My ouma het altyd gesê sy vergewe, maar sy kan nie vergeet nie. Sy was ’n kleuter toe die Kakies op hulle op hul plaas buite Parys toegesak het. Die Kakies het hul vee met bajonette doodgesteek, die plaashuis aan die brand gesteek en my oumagrootjie en haar kinders op ’n wa gelaai en na ’n konsentrasiekamp in Natal weggepiekel. Sy het my kleintyd van hul ervarings vertel, ja, én van die glasstukke in die konsentrasiekampkos.

My ouma het nie simpatie gehad vir Jan Smuts se pogings om versoening tussen Boer en Brit te bewerk nie. Die Engelse was immers nog nooit bereid om verskoning te vra vir die lewensverlies of vernietiging en vervreemding van eiendom tydens of ná die Anglo-Boereoorlog nie. My ouma sou beslis nie waardering gehad het vir Helen Zille se berugte uitspraak oor kolonialisasie nie (selfs al is Zille feitelik korrek).

Maar juis omdat ek as kind by my ouma van soveel onreg en swaarkry moes hoor, het Michael le Cordeur se artikel op Netwerk24 (https://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/apartheid-was-misdaad-en-sonde-gepleeg-deur-christene-20200219) my so diep geraak. Ook hy was ’n kleuter toe hul gesin in die vroeë 1960’s in Wellington uit hul huis geboender is, toe sy ouers net betyds omkyk om te sien hoe die bulldozers ons huis en my pa se krisantetuin platstoot. Ook hy vertel van die ervarings van seerkry en swaarkry deur jare van onreg: die vernedering dat deure en skole en busse en treine en swembaddens en strande vir jou verbode is bloot omdat jy nie blank (die norm) is nie, die aanranding deur soldate wat gestuur is om betogings onder bedwang te bring.

Le Cordeur skryf sy artikel na aanleiding van FW de Klerk se uitlating dat apartheid nie ’n misdaad teen die mensdom was nie. Hy beskryf dit as ’n skop in die maag. En dan skryf hy: Apartheid was ’n misdaad teen mede-Suid-Afrikaners. En méér: Apartheid was onmenslike geweld deur ’n regering wat op sy eie landsburgers jag gemaak het. Apartheid was sonde gepleeg deur Christene.

En dít is vir my ’n skop in die maag. Want dit is waar. Dit het die Hervormde Kerk 20 jaar na die beëindiging van apartheid geneem om dit te erken en ons Kerk se jarelange teologiese regverdiging van apartheid te repudieer. En toe het dit ons ’n kerkskeuring en ’n voortslepende hofsaak gekos, omdat talle broers en susters in ons midde steeds nie wou erken dat apartheid wesenlik in stryd is met die evangelie van Jesus Christus nie.

Maar ons durf op geen manier vandag – staatskaping en die growwe wanbestuur van die ANC ten spyt – die sistematiese oortredings wat in die naam van apartheid teen medeburgers gepleeg is, vergoeilik nie. Nie die huise wat sonder vergoeding onteien en platgestoot is nie, maar veral nie die mense wat uit ons kerke gejaag is, of die medegelowiges wat geen sitplek of spreekbeurt in ons kerkvergaderings kon kry nie. Om nou nog te wil argumenteer oor die aard of graad van sulke liefdeloosheid, is soos om te probeer kibbel oor die voordele wat kolonialisasie tog wel ingehou het.

Ons kan helaas nie die verlede ongedaan maak nie. Nou wat dóén Christene dan vandag in hierdie wye en droewe land van ons?

Christene erken hul skuld, Christene vergewe, en Christene soek daadwerklik na versoening. Selfs te midde van kwaadpraters en haatstokers bly dit ons roeping om niemand aanstoot te gee nie en ons harte wyd oop te maak vir mekaar. Dit kan ons net doen deur die genade van die Heilige Gees, deur opregte liefde, deur woorde van waarheid, en deur die krag van God (2 Kor 6). 

In die praktyk is versoening dikwels bitter swaar, maar dis wat Christene doen. 

 

(Hierdie teks is ’n meningstuk. Die standpunte in die teks is nie noodwendig die beleid of standpunte van die NHKA nie.)

af
af
Deel met behulp van
Copy link