en detail van my lewe, Hy is betrokke in my klein bestaan. Geseënd is die mens wat glo in die helpende en beskuttende teenwoordigheid van God. Sy beskerming is totaal en permanent. Hy beskut my waar ek ook al gaan, nou en vir altyd. In álles is God daar vir my.

In Christus leer ons hierdie God ken as ons Beskermer-in-nood, as ons Verlosser-uit-sonde. In ons lewe hier en nou skep Hy vir ons ruimte in ons nood. In ons worsteling met ons sonde bring Hy vir ons bevryding.

Geen wonder nie dat hierdie Psalm dikwels as trooswoord vir sterwendes gebruik word. Die Here bewaar ons ook wanneer ons hierdie lewe verlaat. Ons Beskermer stap elke tree saam met ons. Hy het ons gevaarlikste vyand, die dood, reeds oorwin, en lei ons die ewige woning in.

Psalm 125: 1-3; Gesang 511: 1-2

Ds Petri de Kock, Pierneef

15 September – Ter wille van ons neergedaal uit die hemel

Filippense 2: 5-11

Hoe moet ons dit verstaan dat dit God self is wat in Christus mens geword het? Hy sou van sy Goddelikheid moes afstand doen om volledig mens te word. Van al God se eienskappe is sy liefde allesoorheersend. God is liefde, dis die kern van sy wese. Daarrondom is daar eienskappe soos sy ewigheid, sy alomteenwoordigheid, sy almag en sy alwetendheid. Dit is tog verstaanbaar dat God nie dit alles kon saamneem tydens sy menswording nie.

God is ewig, maar Jesus Christus word gebore onder die regering van koning Herodes, en Hy sterf onder keiser Tiberius. God is alomteenwoordig, maar Jesus Christus word in Betlehem gebore en Hy sterf op Golgota. God is almagtig, maar Jesus Christus lê as magtelose kind in ’n krip en sterf as magtelose aan ’n kruis. God is alwetend, maar Jesus Christus sterf met ’n vraag op sy lippe: My God, my God, waarom het U My verlaat?

Ons praat steeds op menslike wyse oor God. God se menswording is soos ’n ui wat afgeskil word – die een laag na die ander. ’n Ui het nie ’n kern of pit soos ’n perske nie, maar as ’n ui wel ’n kern gehad het, sou ’n mens daardie kern as liefde kon beskryf.

Die Seun gee Homself weerloos en naak aan die wêreld oor, des te meer straal sy wese, sy liefde vir ons. Hoe dieper Hy daal, hoe meer word sy wese, sy liefde, gereflekteer. Hy het sy eie mense wat in die wêreld is, liefgehad, Hy het hulle tot die uiterste toe liefgehad (Joh 13: 1b). In die mens Jesus Christus is al die Goddelike eienskappe verborge, maar dis juis in hierdie mens dat God sy liefde vir ons mense openbaar. Dit was ’n vernedering vir die Seun van God, maar Hy doen dit kragtens sy liefde vir ons en ter wille van ons saligheid.

Gesang 338: 1-2; Gesang 339: 1-2

Ds Petri de Kock, Pierneef

 

14 September – Die Seun is een in wese met die Vader

Kolossense 1: 15-20

Die leer oor die Drie-eenheid is moeilik om te verstaan: Hoe is dit moontlik dat drie Persone een in wese kan wees? Die kerk het langs die weg van stryd en worsteling by hierdie belydenis uitgekom. Agter hierdie woorde hoor ’n mens die onenigheid wat Arius met sy dwaalleer veroorsaak het. Hy het geleer dat Christus nie God is nie. Volgens hom was Christus ’n besondere, begaafde mens, maar nie God nie. Dit het gelei tot ’n vergadering van biskoppe in Nicea in 325 nC. Die vergadering het op ’n geskil uitgeloop waar ’n keuse gemaak moes word. Hulle moes kies tussen twee moontlikhede. Die Seun is van gelyke wese met die Vader, of die Seun is van gelyksoortige wese as die Vader. In die Grieks is die verskil net een letter, maar die verskil in betekenis is enorm!

In werklikheid is daar gestry oor ’n bo-God en ’n onder-God, of is daar slegs een Here? Arius was van mening dat daar in die Goddelike ’n hoëre en ’n laere is. Athanasius kon nie anders nie as om die Skrif aan te haal: Hoor, Israel, die Here onse God is ’n enige Here (Deut 6: 4, Ou Vertaling).

Wat is die praktiese betekenis van dit alles? Die keuse vir van gelyksoortige wese as die Vader, laat ruimte vir twyfel. Is daar nou twee magte waarmee ons moet rekening hou? ’n Opperste Goddelike mag in die hemel en die liefde wat so duidelik in die Seun na vore getree het? Is daar enige ooreenstemming tussen hierdie twee?

Ons mense is so dikwels verontrus oor ons eie sonde en verlorenheid. As ons nog moes worstel met die vraag of die opperste Goddelike mag en die liefde van die Seun dieselfde is, sou dit vir ons baie moeilik gewees het. Ons hoef géén twyfel te hê dat die Vader wel sy stempel van goedkeuring op die Seun se liefdeswerk in ons belang sal plaas nie, want die Vader en Seun is één.

Gesang 260: 2-3

Ds Petri de Kock, Pierneef

13 September – Gebore uit die Vader voor alle tye

Johannes 1: 15

Met Kersfees herdenk ons die geboorte van Christus. Tog bely ons saam met Nicea dat ons glo in die Seun gebore uit die Vader voor alle tye. In sowel die Skrifgedeelte as die belydenis is daar sprake van ’n pre-eksistente bestaan: Christus het al bestaan nog voordat Hy gebore is.

Daar was dus nie ’n tyd waarin die Vader alleen was nie. Voor iets was, was die Vader, was die Seun. Daar was nie eers ’n Vader en toe, daarna, ’n Seun nie. Dit verplaas ons na die tydlose ewigheid: Gebore uit die Vader voor alle tye lê buite alle eeue, dit lê buite elke vorm van tyd, bokant elke begrip van voor en na. Vanuit die ewige verhouding van liefde tussen Vader en Seun, spruit God se liefde vir ons. God is van ewigheid af liefde, en Hy deel hierdie liefde met ons. Die troos is dat Christus se liefde vir ons nie vanaf sy geboorte kom nie, maar reeds vanuit die ewigheid.

Op hierdie omskrywing in die belydenis van Nicea volg ’n lied oor die Seun: God uit God, Lig uit Lig, waaragtige God uit waaragtige God. Hierdie herhaling kan nie logies verdedig word nie. Waarom word daar nie volstaan deur een keer te sê wat gesê moet word nie? Die herhaling kan wel teologies verklaar word: Hier word in grootse verwondering gestamel. Aan die einde word opnuut weer begin, want die wese van die saak kan nie gesê word nie.

In die middel van hierdie lied vind ons ’n beeld: Lig uit Lig, wat ons aan God se eerste skeppingswerk herinner. ’n Ligstraal kom voort uit die ligbron, so word die Seun uit die Vader gebore, so kom die Seun na die wêreld. Niemand kan in die son kyk nie, maar almal lewe van hierdie lig van die sonstrale. Ja, Jesus Christus is mensvriendelik, ons kan sy heerlikheid sien, die heerlikheid wat Hy as die enigste Seun van die Vader het, vol genade en vergifnis.

Gesang 447: 2

Ds Petri de Kock, Pierneef

12 September – Die Christus, die Seun van die lewende God

Matteus 16: 13-20

Ons bely dat ons glo in die eniggebore Seun van God. Die geloofsbelydenisse van Nicea en die Apostolicum stel dit so. Wat beteken dit om in Christus te glo? Is dit dieselfde as om in God te glo?

In die Hebreeuse taal word die frase seun van gebruik om ooreenstemmende identiteit aan te dui. Die Ou Vertaling van Psalm 72: 1 lui: O God, gee aan die koning u regte en u geregtigheid aan die seun van die koning. Koning en seun van die koning is een en dieselfde persoon. ’n Tipiese voorbeeld in die Nuwe Testament vind ons in Matteus 13: 55: Is hy dan nie die timmerman se seun nie? In Markus 6: 3 staan daar: Is hy dan nie ’n timmerman nie? Albei sê dieselfde. Seun van die timmerman en timmerman is een en dieselfde persoon.

As Petrus bely U is die Christus, die Seun van die lewende God, tref hy géén onderskeid tussen Christus en die God van Israel nie. Hy identifiseer Christus en God met mekaar. Petrus bely dus dat Jesus van Nasaret wat saam met sy dissipels beweeg het, een met dié God is wat deur die eeue in die tempel aanbid en vereer is. Die Ou-Testamentiese verlange was toegespits op die Een wat sou kom. Hierdie verlange was dus nie gerig op een uit vele leiers, konings en profete nie, maar op die Messias. Die voorstelling van Christus as God op aarde kan uit die Ou Testament afgelei word. Dit is immers wat die naam Immanuel (God by ons) impliseer.

Daarom bely die kerk Jesus Christus as die Eerste. Al die menslike leiers wat Hom voorafgegaan het, het géén versoening gebring nie. Ons bely Hom ook as die Laaste, want ná Hom verwag ons géén ander meer nie. Hy staan nie in die lang ry van mense nie – ons bely Hom immers as ons Here, die eniggebore Seun van God.

Gesang 309: 2; Gesang 330: 1-3

Ds Petri de Kock, Pierneef

11 September – Die gelowige is ’n goeie burger

Romeine 13: 1-7

God se bestuur van ons lewens word sigbaar in onder andere vier gesagstrukture, naamlik ons ouerhuise, ons onderwysers, die staat en die kerk. Nie een van hierdie strukture is volmaak nie, want dit word deur feilbare mense gevul.

Die begeerte om gesagstrukture omver te werp, bevat die kiem van revolusie. Die revolusionêr wil ontslae raak van die bestaande orde en ’n nuwe orde daarstel. Maar wie gee aan die revolusionêr die reg om dit te doen?

Die mens kan net met verkeerde dinge vorendag kom. Die reg wat geskaad is deur gebreke en tekortkominge by die bestaande orde, kan nie herstel word deur dit omver te werp nie. Die reg om ’n nuwe orde daar te stel, kom Christus toe, en Hy sal dit op sy tyd deurvoer.

Ten spyte van gebreke en tekortkominge by die owerhede, is hulle nogtans deur die beskikking van God daargestel Die revolusionêr het dus géén saak nie, al het hy hoeveel legitieme besware teen die staat. Die oomblik wanneer hy opstaan om die staat omver te werp, is die Skrif op hom van toepassing: Deurdat jy oor ’n ander ’n oordeel uitspreek, veroordeel jy jouself, want jy wat veroordeel, doen dieselfde dinge (Rom 2: 1).

Die goeie burger, die gelowige, is bewus van gebreke by die owerheid, maar hou homself nie voortdurend besig met kritiek daarteen nie. Die enigste manier is om na die Skrif te wys en so vir die waarheid te getuig. Die gelowige hou hom dus nie besig met die skokke en beroering van opstand en revolusie nie – hy is alleen maar bereid tot kalm refleksie, want finale oordeel kom God toe. God vra van ons geduld met die swakhede van mense binne al vier gesagstrukture. In plaas daarvan om kwaad van hulle te spreek, moet ons vir hulle voorbidding doen.

Psalm 72: 1-2

Ds Petri de Kock, Pierneef

10 September – In Christus het die koninkryk naby ons gekom

Matteus 5: 38-48

In sy bergrede praat Christus onder andere oor jou optrede teenoor ’n kwaadwillige mens. Hy dui die pad aan vir ’n vars, nuwe optrede wat die koninkryk laat deurskemer. Iets van God se koninkryk breek deur as jy besef dat die sesde gebod nie net moord verbied nie, maar dat alle oortredinge teenoor jou naaste daarby ingesluit is. Soos om te skinder of om sonder rede vir jou naaste kwaad te wees. Ons dien die koninkryk as ons in ons optrede teenoor ons naaste sy welsyn en voordeel in die oog het.

Om die ander wang te draai, moenie letterlik verstaan word nie. Wanneer ’n kwaadwillige mens teenoor jou optree en dis soos ’n klap op die wang, moet jou houding nie deur sy gedrag bepaal word nie. Moet jou nie teen ’n kwaadwillige mens verset nie, moenie doen wat hy doen nie. Wees eerder kreatief, tree op soos ’n burger van die hemelse koninkryk. Doen iets heeltemal anders as wat jou vyand te wagte sou wees. Maak jouself weerloos, draai die ander wang, doen die liefde.

Christus leer ons om die ander wang te draai. Hy daag ons uit om die geweldspiraal te breek, om geweld met liefde te beveg. Geweld kweek geweld, liefde en respek kweek liefde en respek. Wie voortdurend gefokus is op wraak en vergelding, se menslikheid word stelselmatig afgebreek. Om jou vyand lief te hê, is menslik onmoontlik. Ons wat dit waag om in Christus te glo, het egter kinders van God geword. Ons Vader is goed, Hy vra nie wie die goeies en slegtes is voor Hy sy gawes gee nie. Hy gee sonder voorwaardes.

In die lig van ons Vader se liefde, begin hierdie opdrag sin maak. Liefde vir die vyand is om iets van God se liefde sigbaar te maak in jou optrede. Hoe vindingryk woeker ons met hierdie liefde?

Gesang 530: 1-3; Gesang 532: 1-3

Ds Petri de Kock, Pierneef

 

9 September – Leef eerlik en eg voor God

Romeine 12: 17, 19

Moenie kwaad met kwaad vergeld nie. Moenie self wraak neem nie, geliefdes, maar laat dit oor aan die oordeel van God.

Langenhoven het gesê: Hou jou glimlag vir jou vyand, jou trane vir jou vriend, jou hart vir jou medemens, jou oordeel vir jouself, en jou gewete vir jou God. Hiermee bedoel Langenhoven dat ons ’n lewe van egtheid moet leef – eg Christelik. Christene se lewe moet die grenslose liefde van God weerspieël. In Christene se lewens het die reëls verander. Dit is nie meer die reël van ’n oog vir ’n oog en ’n tand vir ’n tand nie. Hulle moet die ekstra myl saam stap; hulle moet die ander wang draai; hulle moet glimlag as die ander ou dink hy gaan gevloek word.

Hulle moenie mooiweersvriende wees nie. Ware vriende huil saam met mekaar, lag saam met mekaar, werk saam met mekaar. Hulle moet vir ander mense, die onbekendes, die onaansienlikes, die onbemindes, hul harte gee. Hulle moet bedag daarop wees om eers die balke uit hul eie oë uit te haal – dan sal hulle eers kan sien om die splinters uit ander se oë uit te haal. Hulle moet hulle laat lei deur die gewete wat God in hulle gevorm het.

Hulle? Wie is hulle? Dit is ek en jy wat onsself Christene noem. Kom ons misbruik God se Naam nie deur onsself Christene te noem en soos ongelowiges te lewe nie.

Ons Vader in die hemel, help ons om eerlik en eg voor U te lewe. Amen.

Dr Hannes Beukes, Emeritus/Morgenzon

8 September – Liefde gee jou waarde

Psalm 136: 1

Loof die Here, want Hy is goed. Aan sy liefde is daar geen einde nie. 

Wat is sonde? Daar is basies net vier dinge waaraan jy meet of iets sonde is. As jy God benadeel, as jy jou medemens benadeel, as jy jouself benadeel, en as jy die natuur benadeel, dan sondig jy. As jy ’n bepaalde daad gaan toets aan hierdie kriteria, sal jy nie in die strik trap om alles as sonde af te maak nie. As matigheid voor oë gehou word met enige ding, is die gevaar in ’n mate uitgeskakel dat jy sondig, behalwe die sondes wat die Bybel by die naam noem: die Here se Naam misbruik, afgode dien, Sondae nie vir die Here tyd maak nie, steel, en al die ander.

Waarom altyd op die negatiewe fokus, soos sonde byvoorbeeld? Fokus eerder op dit wat positief is. Vra jouself: Wat wil God hê moet ek doen? As jou antwoord gaan wees maak soos die Here Jesus sou maak, is jy aan die veilige kant. Hoe het Hy gemaak? Hy het lief gehad. En …Aan sy liefde is daar geen einde nie. As jy Hom daarin gaan navolg, gaan jy God liefhê en Hom die middelpunt van jou lewe maak. Jy gaan jou medemense se belange bevorder. Jy gaan nie dinge doen waardeur jy jouself skade aandoen nie. Jy gaan op elke denkbare terrein die natuur bewerk en bewaak, soos Genesis sê. Dan gaan jy nie sit en tob oor wat jy dalk verkeerd gedoen het nie. Jy gaan jouself voortdurend tot die uiterste toe inspan om God se liefde na te leef. Jy gaan nooit daarin slaag nie, maar dit gaan jou edele doel in die lewe wees.

Wat skep meer waarde in jou as om lief te hê en liefgekry te word? As jy liefhet, gee jy waarde aan iemand anders. As jy liefgekry word, ontvang jy waarde, veral as jy hoor aan God se liefde vir jou is daar geen einde nie.

Dankie, hemelse Vader, dat U ons leer om lief te hê. Amen.

Dr Hannes Beukes, Emeritus/Morgenzon

 

7 September – Dit is die moeite werd om kind van God te wees

Romeine 8: 9

Julle word egter nie deur julle sondige natuur beheers nie, maar deur die Gees, want die Gees van God woon in julle.

Is jy gebalanseerd? Kan jy jouself beheer? Of: Is omstandighede jou baas? Is jy buierig? Is daar dinge buite jouself wat jou lewe hel op aarde maak? Ja, laasgenoemde is maar hoe dit baie keer met ons gaan. Ons sê en doen dinge wat anders is as wat ons dit wou gehad het. Ons hoor dit ook in Romeine 7: 19: Die goeie wat ek wil doen, doen ek nie, maar die slegte wat ek nie wil doen nie, dit doen ek.

Ons menslike natuur maak ons soms slagoffers van slegte gewoontes. As dit gebeur, beleef jy baie maklik ’n gevoel van magteloosheid. Al het jy die sterkste wil om op te hou met dit wat vir jou en vir almal om jou ’n slegte belewenis is, is dit onmoontlik om teen jou aangebore menslikheid te wen.

Dit is hierdie magteloosheid wat dit die moeite werd maak om ’n Christen, ’n kind van God te wees. Die Bybel onderstreep dit in 2 Korintiërs 3: 17: …waar die Gees van die Here is, is daar vryheid. As jy die Heilige Gees toelaat om in jou in te trek, as jy sy instrument word waardeur Hy werk, ontdek jy die wonderlikste ding wat met jou kan gebeur: Hy stel jou in staat om dié vrugte te dra wat Hy in jou laat groei. En wat wil jy meer hê as dit? Waar kan daar groter vryheid en geluk wees as waar Hy liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelikheid, nederigheid, getrouheid en selfbeheersing tot stand bring? Dit sal mos hemel op aarde wees as dit die toestand is wat heers waar jy is. Gee God beheer oor jou lewe, dan sal jy in beheer wees en nie ’n oorlas vir jouself en vir ander nie – hemel op aarde!

Ons Vader wat in die hemel is, laat u koninkryk kom, in my… Laat u wil ook op die aarde geskied, deur my… Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid, tot in ewigheid. Amen.

Dr Hannes Beukes, Emeritus/Morgenzon

 

6 September – Om te val en mekaar op te help…

Galasiërs 6: 1-2

…as iemand in die een of ander son­de val, moet julle … so iemand in ’n gees van sag­moedigheid reghelp… Dra me­kaar se laste…

Hoe maklik val ons nie in die lewe nie! Ons raak so maklik verstrengel in ons alledaagse omstandighede en ons moeilike situasies, dat ons soms wantrouig en mismoedig raak. Ons raak so vreeslik besig met ons eie lewens. Ons sien nie meer die mense om ons raak wat swaar trek en wat dalk selfs deur ’n geloofskrisis gaan nie… Ons raak ook afgestomp as gevolg van alles wat ons elke dag beleef. Dit bring baie keer ’n krisis in ons geloofslewe. Dit maak dat ek jou nodig het en jy vir my.

Ons moet mekaar ondersteun – in ons geloof en in ons alledaagse lewens. So moedig die Bybel ons ook aan: …as iemand in die een of ander son­de val, moet julle … so iemand in ’n gees van sag­moedigheid reghelp… Dra me­kaar se laste… Die vinnig bewegende lewe, met allerlei dwarswinde wat by allerlei oop vensters inwaai, bedreig ons geloof in God. Het moeilike omstandighede nie dalk al ook skade gedoen aan jou verhouding met God en jou medemens nie? Jesus het vir sy dissipels gesê: Wees op julle hoede dat julle gees nie … deur die sorge van die lewe afgestomp word nie… (Luk 21: 34).

Kom ons maak ons oë en harte en hande vir mekaar oop. Kom ons bied hulp aan waar hulp nodig is. Ons mag ook hulp vra. So word ék nie net gehelp nie, maar skep ek ook waarde in iemand anders se lewe, omdat hy of sy iets vir iemand gedoen het. Vra hulp, gee aan­dag en help mekaar. 

Genadige Vader, gee ons oop oë, liefdevolle harte en gewillige hande vir mekaar. Amen.

Dr Hannes Beukes, Emeritus/Morgenzon

5 September – Die Here gaan jou vooruit

Markus 14: 28

Maar nadat Ek uit die dood opgewek is, sal Ek julle vooruit gaan na Galilea toe.

Kom ons wees vrolik en dank die Here vir die lente wat aangebreek het. Daar is mense wat dit dalk baie teësinnig wil doen. Omstandighede is vir hulle maar nog net so sleg soos die winter wat verby is. En dit hou net nie op nie. Die krisisse doem amper in reëlmaat een na die ander op… Hulle wonder wat die uiteinde van alles gaan wees. Vrese pak hulle beet. Standaarde neem af, sedes gaan agteruit, en ’n vreesaanjaende onrustigheid pak hulle beet as hulle hoor hoe daar ingebreek en gemoor word.

Asof dit nie genoeg is nie, word reggeaarde kinders van die Here ook onrustig oor soveel mense wat nie op God steun nie, maar wat glo dat ’n mens jou eie heil sonder Goddelike inmenging moet uitwerk. Dit laat jou selfs magteloos voel. Wat kan ek doen om hulle tot ander insigte te laat kom?

Dit is net God en die liefdes- en vredesbeginsels wat Hy neerlê, wat dinge kan laat verander. Hier lê die antwoord. Ons kan ’n verskil maak. Ons kan die Heilige Gees toelaat om sy vrugte in ons doen en late te laat groei. Maak jou toeganklik vir die liefde en vreugde en vrede en geduld en vriendelikheid en nederigheid en getrouheid en goedhartigheid en selfbeheersing wat Hy in jou wil saai. As jy dit nastreef, is jy nooit alleen nie, want waar hierdie dinge sigbaar is, is God self teenwoordig. Jy sal nooit alleen wees as jy hierdie dinge nastreef nie. Waar dit sigbaar word, is Jesus self teenwoordig; trouens, Hy gaan jou vooruit om die pad skoon te maak. Kom ons blaas ’n positiewe gees in ’n negatiewe wêreld in. Strooi “lentebloeisels” waar onkruid gedy.

Vader in die hemel, stuur u Gees om sy vrugte in oormaat in ons te saai. Amen.

Dr Hannes Beukes, Emeritus/Morgenzon

 

4 September – Bekering is ’n aanhoudende, lewenslange proses

Johannes 14: 6

Jesus het vir hom gesê: “Ek is die weg en die waarheid en die lewe. Niemand kom na die Vader toe behalwe deur My nie.”

Die vraag of jy bekeer is, is seker al die een of ander tyd vir ons almal gevra. Dan is baie van ons gewoonlik onseker, of ons probeer die vraag systap. Jy kan ook met ’n teenvraag kom en vra wat die persoon met bekering bedoel. Wat antwoord jy in elk geval? Soveel mense, soveel antwoorde, en baie daarvan is gewoonlik misleidend. Een van die misleidendste opvattings oor bekering is dat ’n mens eenmalig tot bekering kom. Bekering is ’n aanhoudende, lewenslange proses.

’n Ander verskynsel wat ons dikwels kry, is dat mense hulself bekeerdes noem en dat hulle dan begin spog oor hoe sleg hulle was, hoeveel geraamtes hulle in die kas gehad het en hoe goed en voorbeeldig hulle nou geword het – sulke super soort kinders van die Here. Hulle spog oor al die dinge wat hulle nie meer doen nie, om jou dan so half minderwaardig teenoor hulle te laat voel.

Nee, bekering het niks te doen met ons goeie of slegte dade nie. Bekering fokus nie op hoe goed of pligsgetrou ons is nie. Bekering fokus nie op ons verdienste nie, bekering fokus op die verdienste van Jesus Christus. Slegs deur sy bloed is ons slegte verlede uitgewis, en slegs deur die werk van die Heilige Gees groei die vrugte van goeie dade in ons.

Ek is duisend maal eerder vir eens en vir altyd ’n bekeerde deur die volmaakte werk van Jesus, as ’n powere mensgemaakte bekeerling deur my eie patetiese pogings. Daarvoor dank ek die Here lewenslank, dag en nag, en gee ek my lewe uit dankbaarheid vir Hom en my naaste.

Ons Vader in die hemel, dankie vir u groot genade. Dankie, Here Jesus, dat U ons kom verlos het sonder dat ons enige bydrae gelewer het.

Dr Hannes Beukes, Emeritus/Morgenzon

 

3 September – Laat mislukkings jou positief vorentoe kyk?

1 Johannes 4: 4

Julle behoort aan God, liewe kinders, en het die vals profete klaar oorwin omdat Hy wat in julle is, groter is as die duiwel, wat in die wêreld is.

Die meeste van ons het al die een of ander tyd mislukking beleef. Jy hoef jou nie daarvoor te skaam nie. Jy het net iets aangepak wat groter as jou vermoë was. Vir sommige mense is mislukking die einde van die wêreld. Hulle hou aan tob daaroor en kan nie genoeg daaroor praat nie. Hul selfbejammering ken geen grense nie.

Daar is ook die mense wat eerlik ondersoek instel na die oorsaak van hul mislukking. Hulle leer uit hul foute en oorwin selfbejammering deur positief vorentoe te kyk. Mislukking kan óf ’n uitdaging wees óf ’n aftakeling. Dit kan jou doelgerig en vasberade maak – jou ondernemingsgees stimuleer. Watter uitwerking mislukking op jou gaan hê, is uitsluitlik jou eie keuse. Gaan jy dit sien as ’n verleentheid of as ’n geleentheid?

Daar is baie voorbeelde van mense in die wêreld daar buite wat die skok en hartseer en vernedering van mislukking aan die lyf gevoel het, maar wat baie sterker uit die stryd getree het. Hoekom? Hulle was groot genoeg om hul foute te erken en dit as ’n duur les te beskou om nie weer dieselfde foute te maak nie. Hulle het hulself oortuig dat hulle groter as hul foute is. Hulle het geweier om slagoffers van gebeurlikhede te word; hulle het nie klaagliedere oor hulself begin sing nie, maar het aan hierdie woorde van die Bybel vasgeklou: …Hy wat in julle is, is groter as die duiwel… Oortuig jouself van dit wat op ’n ander plek geskryf staan: Ek is tot alles in staat deur Hom wat my krag gee.

Almagtige Vader, bewaar my daarvan om teen my mislukkings vas te kyk, en help my om U altyd voor oë te hou. Amen.

Dr Hannes Beukes, Emeritus/Morgenzon

 

2 September – Is Jesus die fondament waarop jy staan?

Psalm 127: 1

As die Here die huis nie bou nie, swoeg dié wat daaraan bou, tevergeefs. As die Here nie deel is van ons alledaagse werk nie, nie deel is van ons huis en ons gesinslewe nie, nie deel is van ons bou aan God se koninkryk nie, kan ons ons dalk morsdood werk en op die ou einde agterkom dat alles tevergeefs was.

Sonder die Here sal ons bouwerk swak wees, asof ons soos twee van die drie varkies met strooi, stoppels en stokkies gebou het. Die bouwerk kan dalk makliker wees en aanvanklik mooi lyk, maar dit sal geen ewige waarde hê nie. Die geringste ou windjie van verandering sal dit omblaas. Aan die ander kant, as die Here Jesus die fondament is, die hoeksteen is, dan bou ons aan ’n huis wat alle storms kan weerstaan. Dit sal sterk, mooi en duursaam wees en alle toetse en storms kan weerstaan.

Ons moenie tyd mors met nuttelose bouwerk wat ons uit eie krag probeer doen nie. Ons moenie halfpad ophou nie, ons moet deurdruk en altyd bou tot eer van God en in afhanklikheid van Hom.

Mag hierdie maand wat vir jou voorlê, ’n maand van seën en voorspoed wees in al die “bouwerk” wat jy aanpak.

Genadige Vader in die hemel, ons taak en verantwoordelikheid is om te bou deur die wêreld in stand te hou en te versorg. Help ons asseblief daarmee. Ons moet ook bou aan u koninkryk – help ons om elke dag tot eer van U en in belang van mekaar te lewe. Amen.

Dr Hannes Beukes, Emeritus/Morgenzon

 

1 September – Ja vir die Here

2 Korintiërs 1: 18-20

…Jesus Christus, die Seun van God, wat ons …  aan julle verkondig het, is nie “ja” en “nee” tegelyk nie. Hy is die “ja” van God, die “ja” op al die beloftes van God. Daarom is dit ook deur Christus dat ons tot eer van God daarop “Amen” sê (verse 19-20).

Om amen te sê as ons klaar gebid het, mag nooit ’n gewoonte of ’n blote ritueel word nie. Dit is ’n vaste verbintenis. God roep ons om van ons lewe ’n amen te maak vir sy doel, ’n lewe wat ja sê vir God. Wat bedoel ons? Ons het ’n gesegde wat lui dit is ja en amen, bedoelende dit staan vas, daar is nie omdraai nie.

God het ja gesê vir ons. Ek sal vir jou ’n God wees; Ek het jou op jou naam geroep; Ek sal jou nooit begewe en nooit verlaat nie; só lief het Ek jou, dat Ek my Seun na hierdie wêreld toe gestuur het. Dit alles beteken dat God al sy beloftes aan ons in vervulling laat gaan het deur Jesus. Hoe staan dit hierbo? Jesus is die “ja” van God, die “ja” op al die beloftes van God. Daarom is dit ook deur Christus dat ons tot eer van God daarop “Amen” sê … tot eer van God daarop Amen sê. Ja, tot eer van God gaan ons ons lewens ook gee… tot eer van God ander liefhê, tot eer van God vrede bewaar, tot eer van God geduldig wees… Hierdie amen, hierdie ja, beteken dat ons voluit gaan lewe, voluit tot eer van God en in belang van mekaar.

As ek daarom my gebed gebid het en amen gesê het, het ek bedoel: Here, ek kom met my lof en dank, die versugtinge van my hart, die kortsluitings in my lewe, die bangmaakgoed van elke dag – ek kom lê dit aan u voete. Ja, amen, ek weet U gaan die beste vir my laat gebeur. Ja, amen, ek gaan ook my beste vir U gee.

Genadige Vader, dankie dat u altyd ja sê tot ons beswil. Ek sê ja tot u eer. Amen.

Dr Hannes Beukes, Emeritus/Morgenzon

31 Augustus – Die doel met alles

Hebreërs 12: 1-3

Die doel van dié brief is duidelik: Gelowiges moet in die geloof volhard, ten spyte van en selfs te midde van alle beproewings. In die wedloop van hierdie lewe is daar die skare van geloofsgetuies wat ons aanmoedig, maar ook herinner hoe hulle deur die geloof gedra is en hul geloof kon behou, ten spyte van die werklikheid dat hulle nie altyd die einddoel kon sien nie. Die skrywer sluit die vorige hoofstuk (11: 40) af met die perspektief dat hulle nie alles verkry het wat belowe is nie, sodat hulle nie sonder ons die voleinding sou bereik nie. Merkwaardig, nie waar nie? God wou ons ook betrek in die geloofswedloop, maar nou nadat die Voleinder reeds verskyn het.

Dit kan nie anders nie – dit moet alles begin en eindig by Jesus Christus. Hy is die Begin en die Voleinder van die geloof. Hierdie wedloop kan net op een manier voltooi word. Die oog moet net op Hom gehou word. By Hom vind ons dat Hy soos alle mense ook versoek is, Hy het gely, Hy het die kruis verduur sonder dat die uitkoms sigbaar was. Hy het nie daarvoor teruggedeins nie. En wat was toe die heerlike afloop? Hy sit nou aan die regterkant van die troon van God, verheerlik tot Koning. Daar is net een weg tot die bereiking van God se doel met ons: Ons moet Hom voor oë hou!

Dit beteken vir ons dat ons ten volle daarmee moet rekening hou dat Jesus Christus nie net die Verlosser van die sonde is nie. Daardie roeping het Hy volmaak en eens en vir altyd voltooi. Maar Hy is ook voorbeeld van hoe geloof kan en moet volhou word. Hy het deur die worsteling gegaan om selfs te vra of die bitter beker van vernedering en lyding Hom nie tog gespaar kon word nie. Hy moes ook onder die moeilikste omstandighede denkbaar vashou daaraan dat Hy besig was om die Vader se wil te volvoer – al kon Hy ook nog nie die afloop self sien nie.  Selfs Jesus moes ter wille van ons leef met die perspektief: Glo is sien!

Prof Piet Geyser, Emeritus/Meyerspark

30 Augustus – Oor hulle is met lof getuig

Hebreërs 11: 32-40

Die skrywer van hierdie brief het uiteindelik ʼn verleentheid oor die groot getal geloofsgetuies uit die vorige tye – ons kan maar sê uit die Ou Testament. Hy kan nie oor elkeen van hulle persoonlik verder skryf nie. Daarom kry ons in hierdie gedeelte die wye verskeidenheid van verwysings na mense soos Ragab en belangrike persone soos Samuel en Dawid, naas rigters en profete. Daar was ook verskillende ervarings wat gewissel het van persoon tot persoon. Wat hulle met mekaar gemeen het, is dat daar oor hul almal vanweë hul geloof met soveel lof getuig is. En hulle het nie verkry wat beloof is nie. Die skrywer impliseer selfs dat dit vir die lesers – en dus vir ons – gewag het dat alles eers in Christus die doel van God sou bereik.

Hier kom ʼn besondere aspek van geloof na vore, en word dit vir ons ook duidelik. God het ʼn saak met van die belangrikste mense uit die ou verbond, en net so met van die geringstes in die geskiedenis van Israel. Oor hulle almal kon daar vertel word dat hulle op grond van hul geloof soveel lof ontvang het. Dit word ook duidelik waaroor dit in die geloof gaan. Om te glo, beteken om aan God vas te hou en in sy gemeenskap te lewe. Dit gaan nie in die eerste plek oor alles wat uiterlik en konkreet ontvang word nie. Jy glo nie in God ter wille van wat jy daaruit gaan kry nie. Gelowiges se omstandighede kan wissel tussen voorspoed en seëninge aan die een kant, en teenspoed en verdrukking aan die ander kant. Hul geloof het daaruit geblyk dat hulle aan God vasgehou het, al het hulle nie altyd alles verkry wat beloof is nie.

Die grootste beloning vir ʼn sondaarmens is dat jy in God se teenwoordigheid kan lewe met die wete dat jy God se kind kan wees. Deur die geloof ontvang jy ook die gawe om die onsienlike te kan sien en om seker te wees van alles waarop jy hoop.

Prof Piet Geyser, Emeritus/Meyerspark

 

29 Augustus – In stryd met die teenswoordige wêreld

Hebreërs 11: 23-28

Hoor hoe weerklink Hebreërs 11: 1 so duidelik in 11: 27 – Hy het volhard soos iemand wat die onsienlike God sien. Tot hiertoe het die skrywer groot klem geplaas op die geloofsverwagting van die toekomstige werklikheid wat sal aanbreek. Maar nou word dit belangrik om te beklemtoon dat die geloof ook soms van gelowiges vra om teenoor die bestaande orde en teenswoordige wêreld standpunt in te neem.

Dit neem ʼn aanvang reeds by Moses se ouers. Hulle moes op grond van die geloof dat God met Moses op pad sou wees, die besluit neem om nie aan die koning van Egipte gehoorsaam te wees nie. Die geloof het hulle geroep en moed gegee om nie vir die bevel van die koning bang te wees nie. Die geloof ken geen mensevrees nie. Dit vra slegs na die wil van God.

Dit kom weer na vore in die lewe van Moses toe hy grootgeword het. Hy het die beslissende keuse gemaak om nie die voorregte van die farao se koningshuis verder te geniet nie. Op grond van die geloof verkies hy om liewer sleg behandel te word saam met die volk van God. ʼn Maklike keuse kon dit nie gewees het nie! Die skrywer noem nog ʼn motief om te toon hoe Moses teenoor die aardse werklikhede sy lewenskeuses gemaak het. Hy verlaat Egipte – sekerlik verwysend na die uittog – sonder om die woede van die koning te vrees. Om so teenoor die bestaande maghebber en heersende magte die geloofspad te loop, was alleen moontlik omdat hy die Onsienlike asʼt ware kon sien. Dit is ook nog voorafgegaan deur die instelling van die pasga en die bestryking van die deurkosyne met bloed, omdat hy geglo het dat die onsienlike God hulle van die dood sou spaar.

Moses, wat in ’n sekere sin die grondlegger van die godsdiens van ou Israel was, leer ons dus dat geloof soms kan vra dat gelowiges teenoor die bestaande magte en kragte standpunt sal inneem in hierdie werklikheid, want ons leef vanuit die geloof in die onsienlike en ewige God.

Prof Piet Geyser, Emeritus/Meyerspark

28 Augustus – Om te sterf, is geen grens nie

Hebreërs 11: 20-22

Isak, Jakob en Josef was besondere persone met uiteenlopende rolle. Hulle het wel iets met mekaar gedeel, en dit is waarop die skrywer klem wil lê. In hierdie brief is dit slegs die gebeure rondom elkeen se dood. Hulle gee die beloftes deur aan ’n volgende geslag, al het hulle self nog nie die vervulling daarvan aanskou nie. Hul dood was nie ʼn grens nie; dit was toe nie die afsluiting nie. Dit was eerder die oomblik waarop hulle elkeen die belofte wat hulle van God ontvang het, in vaste geloofsvertroue aan kinders of selfs kleinkinders oorgedra het. Dit verteenwoordig die besondere geskenk uit genade wat hulle ontvang het en waaraan hulle tot die einde toe vasgehou het.

Isak seën Jakob en Esau met die oog op die toekoms – omdat hy geglo het. Selfs al het dit met die bedrog tussen Jakob en Esau gepaardgegaan, verwag Isak tog ’n bepaalde toekoms vir albei. (Lees Gen 27: 27-40.)

Jakob is al op sy sterfbed, en waar hy eerbiedig vooroor gebuig het oor sy knopkierie, seën hy sy twee kleinseuns, die seuns van Josef. Selfs in daardie oomblikke vertrou hy steeds dat die beloftes van God nog vervul sou word. Geloof laat hom vashou aan wat hy nog nie gesien het nie.

Josef het so vas geglo dat die uittog uit Egipte nog sou plaasvind dat hy die opdrag gegee het dat sy liggaam – al was dit ’n gebalsemde lyk – na die beloofde land saamgeneem moes word. Gegrond op sy geloof dat die toekoms van God vas staan, gee hy selfs oor die toekoms van sy graf in die land van die belofte hierdie praktiese opdrag.

So lys die skrywer van die Hebreërbrief hierdie drie eerbiedwaardige getuies vir die lesers as voorbeelde van hoe geloof ’n ander dimensie kan gee – nie net aan jou lewe nie, maar selfs met watter gesindheid jy die dood tegemoet kan gaan. Weer eens word dit so sterk beklemtoon: Geloof is sien. Op grond van die geloof word ’n totaal ander perspektief op lewe en dood geopen.

Prof Piet Geyser, Emeritus/Meyerspark

27 Augustus – Geloof vra soms ’n sprong na die onbekende

Hebreërs 11: 8-19

Abraham word nie verniet die vader van al die gelowiges genoem nie. Hy bly ʼn besondere voorbeeld van hoe geloof vra dat God onvoorwaardelik vertrou moet word – selfs wanneer die afloop nie voorhande en bekend is nie. Ons kan maar net kortliks verwys na die implikasies van elke inleiding: omdat Abraham geglo het…

Hy moes oppak en trek uit sy bekende omgewing, en hy het weggetrek sonder om te weet waar hy sou uitkom – omdat hy geglo het. Selfs in die beloofde land het hy gewoon soos ʼn vreemdeling in ʼn vreemde land. Saam met Isak en Jakob het hulle net die belofte gehad van ʼn stad met vaste fondamente waarvan God self die ontwerper en bouer sou wees. Hul verblyf in tente was die voortdurende herinnering dat hulle in hierdie wêreld maar vreemdelinge en bywoners was.

Hy het God vertrou dat die belofte oor sy nageslag vervul sou word, al was hy en Sara lankal by hul vrugbare fase verby. En so het hy die vader geword van ʼn volksversameling wat so talryk soos die sterre in die hemelruim en so baie soos die sand van die see sou wees.

Op die koop toe moes hy ook nog gehoorsaamheid betoon toe hy beproef was met die opdrag om Isak as offer af te staan. Die skrywer maak die sterk aanname dat Abraham daarvan oortuig was dat God by magte is om uit die dood op te wek, en so het hy wat gereed gestaan het om Isak te offer, sy seun asʼt ware uit die dood terugontvang.

Oor die aartsvaders, saam met Abraham, het ons die sterk getuienis dat hulle steeds geglo het, al het hulle in hul leeftyd nie verkry wat beloof is nie. Geloof was vir hulle ten volle die sekerheid oor alles wat gehoop is, en hulle het gesterf met die oortuiging dat hulle sou deel wees van die ewige stad van God. Ons word geroep om hul geloof te volg!

Prof Piet Geyser, Emeritus/Meyerspark

 

26 Augustus – Vryspraak deur die geloof

Genesis 6: 5-8; Hebreërs 11: 7

In die verhaal van Noag word dit nog eens duidelik dat geloof die grondslag is waarop ’n mens se hoop gebou word. So word dit ook ’n bewys van dit wat nog nie gesien kan word nie. Teen die tragiese agtergrond van die feit dat die mense so ontaard het, dat dit God selfs berou het dat Hy mense geskep het, kry Noag die opdrag om met die bou van ’n skip te begin. Mense het dit seker met minagting bekyk, en Noag moes maar teen alle bespotting in voortgaan met die opdrag. En weer eens beklemtoon die briefskrywer: Omdat Noag geglo het, het hy God gehoorsaam. Al moes hy volhard sonder om te sien of te verstaan.

Die uiteinde was ’n tweesnydende swaard. Aan die een kant het sy gehoorsaamheid die sondige wêreld veroordeeld laat staan. Aan die ander kant begin ons iets sien wat later ʼn kernbegrip van die geloof sou wees, naamlik vryspraak wat deur die geloof kom.

So word mense wat vashou aan die beloftes erfgename van God se genade en vryspraak. Ten spyte van die hartseer oor die verdorwenheid van daardie geslag en van die wêreld, kies God tog om Noag en sy gesin te begenadig en weer opnuut met hulle ʼn verbond te sluit. God se wil bly so onbegryplik diep en sterk, gevul met genade. God wil vir ons ʼn God wees sodat ons vir God sy volk kan wees.

Geloof vra van ons om vas te hou aan wat nog nie gesien kan word nie, om God onvoorwaardelik te vertrou dat die hoop wat God in ons gewek het, in die geloof reeds in Christus vervul is, en dat dit ook sal lei tot die vervulling wat op ons wag. Ons moet egter ook verstaan dat dit gehoorsaamheid vra, selfs wanneer ons dalk nie die sin van gebeure kan verstaan nie.

Prof Piet Geyser, Emeritus/Meyerspark

25 Augustus (Bartolomeusnag) – Om God te behaag

Genesis 5: 21-24; Hebreërs 11: 5-6

Ons moet die inleiding wat telkens herhaal word mooi hoor: omdat Henog geglo het. Dit gee telkens die sleutel tot wat volg. En wat hierdie geloof behels het, word kort en kragtig só aangedui: Hy het geleef soos God dit wou, of dan – God met sy lewe behaag. Ons weet nie veel meer oor Henog en hoe sy lewensverhaal verloop het nie, maar ons weet dat God vir hom die begin en einde in sy lewe was, en dit is genoeg. Hy het nie ʼn tree gegee of ʼn gedagte vertroetel sonder dat God daarin die wesenlike rol gespeel en die koers aangedui het nie. Om met God te wandel, beteken duidelik dat God nie ʼn terloopse rol gespeel het of net so nou en dan belangrik was nie. God was die middelpunt en wesenlike doel van sy ganse bestaan.

In die latere Jodedom het Henog en die verwondering oor Henog ʼn groot rol gespeel Daar is ook apokriewe boeke (wat nie in die Bybel opgeneem is nie) wat sy naam dra. Dit het sekerlik ʼn rol gespeel en daartoe bygedra dat dié wonderlike uitspraak oor Henog gemaak is: Hy het die dood nie gesien nie en hy was nêrens te vind nie, omdat God hom weggeneem het. Maar dit is klaarblyklik nie die belangrikste van Henog se lewe dat hy nie die gewone dood gesterf het nie. Die getuienis dat sy lewe deur sy geloof gevorm is, bly die hoofsaak. Daarby leer die brief verder uitdruklik dat ʼn mens God nie kan behaag sonder geloof nie. Jy kan net met opregtheid tot God nader indien jy glo dat God die lewende werklikheid is – al kan jy net stil word voor die misterie en grootsheid van God se bestaan.

Oor die beloning waarvan hier sprake is, hoef ons nie verder te dink as die inleidende woorde by elke “geloofsheld” soos in die geval van Henog nie: Omdat Henog geglo het, kon hy met God wandel, kon hy God behaag. Daar is geen groter beloning as dit nie.

Prof Piet Geyser, Emeritus/Meyerspark

24 Augustus – Opregte geloof

Hebreërs 11: 1-4

Hierdie brief leer ons dat geloof ʼn ander perspektief op die werklikheid oopmaak en dan word dit vir ons: Glo is sien. Jy kyk met ander oë en dit is nie afhanklik van die wetenskap nie. Om te illustreer watter verskil dit in mense se lewe gemaak het en kan maak, gebruik hy voorbeelde “van die ou tyd”.

Die eerste voorbeeld is Abel. Op grond van sy geloof het  hy ʼn offer gebring wat vir die Here aanneemlik was. Alhoewel die Skrif dit ʼn beter offer as die offer van Kain noem, sou ons dit nie uit die gegewens van Genesis kon aflei nie. Hulle bring albei ʼn offer vanuit hul opbrengs. Kain was ’n saaiboer en Abel ʼn veeboer. Daar word nie aangedui dat die een se offer as sodanig beter as die ander een se offer was nie. Dit gaan dus ook hier duidelik oor ʼn saak wat onsigbaar vir die oog is, naamlik hul innerlike gesteldheid of die gesindheid waarmee die godsdienstige plig afgehandel word.

Die onderskeid word duidelik aangedui: Vanweë of op grond van sy geloof word Abel se offer vir God aanneemlik. Daar word letterlik in die oorspronklike taal gestel dat Abel vanweë sy geloof as ʼn regverdige persoon geprys is, of dan opreg, soos die 1983-vertaling sê. Die regverdiging was toe al nie op grond van sy werke nie, maar omdat hy in opregte geloof sy offer gebring het. God wat in die verborgene sien, het geweet dat Abel se geloofshouding sy optrede bepaal het. Die bring van die offer was die vrug van sy geloof, geloof wat tot dade oorgegaan het.

In ʼn sekere sin was Abel toe ook die eerste martelaar vir sy geloof, en hy word in Hebreërs 12: 24 weer genoem saam met Jesus, wat die “laaste” Martelaar was. Dit is ook belangrik dat die dood van Abel oor die tyd heen tot vandag toe sy getuieniskrag behou. Hy praat nog, al het hy gesterf. Deur die “sigbaarheid” van sy dood klink die ewige getuienis steeds voort en word die “onsigbare” van sy geloof die uiteindelike werklike waarde van sy lewe.

Prof Piet Geyser, Emeritus/Meyerspark

 

23 Augustus – Glo is sien

Hebreërs 10: 37 – 11: 3

Ons is gewoond aan die uitdrukking sien is glo. Dit is kenmerkend van die tyd na die wetenskaplike opbloei ontstaan het. Dit het ook bekend geraak as Die Verligting. Vanuit hierdie ingesteldheid het mense groot vertroue geplaas in wat hulle “wetenskaplik” kon bewys. Dit het dus ook die eis gestel dat ʼn mens eers moes kon waarneem, uittoets en verklaar. Daarna is dan gestel dat die gegewens geglo kan word, want ons het “gesien”. Daar is groot vertroue geplaas in mense se vermoëns om alles te kan verklaar. Die wetenskap moes eers die bewyse lewer, en dan kon die uitspraak geglo word. Daar het intussen groter beskeidenheid gekom oor die aansprake van die wetenskap. Die insig het gegroei dat wetenskaplikes ook werk met aannames en beperkte waarnemings. Maar dit is nie waaroor dit vir ons hier gaan nie.

Hierdie brief aan die Hebreërs bied ʼn perspektief vanuit ʼn totaal ander hoek. Die skrywer wil sy lesers aanmoedig om in geloof te volhard, al ervaar hulle moeilike omstandighede. Hy hou die vooruitsig lewend dat die lesers nie gaan terugdeins nie, maar sal glo en daarom sal lewe. Daarom bied hy wat sommige noem ʼn definisie van geloof. Dit gaan in beginsel oor sake wat onsigbaar is en aan ʼn ander werklikheid behoort as sake wat met wetenskaplike denke deurgrond kan word. Geloof gee inderwaarheid aan ons die moontlikheid om anders oor die totale werklikheid te kan dink. 

Voordat hy gelowiges uit die ou tyd as voorbeelde voorhou, gebruik hy ʼn besondere voorbeeld van hoe geloof ons anders na die werklikheid laat kyk. Dit gaan oor die skepping. En nou weet ons, daar word vele en diepgaande pogings in die wetenskap aangewend om te probeer verklaar: Waar kom alles vandaan, hoe het die heelal ontstaan en hoe oud is alles? Ook oor mense en hul ontwikkeling, wat neerslag gevind het in die evolusieteorie, en waarop mense nogal sterk reageer. Die brief gee ʼn duidelike rigtingwyser vanuit die geloof. Hy sê ons wéét dat die wêreld deur God geskep is. Glo is sien.  

Prof Piet Geyser, Emeritus/Meyerspark

22 Augustus – Verraaiers of vriende?

Kolossense 4: 7-18

Die afsluitingsgroet openbaar nogmaals Paulus se literêre genialiteit. Hy is bejaard en verhoorafwagtend, maar dit weerhou hom nie daarvan om sekere belangrike Christelike beginsels, selfs in die afsluitingsgroet, weer te gee nie. Weer eens sal dit vir die ongeoefende leser/hoorder slegs klink na die aframmeling van onbeduidende name, maar dit is baie meer as dit. Daar is minstens vier van hierdie name wat ’n ongelukkige storie rondom hulle het. Paulus veroordeel hulle egter nie, maar groet hulle en gee opdragte wat met hul omstandighede te doen het. Al is hy in die tronk, wil hy steeds ’n beter einde aan die “gemarginaliseerdes” se hartseerverhale gee.

Die eerste een wat hier vermeld word, is niemand anders nie as Onesimus, die wegloopslaaf van die boek Filemon. Ons ken sy storie. Paulus etiketteer hom nie as “sleg” en “onbetroubaar”, nie maar eerder as ’n betroubare en geliefde broer. Dan is daar ook nog Markus, die neef van Barnabas. Hy was die persoon wat koue voete gekry het op een van Paulus se sendingreise en hom verlaat het. Paulus tree egter nie met bitterheid teenoor hom op nie. Sy opdrag oor hom is eenvoudig: Ontvang hom! Demas, die bekende persoon wat die teenswoordige wêreld liefgekry het, word ook vriendelik gegroet. Die laaste persoon wat vermeld word, is ’n vrou met die naam Numpa en die gemeente wat in haar huis vergader het. Dit is opmerklik dat haar man nie vermeld word nie. Sy was dus óf ’n alleenloper óf ’n weduwee. Ons weet dat daar in daardie tyd teen vroue gediskrimineer is. Hoe kan daar kerk in haar huis gehou word? Daarom het sommige teksredigeerders in latere tekste probeer om haar as manlik weer te gee. Haar naam is verander na Numpas toe! Die feit dat ’n gemeente in haar huis vergader het, was egter nie vir Paulus ’n probleem nie; daarom ook sy uitdruklike groete aan haar!

Hierdie afsluitingsgroet is ’n pragtige voorbeeld van Christelike meelewing en versoening. Kom ons help ook ander mense en ons gemeente om ’n storie van versoening te skryf.

Prof Pierre Jordaan, Wonderfontein

21 Augustus – ’n Missionale gerigtheid

Kolossense 4: 2-6

Deesdae word daar baie oor die missionale gerigtheid van die kerk gepraat. Dit beteken dat die kerk voortdurend met sendingwerk besig moet wees. Mense wat afvallig geraak het, asook diegene wat nog nooit van die Here gehoor het nie, moet (terug)gebring word kerk toe! Die veronderstelling word geskep dat hierdie missionale gerigtheid iets nuuts is en dat dit die grootste uitdaging van die kerk in die 21ste eeu is. Dit is ook so dat baie kongresse en kursusse rondom missionale gerigtheid aangebied word. Kortliks kan gesê word dat missionale gerigtheid deesdae ’n gonswoord is wat in menige kerklike gesprek ter sprake kom.

Die gedagte van Kolossense 4: 2-6 is dat hierdie missionale werk ’n doodgewone, normale gemeentelike aktiwiteit is. Daar is egter sekere riglyne wat gegee word vir hierdie gemeentelike aktiwiteit. Die eerste is dat daar voortdurend gebid moet word dat die Here ’n deur sal oopmaak vir sy Woord. Dit is belangrik om te sê dat die vorm van die werkwoord hier dui op ’n voortdurende gebed, in teenstelling met ’n eenmalige aksie. Bid julle voortdurend dat die Here vir julle sal wys waar om betrokke te raak?

’n Tweede belangrike saak by die gemeente se missionale gerigtheid is natuurlik die regte optrede teenoor diegene wat nie aan die kerk verbonde is nie. In 4: 5 word gemaan om in wysheid teenoor hulle te wandel. Die gedagte hier is dat ’n mens nie sommer ’n huis sal binnestorm en mense summier met die hel sal konfronteer nie. Nee, hierdie gedeelte gaan eerder oor ’n spesifieke tyd wat met die nodige wysheid benut moet word om die Woord te verkondig. Volgens 4: 6 is positiwiteit en vriendelikheid onontbeerlik in die gesprek met mense buite die gemeente. Hoekom anders sê Paulus dat jul woord altyd in blydskap moet wees en met sout besprinkel, sodat julle kan weet hoe om elkeen te antwoord?

Ter opsomming: ’n Missionale gemeente bid voortdurend vir geopende deure tot die Here, wag dan vir die regte tyd en, laastens, weet wat die korrekte woorde is om te sê.

Prof Pierre Jordaan, Wonderfontein

20 Augustus – Die huisgesin

Kolossense 3: 18-25

Een van die gebiede waar die nuwe lewe natuurlik moet deurbreek, is in die huisgesin. Voordat ons dit bespreek, eers twee belangrike sake as agtergrond. Eerstens, families in die Romeinse Ryk was streng hiërargies gestruktureer. Die vader was die belangrikste, gevolg deur die oudste seun. Daarna ander seuns, die moeder, dogters, en laastens die slawe. Tweedens was hierdie hiërargie deur eer en skande aangedryf. Alle persone bokant jou moes geëer word. Skandelike of skadelike optrede teenoor meerderes deur minderes is swaar gestraf.

Teen hierdie agtergrond kan ons Paulus se siening oor die huisgesin waarneem. Hy sê, eienaardig genoeg, nie dat mans en vroue gelyk is nie, ook nie dat slawe onmiddellik vrygestel moet word nie. Hy pleit wel vir baie meer regverdige en goedgesinde verhoudings tussen die lede van die huisgesin. Diegene met mag (elke keer mans) moet ’n sagter benadering teenoor ondergeskiktes hê. Sy betoog is dus op mans gefokus.

Dus moet mans nie met bitterheid teenoor hul vrouens optree nie. Vaders moet hul kinders ook nie aanhoudend slaan nie [my eie vertaling na aanleiding van Euripides, ’n Griekse outeur], sodat hulle nie moedeloos word nie. Base moet hul slawe ook billik en regverdig behandel. Elke keer word dan van die mindere verwag om met die regte optrede te antwoord. Vroue moet onderdanig wees, kinders gehoorsaam, en slawe hardwerkend. Paulus se totale betoog oor die huisgesin is op liefde, respek en goedgesindheid teenoor mekaar geskoei. Die meerderes en minderes moet mekaar in ag neem. Op hierdie manier wil hy ’n huisgesin skep wat in harmonie met mekaar lewe.

Gelukkig is alle mag vandag nie meer in mans gesentreer nie. Die Christendom het al ’n baie lang pad geloop om aan alle mense, veral minderes, ook hul plekkie in die son te gee. Hoe behandel ons minderes in ons eie huisgesinne, werksituasies en gemeentes? Kom ons dink veral aan diegene wat nie dieselfde ras, politieke oorwegings, geslag en seksuele voorkeure as ons het nie.

Prof Pierre Jordaan, Wonderfontein

19 Augustus – Vat vyf!

Kolossense 3: 5-17

Die nuwe lewe in Christus moet gestalte kry. Die vroeë Christendom was nie slegs ’n “praat”-beweging nie, maar veral ’n “doen”-beweging. Nadat Paulus sekere leerstellige sake rondom Christus uitsorteer het, fokus hy nou op die lewe. Hy doen dit met teenstellings: vroeër – nou; agterlaat – opneem; oud – nuut. Die heidense verlede is verby. Paulus gebruik, soos die morele filosowe van sy tyd, lyste van deugde en ondeugde om sy siening oor die nuwe lewe duidelik te maak. Paulus het egter ’n spesiale manier hoe hy dit doen: Hy rangskik al die deugde en ondeugde in vywe. Die getal vyf is maklik om te onthou, aangesien ’n mens vyf vingers het. Elke vinger stel ’n deug/ondeug voor. Verder het ’n mens twee hande. In ’n wêreld waar daar nie boeke, televisie en koerante was nie, sou ’n mens hierdie beeld makliker kon onthou. Veral vir kategese sou hierdie aftel van vywe op vingers van die hande baie sin maak.

Die eerste vyf ondeugde op intrapersoonlike vlak vind ons in vers 5, naamlik losbandigheid, onreinheid, hartstog, slegte begeerte en geldgierigheid. Ook vyf deugde op intrapersoonlike vlak in vers 12: innerlike ontferming, opregtheid, nederigheid, sagmoedigheid en geduld. Dan vind ons vyf ondeugde op interpersoonlike vlak in vers 8: toorn, woede, boosheid, laster en skandelike taal, en in vers 13 vyf deugde op interpersoonlike vlak: verdraagsaamheid, vergewensgesindheid, liefde, vrede en dank. ’n Laaste lys van vyf kultiese deugde kry ons in 3: 16-17: Laat die Woord van Christus in jou bly, onderrig en vermaan, sing en doen alles in die Naam van die Here met dankbaarheid. Vyf kultiese ondeugde vind ons in 2: 16-23: eet en drink, onthouding van sekere dinge, onderhouding van feesdae, vernedering en aanbidding van engele.

Paulus was dus baie kreatief in sy poging om die onmisbare nuwe lewe in Kolosse te laat posvat. Enige gemeentelid sou die deugde/ondeugde moontlik kon opsê en aftel op die hande. Hierdie is ook aan die kinders deurgegee. Hoe kreatief is ons gemeente in die kategese? Wat onthou u van kategese? Ek onthou vyf woorde op die vingers van my een hand: Die Here is my Herder.

Prof Pierre Jordaan, Wonderfontein

18 Augustus – Wenners en verloorders

Kolossense 2: 6-15

Nadat Paulus opnuut sy gesag asook sy boodskap gevestig het, gaan hy opnuut daartoe oor om te sê wat die implikasie daarvan is. Die volgende dagstukke handel juis hieroor: die invloed van Christus op jouself in terme van deugde en ondeugde, op die huisgesin, op diegene buite die gemeente en laastens op die gemarginaliseerdes. Hy begin sy betoog deur te sê dat Christus nie net ontvang moet word nie, maar dat daar ook in Hom gewandel moet word. Die werkwoord wandel in Grieks impliseer ’n voortdurende sowel as ’n omvattende aksie – in ons taal “orals en altyd”. Paulus doen weer eens ’n beroep op die Kolossense om nie in hierdie opsig mislei te word deur enigiemand nie. Hy gebruik verskeie argumente om sy standpunt te stel, waarvan ek slegs twee gaan behandel.

Die eerste kom voor in vers 15, naamlik dat Christus alle magte en gesagte oorwin het en dat Hy hulle in die openbaar vertoon het. Hierdie is ’n geweldig vernederende beeld uit die Romeinse Ryk. Die generaals van die vyand is gewoonlik ná ’n veldslag gevange geneem, kaal uitgetrek en in die strate van die vaderland vertoon. ’n Mens kan jou indink hoe die skares hulle sou uitjou en verkleineer. Paulus wil maar net hiermee sê dat Christus die oorwinnaar is.

Die tweede argument wat Paulus gebruik, is dié van ’n skuldbrief teen ons wat aan die kruis gekanselleer is (vers 14). Hierdie skuldbrief was ’n verdoemende dokument vir die oortreder. Al die transaksies is tot in die fynste detail opgeskryf. Gewoonlik het dit in die howe van daardie tyd as getuienis teen ’n mens gedien. Nou sê Paulus dat hierdie skuldbrief as gevolg van die kruis tot niet is.

Dit is duidelik wat Paulus hier doen: Hy kweek ’n kultuur van wenners. Die verloorders en oningeligtes ondersteun die magte en gesagte, maar nie diegene wat Christus ontvang het en in Hom wandel nie. In wie se span is jy? Hoor ek jou sê: In Christus se span! Moet dan nie soos ’n verloorder optree nie.

Prof Pierre Jordaan, Wonderfontein

 

17 Augustus – Lyding en bekommernis oor julle

Kolossense 1: 24 – 2: 5

Paulus raak nou baie meer persoonlik – nie net oor homself nie, maar ook oor sy lesers. Eerstens vestig hy sy gesag. Hy gee as’t ware sy handelsmerk uit. Hy sê wie hy is, wat hy doen en wat die inhoud van sy boodskap is. Dit kom daarop neer dat hy ’n dienskneg van Christus is. Hy is geroep volgens die raadsplan van God. Sy boodskap is om die misterie van Christus onder die nasies bekend te maak. Hierdie boodskap is baie kosbaar. Die gevolg daarvan is dat mense volmaak in Christus kan staan. Hiermee wil Paulus dit duidelik stel dat hy geen selfgemaakte apostel is nie. Hy het inderdaad vanaf God self sy gesag ontvang.

Tweedens sê Paulus dat hy besig is om te ly ter wille van hulle, net soos Christus ook moes ly. Paulus gaan nog verder. Hy verkeer ook in ’n stryd oor die mense in Kolosse en hul bure in Laodisea. Hoekom dink Paulus dit goed om weer opnuut sy gesag te vestig en sy leser aan sy stryd oor hulle te herinner?

Die rede is eenvoudig: Hy wil hulle verplig om te luister en te lees. Daar het inderdaad wolwe onder sy skape ingekom. Die boodskap wat hulle verkondig, is nie dieselfde as wat God aan hom toevertrou het nie. Die boodskap van die dwaalleraars verkondig nie hoop nie en vertroos ook nie die harte nie. Dit is soos 2: 4 sê: verleiding deur dwaling. Hierdie mense bring tweespalt onder Paulus se skape. Paulus as geestelike vader wil hulle graag weer op die regte pad bring.

Hierdie gedeelte herinner my dat daar niks nuuts onder die son is nie. Ook deesdae ontbreek daar nie mense wat aanspraak maak op apostel-, profeet- of leraarskap nie. In die meeste gevalle word daar dan ook ’n ander evangelie as dié van Paulus verkondig. Dit is gewoonlik ’n Christus-plus-boodskap: Christus plus die regte dag; Christus plus die regte amp; Christus plus die regte doop. Hierdie boodskap bou of vertroos nie; dit verwar.

Prof Pierre Jordaan, Wonderfontein

16 Augustus – Christus bo almal

Kolossense 1: 15-20

Paulus het nou die baan geopen. Christus, die afwesige in Kolosse, word nou die aanwesige; die onsienlike word die sienlike; die een sonder rang word die eersgeborene. Weer eens span Paulus sy literêre vermoëns op ’n meesterlike wyse in om hierdie boodskap oor te dra. Hierdie keer gebruik hy ’n gedig om Christus te besing. Hierdie gedig word beskou as een van die oudste gedigte van die Christendom. Dit bevat, soos die seëngroet, rym asook verskeie verrassende elemente. Vers 15a sê wat die beeld is van die onsienlike Vader [eie vertaling]. Hoe kan die onsienlike dan ’n beeld hê? Verder word daar vir die eerste keer na Christus verwys as die hoof van die liggaam, naamlik die kerk. Gewoonlik is die kerk slegs gesien as die liggaam van Christus. Christus word in die hierdie gedig kleurryk deur middel van verskeie voorsetsels geteken. Ek noem ’n paar: deur Hom is alles geskape; Hy is voor almal; in Hom het die volheid goedgedink om te woon. Verskeie voorbeelde van herhaling kom ook voor: Christus is twee keer die eersgeborene, en twee keer kom verskillende frases van in die hemele en op die aarde voor.

Natuurlik is Paulus hier besig om die uitnemendheid van Christus te besing. In vergelyking met alle ander magte en gesagte staan Hy eerste. Daar is niemand wat naby aan Hom kom nie. Alle ander, let wel in die hemel en op die aarde, is ondergeskik aan Hom. Ons kan hieruit die afleiding maak dat sekere mense in Kolosse aan ander vreemde magte of gesagte waarde toegeken het. Vir Paulus is dit belaglik – alle ander magte is taboe. Christus is die enigste een en deur Hom is alles versoen.

In ons tyd kan lidmate maklik op sleeptou geneem word deur allerlei aansprake, byvoorbeeld die praat met afgestorwenes, raadpleging van toordokters en selfs geloof in “die sterre voorspel”. Is al hierdie dinge nie maar magte en gesagte in die hemel en op aarde nie? Hierdie oudste gedig van die Christendom sê onomwonde aan ons dat Christus al is wat ons nodig het.

Prof Pierre Jordaan, Wonderfontein

15 Augustus – Danksegging vir die Kolossense?

Kolossense 1: 3-11

Direk nadat Paulus sy hoorder met ’n vraag rondom Christus gelos het, begin hy om die antwoord te gee. Hierdie “skynbare danksegging” moenie oorskat word nie. Hy gebruik die danksegging as deel van sy opening om ’n “ideale situasie” te skets van hoe die geloofsgemeenskap behoort te lyk. ’n Paar belangrike dinge word uitgelig:

Hulle het geloof in Christus (vers 4). Is dit waar van die Kolossense? Nee, Christus is nie prominent nie. Hulle het liefde vir mekaar (vers 4). Dit is ook onwaar – Epafras getuig van die teenoorgestelde. Is hul hoop in die hemel gevestig (vers 5)? Weer eens onwaar. Ons gaan binnekort ander dinge in die hemel waarop hulle staatgemaak het, ondersoek. Die stelling dat hoop vrugte dra en groei soos in die hele wêreld (vers 6), is ook nie waar nie. Om die waarheid te sê, die enigste vrugte en groei van die Kolossense was hul hoogmoed en neersien op ander mense.

Nadat Paulus sy skynbare danksegging afgehandel het, raak hy meer persoonlik in sy gebed. In hierdie gebed is daar nie meer skynwaarhede en skynhoue wat hy slaan nie. Inteendeel, hy is besig om sy hart hier bloot te lê. Dit is byna soos ’n ouer wat met trane in die oë met sy geliefde kind praat. Hy is bekommerd en bid onophoudelik vir hulle (vers 9). Die doel van sy gebed is eenvoudig. Hulle moet die vermoë ontwikkel om te onderskei waaroor dit regtig gaan. Al die probleme in die danksegging moet aandag kry.

Ons almal het ons daaglikse bekommernisse. Ons kan ook nie ontken dat dinge op verskeie gebiede verkeerd kan loop nie. Die politiek, die huwelik, die gesin, die kerk: Alles is onderhewig aan konflik. Baie keer probeer ons die aaklige waarheid met mooi geskenkpapier toedraai, maar ons bly bewus van die vernietigende monster aan die binnekant. Nogtans, die eerste ding wat ons behoort te doen, is om te bid. Praat met die Here oor u probleme; sê vir Hom van u hartseer. Hy hoor, Hy verstaan, Hy het ’n plan.

Prof Pierre Jordaan, Wonderfontein

14 Augustus – Christus groet nie!

Kolossense 1: 1-2

Die seëngroet in die Kolossense-brief is om verskeie redes fassinerend om te bestudeer. Dit is in die oorspronklike Grieks op ’n baie kunstige wyse geformuleer. Die geoefende oor kan dit onmiddellik waarneem. Daar moet in gedagte gehou word dat hierdie ’n hoorteks was wat aan die gemeente voorgelees is. Interne rym is waarneembaar in die aanvang van die groet. Ongelukkig is dit baie moeilik om in Afrikaans weer te gee. Dit sou moontlik soos volg kon klink: Paulus, apostel … deur die wil. Let op die herhaling van die l-klank – dit kom drie keer voor! Dit val baie mooi op die oor.

Daar is egter ook ’n ander eienaardigheid in hierdie seëngroet aan die Kolossense. Dit is die feit dat Christus nie deel is daarvan nie. Slegs God die Vader groet hier. Die baie belangrike eersgebore Seun van die Vader swyg! Hy maak nie deel uit van die geykte formules van die tipiese Pauliniese manier van groet nie. Dit is wat die geleerdes ’n teksfraktuur of ’n teksbreek noem. Die funksie daarvan is om die aandag op iets belangriks te vestig. Die geoefende oor sou dit ook onmiddellik waargeneem het. Inderdaad is hierdie probleem dan ook deur latere teksredigeerders raakgesien. Dit is die rede hoekom hulle en van die Seun Christus bygevoeg het. Hierdie byvoeging was egter nooit deel van die oorspronklike teks nie.

Die vraag is natuurlik: Hoekom is Christus in die seëngroet uitgelaat? Op literêre vlak is die antwoord heel eenvoudig. Luister verder na die teks en vind uit! Die antwoord lê opgesluit in dit wat volg.

Hierdie is ’n uitnodiging aan die hedendaagse leser om saam te stap deur die antieke Leukos-vallei in Turkye waar die gemeente geleë was. In die volgende paar dae sal ons uitvind wat gebeur wanneer die allerbelangrikste en unieke Seun van God tot op die vlak van ’n derderangse godheid uitgerangeer is. Dit het komplikasies tot gevolg gehad wat ons noodsaak om saam na ’n oplossing daarvoor te soek.

Prof Pierre Jordaan, Wonderfontein

13 Augustus – God se antwoord

Job 42

Ons het die ware wysheid, so het Job se vriende geglo. Nee, ek het die ware wysheid, het Job geglo. Nie een van julle het die ware wysheid nie, was God se antwoord. Daarom bely Job hier: Nou weet ek dat U tot alles in staat is en dat U kan uitvoer wat U besluit. Met ander woorde, ons as mense kan U nie tot verantwoording roep as dinge nie gebeur soos ons dit wou hê nie. Dit lei tot Job se tweede belydenis: Ek het oor dinge gepraat wat ek nie begryp het nie: u wonderdade was te groot vir my

Wat is God se antwoord op die lyding van regverdiges? Voorspoed en lyding werk nie volgens ’n resep nie, net soos wat ons God ook nie in enige skema of resep kan indruk nie. Voorspoed en swaarkry, lewe en dood, is alles deel van ons bestaan. Lyding en swaarkry beteken dus nie God is besig om my te straf of het van my vergeet nie.

Wat beteken dit wel? Dit is deel van die lewe, net soos wat God se bystand ook deel van ons lewe is. Daarom, as dit op ons pad kom, moet ons daarby berus en op God vertrou. Vertrou sonder om te dink ons kan die uitkoms van ons vertroue bepaal en voorskryf hoe God behoort op te tree. Dit is immers wat ware vertroue beteken – om te vertrou en alles in sy hande te los.

God het nie aan Job verduidelik waarom hy ly nie. God antwoord bloot deur te wys wie Hy is en hoe groot Hy is, en dit moet genoegsaam wees. Genoegsaam om op Hom te vertrou. Vandag weet ons dat Hy deur Jesus Christus op ons lyding geantwoord het. Deur sy lyding weet ons, dit maak nie saak hoe swaar ons kry nie, God sal ons nooit versaak nie. Deur Jesus se lyding en oorwinning is ons verhouding met God so herstel dat ons in die sekerheid kan leef dat God met ons is, in voorspoed en in nood. En dit is genoeg.

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

12 Augustus – Dink eers voor jy praat

Job 18

Hoeveel keer wil ons nie ons woorde terugtrek nie, omdat ons gepraat het voor ons gedink het? Dit is mos maar deel van ons wese as mense. As Bildad vir Job sê hy moet eers tot ander insigte kom, sê hy eintlik: Dink eers mooi na, probeer eers verstaan, voor jy praat. Dit is wat die woorde in die oorspronklike taal beteken.

Dit was ’n wysheidsbeginsel dat ’n mens nie te vinnig moet praat nie, soos ons in Spreuke 15: 28 kry: ’n Regverdige mens dink voor hy antwoord… Maar Bildad oordeel so vinnig oor Job, omdat Job durf anders oor God dink as hy. Hy meet Job se woorde nie werklik aan dit wat Job sê nie, hy meet dit aan wat hy self dink, en hy hoor net dat Job anders dink as hy. En omdat Job anders as hy dink, is Job noodwendig dwaas. Enige denke wat nie inpas by Bildad en sy vriende se resep nie, is dwase denke.

Ons weet vandag dat Job sowel as sy vriende verkeerd was. Juis omdat hulle gedink het hulle beskik oor die ware wysheid, terwyl hulle God se betrokkenheid by die wêreld eintlik net van toepassing gemaak het op dit wat in hul eie belang is. Hulle het God gedien sodat Hy hulle voorspoedig kon maak.

Dit is tragies dat Christene vandag nog so veroordelend kan optree teenoor mense wat anders as hulle oor God en die waarheid dink. So asof hulle oor die waarheid kan beskik. In die geloof kan ons eintlik nooit genoeg navors en nadink nie. Ons ken immers maar net ten dele. Daarom, in die geloof behoort al ons uitsprake maar voorlopig te wees.

Juis daarom behoort ons nooit veroordelend teenoor ander, veral ander gelowiges, op te tree net omdat hulle van ons verskil nie. Ons moet nooit te vinnig praat nie, maar altyd bly dink, soek, navors en na ander ook luister. En bewus wees van hoe min ons nog eintlik weet en verstaan.

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

11 Augustus – Kyk na die natuur…

Job 12

Die wetenskap sê die aarde is 13,8 biljoen jaar oud. Volgens die Bybel is die aarde egter net meer as 6 000 jaar oud, en die Bybel is altyd reg. Dus, die wetenskap bedrieg ons. Dit is verstommend dat sommige Christene vandag nog so kan redeneer, maar dit gebeur tog. Behalwe dat die Bybel nie regtig sê die aarde is net meer as 6 000 oud nie, verklaar sulke uitsprake die geloof en wetenskap as vyande.

Tog, elke gelowige luister soms na die wetenskap. Ek ken immers geen gelowige wat nog dink die wetenskap was verkeerd toe daar ontdek is dat die aarde rond is en om die son draai nie. Selfs al sê die Bybel die aarde is plat met ’n doderyk onder die aarde, en ’n koepeldak (uitspansel) bo-oor die aarde met God se hemelse paleis bokant die hemelkoepel. Selfs al lees ons dat die son en maan oor die aarde as groot ligte beweeg, of dalk hemelwesens is wat aanbid word.

Daarom is dit interessant om in Job 12 te lees dat as ons wil verstaan hoe God se skepping werk, ons vir die natuur moet vra. Die diere en die voëls moet ons vertel, en die aarde moet ons leer, sê Job. Hoe kan hulle dit doen? Hulle vertel dit vir ons wanneer ons hulle bestudeer. Die natuurwetenskappe is immers niks anders nie as ’n bestudering van God se skepping. Spreuke sê maar dieselfde as dit ons leer: Gaan na die mier, luiaard, en word wys…

Tog, Job se insig het eers gekom toe God self praat. So leer ons ook: Vra gerus vir die natuurwetenskap, sien God se grootheid in sy skepping raak, leer hoe die skepping werk deur dit te bestudeer, maar onthou, sonder sy Woord sal dit wat ons leer en sien, nie sin maak nie. Dus, om regtig te verstaan, moet wetenskap en geloof hande vat. Laat ons God se Woord daarom elke dag bestudeer en ons lewens daarop bou, maar terselfdertyd nie nalaat nie om ook te luister na dit wat die wetenskap bied om te help verstaan.

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

10 Augustus – As daar maar iemand was…

Job 9

Here, hoekom straf U my so? Dikwels hoor ons hierdie versugting by gelowiges in ’n donker tyd in hul lewe. Dit is omdat daar soms nog iets van Job se oortuiging by ons lewe: Voorspoed is God se beloning vir my vroomheid, en teëspoed is God se straf vir my sondes.

Maar hoe sê jy dit vir God? Dit was Job se groot probleem. Selfs as hy God in ’n hofsaak kon aanvat, sou hy steeds geen kans hê nie. God se wysheid en mag is net te groot vir enigiemand om ’n saak teen Hom te kan wen. ’n Magtige Regter, wat die aarde geskep het en dit ook weer kan skud en vernietig, wat die hemelliggame geskep het en dit beheer, wat selfs die magte wat die skepping bedreig beheer, soos om die golwe as simbool van die chaosmagte van die see in bedwang te hou, en wat die hemelliggame wat deur ander aanbid word, geskep het en dit beheer. Hy verwys na sterrekonstellasies soos die Beer, Orion en Pleiades. In die Griekse mitologie verwys Pleiades na die sewe dogters van die magtige Atlas op wie Orion, die jagter, jag gemaak het. Toe het Zeus hulle in ’n sterregroep verander, daarom die vertaling Sewester.

Voor hierdie magtige God is Job magteloos, al word hy in sy oë onskuldig gestraf. Daarom sy versugting: As daar maar iemand was wat in die saak tussen ons kon oordeel, wat oor ons albei onpartydig kon regspreek, as daar maar iemand was wat God se straf van my kon wegneem, sodat sy verskrikking my nie skielik oorval nie

As Job maar net geweet het – baie jare later was daar Iemand wat as Middelaar vir ons intree, wat sorg dat die straf van God van ons weggeneem word. ’n Middelaar, ons Here Jesus Christus, in wie se Naam ons nie meer as aangeklaagdes voor die Regter staan nie, maar as kinders voor ons Vader kan kniel en in sy Naam sonder vrees of huiwering met ons Vader mag praat.

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

9 Augustus – Vrouedag

Job 22

Vandag is Nasionale Vrouedag. Vroue is nie hoog geag in die Ou-Testamentiese tyd nie. Dalk as vrou en ma, maar nie in die samelewing nie. Om die waarheid te sê, ’n vrou is gesien as nog een van die man se besittings. So is daar vandag nog Christene wat dink ’n vrou kan nie ’n predikant of selfs kerkraadslid wees nie. In die begin van die 20ste eeu was die groot debat nog of vroue mag stem of nie!

Job se vrou word ook maar negatief geskilder. Daar op die ashoop met sy pynlike swere, snou sy hom simpatiekloos toe: Bly jy nog steeds vroom? Vervloek God en sterf! Daarna lees ons eers weer in Job 19 van haar, waar sy steeds simpatiekloos uitgebeeld word.

Volgens Job se wysheid het vroue ook deel aan die ellende van die mens. Hy skryf die ellende van die mens deels daaraan toe dat die mens uit ’n vrou gebore is. Dan vra hy in hoofstuk 25 die vraag: Hoe kan ’n mens wat uit ’n vrou gebore is in ’n onrein proses, enige regte voor die Here hê? Die mens kom dan eintlik onrein die wêreld in, danksy die vrou!

Tog, Job laat ons ook besef dat God anders as die samelewing van daardie tyd na ’n vrou kyk. Vroue, veral weduwees, wat niemand gehad het om hulle te versorg nie, het bitter swaar gekry. Die gemeenskap het hulle nie versorg nie. Inteendeel, hulle is dikwels verontreg en uitgebuit.

In Job 29 verklaar Job dat hy barmhartigheid aan weduwees en ander onderdruktes betoon het en hul harte bly gemaak het met sy ontferming oor hulle. Dit is ’n bewys van sy vroomheid. So word onbarmhartigheid teenoor mense sonder mag uitgewys as een van die groot sondes van hul tyd. Job was nog ver daarvan om hom vir vroueregte te beywer, maar minstens het hy al ingesien God duld nie onreg en uitbuiting van mense sonder mag nie. Die beste manier om dit reg te stel, is om te verstaan dat almal gelyk is voor God, en jou te beywer vir gelyke regte vir almal.

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

8 Augustus – Is ek dan God se vyand?

Job 7

’n Beter vertaling van vers 12 is: Is ek Jam dat U my aan bande wil lê, of Tannin dat U my laat bewaak? Die skrywer van Job verwys waarskynlik na die Kanaänitiese mitologiese seegod Jam en die  seemonster Tannin. In die mite wil Jam homself as hoof van die gode vestig en met Baäl, die vorige hoofgod, in ’n geveg betrokke raak. Met behulp van twee knuppels wat die god Khotat-wa-Hasis gemaak het, verslaan Baäl vir Jam. Waarskynlik is hierdie verhaal deel van ’n skeppingsverhaal parallel aan die bekende Babiloniese skeppingsverhaal, waar Marduk, die hoofgod, vir Tiamat die seegod verslaan. Dan stoot hy die grense van die oseane terug sodat die droë grond verskyn en die aarde ontstaan. Die seegod en die seemonster, volgens die mites, wil nog altyd die grense terugskuif en weer chaos in die skepping veroorsaak. Dit is waarna Psalm 74, Jesaja 27 en 59 en enkele ander dele ook verwys, vanuit hul verstaan dat God die Leviatan of seemonster aan bande lê om nie weer chaos te kan veroorsaak nie.

Vir Job voel dit of God dink hy is Jam of Tannin en hom so aan bande lê deur hom elke oomblik met lyding en ellende te tref. In sy klaaglied sluit hy aan by die bekende woorde van Psalm 8, maar hy stel dit negatief: Wat is die mens dat U soveel van hom maak, dat U hom van dag tot dag met beproewings besoek? Hy smag daarna dat God net ’n oomblik wegkyk, sodat hy ’n bietjie asem kan skep en die lyding ’n oomblik kan ophou.

Die punt wat Job mis, is dat die ellende wat op ons pad kom, deel is van ons gebroke wêreld. Dit is nie ’n teken dat God jou as vyand sien of jou met die ellende tref nie. In Christus leer ons later dat God ons juis in ons nood wil bystaan. Daarom mag ons nooit ons verwondering vir sy genade verloor nie, verwondering verwoord in die vraag: Wat is ek as mens, dat God by my is en aan my dink?

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

7 Augustus – As medelye met ’n vriend ’n las is

Job 6

God het meer as meegevoel met ons as mense, Hy het medelye. Dit beteken Hy is betrokke by ons lyding. Maar Job het geen medelye van sy vriende ervaar nie. Eers het hulle soos goeie vriende na hom uitgereik, maar nou is hulle besig om hom te veroordeel en sleg te sê.

Hulle dink hulle help hom, want as hy net na hulle luister en sy goddeloosheid erken en bely, sal sy lyding op ’n einde wees. Sal God hom weer met voorspoed seën. Job dink ook dit is hoe God werk, maar hy weet hy is nie goddeloos nie. Dus beteken dit God is die skuldige, nie hy nie. God is onregverdig, want hy straf Job terwyl hy nie straf verdien nie. God tref hom met ellende soos ’n boogskutter wat pyle van ellende op hom afskiet, en dit terwyl hy onskuldig is!

Job verwag sy vriende moet hom vertrou en besef dat hy onskuldig ly. Hy verwag medelye in plaas van veroordeling. Hulle kan immers nie vir hom sê waar hy dan sou gesondig het nie. Daarom sy opmerking: Wie medelye met ’n vriend of medemens as ’n las of lastigheid beskou, verwerp sy eerbied vir God ook. Hier toon Job wel insig in God se besig wees met die mens op aarde, insig in dit wat eeue later deur Jesus Christus in die besonder geopenbaar is – Jesus wie se medelye so groot was dat mense Hom aan ’n kruis kon vasspyker ter wille van ’n beter wêreld. Sodat ons medelye met mekaar ’n beter wêreld tot gevolg kan hê. Medelye met mekaar veral in tye van nood, lyding en worsteling.

So laat Job ons na onsself kyk en vra: Is ons ook reg om eerder te veroordeel as om medelye met mekaar te hê? Of het ons waarlik medelye met ons medemens in nood, gegrond in ons liefde en omgee vir mekaar, sodat God ook deur ons van die wêreld ’n beter plek kan maak?

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

6 Augustus – Lyding om regverdiges te red

Job 4 en 5

In die klassieke retoriek kry ons dié logikaformule: As a = c en b = c, dan is a = b. So redeneer Elifas hier om te bewys Job is skuldig en verdien sy lyding as straf. Skuldiges gaan ten gronde (a = c). Job is besig om ten gronde te gaan (b = c). Dus, Job is skuldig (b = a). Die wysheid waarop Elifas en sy vriende roem, is wysheid wat God se betrokkenheid by die mens verstaan in terme van ’n oorsaak-gevolg-skema. As jy ’n vroom lewe lei, sal God jou met voorspoed seën. Maar as jy goddeloos is, sal God jou met lyding en vernietiging straf. Ons noem dit vergeldingsteologie (ook bekend as voorspoeds- of welvaartsteologie as die klem op die voorspoeddeel val).

So verstaan sommige gelowiges God se werkwyse vandag nog. Droogte is ’n teken dat God die bevolking daar straf. As hulle tot bekering kom, sal God hulle seën met reën. As jy siek is en daar word deur die regte mense vir jou gebid, moet jy net sterk genoeg glo, dan sal jy genees word.

Daarom sê Elifas: Job, jy het gesondig en is goddeloos. Dus, bely jou sondes en kom tot bekering, dan sal God jou weer met voorspoed seën en jou van jou lyding en jou ondergang red.

God gebruik dus lyding as straf ten einde die verhouding met mense te herstel, so het hulle geglo. Vandag weet ons, God het wel deur “lyding” die verhouding met Hom herstel, maar deur die lyding van Jesus Christus. God se betrokkenheid by die mens word dus nie deur ’n skema van straf of voorspoed bepaal nie, maar deur sy liefde en genade. Daarom kan ons op geen manier sy seën verdien nie, ook nie deur bekering van sondes of sterk geloof nie. Alles is net genade, onverdiende guns alleen. Ons kan God dus nooit wil inperk in enige skematjie soos die vergeldingsteologie nie, maar ons mag altyd in dankbaarheid aan sy genade vashou. Watter voorreg is dit nie!

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

 

5 Augustus – Met Hom of oor Hom?

Job 3

Ai, as ek nie gelewe het nie, sou ek nie hierdie bitter lyding ervaar het nie… Hoeveel mense het nie al so na uitkoms gesmag nie! So wens Job ook hier waar die lyding net te veel word. Met treffende beeldspraak wens hy dat die dag waarop hy gebore is, nooit aangebreek het nie. Volgens die antieke denke was die dag van jou geboorte vooraf bepaal. As daardie dag nie aangebreek het nie, sou sy geboorte nie plaasgevind het nie. Job wens – as iets tog net kon verhinder dat die son op daardie dag opgekom het… As Leviatan die dag kon vernietig… Leviatan, die mitiese seemonster, was die bewerker van chaos wat die skepping wou verhoed. Maar God het hom verslaan en toe orde geskep vanuit die chaos, so lui die mite. Maar sê nou net die Leviatan kon daardie dag vernietig, dan was ek mos nie gebore nie, dink Job. 

Maar daardie dag hét aangebreek. Daarom Job se tweede wens – was ek maar doodgebore, of sonder ’n moeder wat my kon versorg ná geboorte. Ja, so tipies mens het Job van al die jare se voorspoed en seën vergeet waar hy nou met die lyding worstel. Dit wat ons nou ervaar, is mos die belangrike. En as dit nou sleg gaan, maak gister nie meer saak nie!

Ons verstaan sy worsteling, sulke lyding is immers nooit maklik nie. En ek dink God verstaan ook ons geloofsworsteling in sulke tye. Wat wel opval, is dat Job, in sy worsteling, die hele tyd oor God praat, maar nooit met God nie. Die wonder van ’n lewe in ’n verhouding met God is tog juis dat ons in ons nood na Hom mag gaan, in ons worsteling ook met Hom mag besig wees, en in ons pyn ons harte voor Hom mag uitstort. Christus se geboorte het ons immers verseker dat God met ons is, in voorspoed en in nood. Mag ons nooit vergeet nie om in ons voorspoed en nood meer met Hom as oor Hom te praat!

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

4 Augustus – Ware vriendskap

Job 1 en 2

Dit klink na baie goeie raad as Job vir sy vrou vra: As ons die goeie van God aanvaar, moet ons nie ook die slegte aanvaar nie? (Job 2: 10). Maar dit kan net waar wees as ons soos Job en sy vriende sou glo dat God die oorsaak is van alles wat met jou gebeur, goed of sleg. Ons weet vandag dat, hoewel ons aan God die eer gee vir al die seëninge wat ons in ons lewens ervaar, dit nie Hy is wat die slegte dinge op ons pad bring nie. Dit is nie God wat byvoorbeeld die pyn, ellende en droefheid van ’n plaasmoord op mense se pad bring nie, dit is ’n bose daad deur ’n bose mens. Daarom hoef ons nie die slegte te aanvaar as komende van God nie.

Maar dit beteken ook dat ons Hom nie moet kwalik neem, of aan Hom moet begin twyfel as die slegte op ons pad kom nie. Die wonder van ’n lewe in vertroue op Hom, is immers dat ons in voorspoed of in nood altyd op sy bystand en genade kan reken. Maar hoe staan Hy ons by?

Hoewel hoofstukke 1 en 2 sowel as die afsluiting nie deel is van die lang gedig oor Job nie, en waarskynlik later bygevoeg is, kry ons tog hier ’n klein kykie in hoe God mense in hul nood wil bystaan. Hy wil dit onder andere deur ander mense doen. Job se vrou het geen simpatie met hom daar op die ashoop in sy ellende nie. Maar sy vriende wat hom daar kry, kom sit soos opregte vriende by hom – sewe dae lank – sonder om ’n woord te sê, net om daar te wees. Dit klink na ware vriendskap. Ongelukkig, toe hulle begin praat, is hul woorde giftig en veroordelend. As ons dus onthou dat God deur ons liefde bystand aan mense in nood wil verleen, moet ons vra: Watter soort vriende wil God hê moet ons wees? Vriende wat simpatieloos veroordeel op grond van ons eie siening, of vriende wat daar is vir ’n vriend in nood?

Ds Chris le Roux, Stellenbosch/Worcester

3 Augustus – Moenie bang wees nie

Psalm 23: 1-6

Een van die grootste stressors in enige mens se lewe is die moontlikheid van verlies. Jy kan jou werk, jou gesondheid, jou geld, jou reputasie, of ’n geliefde verloor. Wanneer mense met die moontlikheid van dood en verlies gekonfronteer word, is daar vrees en hartseer oor die dreigende verlies. Hartseer of rou is die manier waarop ons treur en deur die oorgange van die lewe kom, maar vrees vir die moontlikheid van verlies is ’n gevoel wat ons ervaar wanneer ons dreigende gevaar beleef. Hierdie gevaar dui nie net op lewensgevaar nie, maar enige situasie wat ’n bedreiging inhou. Dit kan ’n gevoel van angs wees, van bang en bekommerd wees.

Die Psalmdigter het geweet dat God hom sal beskerm, en hy het God vertrou, selfs om die dood in die gesig te staar in die donkerste dieptes. Miskien gaan jy nou deur donker dieptes. Dit kan die donker diepte van vrees, mislukking, skuld, konflik of verwerping wees. Die goeie nuus is dat die skaduwee van donker dieptes jou nie kan seermaak nie. Skaduwees is altyd groter as die bron waarvandaan dit kom. Waar daar ’n skaduwee is, moet daar ’n lig wees. Jy kan nie ’n skaduwee sonder lig hê nie. Dus, die geheim wanneer jy deur die dal van donker dieptes gaan, is om jou rug op die skaduwee te draai en na die lig te kyk. Solank jy jou oë op die lig hou, kan die skaduwee jou nie bang en benoud maak nie.

Vertrou God in die donker dieptes, soos die Psalmdigter dit bevestig: Die Here is my herder, ek kom niks kort nie… Selfs al gaan ek deur donker dieptes, sal ek nie bang wees nie, want U is by my. In u hande is ek veilig (Ps 23: 1 en 4). Jesus het gekom as die Goeie Herder en die Lig in die doodsgevaar en donker dieptes in die wêreld, om die Herder vir sy skape te wees en vrees en donker te verdryf en te vernietig.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

2 Augustus – Wag op die Here

Filippense 4: 2-9

Bekommernis is daardie benoude gevoel wat ’n mens kry oor dinge waaroor jy nie beheer het nie. Dit is in wese ’n kontroleprobleem. As ’n mens oor iets bekommerd raak, begin daardie bekommernis gou jou gedagtes oorheers. Ons kan nie die ekonomie beheer nie, dus is ons bekommerd oor die ekonomie. Ons kan nie die toekoms beheer nie, dus is ons bekommerd oor die toekoms. Bekommernis sal nooit iets oplos nie! As jy bekommerd is oor ’n probleem, bring dit jou nie nader aan ’n oplossing nie. Dit is soos om in ’n wiegstoel te sit – baie aktiwiteit, energie en beweging, maar geen vordering nie. Bekommernis verander niks, behalwe om jou ongelukkig te maak!

Dit maak nie saak hoe moeilik omstandighede mag wees nie, gelowiges het altyd hoop. Ons sê dikwels: Ek is so moeg om te probeer en te misluk. Hou op om te probeer. In plaas daarvan, vertrou op God. God gee jou die keuse om van Hom afhanklik te wees, óf om van jouself afhanklik te wees. Die effek is óf vryheid óf frustrasie. Vryheid kom wanneer God in beheer van jou lewe is en jou in die regte rigting beweeg om Hom as jou hemelse Vader te vertrou. As jy op God vertrou, hoef jy nie bekommerd te wees nie, omdat Hy belowe het om te sorg vir al jou behoeftes. Daar is geen probleem of uitdaging so groot dat Hy dit nie kan oplos nie. Daar is geen hartseer so diep dat Hy dit nie kan bemeester nie. God is altyd in beheer en Hy weet wat jy nodig het. Moenie moedeloos word nie! Moenie opgee nie!

Stel jou vertroue in die Here, vertrou op Hom, wag op die vervulling van sy woord. Soos Paulus die gelowiges in Filippense 4: 6-7 aanmoedig: Moet oor niks besorg wees nie, maar maak in alles julle begeertes deur gebed en smeking en met danksegging aan God bekend. En die vrede van God wat alle verstand te bowe gaan, sal oor julle harte en gedagtes die wag hou in Christus Jesus.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

1 Augustus – Om jou reis met blydskap voort te sit

Hebreërs 9: 11-18

Soms wanneer ons mense teleurstel, vind hulle dit moeilik om ons te vertrou. Ons kan probeer om dinge beter te maak of om berou te toon oor wat plaasgevind het, maar dit kan nie waarborg dat dinge ooit weer dieselfde sal wees nie. Mense het gevoelens, en wanneer hulle seergemaak, verwond of teleurgestel word, voel hulle kwesbaar en weerloos. Ons kan spyt wees oor die verwonding wat ons veroorsaak het, maar ons kan nie ander verplig om ons te vergewe of dwing om te vergeet wat gebeur het nie. Die hartseer gevolge van ons optrede kan verhoudinge verbreek of vriendskappe verwoes. Ons kan nie die verlede verander nie, en ons kan ook nie daarop aandring om die probleem te herstel nie.

By God is dinge anders. Sy Seun het vir ons gesterf om ons oortredings teen ons Skepper te herstel. Wanneer ons God teleurstel, kan Hy ons met oorgawe straf, maar in plaas daarvan verkies Hy om ons volkome te vergewe. Jesus Christus het met sy kruisdood vir ons sondes betaal, sodat ons eens en vir altyd van ons sondes gereinig kan word. Hebreërs 9: 14 stel dit só: Hoeveel te meer sal die bloed van Christus ons gewete bevry van die las van dade wat tot die dood lei, sodat ons die lewende God kan dien! Hiervoor het Christus immers Homself as volkome offer deur die ewige Gees aan God geoffer.

Dit is wat dit beteken om in die offerbloed van Jesus gewas te word – sy kruisiging wis die sonde en hartseer wat ons gepleeg het uit. Die vergewing van ons sondes is deel van God se geskenk deur Christus, toe Hy ons verhouding met God wat verbreek is, weer herstel het deur versoening tussen God en ons te bewerkstellig. Dus, laat ons bly wees in die sekerheid dat Jesus Christus ons Verlosser is en dat ons ewig deel het aan God se genade en liefde. Ons kan ons lewe deur geloof toevertrou aan God wat ons sondes vergewe, alles sal herstel en ons veilig sal opneem in sy ewige heerlikheid.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

31 Julie – Herstel wanneer alles verlore lyk

Hebreërs 9: 11-18

Soms wanneer ons mense teleurstel, vind hulle dit moeilik om ons te vertrou. Ons kan probeer om dinge beter te maak of om berou te toon oor wat plaasgevind het, maar dit kan nie waarborg dat dinge ooit weer dieselfde sal wees nie. Mense het gevoelens, en wanneer hulle seergemaak, verwond of teleurgestel word, voel hulle kwesbaar en weerloos. Ons kan spyt wees oor die verwonding wat ons veroorsaak het, maar ons kan nie ander verplig om ons te vergewe of dwing om te vergeet wat gebeur het nie. Die hartseer gevolge van ons optrede kan verhoudinge verbreek of vriendskappe verwoes. Ons kan nie die verlede verander nie, en ons kan ook nie daarop aandring om die probleem te herstel nie.

By God is dinge anders. Sy Seun het vir ons gesterf om ons oortredings teen ons Skepper te herstel. Wanneer ons God teleurstel, kan Hy ons met oorgawe straf, maar in plaas daarvan verkies Hy om ons volkome te vergewe. Jesus Christus het met sy kruisdood vir ons sondes betaal, sodat ons eens en vir altyd van ons sondes gereinig kan word. Hebreërs 9: 14 stel dit só: Hoeveel te meer sal die bloed van Christus ons gewete bevry van die las van dade wat tot die dood lei, sodat ons die lewende God kan dien! Hiervoor het Christus immers Homself as volkome offer deur die ewige Gees aan God geoffer.

Dit is wat dit beteken om in die offerbloed van Jesus gewas te word – sy kruisiging wis die sonde en hartseer wat ons gepleeg het uit. Die vergewing van ons sondes is deel van God se geskenk deur Christus, toe Hy ons verhouding met God wat verbreek is, weer herstel het deur versoening tussen God en ons te bewerkstellig. Dus, laat ons bly wees in die sekerheid dat Jesus Christus ons Verlosser is en dat ons ewig deel het aan God se genade en liefde. Ons kan ons lewe deur geloof toevertrou aan God wat ons sondes vergewe, alles sal herstel en ons veilig sal opneem in sy ewige heerlikheid.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

30 Julie – Gelowiges spreek teen onreg en goddeloosheid

2 Timoteus 3: 1-17

Die tweede brief aan Timoteus is vandag steeds relevant. Die skrywer is self ook geteiken deur teistering, kritiek en vervolging. Trouens, binne ’n paar jaar na die skryf van hierdie brief, is die Christene oor die Romeinse Ryk heen doodgemaak weens hul geloof in Jesus. Om ’n Christen te wees, was nog nooit maklik nie, veral wanneer gelowiges hulle teen onreg, geweld en goddeloosheid uitspreek. Hulle word gekritiseer omdat hulle polities in plaas van gelowig optree, en word dikwels met alle krag geopponeer en beveg. Hul stemme word gedemp of stilgemaak, veral waar burgerregte onderdruk en persoonlike vryheid beperk word. Die woorde van 2 Timoteus is vandag baie belangrik in ons wêreld, veral wanneer mense deur hul eie vooroordeel verblind word en verlam word deur hul eie tekortkominge of vrese.

So, hoe weet jy wanneer om op te staan teen ongeregtigheid of onderdrukking? Die skrywer gee die antwoord in 2 Timoteus 3: 16-17: Die hele Skrif is deur God geïnspireer en het groot waarde om in die waarheid te onderrig, dwaling te bestry, verkeerdhede reg te stel en ’n regte lewenswyse te kweek, sodat die man wat in diens van God staan, volkome voorberei en toegerus sal wees vir elke goeie werk. Die Woord stel jou in staat om, tydig en ontydig, gereed en toegerus te wees vir ’n lewe in diens van God. Die Heilige Gees gebruik die Woord sodat jy altyd ten volle toegerus is om alles te kan doen wat God oor jou pad bring om teen onreg, geweld en goddeloosheid te getuig, al word jy dikwels ’n teiken vir teistering, kritiek en vervolging.

Dit is dié fokus wat ook aan Timoteus die krag gegee het om in vervolging vas te staan. Die wêreld en samelewing waarbinne ons leef, moet die waarheid hoor dat God genadig is, dat sondaars ’n Verlosser nodig het, dat Jesus die Verlosser is, en dat die wêreld geheel en al in gehoorsaamheid aan Hom onderwerp moet word.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

29 Julie – Verdedig geregtigheid, konfronteer ongeregtigheid

Hebreërs 1: 1-14

Ons leef in ’n tyd van morele dubbelsinnigheid. Daar is soveel wantroue in ons samelewing op die oomblik, dat ons vergeet het hoe om tussen geregtigheid en boosheid te onderskei. Vrees en agterdog veroorsaak verdeeldheid, en slegs geloof en vertroue kan die eenheid herstel wat gemeenskappe en beskawings laat floreer. As ons regverdigheid met selfregverdiging verwar, en ongeregtigheid aanvaar as ’n manier om te kry wat ons wil hê, verloor ons ons integriteit as gelowiges. In Hebreërs 1: 9 lees ons die woorde van lof aan Jesus: Jesus het sy integriteit behou deur liefdevol en regverdig te wees. Hy veroordeel boosheid en ongeregtigheid. Sy liefdevolle regverdigheid was ’n daad van geloof, en sy konfrontering van goddeloosheid was ’n daad van moed. Hy het getrou gebly aan God en die waarheid gepraat, ongeag hoe ongewild of onaanvaarbaar Hy geword het. Die wêreld het Jesus met ’n kruis vir sy integriteit beloon; God het Hom met ’n koningskroon beloon. Jesus het geregtigheid liefgehad en goddeloosheid gehaat, daarom het God Hom tot die hoogste eer verhef.

As ons glo dat ons volgelinge en dissipels van Jesus Christus is, moet ons geregtigheid verdedig en ongeregtigheid konfronteer. Dit kan ons baie kos en ons ongewild maak, maar om ongeregtigheid en selfregverdiging te aanvaar en valsheid of leuenagtigheid na te volg, is om alles te ignoreer wat Jesus ons geleer het – alles waarvoor Hy sy integriteit behou het deur liefdevol en regverdig te wees, en waarvoor Hy gesterf het. Mag ons vandag bid: Here Jesus, U het nooit gesê dit sal maklik wees om te glo nie. Maak vandag ons oë oop om sowel die geregtigheid as die goddeloosheid in onsself en ons gemeenskap te sien. Help ons om geregtigheid na te streef en te verdedig, en die kwaad en ongeregtigheid te konfronteer en te vermy. In u heilige Naam bid ons nederig afhanklik. Amen.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

 

28 Julie – God dra sorg vir ons bekommernisse

Matteus 6: 25-34

Wat maak jou baie bekommerd? Wat laat jou nagte lank wakker lê? Wat is dit wat jou so gespanne laat word? Wat laat jou sweet van angs? Dit is dinge wat jou van God af wegtrek en jou vrede en vreugde steel. Ons het almal baie dinge wat ons in verskillende rigtings trek. Ons wil goed doen in die skool of op universiteit, sodat ons ’n goeie werk kan kry. Ons wil ’n goeie werk hê, sodat ons voldoende geld het om van te lewe. Ons wil trou en gelukkig wees. Hoe balanseer ons dit alles? In plaas daarvan om te probeer om die balans te vind van watter dinge die meeste aandag moet kry, maak Jesus dit eenvoudig deur te sê dat ons eerste op God se koninkryk en sy geregtigheid moet fokus, dan sal al die ander dinge in die lewe aan ons gegee word.

Ons is so dikwels bekommerd oor ons eie lewe, oor wat ons sal eet en drink en aantrek, maar wat beteken dit om eers op God se koninkryk te fokus? Dit beteken om tyd deur te bring met God en sy riglyne te volg wanneer ons dinge in ons lewens aanpak. Die primêre manier waarop jy dit doen, is deur die Bybel te lees. Om elke dag tyd te neem om jou aandag op ’n Skrifgedeelte te fokus en dan daaroor te dink. Dit sal jou help om God se Woord te hoor, en te hoor wat die belangrikste in die lewe is. As ek en jy ons in die Woord van God verdiep en elke moontlike geleentheid met albei hande aangryp om sy Woord beter te verstaan, sal Hy en sy koninkryk ook vir ons al hoe belangriker word. As ons bekommerd is, nooi die Here ons uit om die bekommernisse wat ons benoud en beangs laat voel, eenkant toe te skuif en rus by Hom te vind. Die belofte van Jesus is dat God sal sorg dra vir al jou lewensbekommernisse wanneer jy Hom en sy koninkryk eerste stel.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

27 Julie – God is my toevlug en veilige vesting

Psalm 91

Om in die skuiling van die Allerhoogste te woon, vereis ’n houding van voortdurende bewustheid van die Here se teenwoordigheid en betrokkenheid in ons lewe. Psalm 91 bevestig die bevryding van en beskerming vir gelowiges wat daagliks die nabyheid van God opsoek. As ons ons lewenswandel met Hom volhou, kan ons op Hom reken wanneer uitdagings en moeilike tye in die lewe ons bedreig. Die Psalmdigter sê nie net dat die Here ’n skuiling en ’n toevlug sal voorsien nie. Inteendeel, hy sê vir die Here: U is my toevlug en my veilige vesting, my God op wie ek vertrou (Ps 91: 2). Dit is in Hom alleen dat ons rus en beskerming sal vind. Hierdie toevlug word in vers 4 beskryf: Hy beskut jou onder sy vleuels en is vir jou ’n veilige skuilplek. Sy trou beskerm jou aan alle kante.

As jy hierdie God en hemelse Vader in Christus ken, kan jy ook weet dat jy onder alle omstandighede nie alleen is nie, en dan kry jy ook die moed om uitdagings die hoof te bied. Dit is ’n verklaring, ’n getuienis, ’n uitdrukking van geloof, maar dit beteken nie dat niks sleg met jou kan gebeur nie en dat jy altyd pyn- en sorgvry deur die lewe sal gaan nie. Om in God te glo, beteken dat jou lewe en perspektief verander. God is magtiger as die uitdagings en moeilike tye wat jou bedreig en jou dikwels ’n speelding of slagoffer van jou omstandighede maak. By God is daar altyd hoop en uitsig. Hy sal seker maak dat die omstandighede waaronder jy ly, jou nie sal onderkry nie.

Psalm 91 is egter nie ’n suksesresep vir ’n maklike lewe nie. Eerder ’n uitnodiging, ’n appèl en ’n oproep om God met jou hele lewe te vertrou. Vertroue op God bevestig jou sekerheid dat jou lewe en jou toekoms deur die almagtige allerhoogste God beskerm word.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

26 Julie – Probleme dwing ons om van God afhanklik te wees

2 Korintiërs 1: 1-11

Jesus het ons gewaarsku dat ons uitdagings en soms moeilike tye in die lewe sal ervaar. Niemand is immuun teen pyn of geïsoleer van lyding nie, en niemand oorleef sonder probleme nie. God gebruik dikwels moeilike tye om jou nader aan Hom te trek. Die Psalmdigter sê: Die Here is naby die gebrokenes, Hy help die moedeloses. Al word die regverdige ook deur hoeveel rampe getref, die Here red hom uit almal (Ps 34: 19-20). Jou mees diepgaande en intieme verhouding met God sal waarskynlik in jou donkerste dae wees: wanneer jou hart gebreek is, as jy eensaam voel, as jou alternatiewe en opsies opgeraak het en wanneer die teleurstelling groot is – wanneer jy alleen na God roep om hulp.

Dit is tydens persoonlike ervaringe van benoudheid dat ons leer om ons eerlikste en diep innerlike gebede tot God te bid. Wanneer ons pyn het, het ons nie die lewenslus vir oppervlakkige gebede nie. God kon Josef uit die tronk en Daniël uit die leeukuil gehou het, Jeremia bewaar het dat hy nie in ’n put gegooi word nie, Paulus drie keer teen skipbreuk beskerm het, maar Hy het dit nie so gedoen nie. Hy het die probleme en moeilike tye in die mense se lewens toegelaat, en elkeen is nader aan God getrek. Probleme dwing ons om na God te roep en afhanklik van Hom in plaas van onsself te lewe. Paulus het getuig van die troos: Trouens, dit het vir ons gevoel asof die doodvonnis klaar oor ons uitgespreek is. Maar dit het gebeur, sodat ons nie op onsself sou vertrou nie, maar op God wat die dooies opwek tot die lewe. Dit is Hy wat ons uit so ’n groot doodsgevaar gered het en ons weer sal red. Op Hom is ons hoop gevestig: Hy sal ons ook verder red (2 Kor 1: 9-10). Jy sal nooit besef dat God al is wat jy nodig het, voordat God al is wat jy oor het nie.

Dr Rudy Denton, Potchefstroom-Studente

 

25 Julie – Gelukkig is dié wat hul roeping waardig is

Matteus 5: 11-12; 2 Tessalonisense 1: 1-11

Soms bestaan die lewe uit meer terugslae as oorwinnings. Soms voel alles agterstevoor en onderstebo. Ons wonder of daar enige sin daarin is om die hele tyd te stoei net om te oorleef. Die feit dat ons onsself Christene noem, vrywaar ons nie van teëspoed en seer nie. Hoekom sal ons nog die Goeie Nuus, die evangelie, glo? Die lesers van die brief aan die Tessalonisense het in die tweede eeu geleef en net soos ons geworstel met geloofsvrae. Omstandighede was moeilik. Waar is God as ek seerkry?

Die skrywer van hierdie brief probeer nie om die moeilike vraag te antwoord nie. Hy verdedig God nie met slimpraatjies nie. Hy probeer nie antwoorde gee op al die hoekoms en waaroms nie. Sy raad is eenvoudig: Bly getrou aan jul roeping. Bid dat God julle waardig sal maak vir jul roeping. Bly getrou aan jul roeping deur vas te hou aan die krag van die liefde. Waar mense vir mekaar omgee, word die lewe draaglik en kry die lewe sin. Om jou roeping waardig te wees, is om geloof om te sit in dade van vriendskap en liefde.

In die laaste saligspreking lê daar ’n opdrag aan die kerk verskuil. Jesus praat in die tweedepersoon-meervoud: julle. Die kerk word direk aangespreek om die boodskap van die saligsprekinge toe te eien en uit te leef. Die julle is ons – ek en jy. Dis ek en jy wat ’n geloofsgemeenskap moet skep waar mense tuis voel. Dis ek en jy wat ’n tuiste moet skep vir die stukkendes, die hongeres en die soekendes, wat hierdie anderste waardes in ons wêreld moet uitleef. Die waardes van die koninkryk eis dat ons uitreik en aanraak. Dit eis dat ons bereid sal wees om onsself bloot te stel en weerloos te wees ter wille van die liefde.

Gelukkig is hulle wat in hierdie wêreld, met sy pyn, verlies, hardvogtigheid, onreg, harteloosheid, geweld en vervolging, die seën en teenwoordigheid van God kan beleef. Gelukkig is hulle wat ten spyte van hul broosheid, ook hul roeping kan uitleef.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

24 Julie – Gelukkig is hulle wat doen wat reg is

Matteus 5: 10; Matteus 16: 24

Om Jesus te volg, vra ’n prys! In die Matteus-evangelie lees ons dat Jesus gesê het: As iemand agter My aan wil kom, moet hy homself verloën, sy kruis dra en My volg (Matt 16: 24). Is jy bereid om die opoffering te maak? Dit is ook die uitdaging wat die agtste saligspreking aan ons stel. Die vraag is nie Word jy vervolg? nie maar wel: Doen jy wat reg is? Vervolging is nie dié toets vir die egtheid van ons geloof nie.

Matteus beskryf ’n situasie wat sy lesers geken en beleef het. Hulle weet van vervolging en onderdrukking. Hulle ken die verhaal van Johannes die Doper wat deur koning Herodes vermoor is, en van Jesus wat deur die Joodse kerkleiers bevraagteken en geïntimideer is. Uiteindelik is Hy onregverdig veroordeel en gekruisig. Stefanus, Petrus en Jakobus is om die lewe gebring. Paulus is later deur die Romeinse owerheid doodgemaak. Hulle het hul lewens ter wille van die evangelie verloor.

Ons leef in ’n land met godsdiensvryheid. Ons gaan nie fisies vervolg word omdat ons Christene is nie. Ons word egter opgeroep om getrou te wees aan ons roeping as navolgers van Christus. Leef ons die koninkryk van God? Is ons bereid om Jesus enduit te volg ten spyte van die koste? Die Duitse teoloog Karl Rahner herinner ons: God se koninkryk verskyn daar waar ons ons elke dag bevind, terwyl ons met ons gewone lewe besig is en daarin volhard om van dag tot dag te leef. God verwag nie die bo-menslike van ons nie. God werk daar waar ons elke dag met die gewone dinge van ons lewe besig is. Daar waar ons stoei om begrotings te laat klop en ons verantwoordelikhede na te kom. Daar waar ons kans sien om eerlik te wees, ’n medemens erkenning te gee deur vriendelik te groet en respek te hê vir mekaar se lewensruimte. Daar waar ons eerlik is. Daar waar ons nie meedoen aan onreg nie.

Gelukkig is hulle wat bereid is om Jesus te volg waar ons elke dag leef en werk.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

 

23 Julie – Gelukkig is die vredemakers

Matteus 5: 9; Psalm 72

In Bybelse tye het mense mekaar gegroet met Shalom – vrede vir jou! Daarmee het hulle nie sommer hallo en totsiens gesê nie. Hulle het die seën oor mekaar uitgespreek, soos die predikant doen wanneer sy of hy ons aan die einde van die preek die wêreld instuur. Shalom – vrede vir jou! beteken eintlik: Mag die goedheid van God by jou wees.

Gelukkig is die vredemakers. Gelukkig is diegene wat God se goedheid in hierdie wêreld leef en uitdeel. Psalm 72 is juis so ’n gebed vir die koning sodat hy shalom, die goedheid van God, sal uitdeel en die vermoë sal hê om namens God te regeer. Die Psalm begin met ’n versoek (verse 1-2) dat God die koning sal leer om volgens sy wil te regeer sodat die koning regverdige beslissings kan neem en aan verdruktes reg sal laat geskied. Die koning is God se verteenwoordiger op aarde. Daarom moet die koning uit sy afhanklikheid van God leef (vers 1) en vanuit die bewustheid dat hy God verteenwoordig (vers 4). In die tweede deel van sy gebed is daar lang reekse wense oor die manier waarop die koning moet regeer. In verse 3-8 word gebid dat die koning so moet regeer dat selfs die natuur daaroor bly sal wees! Hy moet daarom verdruktes beskerm, armes help en verdrukkers verbrysel. Die koning moet nie net oordeel nie, hy moet ook bevry. Hy moet vir sy mense wees soos die reën vir die plante. As die koning sy Godgegewe roeping uitleef, sal die aarde en die nasie God se seën deur hom beleef. 

Ons Here is koning van die heelal, en ons regeer saam met hom. Dit beteken dat óns gehoor moet gee aan Psalm 72 se opdragte aan die koning. Die twee dinge wat vir die koning van belang was, is vir ons ook van belang: om die wil van God te doen én om reg te laat geskied. Ons moet van die wêreld ’n beter plek maak sodat mense ’n stukkie hemel op aarde sal beleef en God se goedheid sal raaksien.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

 

22 Julie – Gelukkig is dié met rein harte

Matteus 5: 8; 1 Johannes 4: 7-12

Waar die hart van vol is, loop die mond van oor, sê die Afrikaanse spreekwoord. ’n Mens praat oor dit wat jou gedagtes in beslag neem. Hierdie spreekwoord praat van die hart as die sentrum van ’n mens se gedagtes. Ons is geneig om altyd aan die hart van die mens te dink as die plek waar die emosies van die mens geleë is. Daarom sê ons dat iemand se hart stukkend is, dat iemand ’n hartsgeheim het, of dat iemand ’n gebroke hart het.

Toe Jesus in Matteus 5: 8 gesê het dat dié wat rein van hart is, gelukkige mense is, het Hy dit in ’n ander konteks gesê. Hy het gepraat oor die hart van die mens soos die mense van sy tyd dit verstaan het. Vir hulle was die hart van die mens iets soos die mens se beheersentrum. Dit was vir hulle die plek waar die karakter van ’n mens gesetel was. Dit was die plek waar elke begeerte sy oorsprong gehad het, waar al die gevoelens vandaan kom, waar al die idees van die mens ontstaan, en die plek waar die mens se rede lê. Daarom dat ons in Spreuke 4: 23 lees: Wees veral versigtig met wat in jou hart omgaan, want dit bepaal jou hele lewe.

Matteus 5: 8 vra dat ons hart, kragte en verstand aan God sal behoort. Dat ons dink en doen, God se dink en doen sal wees. Dat ons erkenning aan God se teenwoordigheid in elke aspek van ons lewe sal gee. God is deel van ons werk, ons speel en ons verhoudings. Ons gee erkenning aan God se teenwoordigheid wanneer ons ’n mede-mens is vir ons medemense. Gelukkig is dié wat rein van hart is, want hulle sal God sien. Dit klink darem baie na die woorde van 1 Johannes 4: 12: Niemand het God nog ooit gesien nie, maar as ons mekaar liefhet, bly God in ons en het sy liefde sy doel volkome bereik. Waar mense aan mekaar liefde en deernis bewys, daar is God teenwoordig.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

 

21 Julie – Gelukkig is die barmhartiges

Matteus 5: 7; Johannes 4: 1-15

Jesus stap van Judea na Galilea. Van die bodorpers na die onderdorpers. Op sy pad moet Hy ook deur die plakkerskamp loop. Die plek waar die Samaritane woon. Uit hierdie gebied moet jy so gou moontlik kom. Dis nie ’n plek waar jy jouself wil bevind nie.

Jesus kom by ’n plek met die naam Sigar. Dis twaalfuur die middag. Dis warm. Hy is moeg en dors. Dan kom daar ’n vrou aan wat water kom haal. Jesus het nie iets om water mee te skep nie, en die put is diep. Hy vra haar vir ’n bietjie water. Jesus se optrede skree teen die reëls van die samelewing. Die wet verbied Joodse mans immers om in die openbaar met vroue te praat. Jy durf nie eens met jou eie vrou in die openbaar praat nie, wat nog te sê met hierdie laeklastipe wat self moet kom water haal en boonop ’n Samaritaan is. Wanneer hierdie vrou haarself ’n Samaritaan noem, sê sy eintlik daarmee dat sy iemand is wat nie werd is om aangespreek te word nie. Jesus ken ook haar geskiedenis. Sy het al vyf mans gehad. Moenie oordeel en dink dis ’n losbandige vrou nie! Gegewe al die wette oor huwelik en egskeiding, vroue se afhanklikheid van mans en hul beperkte insette met die beëindiging van ’n huwelik, is daar waarskynlik van haar geskei of sy het die afsterwe van ’n huweliksmaat beleef. Sy het al meermale seergekry. Sy ken weerloosheid en verwerping.

Tog sê Jesus vir hierdie vrou dat sy liefde en sy genade ook vir haar dáár is. Sy kan deel in die Lewende Water. By God is daar vir haar ’n plekkie. Hierdie onbekende Samaritaanse vrou hou nie die nuus vir haarself nie. Sy gaan terug na haar dorpsmense toe en vertel vir hulle dat Jesus die Lewende Water is. Hy het aan haar barmhartigheid bewys.

Gelukkig is die barmhartiges, diegene wat bereid is om die Lewende Water te ontvang en daardeur deurdrenk te word – na binne en borrelend na buite.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

20 Julie – Gelukkig is diegene wat honger na liefde

Matteus 5: 6; Matteus 22: 34-40

Hoe lyk God se geregtigheid? Hoe lyk liefde? ’n Staaltjie vertel hoe liefde nie behoort te lyk nie. ’n Man het op ’n dag in ’n put geval. Elkeen wat daar verbygestap het, het ’n mening uitgespreek. Die Fariseër: Jy verdien wat met jou gebeur het! Die Katoliek: Dink aan jou lyding terwyl jy in die put sit. Die Baptis: As jy gered was, sou jy nie in die put geval het nie. Die Charismaat: Glo net dat jy nie in die put is nie. Die Hervormer: Die genade is vir jou genoeg! En die arme man was steeds in die put totdat iemand met medelye hom uitgehaal het…

Jesus het, te midde van allerhande opinies oor hoe God se geregtigheid lyk, mense geleer om hul harte te gebruik. Help die man uit die put. Doen eers liefde, redeneer later.

Onder leiding van die Fariseërs is ’n hele stel wette ontwikkel wat nagekom moes word om God tevrede te stel. Daar was altesaam 248 gebooie (moets) en 365 verbooie (moenies). Dit is te verstane dat mense gewonder het watter reël die belangrikste is. Jesus se bediening was daarop gemik om die hart van die wet in ere te herstel. Wie die hart van die wet verstaan, ken die hart van God.

Die hart van die wet is eenvoudig: Wees lief vir God en wees lief vir jou naaste. Met sy opsomming gryp Jesus terug na die ou belydenis van Israel (Deut 6: 4-5) dat daar net een God is, en verbind dit met die gebod om jou naaste lief te hê soos jouself (Lev 19: 18). Alles wat ons doen en sê, ons opstaan en ons slaap, ons hele lewe dus, vloei voort uit hierdie belydenis: Die Here is ons God. Ons dien Hom met ons hart, ons siel en ons verstand, ons wese. Hieruit vloei ons liefde vir ons naaste voort. Die liefde vir God se noodwendigheid, is liefde vir ons naaste.

Gelukkig is diegene wat hulle daarop toelê om vir God lief te wees en vir hul naastes soos vir hulself. Gelukkig is hulle wat die liefde doen.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

 

19 Julie – Gelukkig is die sagmoediges

Matteus 5: 5; Lukas 1: 26-38

As jy bó wil uitkom in die lewe, iémand wil wees, wees ’n sagmoedige Neelsie. Watter vreemde stelling! ’n Mens kan net wonder wat Jesus se hoorders van so ’n uitspraak sou gedink het, mense wie se land deur die Romeine geannekseer is. Mense wat waarskynlik geglo het die enigste manier om bevry te word, is om die Romeinse juk met geweld van hulle af te gooi. Die meeste van ons wil nie self as sagmoedig beskryf word nie. Dit klink darem te veel na swakkeling, jy kan nie jou man staan nie. Dit bring jou nêrens in hierdie lewe nie.

Ons verkeer onder die indruk dat sagmoedigheid ’n bewys van swakheid is. Dit is waarskynlik omdat ons sagmoedigheid en ek staan handjies-gevou en toekyk met mekaar verwar. Maria is ’n prentjie van sagmoedigheid. ’n Engel bring die boodskap dat sy swanger sal word. Watter moeilike situasie! Tog reageer sy só: Ek is tot beskikking van die Here. Laat met my gebeur wat u gesê het (Luk 1: 38). Niks van Hoekom ek? nie. Nee, wat die Here besluit het, is goed en reg. Sagmoedige mense stel hul vertroue in die Here. Die sagmoediges herken die onreg in die wêreld en erken hul eie aandeel daaraan. Hulle weet dat die regverdigheid van God tog op die ou einde sal seëvier. Hulle weet dat die onregverdiges dalk die veldslag wen, maar die oorlog verloor. Hulle het vurigheid en krag, maar dis onder beheer. God se beheer.

Wat is sagmoedigheid? Dit is eintlik maar dieselfde as wat Paulus van die liefde sê in 1 Korintiërs 13: 4-7: Die sagmoedigheid is geduldig, die sagmoedigheid is vriendelik, dit is nie afgunstig nie, is nie grootpraterig nie, is nie verwaand nie. Dit handel nie onwelvoeglik nie, soek nie sy eie belang nie, is nie liggeraak nie, hou nie boek van die kwaad nie. Dit verbly hom nie oor die onreg nie, maar verheug hom oor die waarheid. Dit bedek alles, glo alles, hoop alles, verdra alles.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

18 Julie – Geseënd is diegene wat treur

Matteus 5: 4; Johannes 11: 17-36

Cowboys don’t cry, sê ons vir mekaar, veral vir ons seuns. As jy sterk is, huil jy nie. Dis ’n teken van swakheid. Wanneer ons seer het, wil ons so gou moontlik daaroor hardloop sodat ons met ons lewens kan aangaan. Moenie die kinders na ’n begrafnis toe neem nie, dit sal hulle net ontstel. Moenie te lank treur oor jou huwelik wat verby is nie. Begin so gou moontlik weer die drade van jou lewe optel. Kry daardie slaappil wat jou snags van jou verlies laat vergeet. Ontvlug uit jou verlies, of vermy dit.

Tog, om te treur, is ons natuurlike reaksie oor ’n verlies wat ons ervaar het. Dit is hoe ons aanmekaar gesit is. Dood, ’n egskeiding, ’n kind wat die huis verlaat, verhuising na ’n nuwe omgewing, die verlies van jou gesondheid, jou werk, ’n troeteldier, politieke verandering. Seer is seer en ons kan nie daarvan weghardloop nie.

Lasarus was ’n goeie vriend van Jesus. Wanneer Jesus by Lasarus se graf kom, huil Hy. Hy berispe Marta en Maria nie wanneer hulle Hom verwyt omdat Hy te laat opdaag nie. Hy gee nie slim antwoorde oor die oorsaak van lyding en wat God ons sogenaamd daardeur sou wou leer nie. Jesus huil omdat Marta en Maria huil. Hy huil oor hul pyn. Hy huil omdat Hy saam met ons voel as ons seerkry. Hy huil omdat geloof nie altyd vir mense sin maak wanneer hulle seer het nie. Jesus weet van pyn. Het Hy nie ook in sy verskriklike pyn uitgeroep nie: My God, my God, waarom het U My verlaat? Jesus voel saam met ons, Hy ly saam met ons. Hy het medelye met ons.

Gelukkig is hulle wat die moed het om hul seer te erken vir wat dit is. Gelukkig is hulle wat hulself toelaat om seer te hê en stap vir stap daardeur te werk. Gelukkig is hulle wat bereid is om medelye met ander se seer te toon. Gelukkig is hulle wat weet dat God ons diepste seer ken en in ons donkerte teenwoordig is.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

17 Julie – Geseënd is die afhanklikes

Matteus 5: 3; Markus 10: 13-18

’n Verslaggewer het die teoloog Karl Barth gevra om sy standpunt oor die inhoud van die Christelike geloof op te som. Barth het 12 dik boeke oor teologie voltooi. Hy sou ’n indrukwekkende verhandeling kon gee, maar hy het nie. In plaas daarvan het hy eenvoudig geantwoord: Jesus min my salig lot, ek weet dit uit die Woord van God. Jesus het my lief. Dit is al wat ek nodig het om te weet. Sonder sy liefde, is ek niks. Dit is wat afhanklikheid beteken.

Jesus wou ook aan sy dissipels hierdie eenvoudige beginsel verduidelik: Laat die kindertjies na My toe kom en moet hulle nie verhinder nie, want die koninkryk van God is juis vir mense soos hulle. Dit verseker Ek julle: Wie die koninkryk van God nie soos ’n kindjie ontvang nie, sal daar nooit ingaan nie (Mark 10: 14-15). Waarna het Jesus verwys? Wat het kinders wat volwassenes kortkom? Hy het nie van volwassenheid, intellek, onskuld of gehoorsaamheid gepraat nie. Dit neem kindertjies nie lank om allerhande maniere uit te dink om kattekwaad aan te vang nie. Hulle vrae ook oneindig baie vrae. Hulle aanvaar nie sommer goedsmoeds enige antwoord nie.

Gewoonlik antwoord mense wat nie oor hul geloof wil dink of die moeite wil doen om vrae te vra nie, eenvoudig: Ek glo maar soos ’n kind. Dit gaan vir seker nie in hierdie teksgedeelte oor Ek vra liewer nie vrae nie, ek aanvaar alles soos dit is nie. Die kwaliteit waarvan Jesus gepraat het, is vertroue. Kinders vertrou hul ouers met hul hele wese. Hulle is tot niks in staat sonder hul ouers se sorg nie. Volwassenes se wagwoord is: Ek sal self, moenie raad gee nie! Aan die ander kant is absolute vertroue heel natuurlik by kindertjies. Kinders is tot niks in staat sonder die liefde en sorg van ’n ouer nie.

Gelukkig is diegene wat besef dat hulle sonder God se sorg en liefde tot niks in staat is nie. Gelukkig is diegene wat met volle oorgawe en oortuiging kan sê: Jesus het my lief. Dit is genoeg.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

16 Julie – Die werklik gelukkiges

Matteus 5: 1-12

Die lewe is moeilik. Dit is hoe dit is. Net toe ek dink ek het al die antwoorde, verander al die vrae, lees ek nou die dag op ’n bufferplakker. Hierdie woorde som die lewe op. Ons antwoorde werk net nie altyd nie. Ons het nodig om hierdie waarheid oor die lewe te aanvaar en nie daarvoor terug te deins nie. Die oomblik wanneer ons eerlik hieroor is, begin ons vermoëns ontdek om die swaar van die lewe te hanteer. Ons ontdek maniere om nie daardeur ontkrag te word en toe te laat dat die lewe met sy moeilikhede ons verlam nie. Ons ontdek dat ons die mag het om keuses te maak, om óf magteloos en weerloos te voel óf onverskrokke te kies om die lig in die duisternis te wees.

Hierdie perspektief gee ’n invalshoek om die saligsprekinge te verstaan. Die saligsprekinge handel oor die vestiging van God se liefde in elke aspek van ons lewe. Dit is die etiek, die so-moet-ek-doen van God se koninkryk. Wees lief vir God en lief vir jou naaste.

God vra dat sy geregtigheid, sy Liefde, geskep word deur mense wat deur sy Gees gelei word. Deur my en jou. God vestig sy geregtigheid deur mense wat weet hoe afhanklik hulle van Hom is. Deur mense wat sensitief is vir die seer. Deur mense wat bereid is om sagmoedig te lewe. Deur mense wat honger en dors na geregtigheid. Deur mense wat bereid is om barmhartigheid te bewys. Deur mense wat suiwer van hart is. Deur mense wat bereid is om vredemakers te wees. Deur mense wat bereid is om vervolg te word ter wille van geregtigheid. Deur mense wat bereid is dat ander hulle om sy ontwil beledig en vervolg.

Dít is hoe God sy koninkryk laat gebeur. Deur die sagte oog, die omhelsende arm, die vredemakende hand van sy mense. Gelukkig is hulle wat in hierdie wêreld, met sy pyn, verlies, hardvogtigheid, onreg, harteloosheid, geweld en vervolging, die seën en teenwoordigheid van God kan beleef. Gelukkig is hulle wat ten spyte van hul broosheid, ook hul krag kan ontdek.

Dr Sanrie de Beer, Philadelphia

 

15 Julie – God se liefde

Johannes 3: 16-21

Die teoloog van die 20ste eeu wat na alle waarskynlikheid die grootste invloed op ander teoloë uitgeoefen het, was die Duitser Karl Barth. Sy publikasie Kirchliche dogmatik, wat duisende bladsye beslaan het, eindig met hierdie eenvoudige woorde: God is die Een wat liefhet. Oor die afgelope dae het ons gepoog om iets van die wese van hierdie liefdevolle God, met eenvoudige menslike beelde, raak te vat. Al sou ons daarin kon slaag om meer gevleuelde woorde en dieper nadenke oor hierdie ingewikkelde onderwerp te vind, sal ons steeds nie meer as die punt van die ysberg van God se liefde ontdek nie. Ons kan hoogstens saam met Johannes 3: 16 uitroep: God het die wêreld so liefgehad dat Hy sy enigste Seun gegee het, sodat dié wat in Hom glo, nie verlore sal gaan nie maar die ewige lewe sal hê.

Wie dit glo, kom na die Lig. Die Lig bied oë wat sien en laat sien, ore wat altyd hoor, arms wat lei en vashou, ’n mond wat liefdevol nader roep, en ’n hart wat tot ons heil klop. As ons sy liefde nastreef, dan is dit maklik om na die lig te kom, want ons sal nie skaam wees dat die lig ons dade blootstel nie. Ons strewe, al is dit telkens met ons swakhede en gebrokenheid gekleur, is ’n soeke na God wat vír ons is.

Gebed

Here, ons bely dat ons soeke na U soms deur menslike kanale loop en dat dit dikwels tydelik, voorlopig en beperk is. Ons dank U vir die voorreg om elke dag ’n nuwe reis met U te mag aanpak. Ons dank U vir die voorreg om U te mag ken en naby aan U te kan wees. Ons dank U dat U ons danksy die genade deur Jesus Christus hierdie weg gewys het.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

14 Julie – God se hart

Psalm 73

So ’n klompie jare gelede is ’n studie gedoen oor wat mense werklik gelukkig maak. Die slotsom van die studie was: Om die alledaagse te waardeer, om jouself nie met ander te vergelyk nie, om geld laag op jou prioriteitslys te plaas, om vriende en familie te koester, om opreg dankbaar te wees en om te gee eerder as te ontvang, behoort geluk te bring. 

Die goddeloses na wie Asaf in Psalm 73 verwys, verteenwoordig eerder die teenpool hiervan. Hulle waardeer nie die gewone dinge nie, hulle ag hulself hoër as ander mense, geld oorheers hul lewens, hulle stoot ander eerder weg as wat hulle vriende maak, hulle waardeer nie hul voorspoed nie, en dit is duidelik dat hulle nie maklik sal gee nie. Dit grief die digter, en hy soek na antwoorde. Is daar dan geen reg en geregtigheid nie? Wen die skurke van die lewe altyd? Trek diegene wie se harte reg klop en wat hulle besig hou met opbouende dinge, dan altyd aan die kortste end? Vir die digter, soos vir ons, voel dit soms so. Sy eenvoudige antwoord hierop, na ’n diepe worsteling met die Here, is dat hy moet aangaan met sy lewe. Hy moet naby aan God leef, want om naby aan God te wees, is vir hom goed. 

Ons geluk lê inderdaad opgesluit in eenvoudige, maklik bekombare dinge. Dit kan nie bepaal word deur ekonomiese welstand of politieke stabiliteit, of deur ons eie definisie van geregtigheid nie. Ons geluk word bepaal deur ons nabyheid aan God. Ons nabye kontak met Hom, lei daartoe dat ons die klein dingetjies in sy skepping sal waardeer. Ons waardeer wie ons is en wat ons besit. Sy kalmerende teenwoordigheid help ons om ons vriendekring uit te bou en ons familie te koester. Dit noop ons om te gee, eerder as om te neem. Intieme, nabye kontak met God het deur Jesus Christus se koms na die aarde maklik geword. Hy oorbrug alle klowe tussen God en mens en verander ons uitkyk op die werklikheid vir altyd.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

13 Julie – God se arms

Deuteronomium 1: 19-33

Die uitdagings wat ons daagliks in die oë staar, kan nogal oorweldigend wees. Trouens, ek hoor dikwels hoe mense kla dat hulle nie kans sien vir sekere dinge nie. Soms is dit persoonlike dinge soos werk en omstandighede rondom hul huisgesin. Ander kere het dit te doen met die toestande in ons land of selfs wyer in die wêreld. Met die volk van die Here was dit nie anders nie. Hulle het interne vrese gehad. Hulle was al immers vir baie jare aan die trek en het nog nie hul bestemming bereik nie. Die Here moes hulle herinner aan die beloftes wat Hy aan hulle gemaak het. Hulle was voorts so benoud oor die indrukwekkende vyande wat vir hulle gewag het in die land Kanaän, dat hulle viervoet vasgeskop het en geweier het om verder te trek. Die verspieders het teen daardie tyd reeds verslag gegee oor die reuse wat daar gewoon het.

Die Here herinner hulle daaraan dat Hy hulle deur die vreemdste en mees uitdagende omstandighede, tot by die voordeur van Kanaän gebring het. Hy gebruik twee beelde om sy deurlopende leiding te illustreer. Die eerste is die kragtige beeld van ’n dapper soldaat wat namens hulle geveg het. Die tweede is die sagte beeld van ’n pa wat ’n seun in sy arms dra. Op vele ander plekke, soos in Psalm 131, waar God se arms met ’n moeder s’n vergelyk word, word iets uitgebeeld van die geborgenheid wat in God se arms te vind is.

Hoe oorweldigend ons uitdagings ook al mag wees, hoe benouend ons omstandighede ook al word, God se arms bied kalmte en vrede, soos net in ouerarms te vind is. Die gevaar het dalk nie gewyk nie en dit wat spanning veroorsaak verdwyn nie sommer nie, maar in die Here se arms lyk die uitdagings net sagter. Soos ’n ouer se arms, is God s’n ook oop in die vorm van ’n uitnodiging.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

12 Julie – God hoor

Psalm 140

Jare gelede moes ’n bekende teoloog vir die soveelste keer in sy lewe dié vraag hoor: Hoe kan jy in God se bestaan glo? Sy antwoord was dat dit baie makliker was om in God te glo, as om te glo dat die lastige vraagsteller werklik bestaan. Hy het die vraagsteller se gesig net een keer gesien, maar met die Here het hy al deur die loop van dekades duisende kere gesprek gevoer. Hy het uiteraard na gebed verwys. Wanneer ons bid, sê ons in wese dat ons ’n brandende begeerte het om kontak te hê met die lewende God. Dit is eintlik maar net ’n behoefte om gehoor te word.

Die digter van Psalm 140 gesels met die Here asof Hy ’n ou vriend is, wat na al sy klagtes luister. Hy vra hulp teen die goddelose vyande. Hy pleit dat die Here reg sal laat geskied. Hier is ’n magtelose mens wat na die Almagtige gaan, sy lot bekla en van harte hoop dat God sal hoor en verhoor.

Die afgelope jaar of twee het ek die voorreg gehad om met kontemplatiewe of stilraak-teologie te doen te kry. Dit gaan gewoon daaroor dat ’n mens jou afsonder, en kontak maak met die Here. Jy gesels met Hom en deel jou menswees met Hom, en jy maak jouself oop en ontvanklik om te hoor wat Hy vir jou wil sê. Ek het al dikwels die indruk gekry dat ons van gebed ’n taak of ’n opdrag maak, in plaas van ’n spontane stilraak voor God. ’n Stukkie gemeenskap wat met opregte vertroue gepaard gaan.

Die wonderlike is dat God met ons wíl kontak maak. Hy wil hê ons moet met Hom in gesprek tree, om op hierdie wyse iets van sy teenwoordigheid te kan ervaar. Mag ons nooit die geleentheid laat verbygaan nie.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

 

11 Julie – God se mond

Jesaja 55

Ek het al dikwels by mense wat in nood gedompel was, innige en opregte belydenisse van geloof gehoor. Hierdie belydenisse was so opreg dat hulle byvoorbaat geglo het dat die Here hul omstandighede sal verander. As ons egter eerlik daaroor wil wees, moet ons erken dat dit met só ’n belydenis nog bloot ’n droom oor uitkoms is.

Die volk van die Here jubel in hoofstuk 54 van die boek Jesaja oor die uitkoms uit ballingskap wat die Here aan hulle beloof het. In hoofstuk 55 herinner die Here hulle daaraan dat Hy nie net ’n filosofiese werklikheid in hul lewens is nie, maar ’n egte teenwoordigheid. Hy loop elke tree saam met hulle. Die treffende beeld wat die profeet gebruik om die punt mee te illustreer, is reën en sneeu. Die Here stuur reën en sneeu na die aarde met ’n doel. Hy stuur dit nie sommer net en neem dit weer terug nie. Dit moet die aarde bevog sodat plante kan groei om eindelik vrugte en saad op te lewer.

Sy beloftes oor die volk se uitkoms en terugkeer na hul eie land is kragtige beloftes wat inderdaad in hul alledaagse lewe gesien en beleef kan word. Sy woorde word waar, en dit bring verligting. Hoewel ons omstandighede nie altyd so gunstig is as wat ons dit graag wil hê nie, en hoewel die uitkomste in ons lewe nie altyd presies is waarop ons gehoop het nie, skep die Here uit al ons chaotiese omstandighede sin. Wanneer ons op Hom vertrou, lyk die ongunstige milieu reeds meer gunstig. God se mond uiter telkens heilsame en opbouende dinge vir sy kinders. Hy het gepraat, en die skepping was daar. Hy het gepraat, en die verbond met sy mense was gesluit. Hy het gepraat, en die nuwe verbond in Christus was in plek.

God praat steeds vanuit sy Woord en belowe heerlike dinge. Hierdie dinge is nie filosofiese nie, maar eerder egte werklikhede, wat telkens heil bring.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

10 Julie – God se hand voorsien

Matteus 6: 25-34

Daar is deesdae talle mense wat van God se afwesigheid praat. Die Een wat geskep en toe verdwyn het. Die immer groeiende getal afhanklikes wat nie genoeg middele het om van te leef nie, skree dit in wese op straathoeke, in winkelsentrums en in plakkerskampe landwyd uit. Die slagoffers van geweld en ander hartseer beeld dit oral in die media uit. God het egter nié die heelal geskep en toe teruggestaan en ons aan ons eie lot oorgelaat nie. Vry vertaal, lees die Heidelbergse Kategismus vraag en antwoord 27 dat Hy steeds alles en almal onderhou en dat dinge soos lower en gras, droogte en reën, vrugbare en onvrugbare jare, voedsel en drank, gesondheid en siekte, rykdom en armoede, nie toevallig deel is van ons leefwêreld nie, maar dat dit alles ons deur sy Vaderhand toekom.

Dit is natuurlik nie moeilik om die liefdevolle Skeppervader se hand in die skoonheid van die natuur te sien nie. Dit is net so maklik om in jou eie voorspoed dankbaar te wees vir die oorvloed wat jy besit. Dit is egter nie so maklik om God altyd in ons swaarkrytye te vind nie. Tog is Hy oral deel van ons lewens en werklikheid. Die feit dat God met ons in ons swaarkry is, is suiwer genade. Dit bly ’n groot geskenk.

Ons kommer en onsekerheid oor waarvandaan ons hulp en middele in die volgende dae sal kom, is aldus Matteus kleingeloof. God voorsien en God gee. God se solidariteit met slagoffers van swaarkry is sowel oordeel as genade. Oordeel oor alle onsensitiwiteit en onmenslikheid wat swaarkry veroorsaak, maar ook genade vir almal wat slagoffers daarvan is. Ons kan Hom erken as die Skepper, die onderhouer en die gewer van alle goeie dinge.

Matteus roep ons op om ons fokus te skuif. Ons denke moenie oorheers word deur die wêreld met al haar gebreke nie, eerder deur die koninkryk van God. Die res is ’n natuurlike vloei van dinge, met God wat midde-in ons lewens voorsien en lei.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

9 Julie – God se hand beskerm

Psalm 33

In 2015 het daar in Sirië ’n reeks sandstorms losgebars wat die meeste van die vorige groot storms oortref het. Dit was trouens so groot in omvang dat reusestofwolke uit die ruimte sigbaar was. Etlike mense het in hierdie storms omgekom, baie van hulle omdat hulle gewoon nie midde-in die digte sandmassa kon asemhaal nie. Die gedagte dat mense letterlik die dood kon hoor aankom en dit kon sien nadersluip, is angswekkend. Die dood bekruip jou, weerlose mens.

Dit beskryf in ’n mate die angs waarmee die digter van Psalm 33 geworstel het. Hy vertel van ’n groot vyandige leër en hul indrukwekkende wapentuig wat dreigend deel van sy volk se lewe geword het. Hulle hoor die vyand en sien die omvang van hul wapens. Die digter word diep hierdeur geraak – in so ’n mate dat hy verwys na die dood wat soos ’n skaduwee oor hulle hang en hongersnood wat as gevolg van die vyand se beleëring deel van hul alledaagse lewens geword het.

Die merkwaardige van hierdie Psalm is dat dit ’n loflied is. Dit begin met die woord jubel. In sy benoudheid, herinner die digter sy volksgenote aan God wat nie net die heelal tot stand gebring het nie, maar wat steeds sy hand oor elke gelowige hou. Hy beheer al die nasies en ook elke regeerder. Hoe oorweldigend die vyand se oormag ook al mag lyk en klink, dit sal nie kan standhou teen die hand van die Here nie. Hy bly in beheer. Die mag (verstand) wat hulle het, kom immers van Hom af.

Elkeen van ons het al oomblikke van weerloosheid, magteloosheid en broosheid ervaar. Elkeen het al gesien en gehoor hoe die ellende nadersluip en was oorweldig deur die omvang en aard daarvan. Elkeen kan egter ook stil raak voor God en saam met die digter bely dat ons op God alleen kan vertrou. Die digter se vertroue op God is van so ’n aard dat hy sy lof besing, eerder as om voor die uitdagings te swig of te struikel.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

 

8 Julie – God se oog

Filippense 2: 5-8

Een van ons Kerk se hoogleraars het in die 1980’s ’n akademiese wydingsdiens gehou by die universiteit waar hy werksaam was, met die titel Die oog van God. Die teks vir hierdie boodskap het gekom uit een van die buite-Bybelse boeke, naamlik Ben-Sira. Die kerngedagte van die preek, aan die hand van Ben-Sira 17: 8a, was treffend. Kyk deur die oë van God na die mense om ons. Filippense 2: 5-8 eis in wese dieselfde van ons. Ons moet daarteen waak om met ons menslike behoeftes en ons eie soeke na eer en erkenning te kyk na ons medemens. Ons moet deur die oë van God na ons medemens en ook na onsself kyk. Ons behoort by ons medemens ’n behoefte aan liefde en ’n honger en dors na hulp en steun te vind. By ons moet daar ’n gewilligheid bestaan om hierdie behoeftes van ons naaste te bevredig.

Jesus se koms na die aarde word met die woord vernedering beskryf. Sy vernedering beweeg in konsentriese sirkels al hoe wyer. Om mens te word, vir Hom wat Godgelyk en self God is, was in sigself ’n reusevernedering. Om aan mense gelyk te word, nie as heerser of leier nie, maar as dienaar, was selfs ’n groter vernedering. Die laagtepunt van hierdie neerdaling van Jesus, was die dood. Tot in hierdie uiterste vorm van magteloosheid en weerloosheid daal Jesus neer.

Die versoek in Filippense 2: 5-8 is dat daar dieselfde gesindheid by ons moet wees as wat daar by Jesus was. Wanneer ons na ons medemens kyk, moet ons met Jesus se oë na hulle kyk. Ons moet kyk om te dien en nie om bedien te word nie. Ons moet bereid wees om op te offer, al is die prys hoe hoog. Menslik gesproke lyk die prys soms te hoog. Ons moet nietemin daarin volhard om dienaars te wees. Ons oorwinning of verering lê in ons nederige diensbaarheid.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

7 Julie – Menslike maatstawwe

Efesiërs 3: 14-21

Edmund Burke, ’n Ierse politikus wat in die 18de eeu geleef het, het in sy leeftyd etlike wyshede kwytgeraak. Een van sy kosbare uitlatings het oor die menslike intellek gehandel. Burke het gesê: Hoe dieper ons delf in die ongelooflike werking van die menslike verstand, hoe meer bewyse sal ons vind van die onmeetbare vermoë van die Een wat ons verstand geskep het. Hiermee het hy dit duidelik gestel dat al word ons hoe slim, ons sal nooit die omvang van God se wese, sy liefde en sy genade verstaan nie.

Die skrywer van die brief aan die Efesiërs het iets van ons onvermoë begryp. Hy bid dat daar grepe van hierdie liefde van Jesus Christus in ons harte sal tuiskom. Hy pleit dat ons iets sal verstaan van die dimensies van hierdie liefde. Hy sluit die gebed af met onder andere die volgende woorde: …om oneindig meer te doen as wat ons bid of dink… Soos Burke, begryp die skrywer van hierdie brief die mens se tydelike en onvolledige verstaan van God wat by ons lewens betrokke is. Desnieteenstaande kan ons dit tog waag om iets oor God te sê en kan ons deurgaans sy teenwoordigheid ervaar.

Ons sal dit egter slegs met die kennis en ervaring wat tot ons beskikking is, kan beleef en beskryf. Ons eie verstaansraamwerk bepaal die grense van ons begrip. Dalk daarom dat Bybelse skrywers deur die eeue, en ook ons vandag, die grootheid van God, sy betrokkenheid by ons en die omvang van sy liefde probeer beskryf in eenvoudige menslike terme. Dit is dus nie vreemd nie dat Bybelse skrywers aan God hande, arms, oë, ore en ander menslike kenmerke toedig. In die dagstukkies wat volg, gaan ons hierdie menslike omskrywings van God in fyner besonderhede met mekaar deel.

Gebed

Here, mag ons deur u genade opnuut verbyster staan voor u grootheid, en mag ons opnuut die impak van u liefde vir en u betrokkenheid by ons lewe waardeer.

Ds David Barnard, Magaliesmoot

6 Julie – So breekbaar en tog heel

2 Korintiërs 4: 7-15

Nadat ons gister gekyk het na ons hoop op die ewige lewe, kyk ons vandag na ons lewe as gelowiges op ons pad daarheen. ’n Geleerde het op ’n keer gesê: As jy die lewe wil bewaar, berei jouself voor op die dood. Lewe en dood hoort bymekaar soos die kop- en stertkant van ’n muntstuk. Hulle staan teenoor mekaar, maar albei behoort tot dieselfde muntstuk.

Daarom het ’n mens soms die gewaarwording dat die voor- en teenspoed van jou lewe eenvoudig nie sin maak nie. Partymaal word dinge net te veel en voel dit of jy aan die einde van die pad gekom het. Tog is daar hoop. Paulus verduidelik dit aan die hand van die beeld van ’n kleipot en die skat in die pot. Hy vergelyk ons aardse lewe met ’n kleipot wat maklik breek. In die werklike lewe van die Bybelse tyd het kleipotte ’n belangrike rol gespeel om kosbare vloeistowwe soos olie en wyn in te bêre, maar as jy die kleipot omstamp en dit breek, vloei daardie kosbare skat in die grond in weg, en die skat is dus verlore.

Die brose aardse mens het ook ’n skat in hom en haar, en vir ons voel dit ook soms of jou lewe in duisend stukke uitmekaar breek soos die kleipot wat omgestamp word. Die verskil tussen die skat in die aardse kleipot en die skat in ons, is egter dat hierdie skat nie in die grond in wegvloei as ons lewe uitmekaar breek nie. Hierdie skat in ons wat van God af kom, is die krag wat weer die stukke van ons lewe bymekaar en heel maak. Dit is hoekom ’n mens ten spyte van verdrukking nie terneergedruk word nie, en al is jy oor raad verleë, nie radeloos word nie.

Waarop dit neerkom, is dat jy jou nie blindstaar teen al die terugslae van die lewe nie en ook nie tou opgooi uit moedeloosheid nie. Vir die gelowige is daar altyd ’n toekoms saam met God wat ons liefhet deur alles heen. Waar daar hoop is, is daar ware lewe.

Ds Dries Beukes, Emeritus/Swartkop

 

5 Julie – Wankelrig, maar met ’n vooruitsig

2 Korintiërs 5: 1-10

Die aardse lewe is maar baie broos. Niks is permanent en onveranderlik of onverganklik nie. Ook nie ons aardse lewens nie. Dit kom ook tot ’n einde, soms skielik, andere kere dalk na ’n lang en uitmergelende siekte. Ons kan die dood biologies definieer, maar nie die misterie van die lewe na die dood nie. Dit word ’n geloofsaak, ons glo aan iets wat nie op ervaring of wetenskaplike navorsing gegrond is nie.

Die apostel Paulus probeer iets hiervan verduidelik aan die hand van die ambag wat hy beklee het en waarmee hy van tyd tot tyd sy brood verdien het. Hy was ’n tentmaker, en ’n mens kan net dink hoe hy, terwyl hy met naald en garing aan die werk was, gewonder het wat met hierdie tent gaan gebeur as hy klaar is. Iemand wat met sy skape agter weiding en water aan trek, gaan die tent waarskynlik koop. Vir lank gaan die tent dalk staan en skuiling bied aan sy eienaar, maar deur wind en weer gaan dit verinneweer word, totdat dit uiteindelik tot niet gaan. Dan is daar niks van die tent oor nie.

’n Mens se aardse lewe is soos ’n tent, sê hy. Maar wanneer daardie tent afgebreek is, is dit steeds nie die einde nie. Daardie geloof waaraan jy vashou, sê dat God in Jesus Christus iets anders tot stand bring in die plek van hierdie verganklike aardse lewe. As die aardse lewe afgebreek word, het ons ’n permanente gebou in die hemel. Hierdie gebou verskil in drie opsigte van die aardse tent. In die eerste plek is die oorsprong van die gebou by God. Hy is die ontwerper en skepper van die nuwe bestaanswyse. In die tweede plek bestaan dit in die hemel voort. Daarmee word bedoel om in die volmaakte sin van die woord by God te wees. In die derde plek verskil die kwaliteit van hierdie nuwe bestaansvorm – dit is onverganklik. Dit is ’n radikale verandering van ons tydelike aardse bestaan.

Dit is waarvan die Heilige Gees ons waarborg is.

Ds Dries Beukes, Emeritus/Swartkop

4 Julie – Vra, vra en nog ’n keer vra

Lukas 11: 1-13

Gebede deur gelowiges word gekenmerk deur versoeke en baie vrae. Daar is so baie wat ons nie verstaan nie, en so baie kere wanneer ons wroeg oor wat in ons lewe gebeur. Op versoek leer Jesus sy dissipels om met die regte gesindheid te bid. Die probleem is juis dat dit so maklik ’n formulegebed kan word met die regte woorde, maar jou hart is nie regtig daarin nie.

Met die uitbreiding in die gedeelte waar Hy sy dissipels leer waarop die gebed in praktyk neerkom, kom ons agter dat die karakter van ’n gebed die stempel moet dra van die egtheid van ’n verhouding met God. So ontdek ons dat God nie maar net ’n wonderwerker is wat aan al ons versoeke voldoen nie. Dit is nie ’n geval van gee en gee nie, maar van vra en vra. Dit is soms ’n worsteling wat jy met God het, en ander kere selfs ’n wroeging. Die voorbeeld van ’n vriend wat by ’n vriend brood wil leen om aan ’n vreemdeling wat onverwags opgedaag het kos te gee, is oënskynlik om met iets gepla te word waarby jy geen belang het nie. Tog spreek dit jou in jou diepste gewete aan.

Al sou die logika om nie te help nie hoe gemotiveerd ook al wees, gaan dit ook oor skaamteloosheid en eer. In die sosiale konteks van destyds sou die hele dorp die volgende dag geweet het as die man nie bereid was om sy vriend te help nie. Sy eer en eintlik dié van die hele gemeenskap sou op die spel wees. Die feit dat sy vriend hom aanhou vra, motiveer hom om te gee.

Jesus motiveer ons om aan te hou vra, al doen ons dit verkeerd. Ons Vader sal gee wat nodig is, selfs meer. Hy sal die Heilige Gees gee, die Een wat die werk van Jesus Christus in ons voortsit. Die Gees staan ons in swakheid by en pleit vir ons met die regte woorde by God (vgl Rom 8: 26).

Ds Dries Beukes, Emeritus/Swartkop

3 Julie – Watter waarborg!

Efesiërs 1: 3-14

Hoe God se liefde vir mense werk, bly altyd een van die geheime van die lewe. Dit is vir ons onverklaarbaar dat God se liefde onvoorwaardelik is. As mense is ons gewoond daaraan dat respek verdien moet word, net so ook liefde. Ons kan baie goed opnoem wat maak dat mense vir mekaar lief is – dinge soos persoonlikheid, vriendelikheid, hulpvaardigheid, empatie en selfs voorkoms. Ons lees in vers 4 dat God ons nog voor die skepping van die wêreld uitverkies het om heilig en onberispelik voor Hom te wees, en in sy liefde deur Jesus Christus ons bestem het om sy kinders te wees.

Dit nog voordat iemand ’n persoonlikheid gehad het of enige verdienstelike gedrag kon toon. Ja, nog voordat ons enigiets kon doen wat kon maak dat God vir ons lief sou word, was daar onvoorwaardelike liefde van sy kant af. Dit is die rede hoekom Paulus die gelowiges oproep om aan God lof te bring. God het my lief, nie omdat ek goed en wonderlik is nie, maar ten spyte van wie en wat ek is, ja, ten spyte van my onverdienstelikheid. Dit roep om lofprysing, om uitbundigheid. Ons doen dit in ons gebede, die liedere wat ons sing, in ons getuienis, in ons barmhartigheid teenoor ander, ja, op elke denkbare wyse.

In die tweede plek verduidelik Paulus hoe God hierdie liefde en genade van Hom tot uitvoering bring. God maak eintlik sy geheim in Jesus Christus bekend: Deur die bloed van sy Seun is ons verlos en vergewe van ons oortredinge. So maak Hy ons deel van die groot geheel. Ons is nie maar net ’n nommer of ’n niks nie. Ons is deel van God se volk, sy familie.

In die derde plek word ons verseker dat dit wat God in Jesus Christus tot stand gebring het, vas staan. Die Heilige Gees het ons in Christus as God se eiendom beseël. Trouens, die Heilige Gees is die waarborg dat ons alles sal ontvang wat God belowe het. Die hoofsaak is, God is lofwaardig, en die kerk is die gemeenskap wat God onophoudelik moet prys.

Ds Dries Beukes, Emeritus/Swartkop

2 Julie – Liefde, die keur van geestelike gawes

1 Korintiërs 13

Tradisioneel word die liefde gereken as ’n vrug van die Gees, maar hier in 1 Korintiërs 13 praat die apostel daaroor in die konteks van die gawes van die Gees. Hy het in hoofstuk 12 gesê die gawes is nie bedoel om jou eie selfsugtige beuel te blaas nie. In plaas daarvan om te roem op jou gawes, moet jy dit gebruik om die geloofsgemeenskap op te bou.

Hoofstuk 12 sluit met die woorde: Lê julle toe op die beste genadegawes. Dan begin hoofstuk 13 met: Nou wys ek julle wat nog die allerbeste is. En dit is die liefde. Ongeag hoe belangrik die geestelike gawes is, en hoeveel mense daarop roem dat hulle dit besit, sonder liefde beteken dit absoluut niks.

Gawes het net sin as dit gedryf word deur die liefde, en dan nie die liefde as ’n emosie nie, maar as gedrag. Dit is wanneer ’n mens so gegryp word deur die liefde van God dat dit jou hele menswees stempel. Dit is om deurentyd bewus te bly van hoe groot God se liefde vir jou as swak en nietige mens is, so groot dat Hy in Jesus se lewe die volheid van die liefde aan ons betoon.

Daarom probeer Paulus reguit, maar ook op ’n subtiele manier, vir die gemeente in Korinte sê dat hulle erns daarmee moet maak om ook geestelik volwasse te raak. Dit is wat hy in vers 11 bedoel: Die gelowiges moet ook geestelik volwasse word, daar moet groei wees, sodat ’n mens kan aanbeweeg. Die geestelike gawes is maar almal tydelik van aard, en sommige is ook tydgebonde. Dit kan uitgedien raak, soos die gawe van spreek in tale.

Bly bewus van jou gebrek aan kennis en insig, en hou vas aan die liefde wat alle tyd en grense oorskry. Saam met geloof en hoop bly liefde, as die grootste, die drie dinge wat jou deur alle lewensomstandighede heen dra. Miskien het die skrywer CJ Langenhoven dit die beste opgesom: Die liefde wat ek ontvang en gegee het, het my laat oorleef.

Ds Dries Beukes, Emeritus/Swartkop

1 Julie – Moeilik, maar nie sonder hoop nie

1 Korintiërs 12: 12-31

Die saak van die gawes van die Heilige Gees het gelowiges nog van alle tye af besig gehou. Daaroor word tot vandag toe baie gestry en verskil. Wat is my gawe(s), hoe identifiseer ek dit, hoe leef ek dit uit, en is party se gawes belangriker as ander s’n? Dit is die soort vrae wat ons vra.

Uit die eerste Korintiër-brief lei ons af dat mense jaloers was op mekaar se gawes en dat die gawe van spreek in tale beskou is as verhewe bo die ander. Dit was eintlik almal se ideaal om ’n vreemde taal te kon praat, ’n taal wat niemand anders kon verstaan nie. Dit het tot baie wanpraktyke en verwarring gelei. Dit lyk of daar maklik gesê is dat ’n mens nie ’n opregte Christengelowige is as jy nie die gawe van spreek in tale het nie.

Paulus lê in hierdie gedeelte klem daarop dat geestelike gawes nie ’n grootheid op sigself is nie, dit is ten dienste van die liggaam van Christus. Dit gaan oor die geloofsgemeenskap as ’n eenheid. Om dit te verduidelik, gebruik hy die beeld van ’n menslike liggaam, iets waaarmee ons almal vertroud is.

Alhoewel jy die verskillende liggaamsdele kan onderskei, is hulle alleen funksioneel omdat hulle aan mekaar verbind en afhanklik van mekaar is. Al is die een klein in vergelyking met die ander, kan die een nie sonder die ander oor die weg kom nie. Al verskil gelowiges dus sosiaal, kultureel en intellektueel, vorm hulle saam die eenheid van die liggaam van Christus.

Positief gesien, behoort ons almal net dankbaar te wees dat ons deel uitmaak van hierdie liggaam van Christus. Al is jou gawes nou ook hoe klein en gering in jou eie of ander se oë, is jou bydrae net so belangrik as enige ander een s’n. Dink so daaraan: As jou pinkie verstuit is, is dit jou hele menswees wat geraak word, of as jou been gebreek is, ly jou hele liggaam. In ons swakheid en krag dien ons God en mekaar met ons gawes. As ons dit doen nie, ly die hele liggaam daaronder.

Ds Dries Beukes, Emeritus/Swartkop

 

30 Junie – Hoop – onsigbare werklikheid

Romeine 8: 18-30

Romeine 8 beweeg van ’n lewe deur die Gees na ’n toekomsverwagting deur die Gees. In hierdie gedeelte gaan dit oor die toekomsverwagting, maar dit kan eintlik alleen verstaan word in die lig van die hier en nou. Die twee, die nou en die toekoms, is onlosmaaklik aan mekaar verbonde. Die nou gaan nie net oor vandag nie, dit loop uit en eindig met die koms (wederkoms) van die Here.

Ons beleef die hier en die nou egter intens. Die gelowiges in Rome vra klaarblyklik hoekom hulle so erg moet ly weens hul geloof. Die apostel bemoedig hulle met ’n weegskaalvergelyking. As die lyding van nou baie swaar op die skaal weeg, is dit steeds niks in vergelyking met die gewig wat die heerlikheid in die toekoms gaan inhou nie. Hierdie verwagting word so beeldryk beskryf dat die apostel die skepping  as ’n persoon laat optree. Die ganse skepping, net soos ons as gelowige mense, sien met groot afwagting uit na hierdie heerlikheid.

Daarom lewe ons met hoop. Hoop is die onsigbare werklikheid van dit wat ons glo. Ons sien dit nog nie, maar ons het die waarborg dat dit ’n werklikheid gaan word. Daardie waarborg is God se Gees. Hierdie hoop is amper soos ’n lokmiddel, dit hou jou aan die gang. Die oomblik as dit ’n sigbare werklikheid word, verdwyn die afwagting en opwinding. Jy hoop net solank iets nog uitstaande is. Maar as ons hoop op wat ons nie sien nie, wag ons daarop met volharding (vers 25). Daarom behoort ons te besef dat geduld en vertroue ’n baie belangrike deel van hoop uitmaak.

Terwyl ons dan met hoop op pad is, lewe ons as biddende mense, sodat God ons in die geloof kan staande hou. In ons swakheid skiet ons natuurlik ver te kort in hoe en waarvoor ons behoort te bid. Ook hierin kom God ons te hulp. Deur sy Gees skakel Hy ons stotterende en onvolkome woorde in die regte bedoeling om. Met die Gees is ons dus op pad met dié vertroue dat, omdat ons vir God lief is, alles uiteindelik ten goede sal uitwerk.

Ds Dries Beukes, Emeritus/Swartkop

29 Junie – Die gawe van onderskeiding

Filippense 1: 3-11

Dit is nogal ’n uitdaging om uit te maak wat God se wil vir ’n mens se lewe is. En dan gaan dit nie net oor wat moet gebeur nie, maar veral oor hoe ’n mens moet optree en wat jy moet doen. Die maklike antwoord is, luister en doen net wat die wet van God sê. As dit maar so eenvoudig was!

In verse 3 tot 8 dank die apostel God oor die gemeente en hul samewerking om die evangelie van Jesus Christus te verkondig en die waarheid daarvan te bevestig. Hulle het hom ook ondersteun in sy gevangenskap, hulle het alles in hul vermoë gedoen om hom te help met sy verdediging. ’n Liefdesband het tussen die apostel en die gemeente ontstaan, daarom dra hy ook hul belange op die hart. Sy dankbaarheid teenoor hulle gaan dan oor in ’n gebed in vers 9 dat hulle in liefde sal toeneem in begrip en fyn aanvoeling om die regte onderskeiding aan die dag te lê.

 Aan die een kant het die gemeente te doen met ’n groep Jode wat die letter van die wet op hulle wou afdwing, en aan die ander kant met al die afgodsdienste van hul wêreld wat hul denke kon beïnvloed. Die gees van die wet en die evangelie van Jesus Christus is gefokus op die liefde. In 2 Korintiërs 3: 7-9 wys die apostel ons daarop dat die letter van die wet doodmaak, terwyl die gees van die wet wat deur die Gees bedien word, lewend maak.

Dit gaan daaroor om die dinge waarop dit regtig aankom, raak te sien en sodoende in die regte verhouding met God te leef. Die begrip en fyn aanvoeling van vers 9 is eintlik die bede om die regte toepassing van die wet. Dit vra van ’n mens baie en goeie nadenke om uit te maak waaroor dit regtig gaan. Wees versigtig om sommer net afleidings te maak, en net so versigtig om sommer te veroordeel.

Partykeer tree mense kwaadwillig op en ander kere onnadenkend. Wanneer ons as Christengelowiges onnadenkend met die Woord omgaan, kan dit ook tot nadeel wees van ons roeping.

Ds Dries Beukes, Emeritus/Swartkop

28 Junie – Heilige Gees en hoop

Romeine 5: 1-11

Ons lewe word gekenmerk deur hoop. Sonder hoop is daar eintlik nie betekenis in ons bestaan nie. Hoop is egter nie maar net altyd hierdie idilliese verwagting dat alles net beter en groter sal wees nie. As Christen verstaan jy hoop altyd teen die agtergrond van jou verhouding met God, en meer in die besonder in die lig van wat alles in Christus ’n werklikheid geword het.

As ons na verse 3 tot 5 kyk, sien ons dat alles eintlik begin en eindig by hoop. Maar voor ons daar begin, is daar eers ’n deurslaggewende invalshoek: vryspraak deur geloof, vrede deur Jesus Christus en vrye toegang tot die genade van God. Hierdie drie dinge bring ons uit by die grootsheid en omvang van die hoop wat begin by die heerlikheid van God waaraan ons deel kry. Die heerlikheid is egter nie verteenwoordigend van die volle omvang van die lewe nie. Alles begin by die hoop en die heerlikheid, maar die lewe word ook gekenmerk deur swaarkry. Niemand bid vir swaarkry nie, maar wanneer dit op ’n mens se pad kom, help die hoop wat jy het jou om dit te hanteer. Swaarkry sit ’n proses aan die gang: Dit kweek die beginsel van volharding. ’n Ander manier om dit te sê, is jy leer om uit te hou en aan te hou; om vas te byt.

Dit op sy beurt kweek weer egtheid van geloof. ’n Ander manier om dit te sê: Dit suiwer jou geloof. Dit is maklik om onder die ideale omstandighede te verklaar dat jy sterk staan in die geloof. Die toets is wanneer daar swaarkry kom wat jou onder druk plaas en dinge nie meer so maklik is as voorheen nie – of jy dan steeds met sulke stelligheid kan sê ek staan sterk in die geloof. Wanneer jy deur die prosesse van swaarkry en volharding gekom het en dit jou geloof gesuiwer het, lei dit terug tot hoop wat nie teleurstel nie, want God het sy liefde deur die Heilige Gees in ons harte uitgestort.

Alles begin en eindig by die hoop waarin ons ons verheug.

Ds Dries Beukes, Emeritus/Swartkop

27 Junie – Wysheid

Psalm 90

Waar is die jaar heen? Voor ons ons oë uitvee, is dit Kersfees. So praat ons dikwels. Dit voel of die tyd al hoe vinniger verbygaan. Maar tyd is mensgemaak. In die natuur wissel dag en nag, en die seisoene verander. Maar ure, minute, maande en jare is deur mense geskep om onsself te organiseer. Tyd is nie kort of lank, vinnig of stadig nie. Dit is ons wat betekenis daaraan gee.

Leer ons om op ’n wyse manier betekenis te gee daaraan, bid die gelowige. Die beste benutting van tyd is om te lewe soos God wil, want die lewe is kort. Dit gaan vinnig verby, soos gras wat verdor en blomme wat verwelk. Selfs die eeueoue berge, simbool van standvastigheid, is nie ewig nie. By die Vredefort-koepel sien ’n mens hoe die heuwels gevorm is toe die meteoriet die aarde getref het. Ons weet berge ontstaan as die aardplate teen mekaar druk. Hulle verander ook soos wat erosie plaasvind.

Maar God is ewig. Tyd het nie vir God betekenis nie. Wysheid is om te besef hoe klein ons voor God is. Dit is om realisties te wees oor die lewe: dankbaar oor die goeie, en te weet waar om krag te soek as dit moeilik gaan. Die digter bid om God se ontferming: dat daar soveel blydskap sal wees as wat daar swaarkry was – in gelyke mate. Balans.

’n Wyse lewe is gebalanseerd: dat ’n mens jou nie blindstaar teen moeilikheid nie, maar die goeie raaksien, daarop bou en dankbaar lewe. God se liefde gee perspektief. So kry die lewe balans. Om bewus te wees van hoe kort die lewe is, hoef ’n mens nie moedeloos te maak nie. Dit kan juis motiveer om die beste van ons tyd te maak. Die psigoloog Victor Frankl het sy grootste werk in ’n konsentrasiekamp gedoen. Hy skryf oor die sin van die lewe, liefde, werk en die dood. Omdat dit kort is, is die lewe kosbaar. Leef daarom ’n sinvolle lewe, sê hy in psigologiese taal. Dit is ’n wyse lewe in Bybelse taal.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretora

26 Junie – Dinamies lewe

Filippense 2: 12-18

Christengelowiges is nie altyd ’n goeie advertensie vir die evangelieboodskap nie. Die goeie nuus is dat ons vry is om voluit vir God te lewe. Hoe ontvang ons die geskenk en wat maak ons daarmee? Dit is veels te kosbaar dat ons ooit weer kan toelaat dat ons slaaf word van enigiets: van magte en kragte, van mense en dinge, ook van onsself. Vryheid word dikwels in ons wêreld verstaan as: Maak soos jy wil, leef soos jy goed dink. Maar dit is nie die soort vryheid waartoe ons gered is nie. Ons is verlos van alles wat tussen ons en God, tussen ons en ander, en in ons eie pad kom. 

Wanneer Paulus aan die Filippense skryf, is hy self ’n gevangene in Rome en onder huisarres. Die vryheid waaroor hy skryf, gaan om baie meer as net om vryelik te kan rondbeweeg. Dit gaan oor die heelheid en die algehele welstand van ’n mens. Om as verloste te lewe, is om ’n heel mens te wees. Heel, nie stukkend nie, vry om in ’n oop en ongehinderde verhouding met God en ander te wees. God red van alles wat ons onvry maak: woede, haat, bitterheid, jaloesie, oneerlikheid, liefdeloosheid, om mag te soek vir onsself, ou pyn en teleurstelling te vertroetel, en van skade opgedoen aan die hand van ander. Dit bevry van alles wat ons van vrede beroof.

Vir wie hulle daarop toelê om die geskenk van vryheid, redding, heil en heling te ontvang, is God se kragbron of energie (Grieks dynamis) beskikbaar. Dit gee die momentum om te bly lewe as vry mense. Dit gee die energie om te fokus op ons doel, met toewyding en konsentrasie.

Dit is energie vir die positiewe en ook krag teen die negatiewe. Óm ons en ín ons is ’n trekkrag soos dié van dryfsand. Wie daarin beland, word stadig ingesuig en versmoor. Met God se dynamis kan ons daaruit bly en ander inspireer om vry en verlos te lewe, met integriteit en heelheid.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria

25 Junie 2019 – Perfekte balans

Jesaja 18: 3-5

Die beeld van die oes word dikwels in die Bybel gebruik om die mens se lewensreis met God te beskryf. Hier in Jesaja gaan dit oor ’n druiweoes. Die druiwe is ryp in die tyd van die Loofhuttefees, die fees van tuiskoms. Op die lang reis gebeur goeie en slegte dinge. Dan kom ’n mens tuis by God, waar daar rus is, ’n perfekte balans.

Eers word die wingerd gesnoei om die ou, droë lote weg te sny en groei te bevorder. Later is daar ’n tweede snoeityd. Die lote wat gegroei het, word weggesnoei sodat die druiwe kan son kry en ryp en soet word. Snoei is pynlik, maar die uitkoms is goed: groei en vrugte. Maar wanneer ’n ramp die wingerd tref, is daar nie goeie gevolge nie. Die boer moet toekyk hoe die oes vergaan. 

Jesaja moet toekyk hoe ’n ramp op sy land afstuur. Die vyand kom, daar is geen uitkomkans nie. Hy droom dat ’n sterk volk tot hul redding sal kom, maar dit is net ’n desperate fantasie. In werklikheid is hulle heeltemal weerloos. Wat doen God?

God kyk roerloos toe, soos versengende hitte op die middaguur. Ondraaglik is die hitte. Aan die een kant is hitte nodig om die druiwe te laat ryp en soet word, maar aan die ander kant is die druiwe ook broos. As dit verskroei, is die oes daarmee heen. God se stilte is nie net soos versengende hitte nie, dit is ook soos ’n miswolk. Daar is balans.  

Die vyand intimideer met wapperende vaandels en groot lawaai, maar God wat roerloos toekyk, is veel groter. Selfs die magtigstes moet dit erken. Ook al is God se volk so broos, God sorg vir ’n perfekte balans tussen hitte en miswolk.

Gelowiges verwag nie altyd voorspoed nie. Ons verwag egte lewe. Wanneer dit moeilik gaan, hoef ons nie te vlug in drome en fantasieë van aardse redders wat moet kom help nie. Ons kan ons broosheid en weerloosheid rustig aan God toevertrou. Die balans sal perfek wees, die vrugte soet en die oes goed.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria

 

24 Junie – Ek sal U volg, Here, maar…

Lukas 9: 57-62

Drie maal hoor hulle Jesus se roeping: Volg My! Die eerste een antwoord entoesiasties: Ja, waar U ook al gaan. Maar dissipelskap het ’n prys. Daar is geen rus nie. Jesus se pad is moeilik. Die ander twee antwoord minder entoesiasties: Ek sal U volg, Here, maar…

In die konsentrasiekamp skryf die teoloog Dietrich Bonhoeffer in 1943 die boek Die prys van dissipelskap. Dit vra om jou lewe radikaal van binne-uit te verander en, met die gesindheid van Jesus in jou hart, te lewe soos God wil: om ruimhartig en oop te wees vir ander, opreg om te gee en mekaar te help.

Hoe antwoord ons vandag op Jesus se roeping: Volg My? Met ’n duidelike dog realistiese Ja? Dan bid ons dat God se Gees ons sal nuut maak om met Jesus se gesindheid in ons hart sy werk voort te sit. Of is ons reaksie die tipies menslike Ja, maar…? Om Jesus te volg, is om jou te waag op ’n moeilike pad van verwerping en vernedering. Jesus se Ja op God se roeping het beteken dat Hy alles gee, Homself gee.

Hoe lyk ons lewensweg? Hoe is ons op pad en met wie? Wat trek ons weg van ons roeping? Die reaksie van Ja, maar… is eintlik maar om weg te deins van die prys van dissipelskap, want Jesus se pad is een van weerloosheid. Tog bly Jesus geduldig met ons. Hy bly roep: Volg My! Hier is die weg.

Bonhoeffer skryf: As ek sien hoe die wêreld lyk, hoe duister en onseker die toekoms, weet ek dat God ons oproep tot geloof. Hierdie is nie ’n geloof wat wegvlug uit die wêreld nie, maar ’n geloof wat volhou in die wêreld, ten spyte van hoe moeilik dit kan wees. Ek vrees dat Christengelowiges wat net met één been in die wêreld staan, ook net met één been in die hemel sal staan.

Die hoë prys om Jesus te volg, is dit werd. Daar is geen maar nie.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria

 

23 Junie 2019 – Lojaal en getrou

Hebreërs 10: 32-39

Lojaliteit, getrouheid en volharding klink vandag na “oudtydse waardes”. ’n Mens hoor die siniese opmerking: As jy lojaliteit soek, skaf ’n hond aan. Die mentaliteit vandag is om te doen wat vir jouself die beste is – eiebelang bo alles. Die “oudtydse” waardes van lojaliteit en getrouheid het weer te make met verhoudings, verbondenheid, liefde en omgee.

Gelowiges leef in ’n verhouding, in verbondenheid met Christus en mekaar. Om getrou en lojaal te bly aan ons Here, om te leef volgens die waardes van God se koninkryk, verg volharding in ’n wêreld waar dié soort waardes vreemd is. Dit is nie maklik nie. Eerstens moet ons by onsself en ons selfgerigte neigings verby kom. Dan moet ons by die mentaliteit van ons wêreld verby kom: geld, posisie, ambisie bo alles, trap op ander, lieg en bedrieg, oneties optree. Instellings funksioneer so en individue speel maar saam. Hoe kan ons anders?

Die gelowiges in Rome het ook druk ervaar om te konformeer met hul wêreld. Hulle moes die keiser vereer as heer, anders is hulle as dislojaal beskou. Om dislojaal te wees teen die keiser, was verraad. Hulle kon alles verloor. Baie het maar toegegee. Dit was makliker en veiliger. Ander het wel lojaal gebly aan Christus as hul Here, en aan die waardes van God se koninkryk. Die Hebreër-brief moedig hulle aan om te volhard. Dan sal hulle ontvang wat God beloof het. Dit is oneindig meer werd as wat die wêreld hulle bied.

Jesus is dié voorbeeld van volharding en lojaliteit. Wie hom voor oë hou, kan sterk staan in sy krag. Jesus verstaan ons stryd. Dit is nie maklik om vas te staan teen die wêreld se druk- en stootkragte nie. Ons het moed nodig om te volhard en, getrou aan ons Here, eenvoudig en lojaal te lewe.

Die waardes van God se koninkryk is nie “oudtyds” nie. Dit was nog altyd vreemd aan die mentaliteit van die wêreld en mense se neiging om vir hulself te wil leef. Dit het nog altyd waagmoed en volharding gekos om lojaal aan God se ander soort waardes te lewe.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria

 

22 Junie – Ek het julle gekerm gehoor

Eksodus 6: 4-7

Ons is nie, soos Israel in Egipte, slawe of dwangarbeiders nie. Tog kan ons ewe goed kerm en moedeloos raak oor die harde werk en gesukkel in die lewe. Hoe maklik voel ons nie vasgevang nie. In die animasiefilm Aladdin sing die arm jongman wat in ’n harde wêreld moet oorleef, en die ryk prinses wat in ’n paleis agter hoë mure woon, oor hul lewens wat so van mekaar verskil, en hulle kom gelyk uit by: I feel so trapped.

Gelowiges vra: Waar is God hierin? Die Duitse teoloog Friedrich Schleiermacher sê God is nie meer teenwoordig in ons vreugde as in ons leed nie. God is ook nie meer afwesig in ons leed as in ons vreugde nie. God is daar, oral waar gelowiges én ongelowiges nie verwag om God te vind nie. Maar besef ons dit?

Vir wie vasgevang voel, is dit asof niks ooit sal verander nie. Tog ís daar hoop, want God is daar – bo alle omstandighede, magte, kragte en strukture. God is nie deel van die klein wêreld waarin mense vasgevang is nie. Ek is die Here, sê God. Maar besef ons dit?

God bevry en verlos, gee beweegruimte, asemhaalkans. In die verhaal van Israel word dit aangekondig asof dit reeds gebeur het. Só seker is dit. Vir God is dit gedane sake.

Om bevry te word, mag dalk iets van ons vra – dat ons iets moet doen, of dat ons sal luister, glo en vertrou. Moses moes met die farao gaan praat. Hy wou nie. Die mense wat so besig was om te kerm en te kla, wou nie hoor wat God vir hulle in die vooruitsig gehad het nie.

Daar is altyd genoeg om oor te kerm in die lewe. Die vrye keuse wat ons het, is waarop ons wil fokus. Ons kan bly vaskyk teen onsself en ons vasgevang wees, óf ons kan weet dat God ons hoor. God sê: Ek is die Here. Dit is so goed asof Ek jou reeds bevry het. Kom nou!

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria

21 Junie – ’n Binnestebuite lewe

Efesiërs 3: 14-21

Leef ons van binne na buite of van buite na binne? Meesal bepaal wat buite gebeur hoe ons binne voel. As dit goed gaan, voel ons lekker. As dit sleg gaan, voel ons bang, ongelukkig, gefrustreerd of gestres.

Wat sou die verskil wees as ons andersom lewe – van binne na buite? Paulus bid nie dat dit altyd met gelowiges goed sal gaan nie. Hy bid vir die krag om innerlik sterk te wees. Dieselfde krag waarmee God Christus opgewek het uit die dood, is die krag waarmee God gelowiges innerlik sterk maak. Christus in die hart is ’n formidabele bron van krag.

Andersom lewe, van binne na buite, maak dat ’n mens nie uitgelewer is aan wat van buite af frustrasie of angs veroorsaak nie. Die binne-krag bewaar die binne-gevoel: sterk, rustig, vol vrede. So ’n binne-na-buite-lewe kom nie vir mense natuurlik nie. Dit is net moontlik vir wie stewig geanker bly in God. As daardie band losraak of verdwyn, neem ons natuurlike menswees oor.

Van buite af kom van alles en nog wat. Dit is die lewe. Die vraag is wat ons daarmee maak. Is dit ’n hart vol van Christus wat ons motivering en lewensrigting, gevoel en maniere van doen bepaal? Want hoe dit met die hart gaan, so gaan dit met die mens. Met Christus in die hart, word liefde die kragbron wat gewone menslike reaksies soos selfsug en angs verdryf. Liefde word die lewenskrag van ons gees en lewe. In Die broers Karamazov sê die Russiese skrywer Dostojewski: Hoe meer ’n mens in die liefde groei, hoe sekerder word jy van God se bestaan.

Dit word ’n sirkel: Met Christus in die hart, is die liefde in jou. Deur die liefde word jy al hoe sekerder van God se nabyheid. Deur lief te hê, leer jy steeds meer van God se liefde verstaan. Hoe lank en breed en hoog en diep dit is. Hoe onbegryplik groot. Hoe niks en niemand dit van jou kan wegvat nie.

Prof Yolanda Dreyer, Universiteit van Pretoria

20 Junie – In die koninkryk is daar mededeelsaamheid

Handelinge 2: 37-47

Hoe word ’n mens deel van die koninkryk, en hoe sal jy weet dat jy deel is van die koninkryk van God? Met die aanhoor van die verkondiging van Petrus, kom mense tot geloof. Tot geloof kom, beteken om jou te bekeer, jou lewe te verander, deel te word van die plaaslike geloofsgemeenskap. Die doop word die teken van deel word van die volk van God. God vergewe sondes in Jesus Christus, en die Gees word die beseëling van die deel word van die koninkryk van God (vers 38).

Die Reformatoriese Nederlandse teoloog Gisbert Voetius het gesê sending is aksie tot eer van God, ’n oproep tot bekering, en om in te skakel by die kerk (’n geloofsgemeenskap). Natuurlik is die koninkryk groter as die kerk, maar vir seker is die kerk deel van die koninkryk van God. Om deel te word, beteken dus bekering. Maar hoe sal ’n mens dan weet wanneer jy deel is van die koninkryk? Die eerste Christene het uitdrukking aan hul nuwe identiteit in Christus gegee deur anders te lewe. Hulle het volhard in die leer van die apostels, hulle was mededeelsaam in aardse voorsienigheid, en hulle het saam in geloofsaksies gedeel wat bygedra het tot geloofsgroei (verse 42-47).

Hierdie band van onderlinge liefde is teken van deel wees van die koninkryk. Die koninkryk word gekenmerk deur geloof en mededeelsaamheid. Die voorreg om te mag deel wees van die koninkryk is egter nie ’n selfsugtige saak nie. Die uitnodiging om deel te word van die koninkryk word aan alle mense gerig. Ons wat reeds deel is van die koninkryk, het ook aandeel aan die verspreiding van die goeie nuus van die koninkryk. Dit wat ons ontvang het, gaan deel ons uit. Mag u ook die vreugde en blydskap ervaar om te mag deel wees van die koninkryk en hierdie vreugde dan met ander te kan gaan deel.

Gebed

Here, gee ons die wysheid en ywer om die blye boodskap van vergifnis in Jesus met die wêreld te deel. Amen.

Prof Jaco Beyers, Universiteit van Pretoria

af
af
Deel met behulp van
Copy link