Teen die einde van 2023 het die Merriam-Webster-woordeboek bekendgemaak hul woord vir 2023 is authentic. Die woord het die Afrikaanse vertalingsmoontlikhede van eg, opreg, outentiek, geloofwaardig en betroubaar. Hierdie keuse van ’n woord vir die jaar word nie lukraak of subjektief gemaak nie, maar die onverwagse woord is die meeste in die kalenderjaar in die aanlyn woordeboek opgesoek.

Dalk is daar in die tendens van woordsoektogte iets vir die kerk om raak te sien en uit te leer.

Die Merriam-Webster-woordeboek

Hierdie woordeboek, wat grootliks aanlyn gebruik word, het reeds in 1831 tot stand gekom en is die oudste woordeboek in die VSA. Tans is die eienaar daarvan egter die Britse Encyclopedia Britannica. Wat hierdie woordeboek anders maak as die Oxford-woordeboek, is sy beskrywende benadering tot taal, asook dat dit wys hoe Engels in die VSA gebruik word, terwyl die Oxford-woordeboek bekend is vir sy historiese en etimologiese benadering tot die Engelse taal.

Woord van die jaar in die onlangse verlede

As ons verstaan dat dit die aantal aanlyn soektogte is wat bepaal wat die woord van die jaar is, dan kan ons baie goed verstaan dat daardie woord iets sê van die psige van ’n groot deel van die Westerse bevolking en dus vir ons ’n prentjie gee van wat in mense se harte leef.

In 2022 was die woord van die jaar gaslighting, wat verwys na die doelbewuste poging om mense om die bos te lei of te verwar. In daardie jaar was daar ’n 1740%-styging in die soektogte na dié woord. In 2021 en 2020 was dit onderskeidelik vaccine en pandemic, om heel verstaanbare redes. In 2019 was dit die voornaamwoord they wat veral in die nuus was oor sommige mense se aandrang om met ’n neutrale voornaamwoord (anders as manlik of vroulik) aangespreek te word. In 2018 en 2017 was dit die woorde justice en feminism, wat die gevolg was van ’n klomp debatte wat in die Weste gewoed het oor sosiale, kriminele en ekonomiese geregtigheid.

’n Mens sien dus dat die woord van die jaar telkens ’n vinger op die pols van die Westerse denke en debatte het.

’n Eienaardige draai in 2023…

Na die afgelope paar jaar se woorde wat ’n sterk sosiale tendens gereflekteer het, was dit ’n redelike verrassing dat die woord vir 2023 authentic is. Maar dalk is hierdie woord die weerspieëling van dit waarna die meeste mense in die Westerse wêreld smag: egtheid, opregtheid en betroubaarheid. Dit bevat die nuanses van “nie vals of ’n namaaksel nie”, asook om getrou te wees aan wie jy ten diepste is. Wat die soektogte gedryf het, was dinge soos kunsmatige intelligensie (AI), die valsheid van politieke leiers, die gewildheidskultuur, die vervalsings van foto’s, en natuurlik sosiale media waar mense poog om ’n ander prentjie van hulself te projekteer as wat die waarheid is.

Egtheid in die besigheidswêreld

Outentisiteit as ’n begrip in die besigheidswêreld het eers met die industriële revolusie na vore gekom, waar massaproduksie die normale geword het en waar kwaliteit die slagoffer was van kwantiteit.

Daar word vertel dat die hoof van die Starbucks-groep, Howard Schultz, gesê het dat massareklame kan help om ’n besigheid se handelsmerk te bou, maar dat dit egtheid sal wees wat sal sorg dat dit staande bly. Wêreldwyd is die tendens dat verbruikers smag na egtheid en dat dit die dryfkrag is agter ’n verskuiwing weg van kettinggroepe en -restaurante na kleiner familiebesighede, plaasmarkte en unieke koffiewinkeltjies. Dis ’n smagting na uniekheid in ’n wêreld van massaproduksie en om jou te assosieer met ’n produk of besigheid wat ’n storie het.

Egtheid en die kerk

Hierdie tendens in die breë samelewing behoort vir die kerk (en veral vir ’n kleiner kerk soos die NHKA) baie goeie nuus te wees. As die smagting in die harte van mense na egtheid en opregtheid is, dan behoort die kerk vóór te staan in die ry van organisasies wat met egtheid leef. As daar nou een plek is waar voorgee en onegtheid géén plek het nie, dan behoort dit die kerk te wees. Ongelukkig is dit nie hoe Christene as groepering of die kerk as organisasie meestal beleef word nie. Maar dit wys op die belangrikheid van gewone gelowiges wat in alle opregtheid hul geloof op ’n outentieke manier uitleef – elke dag, waar hulle hulself ook al mag bevind. Om mense te raak, kom neer op iets so eenvoudig soos die egte leef van jou geloof.

Maar ook vir ’n klein kerk soos die NHKA is daar ’n stuk hoop in die woord van die jaar ingebou. Ons is nie soos groot kerke met ’n hele klomp makrogemeentes nie en ons hoef nie so te wees nie. Ons moet op ’n egte manier getrou wees aan wie ons is en hoe ons kerkwees verstaan. Ons moet moeite doen om gestalte te gee aan egtheid in ons aanbidding in ons eredienste. Die meeste van ons gemeentes het stories wat oor dekades en selfs eeue loop. Ons leef in ’n samelewing wat daardie stories wil hoor en wat graag daarmee wil identifiseer, want daarin lê ’n stuk egtheid opgesluit.

In ’n wêreld van godsdienstige massaproduksie kán ons en móét ons anders lyk, anders klink en ander stelle waardes najaag. 2023 se woord van die jaar wys vir ons dat die samelewing ’n behoefte het aan gelowiges wat opreg hul geloof leef. Die wonderlike van egtheid is dat jy dit nooit elders hoef te gaan soek nie – dit lê reeds in wie jy is.

Naskrif: ’n Suid-Afrikaanse woord vir 2023

Alhoewel die Merriam-Webster-woordeboek Amerikaans gebaseer is, is daar ook hier plaaslik woorde van die jaar aangekondig. Op 23 Oktober 2023 het die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad aangekondig dat die woord wat hier die meeste opgesoek is, die Engelse woorde Russia-Ukraine was. Hulle het ook vir die eerste maal ’n sosialemediawoord van die jaar aangekondig: kuningi, ’n Zoeloe-woord wat beteken “dit is te veel”. Die woord is veral op sosiale media gebruik om die oormaat inligting waarmee ons gekonfronteer word, asook hoe oorweldig ’n mens voel deur die velerlei eise wat aan ’n mens gestel word, te verwoord.

In alle opregtheid, verkies ek eerder Merriam-Webster se keuse…

(Ds Hannes van die Merwe is skriba van die Kommissie van die AKV en leraar in Gemeente Pretoria-Oos)

Share via
Copy link
Powered by Social Snap